6-7. SINIF
7, 8, ve 9. sorular a a daki “Küresel Isnma” adl metne göre cevaplaynz.
KÜRESEL ISINMA
nsanlar tarafndan atmosfere salnan gazlarn sera etkisi yaratmas sonucunda dünya yüzeyinde scakl n artmasna küresel snma denir.
Dünya’nn yüzeyi güne  nlar tarafndan stlmaktadr. Dünya bu  nlar tekrar atmosfere yanstmakta
ama baz  nlar su buhar, karbondioksit ve metan gaznn dünya üzerinde olu turdu u do al bir örtü
tarafndan tutulmaktadr. Bu da yeryüzünün yeterince scak kalmasn sa lamaktadr. Son dönemlerde
fosil yaktlarn kullanm, ormanszla ma, hzl nüfus art  ve toplumlardaki tüketim e iliminin artmas
gibi nedenler karbondioksit ve metan gibi gazlarn atmosferde y lmasn arttrmaktadr. Bilim insanlarna göre bu art küresel snmaya neden olmaktadr. 1860’dan günümüze kadar tutulan kaytlar ortalama küresel scakl n 0,5 ile 0,8 derece kadar artt n göstermektedir. Bilim insanlar son 50 yldaki
scaklk art nn insan hayat üzerinde farkedilebilir etkileri oldu u görü ündedir.
Soru 7) KÜRESEL ISINMA
Güne li ve scak günlerde, yo un nüfuslu ve yüksek binalarn sklkla görüldü ü kentsel bölgelerin çevrelerine göre daha scak olmalar, ehirlerin s adas etkisini olu turur.
ehirlerin s adas etkisini arttran etkenlerin neler olabilece ini açklaynz.
6
Fen Okuryazarl  Testi | 2012 - 2013
6-7. SINIF
Fen Okuryazarl  Testi | 2012 - 2013 7
6-7. SINIF
10, 11 ve 12. sorular a a daki “Yapay Karaci er” adl metne göre cevaplaynz.
YAPAY KARAC
ER
Karaci er vücudumuzun en büyük organdr ve karnn sa üst tarafnda kaburgalarn ve akci erin hemen altnda
yer alr. nsan sa lkl tutmak için karaci erin 400 den fazla i levi bulunur. Örne in, safra salglayarak ya larn
ykmn ve vücut tarafndan kullanlmasn, ya larn, ekerin, demirin depolanmasn, kan phtla masn sa layan
proteinlerin yapmn, vücuda zararl maddelerin kandan uzakla trlmasn sa lar.
Karaci er yetmezli i ölümcül bir hastalktr ve hastal n tedavisi için organ nakli zorunludur. Karaci er yetmezli i, hepatit, alkol, ilaçlar, metabolik hastalklar, mantar zehirlenmesi ve karaci er tümörleri gibi nedenlere ba l
olabilece i gibi, hiçbir sebebe ba l olmakszn meydana gelebilir.
Yetmezlik geli en hastalarda, mide ve ba rsak kanamalar, sarlk, ka nt, böbrek
yetmezli i, bilinç kayb, karnda sv toplanmas, i tahszlk gibi bir takm bulgular
meydana gelir.
Karaci er yetmezli i olan hastalarn, uygun karaci er bulunana kadar ideal ko ullarda ya amlarn sürdürmeleri
gerekir.
ABD ve Avrupa’da son dönem karaci er yetmezli i olan hastalarda uygun organ bulunana kadar hastay uygun
artlarda ya atmak amacyla yapay karaci er cihazlar geli tirilmekte olup, bu modellerden bazlar klinik olarak
da uygulanmaktadr. Yapay karaci er modellerinin di er bir faydas, ani karaci er yetmezli ine giren hastalarn
karaci er dokusu yenilenene kadar geçecek süre içerisinde ya atlmasdr.
Soru 10: YAPAY KARAC
ER
laç zehirlenmesine ba l olarak akut karaci er zehirlenmesi görülür. Bu da karaci er yetmezli ine sebep olur.
A a dakilerden hangisi karaci er yetmezli ini önlemek için uygulanacak tedavi yöntemlerinden biri
de ildir?
A ) Zehirlenmeye sebep olan ilac kesmek
B ) Karaci er nakli için uygun donör aramak
C ) Karaci er nakli gerçekle ene kadar, yapay karaci er tedavisi uygulamak
D ) Kullanlan ilacn, dozunu azaltarak kullanmak
8
Fen Okuryazarl  Testi | 2012 - 2013
6-7. SINIF
Fen Okuryazarl  Testi | 2012 - 2013 9
Download

27 Mart 2015 Cuma