AHMETLER KAPIZI
(KARPUZ ÇAYI – MANAVGAT)
HĠDROELEKTRĠK SANTRALININ (HES)
ÇEVRESĠNE YAPACAĞI OLUMSUZ ETKĠLER
ÜZERĠNE BĠR ĠNCELEME VE DEĞERLENDĠRME
(III)
M. Doğan Kantarcı
Mayıs 2014
0
AHMETLER KAPIZI (KARPUZ ÇAYI – MANAVGAT)
HĠDROELEKTRĠK SANTRALININ (HES)
ÇEVRESĠNE YAPACAĞI OLUMSUZ ETKĠLER
ÜZERĠNE BĠR ĠNCELEME VE DEĞERLENDĠRME
(III)
M. Doğan Kantarcı
1. AHMETLER KÖYÜ
Ahmetler Köyü (Manavgat) Karpuz Çayı’nın havzasında, 650-700 m yükseltide yerleĢmiĢ
bir Türkmen Köyü’dür. Ahmetler Köyü ve çevresindeki diğer köylerin bulunduğu dağlık arazi
Akdeniz’in etkisine açıktır. Arazi kuzeyindeki Güğlen Dağı (1600 m) ile soğuk rüzgârların
etkisinden korunmuĢtur. Bu yumuĢak iklim kızılçam ormanlarının ve zeytin ağaçlarının
yetiĢmesini sağlamıĢtır. Hayvancılık, tarım ve arıcılık halkın geçim kaynağıdır. Köy arazisinin
sulanabilen yerlerinde üzüm bağları, zeytin ve sebze yetiĢtirilmektedir. YetiĢtirilen üzüm
türleri arasında özellikle “kardinal” ve “erkenci” önemli gelir sağlayan sofralık üzümlerdir.
Eski “Delice (Yabani) Zeytin” ağaçlarının aĢılanması ile yetiĢtirilen kurak zeytinciliği devam
etmektedir. Daha verimli zeytin fidanları ile zeytinlikler de kurulmuĢtur. Bu yeni zeytinlikler
sulanmaktadır. Arıcılık dağlık arazide yapıldığı için arılar zararlı böcek ve mantarlara karĢı
kullanılan pestisid, fungisid, herbisid vb kimyasal maddelerin bulaĢmadığı çiçeklerden bal
üretmektedirler. Keçi ve koyun gibi küçükbaĢ hayvancılık et üretiminin yanında, önemli bir
tulum peyniri üretimini de sağlamaktadır. Ahmetler Köyü ile çevresindeki köylerin bu dağlık
arazide zor koĢullar altında çalıĢarak yaptıkları üretim kentlerde yerleĢmiĢ olan halkımızı
beslemektedir. Dağlık arazide yarı göçebe hayvancılık ve tarım kültürü ile birlikte çok eski bir
“Türkmen Kültürü gelenekleri” devam ettirilmektedir.
2. KARPUZ ÇAYI VE AHMETLER KAPIZ’I (KANYONU)
Karpuz Çayı Ahmetler Köyü arazisinde derin bir çatlağın içinden geçmektedir. Kapız’ın
baĢlangıcı Ahmetler Köyü’nün yaklaĢık 2 km kuzeydoğusunda 350 m yükseltide olup, 7 km
aĢağıda Ahmetler Köprü’süne (90 m) ulaĢmaktadır. Kapız, derinliği 300 m olan çok dar ve
dik dağ yamaçlarından oluĢmaktadır.
Arazi çatlaklı (KarstlaĢmıĢ) kireç taĢlarından oluĢmuĢtur. Karlar eridiğinde su bu çatlak
sisteminden sızmakta ve aĢağıda Karpuz Çayını beslemektedir. Çatlak sisteminden dolayı
Ahmetler Kapızı’nın içinden geçen Karpuz Çayı çok fazla su taĢımamaktadır. Kapız boyunca
Karpuz Çayı yaz aylarında kurumaktadır.
Kapız boyunca çöküntü arazideki kuytu yamaçlar dağ keçilerinin kıĢlaklarıdır. Bu sarp
arazide yetiĢen ve korunan bitkilerin çiçeklerinden de arılar bal üretmektedirler.
Kapız’ın tabanındaki serin ve nemli iklim birçok su kenarı bitkisinin (Ağaç, çalı ve ot
türleri) yetiĢmesini sağlamıĢtır. Kapız’ın yamaçları, yamaçlarındaki çöküntü alanları ve tabanı
farklı yetiĢme ortamı özelliklerinden dolayı farklı ve zengin tür bileĢimi (Bitki ve hayvan
türleri) ile bir çok ekolojik sistemi barındırmaktadır.
Kapız’ın alt ucunda vadide oluĢmuĢ olan göl sızıntı suları ile beslenmektedir. Göl ve
çevresi ile yukarısındaki dar geçitli vadi sıcak yaz aylarında turistler için eğlenceli ziyaret ve
sarp arazide bir spor alanı olarak kullanılmaktadır.
3. AHMETLER KAPIZ’INA HES PROJESĠ
Ahmetler Köyü ve Kapız’ı nehir tipi bir hidroelektrik santralı (HES) projesi ile gündeme
gelmiĢtir. Seçenek Enerji Elektrik Üretim San. Tic. Ltd. ġti. tarafından yapılan HES projesine
Antalya Valiliği tarafından “Kanyonda regülâtör. ve HES tesisi için ÇED gerekli değildir”
1
HARİTA 1. KARPUZ ÇAYI (MANAVGAT) VE AHMETLER KAPIZI İLE ÇEVRESİ
1. Harita 1/200 000
ölçekli olup, başlangıç
boylamı İstanbul’da
Ayasofya Müzesinin
karşı köşesindeki Roma
yol başlangıç taşından
geçirilmiştir.
2. Eski yerleşimler ile
yer isimlerinin unutulmaması ve arazinin
geniş alanda kavranabilmesi için bu harita
verilmiştir.
3. Dikkat çekici isimlendirme, Karpuz Irmağı
ve Karpuz Çayı’dır.
Günümüzde Karpuz Irmağı
Karpuz Çayı olarak tanımlanmaktadır.
1/200 000 ölçekli Türkiye Haritası’nın paftalarından kopyalanıp, birleştirilmiştir.
Kaymalar bezli haritanın yapıştırılmasındaki çarpıklıklardan kaynaklanmaktadır.
M.Doğan Kantarcı
2
BENT
350 m
SİFON İLE
KARŞIYA GEÇİŞ
SU HAVUZU
YÜKLEME BORUSU
TÜRBİN BİNASI
90 m
3
KAPIZIN BOYU: YATAY OLARAK 5 km. VADİ KIVRIMLARI İLE 7 km.
HARİTA 2. AHMETLER KÖYÜ ARAZİSİ VE KARPUZ ÇAYI İLE KAPIZ
(SU ALMA BENDİ, SU İLETİM BORUSU VE TÜNELİ İLE HES BİNASI)
AHMETLER (KARPUZ ÇAYI) KAPIZI
9.2.2014
belgesi verilmiĢtir. Bu belgeye dayanılarak DSĠ Genel Müdürlüğü ilgili firma ile “Su kullanım
anlaĢması” yapmıĢtır. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından ilgili firmaya
06.11.2008 tarih ve EÜ/1828-3/1206 nu’lı üretim lisansı verilmiĢtir. Firma kati projelerinin
onaylanması ve gerekli hazırlıklarını tamamlaması ardından 09.09.2013 tarihinde yer teslimi
için müracaat etmiĢ 04.10.2013 tarihinde iĢin yerine gidilerek yer teslimi yapılmıĢ ve inĢaat
faaliyetlerine baĢlanmak istenmiĢtir. Ancak köylülerin karĢı çıkması ve direnmesi üzerine
firma araziden çekilmiĢtir.
4
Projeye göre; Kapız’ın yukarısında 351 m yükseltide yapılacak bir bent (Regülâtör) ile
Karpuz Çayı’nın suyu toplanacak, üstü kapaklı bir tünel ile yükleme havuzuna akıtılacak ve
94 m yükseltide Ahmetler Köprüsü yakınında kurulacak türbinler ile elektrik enerjisi
üretilmeğe çalıĢılacaktır. Tünel+boru+sifon uzunluğunun 5 145,86 m olacağı ve çatlaklı kaya
yapısından dolayı her 1 m mesafe için 4,5 kg dinamit kullanılacağı bildirilmektedir (Proje
sh.17). Projenin tümü için 120 000 m³ kazı öngörülmektedir. Tesisin bazı özellikleri aĢağıda
verilmiĢtir.
(1) Proje alanı:
Kanyon regülatörü 5 496,40 m²
Yükleme havuzu 3 059,29 m²
Santral binası
3 993,90 m²
Toplam alan
13 49,59 m²
(2) Su Alma tesisi;
Tipi: Dolu Gövdeli Regulatör
Talveg Kotu:
351,25 m
Kret Kotu:
354,75 m
Talvegten yüksekliği:
3.50 m
Dolusavak Kapasitesi: 189,60 m³/s (Q100)
Regülatör havuz uzunluğu 8.00 m
Kret geniĢliği: 30.00 m
(3) Su iletim tesisi
Regülatörden alınan su üstü kapaklı duvarlı kanal, CTP sifon ve iletim tüneli vasıtasıyla
yükleme havuzuna ulaĢtırılacaktır.
CTP boru (Ø 2 m)
1 507,59 m (Borudan akıtılacak su yüksekliği1,7 m olacak.)
CTP sifon (Ø 1,5 m)
208,16 m
Betonarme tünel (Ø 3,5 m) 3 430,11 m (Tüneldeki su yüksekliği 1,33 m olacak.)
Toplam
5 145,86 m (Proje sh.12’de 5 117,07 m olarak verilmiĢtir.)
Dikkat edilmesi gereken özellik; su aktarma borusu ve tüneli boyunca (5 km) önemli bir
alanın kazı, kazılan materyali yığma ve inĢaat malzemesi (Kum, çakıl, beton artıkları) ve
inĢaat makinalarının ulaĢım yolları, manevra alanları ile tahrip edileceğidir. Ayrıca kazı
yerinde dinamit ile gevĢetme iĢlemleri çatlaklı ve altı mağaralarla dolu arazide olumsuz
etkiler yapacaktır.
(4) Yükleme havuzunun boyutları:
Alanı
12,2 m x 16,3 m = 198,86 m²,
Derinliği
9,32 m
Hacmi
1 853,38 m³ belirtilmiĢtir (Proje sh.13).
Havuz taĢkın için savaklı ve boĢaltmak için alttan kapaklı yapılacaktır.
(5) Yükleme borusu
Yükleme borsunun boyu 897,53 m, çapı 1,4 m olarak belirtilmiĢtir (Proje sh.13).
(6) Santral binası
Bina alanı 18,0 m x 33,0 m = 594 m², yüksekliği 12.4 m olacaktır (Proje sh. 14).
(7) Türbinler
Francis tipi 2 türbin. Her bir türbinin debisi 2,27 m³/sn’dir (Proje sh. 14)
(8) Kuyruk suyu kanalı
Taban yükseltileri; baĢta 93,55 m, sonda 93,42-93,36 m.
Boyutları; 3,0 x 1,0 m, betonarme menfez.
(9) Elektrik iletim hattı
Proje kapsamına alınmamıĢ olup, ayrıca planlanması öngörülmüĢtür.
5
4. ÇED RAPORU GEREKLĠ DEĞĠLDĠR KARARI VE ĠLÂN SORUNU
HES’in elektrik üretim kapasitesi 9 bin 960 megawat olarak belirlenmiĢtir. Bu üretim
kapasitesi Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Raporu yapılmadan inĢaat ve iĢletme izni
alınabilmesi için bildirilmiĢtir. Böylece HES projesi hazırlanırken (ÇED) raporu alınmamıĢtır.
Antalya Valiliği’nin “ÇED gerekli değildir.” kararı Çevresel Etki Değerlendirmesi
Yönetmeliğinin (17.7.2008 gün ve 26939 sayılı Resmi Gazete) 17. Maddesi uyarınca
verilmiĢtir. Valilik yazısı 31.12.2009 tarihinde Manavgat Kaymakamlığı’na gönderilmiĢ,
Manavgat Hükümet binasındaki ilân panosuna 7.1.2010 tarihinde asılmıĢ, 14.1.2010 tarihinde
askıdan indirilmiĢtir (Manavgat Kaymakamlığı’nın 19.1.2010 tarihli yazısı). Konu Ahmetler,
Güçlü Köy ile Gençler köylerine bildirilmemiĢtir. Valiliğin “ÇED gerekli değildir” kararı köy
muhtarlıklarına gönderilmemiĢ, Köylerde ilân edilmemiĢtir. Ahmetler köyü muhtarlığı ve
halkı HES kararını 2012 yılında firma köye geldiği zaman öğrenmiĢlerdir.
Benzer durum Çenger Deresi’nde yapılacak olan Çenger I, II ve III nu’lı HES’ler için de
geçerlidir. Valilik 18.12.2009 tarihinde “ÇED gerekli değildir.” kararını vermiĢ, 28.12.2009
tarihinde karar ilân edilmiĢ, Gençler Köyü halkı kararı 19.7.2011 tarihinde yaptıkları “Bilgi
edinme baĢvurusu” üzerine 1.8.2011 tarihinde öğrenebilmiĢlerdir. Gençler Köyü 19.8.2011
tarihinde Antalya Valiliği’nin kararının iptali için dava açmıĢlardır. Ancak davaya bakan
Antalya 3.Ġdare Mahkemesi “Zaman aĢımı” olduğu gerekçesi ile reddetmiĢtir. Dava
DanıĢtay’a taĢınmıĢtır. DanıĢtay 14. Dairesi Çenger Deresi’ne yapılan HES Çenger I, II, III
inĢaatını “Gençler Köyü halkına haber verilmediği gerekçesi” ile durdurmuĢtur (9.2.2014
haberi).
5. ARAZĠ ĠNCELEMESĠNĠN YETERSĠZLĠĞĠ
HES projesinin raporunda; “Kanyonun 3,5 kilometrelik bölümünün arazi Ģartları müsait
olmadığı gerekçesiyle incelenmediği” belirtilmiĢtir. Sözü edilen 3,5 km HES su alma yeri
(Ahmetler Değirmeni) ile su toplama havuzu arasındaki tünel/kanal güzergâhının haritadaki
(KuĢ uçumu) mesafesidir. HES projesinde kanal/tünel yapısının geçirileceği yerler dahi
incelenmemiĢtir. Kapızın 7 km’lik vadisi görülmemiĢtir. Kapız vadisinde birçok yerin ip ile
tırmanılarak veya inilerek geçilmesi gerekmektedir. Bu yetersiz arazi çalıĢması ve incelemesi,
projenin de yetersizliğini göstermektedir.
6. KARPUZ ÇAYI AKIġ DEĞERLERĠ VE YANILTICI BĠLGĠ EKLENMESĠ
HES projesinde Karpuz Çayının akıĢ (AGĠ) değerlerinin baz alındığı ve debinin
hidroelektrik santralı iĢletilmesi için uygun olduğu belirtilmiĢtir (Proje sh.16 ve Ek-14 AGĠ
değerleri). Karpuz Çayı üzerinde su akıĢ ölçmesi yapılan Uzunlar Köprüsü (Ölçme noktası
nu. 09-067) ile Ahmetler Değirmeni (Özel ölçme olup, ölçme nokta nu.yok) akıĢ miktarları
(m³/sn) yanında GazipaĢa’da Bıçkı Çayı-Ġnceğiz Köyü’ndeki (Ölçme noktası nu. 17-027 ve
17-027/a) akıĢ değerleri de verilmiĢtir (Proje Ek-14 AGĠ aylık akım değerleri sh.105-109).
Karpuz Çayı su akıĢ miktarları ile Bıçkı Çayı-Ġnceğiz su akıĢ miktarları arasında çok önemli
farklar vardır. Bıçkı Çayı bir düdenden (Ġnceğiz) beslenmekte olup, yaz aylarında bile önemli
miktarda su getirmektedir. Karpuz Çayı ve özellikle Ahmetler Değirmeni Boğazından kar
sularının akıĢından sonra çok az su gelmektedir. Bu HES projesine Bıçkı Çayı akış
ölçmelerinin eklenmesi, akış miktarlarının yüksek ve devamlı gösterilmesi yanıltıcı ve
dikkat çekicidir (Tablo 1; 1.1.-1.12. ile 2-3, şekil 1-2).
Yaz aylarında elektrik üretiminin yapılmaması, Kapız yatağına % 10 kadar bir can suyu
bırakılması öngörülmüĢtür. Yaz aylarında Kapız’daki dere yatağından su akmamaktadır.
Bırakılacağı vaat edilen % 10 oranındaki can suyu ise dere yatağından çatlak sistemine sızıp,
kaybolacaktır.
6
TABLO 1. KARPUZ ÇAYI’NDA ÖLÇÜLEN
YILLIK ORTALAMA SU AKIŞ
MİKTARLARI(m³/sn) VE UYUMU
Uzunlar
Köprüsü
Ahmetler Bıçkı Dere
Değirmeni (Gazipaşa)
YILLIK m³/sn YILLIK m³/sn YILLIK m³/sn
10
KARPUZ ÇAYI'NDA UZUNLAR KÖPRÜSÜ, AHMETLER DEĞİRMENİ VE
BIÇKI DERE ÖLÇME NOKTALARINDAKİ YILLIK SU AKIŞ MİKTARLARI
9
Uzunlar Kp. YILLIK m³/sn
5,519
3,810
9,208
7,463
6,624
4,129
7,090
2,877
4,458
6,120
3,985
2,707
3,782
0,757
3,001
3,187
2,298
4,356
3,868
2,510
3,816
5,807
2,852
1,460
9,405
3,611
5,079
1,113
3,403
2,187
1,494
3,664
2,965
2,622
1,627
2,813
1,117
1,753
2,423
1,562
1,053
1,485
0,271
1,170
1,245
0,892
1,714
1,520
0,967
1,495
2,298
1,116
0,554
3,747
1,416
2,010
0,415
1,338
4,172
3,419
5,833
3
1,791
5,216
2
4,318
3,251
1,687
6,210
1
5,569
3,037
0
3,642
5,799
YILLAR
4,241
2,667 AÇIKLAMA:
6,769 1. UZUNLAR KÖPRÜSÜ KARPUZ ÇAYI’NIN OVAYA ULAŞTIĞI YERDEDİR. AHMETLER DEĞİRMENİ AHMETLER
4,690
KÖYÜ’NÜN BATISINDA DEĞİRMEN BOĞAZI’NDADIR. BIÇKI DERE /ÇAYI (İNCEĞİZ KÖYÜ) GAZİPAŞA’DADIR.
5,081 2. YILLIK ORTALAMA AKIŞ MİKTARLARINA GÖRE DEĞİRMEN BOĞAZI İLE UZUNLAR KÖPRÜSÜNDEN
1,331
GEÇEN SU MİKTARLARI ÇOK FARKLIDIR. BIÇKI DERE’DEN GELEN SU MİKTARI DAHA DA FAZLADIR.
BU FAZLALIK KARSTİK ARAZİ/DÜDEN ETKİSİ OLARAK DEĞERLENDİRİLMELİDİR.
4,251
4,286
1,687
4,172
8
Ahmetler Değirmeni YILLIK m³/sn
Bıçkı Dere YILLIK m³/sn
ORTALAMA AKIŞ (m³/sn)
7
6
5
4,286
4
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
ORT.…
YILLAR
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
ŞEKİL 1. KARPUZ ÇAYI’NDA ÖLÇÜLEN YILLIK ORTALAMA SU AKIŞ MİKTARLARININ (m³/sn)
KARŞILAŞTIRILMASI (DİKKAT: BIÇKI DERE KARPUZ ÇAYI HAVZASINDA DEĞİLDİR.)
3. ÜÇ NOKTADAKİ YILLIK ORTALAMA SU AKIŞ MİKTARLARI (m³/sn) GENELDE UYUMLU GÖRÜNMEKTEDİR.
ANCAK AYLIK AKIŞ MİKTARLARI KARŞILAŞTIRILDIĞINDA UYUM ORANLARI DEĞİŞMEKTEDİR. BU SEBEPLE
Uzunlar Kp. Uzunlar Kp. Değirmen
YILLIK ORTALAMA AKIŞA GÖRE DEĞERLENDİRME YAPMAK, KARAR VERMEK YANILTICIDIR.
Değirmen Bıçkı Dere Bıçkı Dere 4. UZUNLAR KÖPRÜSÜ İLE DEĞİRMEN BOĞAZI’NDAN GEÇEN SU MİKTARLARI ARASINDAKİ UYUM % 100
OLUP, BU İKİ NOKTADAKİ AKIŞ MİKTARLARI İLE BIÇKI DERE AKIŞ MİKTARLARI ARASINDAKİ UYUM
UYUM %
100,00
82,11
82,09
M. DOĞAN KANTARCI
% 82,11 VE % 82,09 OLARAK HESAPLANMIŞTIR
TABLO 2. KARPUZ ÇAYINDA İKİ ÖLÇME VE
BIÇKI DERE’DE (Gazipaşa) ORTALAMA AYLIK
AKIŞ MİKTARLARI (m³/sn) ARASINDAKİ UYUM
ORTALAMA
AKIŞ
İLİŞKİLERİ
UZUNLAR
UZUNLAR
AHMETLER
KÖPRÜSÜ
KÖPRÜSÜ
DEĞİRMENİ
DEĞİRMEN BIÇKI DERE BIÇKI DERE
ARASINDAKİ ARASINDAKİ ARASINDAKİ
AYLAR
UYUM
UYUM
UYUM
X
XI
XII
I
II
III
IV
V
VI
VII
VIII
IX
YILLIK
99,97
100,00
100,00
100,00
100,00
100,00
100,00
100,00
99,97
97,85
72,88
55,60
100,00
37,77
87,04
48,39
88,30
78,69
68,71
74,67
73,81
71,97
39,72
29,84
35,71
82,11
ŞEKİL 2. KARPUZ ÇAYINDA İKİ YERDE ÖLÇÜLEN ORTALAMA AYLIK AKIŞ MİKTARLARI
(m³/sn) İLE BIÇKI DERE (GAZİPAŞA) ARASINDAKİ UYUM ORANLARININ KARŞILAŞTIRILMASI
36,64
87,02
48,34
88,29
78,69
68,71
74,67
73,80
71,08
31,33
40,03
21,74
82,09
AÇIKLAMA:
1. KARPUZ ÇAYINDAKİ SU AKIŞI ÖLÇMELERİ
1978-2006 YILLARI ARASINDA YAPILMIŞTIR.
2. UZUNLAR KÖPRÜSÜ İLE AHMETLER DEĞİRMENİ
ARASINDA AYLIK ORTALAMA AKIŞ MİKTARLARI
YAĞIŞLARIN OLDUĞU AYLARDA UYUMLU, YAZ
AYLARINDA UYUMSUZDUR. UYUMSUZLUK BIÇKI
DEREDEKİ SUDAN KAYNAKLANMAKTADIR.
3. BIÇKI DERE (GAZİPAŞA) AKIŞI DÜDENDEN BESLENMEKTEDİR. BU SEBEPLE DİĞER İKİ ÖLÇME YERİNDEKİ SU AKIŞI İLE UYUMSUZLUK GÖSTERMEKTEDİR.
4. YILLIK ORTALAMA AKIŞ MİKTARLARI ARASINDAKİ
UYUMLULUK YANILTICIDIR.
5. AHMETLER DEĞİRMENİNDE ÇAYIN SUYUNUN HES
İÇİN ALINMASI KAPIZIN (7 km) KURUMASINA SEBEP
OLUR. ÇÜNKÜ HAVZADAN GELEN SU ÇATLAK
SİSTEMİNDEN DÜDENLERE KAÇMAKTADIR.
105
KARPUZ ÇAYI'NDAKİ 2 AKIŞ ÖLÇME İSTASYONU İLE BIÇKI DERE’DE (GAZİPAŞA)
ÖLÇÜLEN AYLIK VE YILLIK AKIŞ MİKTARLARI (m³/sn) ARASINDAKİ UYUMLULUK
100
100,00
95
90
82,09
85
80
ORTALAMA AKIŞ MİKTARI (m³/sn)
ORT. m³
82,11
75
70
65
60
55
50
45
40
35
30
Uzunlar Kp.-Ahmetler Değirmeni arasındaki akış uyumu
Uzunlar Kp.-Bıçkı Dere arasındaki akış uyumu
Ahmetler Değirmeni-Bıçkı Dere arasındaki akış uyumu
25
20
15
AYLAR
X
XI
XII
I
II
III
IV
V
VI
VII
VIII
IX
YILLIK
M. DOĞAN KANTARCI
7
km²)
YILLIK
IX
m³/sn
0,000
2,187
0,000
1,494
0,000
3,664
0,000
2,965
0,000
2,622
0,000
1,627
0,000
2,813
0,000
1,117
0,000
1,753
0,000
2,423
0,000
1,562
0,000
1,053
0,000
1,485
0,000
0,271
0,000
1,170
0,000
1,245
0,000
0,892
0,000
1,714
0,000
1,520
0,001
0,967
0,000
1,495
0,000
2,298
0,000
1,116
0,031
0,554
0,000
3,747
0,000
1,416
0,000
2,010
0,000
0,415
0,000
1,338
0,001
1,687
0,006
0,868
575,29
51,45
M. DOĞAN KANTARCI
TABLO 3. KARPUZ ÇAYI AHMETLER DEĞİRMENİ KESİTİNDEN GEÇEN SU MİKTARI (m³/sn)
AHMETLER DEĞİRMENİ (HES su alma yapısının yeri) AKIŞ ÖLÇME NOKTASI
HAVZA ALANI: 12 206 ha (122,06
YILLAR
X
XI
XII
I
II
III
IV
V
VI
VII
VIII
1978
0,000
0,021
0,983
5,549 11,345
4,197
3,114
0,929
0,102
0,000
0,000
1979
0,704
0,073
2,055
7,684
3,763
1,688
0,810
0,573
0,571
0,009
0,000
1980
0,370
1,161
5,664 20,815
4,402
5,883
3,600
1,647
0,406
0,019
0,000
1981
0,000
0,463
3,151 15,564
9,061
4,178
1,815
1,067
0,281
0,006
0,000
1982
0,136
1,626 14,437
6,590
3,115
2,576
1,495
0,804
0,600
0,074
0,008
1983
1,534
0,000
1,433
4,095
4,009
5,749
1,961
0,588
0,155
0,000
0,000
1984
0,000
5,784
6,119
5,392
4,332
4,351
4,990
2,245
0,410
0,112
0,018
1985
0,000
0,215
0,451
5,506
4,038
1,579
1,238
0,296
0,080
0,002
0,000
1986
0,283
3,907
1,427
6,184
5,736
1,858
0,860
0,495
0,278
0,007
0,000
1987
0,000
0,006
1,459
8,964
3,112
6,551
2,782
5,131
0,944
0,124
0,000
1988
0,000
1,033
1,449
0,629
2,915
7,530
2,920
1,914
0,314
0,039
0,000
1989
0,035
2,881
3,741
3,070
1,242
1,104
0,482
0,077
0,000
0,000
0,000
1990
0,191
2,853
3,877
2,294
4,415
3,010
0,812
0,357
0,014
0,000
0,000
1991
0,031
0,002
0,624
0,325
1,262
0,647
0,244
0,080
0,041
0,000
0,000
1992
0,076
0,055
5,252
1,535
1,255
2,321
2,240
1,052
0,254
0,004
0,000
1993
0,000
0,379
1,610
1,813
4,048
3,719
2,204
1,001
0,169
0,003
0,000
1994
0,000
0,097
0,676
2,205
4,055
2,241
0,851
0,519
0,057
0,000
0,000
1995
0,155
1,641
2,020
6,529
2,148
3,694
3,316
0,913
0,137
0,010
0,000
1996
0,001
2,251
0,824
2,774
3,577
4,999
2,581
1,086
0,143
0,000
0,000
1997
0,122
0,419
2,777
2,088
1,337
0,679
2,893
1,098
0,188
0,002
0,001
1998
1,207
1,228
5,970
2,234
1,860
2,216
1,933
1,001
0,288
0,007
0,000
1999
0,043
1,246
5,129
3,956 10,153
3,049
2,673
0,929
0,323
0,070
0,001
2000
0,000
0,001
0,491
1,587
4,100
2,769
2,465
1,715
0,265
0,004
0,000
2001
0,064
0,345
0,688
1,185
1,442
0,990
1,110
0,734
0,063
0,000
0,000
2002
0,003
4,364 20,218 10,424
1,358
1,697
5,279
1,160
0,286
0,150
0,027
2003
0,000
0,204
0,665
3,476
7,014
2,949
1,918
0,626
0,140
0,000
0,000
2004
0,000
0,000
3,911
8,209
9,533
1,822
0,519
0,124
0,004
0,000
0,000
2005
0,002
0,675
0,094
0,920
1,504
1,554
0,215
0,017
0,000
0,000
0,000
2006
0,000
0,080
0,953
2,244
7,032
3,989
1,612
0,143
0,002
0,000
0,000
0,171
1,138
3,384
4,960
4,247
3,089
2,032
0,977
0,225
0,022
0,002
ORTALAMA AKIŞ
Std.sapma
0,368
1,509
4,351
4,587
2,857
1,793
1,290
0,975
0,214
0,042
0,006
DEĞİŞKENLİK %
214,96
132,57
128,57
92,47
67,26
58,06
63,49
99,75
94,94
189,82
300,99
AÇIKLAMA: HES projesi sh. 10’da vadiye bırakılacak can suyunun 0,170 m³/sn miktarından az olamayacağı belirtilmiştir.Yıllara göre aylık ortalama akış miktarları çok
değişkendir (Standart sapma ve değişkenlik oranları yüksek). Dolayısı ile sh.10’da iddia edildiği gibi dere yatağının ihtiyacının çayın debisinden karşılanması mümkün değildir.
8
TABLO 1.1. KARPUZ ÇAYI’NDA UZUNLAR KÖPRÜSÜ, AHMETLER DEĞİRMENİ VE BIÇKI DERE’ DE (BIÇKI ÇAYI –GAZİPAŞA’DA)
EKİM AYINDA ÖLÇÜLEN SU AKIŞ MİKTARLARININ (m³/sn) KARŞILAŞTIRILMASI (DİKKAT: BIÇKI DERE KARPUZ ÇAYI HAVZASINDA DEĞİLDİR.)
ORT. m³
0,490
0,171
1,021
Uzunlar Kp. Uzunlar Kp. Değirmen
Değirmen Bıçkı Dere Bıçkı Dere
99,97
37,77
36,64
UYUM %
4,5
KARPUZ ÇAYI; EKİM AYINDA UZUNLAR KÖPRÜSÜ, AHMETLER DEĞİRMENİ VE
BIÇKI DERE ÖLÇME NOKTALARINDAKİ AKIŞ MİKTARLARININ KARŞILAŞTIRILMASI
4,0
ORTALAMA AKIŞ MİKTARI (m³/sn)
Uzunlar Kp. X. AY
Ahmetler Değirmeni X. AY
Bıçkı Dere X.AY
3,5
3,0
2,5
2,0
1,5
1,021
1,0
0,490
0,5
0,0
YILLAR
ORT…
0,171
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
YILLAR
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
Uzunlar
Ahmetler Bıçkı Dere
Köprüsü
Değirmeni (Gazipaşa)
X. AY
X. AY
X.AY
0,044
0,000
1,842
0,704
1,042
0,370
0,074
0,000
0,433
0,136
3,886
1,534
0,066
0,000
0,050
0,000
0,802
0,283
0,070
0,000
0,055
0,000
0,181
0,035
0,894
0,585
0,191
2,732
0,127
0,031
0,389
0,278
0,076
0,340
0,028
0,000
0,356
0,019
0,000
0,254
0,431
0,155
2,179
0,057
0,001
0,594
0,379
0,122
1,241
3,100
1,207
1,541
0,166
0,043
1,666
0,023
0,000
0,302
0,213
0,064
1,236
0,043
0,003
0,390
0,045
0,000
1,426
0,067
0,000
0,395
0,070
0,002
0,338
0,043
0,000
0,683
AÇIKLAMA:
1. UZUNLAR KÖPRÜSÜ KARPUZ ÇAYI’NIN OVAYA ULAŞTIĞI YERDEDİR. AHMETLER DEĞİRMENİ AHMETLER
KÖYÜ’NÜN BATISINDA DEĞİRMEN BOĞAZI’NDADIR. BIÇKI DERE (İNCEĞİZ KÖYÜ) GAZİPAŞA’DADIR.
2. EKİM AYI ORTALAMA AKIŞ MİKTARLARINA GÖRE ÖZELLİKLE 1999 YILINDAN İTİBAREN DEĞİRMEN İLE
UZUNLAR KÖPRÜSÜNDEN GEÇEN SU MİKTARI ÇOK AZALMIŞTIR (YAĞIŞLAR YETERSİZDİR). ANCAK BIÇKI
DERE’DEN GELEN SU MİKTARI YÜKSEKTİR.
3. EKİM AYINDA BU 3 YERDEKİ ORTALAMA SU AKIŞ MİKTARLARI (m³/sn) ARASINDAKİ FARK ÖNEMLİDİR.
BIÇKI DERE’DEKİ AKIŞIN YÜKSEKLİĞİ BİR DÜDENİN VARLIĞINI İŞARET ETMEKTEDİR.
4. UZUNLAR KÖPRÜSÜ İLE DEĞİRMEN BOĞAZI’NDAN GEÇEN SU MİKTARLARI ARASINDAKİ UYUM % 99,97
OLUP, BU İKİ NOKTADAKİ AKIŞ MİKTARLARI İLE BIÇKI DERE AKIŞ MİKTARLARI ARASINDAKİ UYUM
% 37,77 VE % 36,64 OLARAK HESAPLANMIŞTIR.
M. DOĞAN KANTARCI
9
TABLO 1.2. KARPUZ ÇAYI’NDA UZUNLAR KÖPRÜSÜ, AHMETLER DEĞİRMENİ VE BIÇKI DERE’DE (BIÇKI ÇAYI-GAZİPAŞA)
KASIM AYINDA ÖLÇÜLEN SU AKIŞ MİKTARLARININ (m³/sn) KARŞILAŞTIRILMASI (DİKKAT: BIÇKI DERE KARPUZ ÇAYI HAVZASINDA DEĞİLDİR.)
ORT. m³
2,919
1,138
4,116
Uzunlar Kp. Uzunlar Kp. Değirmen
Değirmen
Bıçkı Dere Bıçkı Dere
UYUM %
100,00
87,04
87,02
KARPUZ ÇAYI; KASIM AYINDA UZUNLAR KÖPRÜSÜ, AHMETLER DEĞİRMENİ VE
BIÇKI DERE ÖLÇME NOKTALARINDAKİ AKIŞ MİKTARLARININ KARŞILAŞTIRILMASI
Uzunlar Kp. XI. AY
Ahmetler Değirmeni XI. AY
Bıçkı Dere XI. AY
2,919
1,138
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
YILLAR
4,116
ORT…
18
17
16
15
14
13
12
11
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
0
ORTALAMA AKIŞ MİKTARI (m³/sn)
YILLAR
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
Uzunlar
Ahmetler Bıçkı Dere
Köprüsü
Değirmeni (Gazipaşa)
XI. AY
XI. AY
XI.AY
0,122
0,021
0,265
0,073
3,006
1,161
1,273
0,463
4,146
1,626
0,005
0,000
14,459
5,784
0,636
0,215
9,816
3,907
0,135
0,006
2,677
1,033
7,274
2,881
10,093
7,186
2,853
15,995
0,076
0,002
0,440
0,224
0,055
0,914
1,020
0,379
2,248
0,308
0,097
0,816
4,193
1,641
6,964
5,701
2,251
6,524
1,113
0,419
1,785
3,170
1,228
3,305
3,200
1,246
3,238
0,055
0,001
0,300
0,902
0,345
0,834
10,950
4,364
9,708
0,612
0,204
3,404
0,059
0,000
1,034
1,783
0,675
0,875
0,282
0,080
1,573
AÇIKLAMA:
1. UZUNLAR KÖPRÜSÜ KARPUZ ÇAYI’NIN OVAYA ULAŞTIĞI YERDEDİR. AHMETLER DEĞİRMENİ AHMETLER
KÖYÜ’NÜN BATISINDA DEĞİRMEN BOĞAZI’NDADIR. BIÇKI DERE (İNCEĞİZ KÖYÜ) GAZİPAŞA’DADIR.
2. KASIM AYI ORTALAMA AKIŞ MİKTARLARINA GÖRE ÖZELLİKLE 1991-94, 2000-2001, 2003-2004, 2006 VE
BENZERİ KURAK YILLARDA DEĞİRMEN İLE UZUNLAR KÖPRÜSÜNDEN GEÇEN SU MİKTARLARI ÇOK
AZALMIŞTIR (YAĞIŞLAR YETERSİZDİR). ANCAK BIÇKI DERE’DEN GELEN SU MİKTARI YÜKSEKTİR.
3. KASIM AYINDA BU 3 YERDEKİ ORTALAMA SU AKIŞ MİKTARLARI (m³/sn) ARASINDAKİ FARK DİKKAT
ÇEKİCİDİR. BIÇKI DERE’DEKİ AKIŞIN YÜKSEKLİĞİ BİR DÜDENİN VARLIĞINI İŞARET ETMEKTEDİR.
4. UZUNLAR KÖPRÜSÜ İLE DEĞİRMEN BOĞAZI’NDAN GEÇEN SU MİKTARLARI ARASINDAKİ UYUM % 100
OLUP, BU İKİ NOKTADAKİ AKIŞ MİKTARLARI İLE BIÇKI DERE AKIŞ MİKTARLARI ARASINDAKİ UYUM
% 87,04 VE % 87,02 OLARAK HESAPLANMIŞTIR. HAVZAYA DÜŞEN YAĞIŞA BAĞLI OLARAK ARTAN
AKIŞ BIÇKI DERE’DEKİ AKIŞ MİKTARINI DA ETKİLEMEKTEDİR
M. DOĞAN KANTARCI
10
TABLO 1.3. KARPUZ ÇAYI’NDA UZUNLAR KÖPRÜSÜ, AHMETLER DEĞİRMENİ VE BIÇKI DERE’DE
ARALIK AYINDA ÖLÇÜLEN SU AKIŞ MİKTARLARININ (m³/sn) KARŞILAŞTIRILMASI (DİKKAT: BIÇKI DERE KARPUZ ÇAYI HAVZASINDA DEĞİLDİR.)
ORT. m³
8,514
3,384
6,444
Uzunlar Kp. Uzunlar Kp. Değirmen
Değirmen
Bıçkı Dere Bıçkı Dere
UYUM %
100,00
48,39
48,34
55
KARPUZ ÇAYI; ARALIK AYINDA UZUNLAR KÖPRÜSÜ, AHMETLER DEĞİRMENİ VE
BIÇKI DERE ÖLÇME NOKTALARINDAKİ AKIŞ MİKTARLARININ KARŞILAŞTIRILMASI
50
45
Uzunlar Kp. XII. AY
Ahmetler Değirmeni XII. AY
Bıçkı Dere XII. AY
40
35
30
25
20
15
8,514
10
6,444
5
YILLAR
3,384
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
0
ORT.…
ORTALAMA AKIŞ MİKTARI (m³/sn)
YILLAR
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
Uzunlar
Ahmetler Gazipaşa
Köprüsü
Değirmeni Bıçkı Dere
XII. AY
XII. AY
XII. AY
2,560
0,983
5,216
2,055
14,179
5,664
7,942
3,151
35,948
14,437
3,630
1,433
15,306
6,119
1,236
0,451
3,666
1,427
3,744
1,459
3,720
1,449
9,406
3,741
9,618
9,745
3,877
13,502
1,664
0,624
4,218
13,146
5,252
8,900
4,118
1,610
4,946
1,802
0,676
2,489
5,137
2,020
8,316
2,169
0,824
4,888
7,015
2,777
6,538
14,938
5,970
11,211
12,851
5,129
15,152
1,274
0,491
2,358
1,811
0,688
2,150
50,294
20,218
8,939
1,773
0,665
4,777
9,814
3,911
8,704
0,346
0,094
0,937
2,447
0,953
3,634
AÇIKLAMA:
1. UZUNLAR KÖPRÜSÜ KARPUZ ÇAYI’NIN OVAYA ULAŞTIĞI YERDEDİR. AHMETLER DEĞİRMENİ AHMETLER
KÖYÜ’NÜN BATISINDA DEĞİRMEN BOĞAZI’NDADIR. BIÇKI DERE İNCEĞİZ KÖYÜ GAZİPAŞA’DADIR
2. ARALIK AYI ORTALAMA AKIŞ MİKTARLARINA GÖRE KURAK YILLARDA DEĞİRMEN BOĞAZI İLE UZUNLAR
KÖPRÜSÜNDEN GEÇEN SU MİKTARLARI OLDUKÇA AZDIR (YAĞIŞLAR YETERSİZDİR). BIÇKI DERE’DEN
GELEN SU MİKTARI YAĞIŞLARA BAĞLI GÖRÜNMEKTEDİR. ANCAK 2002 YILINDAKİ YÜKSEK YAĞIŞ YÜZEY
AKIŞINA DÖNÜŞMÜŞ VE ÇATLAK SİSTEMİNE SIZAMAMIŞ OLMALIDIR (BIÇKI DERE AKIŞI AZDIR).
3. ARALIK AYINDA BU 3 YERDEKİ ORTALAMA SU AKIŞ MİKTARLARI (m³/sn) UYUMLUDUR. UYUMSUZLUK
2002 AKIŞ DEĞERLERİNDE GÖRÜLMEKTEDİR.
4. UZUNLAR KÖPRÜSÜ İLE DEĞİRMEN BOĞAZI’NDAN GEÇEN SU MİKTARLARI ARASINDAKİ UYUM % 100
OLUP, BU İKİ NOKTADAKİ AKIŞ MİKTARLARI İLE BIÇKI DERE AKIŞ MİKTARLARI ARASINDAKİ UYUM
% 48,39 VE % 48,34 OLARAK HESAPLANMIŞTIR.
M. DOĞAN KANTARCI
11
TABLO 1.4. KARPUZ ÇAYI’NDA UZUNLAR KÖPRÜSÜ, AHMETLER DEĞİRMENİ VE BIÇKI DERE’DE
OCAK AYINDA ÖLÇÜLEN SU AKIŞ MİKTARLARININ (m³/sn) KARŞILAŞTIRILMASI (DİKKAT: BIÇKI DERE KARPUZ ÇAYI HAVZASINDA DEĞİLDİR .)
ORT. m³
12,431
4,960
6,810
Uzunlar Kp. Uzunlar Kp. Değirmen
Değirmen
Bıçkı Dere Bıçkı Dere
UYUM %
100,00
88,30
88,29
55
KARPUZ ÇAYI; OCAK AYINDA UZUNLAR KÖPRÜSÜ, AHMETLER DEĞİRMENİ VE
BIÇKI DERE ÖLÇME NOKTALARINDAKİ AKIŞ MİKTARLARININ KARŞILAŞTIRILMASI
50
Uzunlar Kp. I. AY
45
Ahmetler Değirmeni I. AY
40
Bıçkı Dere I. AY
ORTALAMA AKIŞ (m³/sn)
35
30
25
20
15
10
5
0
YILLAR
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
YILLAR
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
Uzunlar
Ahmetler Gazipaşa
Köprüsü
Değirmeni Bıçkı Dere
I. AY
I. AY
I. AY
13,894
5,549
19,190
7,684
51,774
20,815
38,745
15,564
16,477
6,590
10,286
4,095
13,503
5,392
13,787
5,506
15,468
6,184
22,368
8,964
1,685
0,629
7,742
3,070
5,781
5,816
2,294
5,520
0,930
0,325
2,141
3,932
1,535
5,182
4,623
1,813
5,195
5,596
2,205
6,065
16,326
6,529
18,888
7,007
2,774
10,334
5,305
2,088
4,332
5,666
2,234
4,435
9,941
3,956
9,826
4,063
1,587
4,373
3,064
1,185
2,896
25,990
10,424
16,560
8,750
3,476
8,266
20,495
8,209
13,318
2,403
0,920
1,613
5,667
2,244
3,805
AÇIKLAMA:
1. UZUNLAR KÖPRÜSÜ KARPUZ ÇAYI’NIN OVAYA ULAŞTIĞI YERDEDİR. AHMETLER DEĞİRMENİ AHMETLER
KÖYÜ’NÜN BATISINDA DEĞİRMEN BOĞAZI’NDADIR. BIÇKI DERE İNCEĞİZ KÖYÜ GAZİPAŞA’DADIR.
2. OCAK AYI ORTALAMA AKIŞ MİKTARLARINA GÖRE KURAK YILLARDA DEĞİRMEN BOĞAZI İLE UZUNLAR
KÖPRÜSÜNDEN GEÇEN SU MİKTARLARI ARTMIŞTIR (YAĞIŞLAR). BIÇKI DERE’DEN GELEN SU MİKTARI
YAĞIŞLARA BAĞLI GÖRÜNMEKTEDİR. ANCAK 2002 VE 2004 YILLARINDAKİ YÜKSEK YAĞIŞ YÜZEY
AKIŞINA DÖNÜŞMÜŞ VE ÇATLAK SİSTEMİNE SIZAMAMIŞ OLMALIDIR (BIÇKI DERE AKIŞI DAHA AZDIR).
3. OCAK AYINDA BU 3 YERDEKİ ORTALAMA SU AKIŞ MİKTARLARI (m³/sn) UYUMLUDUR. UYUMSUZLUK
2002VE 2004 AKIŞ DEĞERLERİNDE GÖRÜLMEKTEDİR.
4. UZUNLAR KÖPRÜSÜ İLE DEĞİRMEN BOĞAZI’NDAN GEÇEN SU MİKTARLARI ARASINDAKİ UYUM % 100
OLUP, BU İKİ NOKTADAKİ AKIŞ MİKTARLARI İLE BIÇKI DERE AKIŞ MİKTARLARI ARASINDAKİ UYUM
% 88,30 VE % 88,29 OLARAK HESAPLANMIŞTIR
M. DOĞAN KANTARCI
12
TABLO 1.5. KARPUZ ÇAYI’NDA UZUNLAR KÖPRÜSÜ, AHMETLER DEĞİRMENİ VE BIÇKI DERE’DE
ŞUBAT AYINDA ÖLÇÜLEN SU AKIŞ MİKTARLARININ (m³/sn) KARŞILAŞTIRILMASI (DİKKAT: BIÇKI DERE KARPUZ ÇAYI HAVZASINDA DEĞİLDİR.)
ORT. m³
10,662
4,247
7,810
Uzunlar Kp. Uzunlar Kp. Değirmen
Değirmen
Bıçkı Dere Bıçkı Dere
UYUM %
100,00
78,69
78,69
30
KARPUZ ÇAYI; ŞUBAT AYINDA UZUNLAR KÖPRÜSÜ, AHMETLER DEĞİRMENİ VE
BIÇKI DERE ÖLÇME NOKTALARINDAKİ AKIŞ MİKTARLARININ KARŞILAŞTIRILMASI
25
Uzunlar Kp. II. AY
Ahmetler Değirmeni II. AY
ORTALAMA AKIŞ MİKTARI (m³/sn)
20
Bıçkı Dere II. AY
15
10,662
10
7,810
5
0
YILLAR
ORT.…
4,247
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
YILLAR
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
Uzunlar
Ahmetler Gazipaşa
Köprüsü
Değirmeni Bıçkı Dere
II. AY
II. AY
II. AY
28,275
11,345
9,461
3,763
11,048
4,402
22,607
9,061
7,854
3,115
10,071
4,009
10,872
4,332
10,143
4,038
14,357
5,736
7,846
3,112
7,357
2,915
3,207
1,242
2,839
11,079
4,415
12,052
3,255
1,262
2,656
3,239
1,255
5,990
10,168
4,048
5,359
10,186
4,055
9,064
5,455
2,148
6,899
9,001
3,577
12,144
3,443
1,337
5,180
4,740
1,860
4,471
25,318
10,153
15,590
10,297
4,100
8,037
3,701
1,442
7,324
3,493
1,358
9,803
17,529
7,014
13,766
23,779
9,533
11,547
3,855
1,504
2,600
17,573
7,032
10,564
AÇIKLAMA:
1. UZUNLAR KÖPRÜSÜ KARPUZ ÇAYI’NIN OVAYA ULAŞTIĞI YERDEDİR. AHMETLER DEĞİRMENİ AHMETLER
KÖYÜ’NÜN BATISINDA DEĞİRMEN BOĞAZI’NDADIR. BIÇKI DERE İNCEĞİZ KÖYÜ GAZİPAŞA’DADIR.
2. ŞUBAT AYI ORTALAMA AKIŞ MİKTARLARINA GÖRE KURAK YILLARDA DEĞİRMEN BOĞAZI İLE UZUNLAR
KÖPRÜSÜNDEN GEÇEN SU MİKTARLARI ARTMIŞTIR (YAĞIŞLAR). BIÇKI DERE’DEN GELEN SU MİKTARI
YAĞIŞLARA BAĞLI GÖRÜNMEKTEDİR. ANCAK 2002 , 2004 VE 2006 YILLARINDAKİ YÜKSEK YAĞIŞ YÜZEY
AKIŞINA DÖNÜŞMÜŞ VE ÇATLAK SİSTEMİNE SIZAMAMIŞ OLMALIDIR (BIÇKI DERE AKIŞI DAHA AZDIR).
3. ŞUBAT AYINDA BU 3 YERDEKİ ORTALAMA SU AKIŞ MİKTARLARI (m³/sn) UYUMLUDUR. UYUMSUZLUK
2002, 2004 VE 2006 AKIŞ DEĞERLERİNDE GÖRÜLMEKTEDİR.
4. UZUNLAR KÖPRÜSÜ İLE DEĞİRMEN BOĞAZI’NDAN GEÇEN SU MİKTARLARI ARASINDAKİ UYUM % 100
OLUP, BU İKİ NOKTADAKİ AKIŞ MİKTARLARI İLE BIÇKI DERE AKIŞ MİKTARLARI ARASINDAKİ UYUM
% 78,69 VE % 78,69 OLARAK HESAPLANMIŞTIR
M. DOĞAN KANTARCI
13
TABLO 1.6. KARPUZ ÇAYI’NDA UZUNLAR KÖPRÜSÜ, AHMETLER DEĞİRMENİ VE BIÇKI DERE’DE
MART AYINDA ÖLÇÜLEN SU AKIŞ MİKTARLARININ (m³/sn) KARŞILAŞTIRILMASI (DİKKAT: BIÇKI DERE KARPUZ ÇAYI HAVZASINDA DEĞİLDİR.)
ORT. m³
7,790
3,089
8,382
Uzunlar Kp. Uzunlar Kp. Değirmen
Değirmen
Bıçkı Dere Bıçkı Dere
UYUM %
100,00
68,71
68,71
KARPUZ ÇAYI; MART AYINDA UZUNLAR KÖPRÜSÜ, AHMETLER DEĞİRMENİ VE
BIÇKI DERE ÖLÇME NOKTALARINDA ÖLÇÜLEN AKIŞ MİKTARLARININ KARŞILAŞTIRILMASI
Uzunlar Kp. III. AY
Ahmetler Değirmeni III. AY
Bıçkı Dere III. AY
8,382
3,089
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
YILLAR
7,790
OR…
20
19
18
17
16
15
14
13
12
11
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
0
ORTALAMA AKIŞ (m³/sn)
YILLAR
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
Uzunlar
Ahmetler Gazipaşa
Köprüsü
Değirmeni Bıçkı Dere
III. AY
III. AY
III. AY
10,539
4,197
4,313
1,688
14,723
5,883
10,490
4,178
6,516
2,576
14,390
5,749
10,919
4,351
4,042
1,579
4,735
1,858
16,381
6,551
18,810
7,530
2,865
1,104
5,975
7,594
3,010
10,350
1,731
0,647
5,050
5,882
2,321
9,310
9,352
3,719
10,117
5,684
2,241
8,831
9,291
3,694
11,454
12,529
4,999
14,919
1,809
0,679
3,087
5,623
2,216
4,985
7,689
3,049
7,660
6,996
2,769
7,599
2,580
0,990
8,476
4,335
1,697
9,259
7,442
2,949
5,027
4,645
1,822
13,075
3,979
1,554
5,222
10,023
3,989
13,729
AÇIKLAMA:
1. UZUNLAR KÖPRÜSÜ KARPUZ ÇAYI’NIN OVAYA ULAŞTIĞI YERDEDİR. AHMETLER DEĞİRMENİ AHMETLER
KÖYÜ’NÜN BATISINDA DEĞİRMEN BOĞAZI’NDADIR. BIÇKI DERE İNCEĞİZ KÖYÜ GAZİPAŞA’DADIR.
2. MART AYI ORTALAMA AKIŞ MİKTARLARINA GÖRE KURAK YILLARDA DEĞİRMEN BOĞAZI İLE UZUNLAR
KÖPRÜSÜNDEN GEÇEN SU MİKTARLARI ARTMIŞTIR (YAĞIŞLAR). BIÇKI DERE’DEN GELEN SU MİKTARI
YAĞIŞLARA BAĞLI GÖRÜNMEKTEDİR. ANCAK 2001, 2002 , 2004 VE 2006 YILLARINDAKİ YAĞIŞ/AKIŞ
AZLIĞI İLE BIÇKI DERE AKIŞI ARASINDA UYUMSUZLUK VARDIR (BIÇKI DEREDEN GELEN SU FAZLA).
3. MART AYINDA BU 3 YERDEKİ ORTALAMA SU AKIŞ MİKTARLARI (m³/sn) YAĞIŞLI YILLARDA DAHA
UYUMLUDUR. UYUMSUZLUK 2001, 2002, 2004 VE 2006 AKIŞ DEĞERLERİNDE GÖRÜLMEKTEDİR.
4. UZUNLAR KÖPRÜSÜ İLE DEĞİRMEN BOĞAZI’NDAN GEÇEN SU MİKTARLARI ARASINDAKİ UYUM % 100
OLUP, BU İKİ NOKTADAKİ AKIŞ MİKTARLARI İLE BIÇKI DERE AKIŞ MİKTARLARI ARASINDAKİ UYUM
% 68,71 VE % 68,71 OLARAK HESAPLANMIŞTIR
M. DOĞAN KANTARCI
14
TABLO 1.7. KARPUZ ÇAYI’NDA UZUNLAR KÖPRÜSÜ, AHMETLER DEĞİRMENİ VE BIÇKI DERE’DE
NİSAN AYINDA ÖLÇÜLEN SU AKIŞ MİKTARLARININ (m³/sn) KARŞILAŞTIRILMASI (DİKKAT: BIÇKI DERE KARPUZ ÇAYI HAVZASINDA DEĞİLDİR.)
ORT. m³
5,167
2,032
9,019
Uzunlar Kp. Uzunlar Kp. Değirmen
Değirmen
Bıçkı Dere Bıçkı Dere
UYUM %
100,00
74,67
74,67
KARPUZ ÇAYI; NİSAN AYINDA UZUNLAR KÖPRÜSÜ, AHMETLER DEĞİRMENİ VE
BIÇKI DERE ÖLÇME NOKTALARINDAKİ AKIŞ MİKTARLARININ KARŞILAŞTIRILMASI
Uzunlar Kp. IV. AY
Ahmetler Değirmeni IV. AY
Bıçkı Dere IV. AY
9,019
2,032
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
YILLAR
5,167
ORT.…
20
19
18
17
16
15
14
13
12
11
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
0
ORTALAMA AKIŞ (m³/sn)
YILLAR
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
Uzunlar
Ahmetler Gazipaşa
Köprüsü
Değirmeni Bıçkı Dere
IV. AY
IV. AY
IV. AY
7,850
3,114
2,135
0,810
9,057
3,600
4,627
1,815
3,833
1,495
4,990
1,961
12,507
4,990
3,195
1,238
2,258
0,860
7,027
2,782
7,370
2,920
1,321
0,482
3,294
2,140
0,812
6,255
0,729
0,244
2,272
5,683
2,240
16,376
5,593
2,204
13,145
2,237
0,851
7,000
8,352
3,316
10,825
6,528
2,581
9,958
7,302
2,893
7,393
4,920
1,933
7,652
6,757
2,673
10,066
6,241
2,465
17,213
2,879
1,110
3,569
13,223
5,279
17,819
4,883
1,918
12,284
1,412
0,519
8,298
0,656
0,215
2,022
4,125
1,612
12,491
AÇIKLAMA:
1. UZUNLAR KÖPRÜSÜ KARPUZ ÇAYI’NIN OVAYA ULAŞTIĞI YERDEDİR. AHMETLER DEĞİRMENİ AHMETLER
KÖYÜ’NÜN BATISINDA DEĞİRMEN BOĞAZI’NDADIR. BIÇKI DERE İNCEĞİZ KÖYÜ GAZİPAŞA’DADIR.
2. NİSAN AYI ORTALAMA AKIŞ MİKTARLARINA GÖRE KARLAR ERİMİŞ VE DEĞİRMEN BOĞAZI İLE UZUNLAR
KÖPRÜSÜNDEN GEÇEN SU MİKTARLARI AZALMIŞTIR . BIÇKI DERE’DEN GELEN SU MİKTARI FAZLA OLUP,
YAĞIŞLARA BAĞLI GÖRÜNMEKTEDİR. ANCAK BIÇKI DERE AKIŞININ YÜKSEKLİĞİ DİKKAT ÇEKİCİDİR.
BU FAZLALIK KARSTİK ARAZİ/DÜDEN ETKİSİ OLARAK DEĞERLENDİRİLMELİDİR.
3. NİSAN AYINDA BU 3 YERDEKİ ORTALAMA SU AKIŞ MİKTARLARI (m³/sn) YAĞIŞLI YILLARDA DAHA
UYUMLUDUR. UYUMSUZLUK 1992, 1993, 2000 VE 2006 AKIŞ DEĞERLERİNDE GÖRÜLMEKTEDİR.
4. UZUNLAR KÖPRÜSÜ İLE DEĞİRMEN BOĞAZI’NDAN GEÇEN SU MİKTARLARI ARASINDAKİ UYUM % 100
OLUP, BU İKİ NOKTADAKİ AKIŞ MİKTARLARI İLE BIÇKI DERE AKIŞ MİKTARLARI ARASINDAKİ UYUM
% 74,67 VE % 74,67 OLARAK HESAPLANMIŞTIR
M. DOĞAN KANTARCI
15
TABLO 1.8. KARPUZ ÇAYI’NDA UZUNLAR KÖPRÜSÜ, AHMETLER DEĞİRMENİ VE BIÇKI DERE’DE
MAYIS AYINDA ÖLÇÜLEN SU AKIŞ MİKTARLARININ (m³/sn) KARŞILAŞTIRILMASI (DİKKAT: BIÇKI DERE KARPUZ ÇAYI HAVZASINDA DEĞİLDİR .)
ORT.…
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
ORTALAMA AKIŞ (m³/sn)
YILLAR
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
Uzunlar
Ahmetler Gazipaşa
KARPUZ ÇAYI; MAYIS AYINDA UZUNLAR KÖPRÜSÜ, AHMETLER DEĞİRMENİ VE
15
Köprüsü
Değirmeni Bıçkı Dere
BIÇKI DERE ÖLÇME NOKTALARINDAKİ AKIŞ MİKTARLARININ KARŞILAŞTIRILMASI
V. AY
V. AY
V. AY
14
2,429
0,929
13
1,545
0,573
4,210
1,647
12
Uzunlar Kp. V. AY
2,771
1,067
11
2,119
0,804
Ahmetler Değirmeni V. AY
1,582
0,588
10
Bıçkı Dere V. AY
5,694
2,245
9
0,859
0,296
1,352
0,495
8
12,855
5,131
7
4,874
1,914
0,315
0,077
0,920
6
1,011
0,357
1,653
5
0,324
0,080
2,025
3,884
2,734
1,052
10,785
4
2,608
1,001
7,334
2,547
3
1,413
0,519
2,701
2
2,389
0,913
5,627
2,819
1,086
4,426
1
2,848
1,098
4,013
0,977
0
2,607
1,001
3,556
2,430
0,929
3,785
YILLAR
4,379
1,715
7,194
1,947
0,734
3,156
3,002
1,160
5,182 AÇIKLAMA:
1,678
0,626
4,306 1. UZUNLAR KÖPRÜSÜ KARPUZ ÇAYI’NIN OVAYA ULAŞTIĞI YERDEDİR. AHMETLER DEĞİRMENİ AHMETLER
KÖYÜ’NÜN BATISINDA DEĞİRMEN BOĞAZI’NDADIR. BIÇKI DERE İNCEĞİZ KÖYÜ GAZİPAŞA’DADIR.
0,432
0,124
2,624 2. MAYIS AYI ORTALAMA AKIŞ MİKTARLARINA GÖRE DEĞİRMEN BOĞAZI İLE UZUNLAR KÖPRÜSÜNDEN
0,153
0,017
0,982
GEÇEN SU MİKTARLARI ÇOK AZALMIŞTIR . BIÇKI DERE’DEN GELEN SU MİKTARI FAZLA OLUP, YAĞIŞLARA
0,478
0,143
2,334
BAĞLI GÖRÜNMEKTEDİR. ANCAK BIÇKI DERE AKIŞININ YÜKSEKLİĞİ DİKKAT ÇEKİCİDİR.
BU FAZLALIK KARSTİK ARAZİ/DÜDEN ETKİSİ OLARAK DEĞERLENDİRİLMELİDİR.
ORT. m³
2,547
Uzunlar Kp.
Değirmen
UYUM %
100,00
0,977
3,884 3. MAYIS AYINDA BU 3 YERDEKİ ORTALAMA SU AKIŞ MİKTARLARI (m³/sn) YAĞIŞLARLA UYUMLUDUR.
UYUMSUZLUK 1991, 1998, 1999 VE 2006 AKIŞ DEĞERLERİNDE GÖRÜLMEKTEDİR.
4. UZUNLAR KÖPRÜSÜ İLE DEĞİRMEN BOĞAZI’NDAN GEÇEN SU MİKTARLARI ARASINDAKİ UYUM % 100
OLUP, BU İKİ NOKTADAKİ AKIŞ MİKTARLARI İLE BIÇKI DERE AKIŞ MİKTARLARI ARASINDAKİ UYUM
73,80
% 73,81 VE % 73,80 OLARAK HESAPLANMIŞTIR
M. DOĞAN KANTARCI
Uzunlar Kp. Değirmen
Bıçkı Dere Bıçkı Dere
73,81
16
TABLO 1.9. KARPUZ ÇAYI’NDA UZUNLAR KÖPRÜSÜ, AHMETLER DEĞİRMENİ VE BIÇKI DERE’DE
HAZİRAN AYINDA ÖLÇÜLEN SU AKIŞ MİKTARLARININ (m³/sn) KARŞILAŞTIRILMASI (DİKKAT: BIÇKI DERE KARPUZ ÇAYI HAVZASINDA DEĞİLDİR.)
OR…
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
ORTALAMA AKIŞ (m³/sn)
YILLAR
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
Uzunlar
Ahmetler Gazipaşa
KARPUZ ÇAYI; MAYIS AYINDA UZUNLAR KÖPRÜSÜ, AHMETLER DEĞİRMENİ VE
15
Köprüsü
Değirmeni Bıçkı Dere
BIÇKI DERE ÖLÇME NOKTALARINDAKİ AKIŞ MİKTARLARININ KARŞILAŞTIRILMASI
VI. AY
VI. AY
VI. AY
14
0,378
0,102
13
1,539
0,571
1,132
0,406
Uzunlar Kp. V. AY
12
0,822
0,281
Ahmetler Değirmeni V. AY
11
1,612
0,600
0,508
0,155
Bıçkı Dere V. AY
10
1,142
0,410
9
0,322
0,080
0,813
0,278
8
2,465
0,944
7
0,903
0,314
0,099
0,000
0,508
6
0,125
0,014
0,747
5
0,205
0,041
1,148
3,884
0,755
0,254
2,790
4
0,544
0,169
1,726
3
2,547
0,263
0,057
0,861
0,464
0,137
1,507
2
0,479
0,143
1,404
1
0,590
0,188
1,496
0,977
0,838
0,288
1,265
0
0,926
0,323
1,293
0,781
0,265
1,761 YILLAR
0,242
0,063
0,998
0,834
0,286
1,642 AÇIKLAMA:
0,472
0,140
1,495 1. UZUNLAR KÖPRÜSÜ KARPUZ ÇAYI’NIN OVAYA ULAŞTIĞI YERDEDİR. AHMETLER DEĞİRMENİ AHMETLER
KÖYÜ’NÜN BATISINDA DEĞİRMEN BOĞAZI’NDADIR. BIÇKI DERE İNCEĞİZ KÖYÜ GAZİPAŞA’DADIR.
0,108
0,004
0,877 2. HAZİRAN AYI ORTALAMA AKIŞ MİKTARLARINA GÖRE DEĞİRMEN BOĞAZI İLE UZUNLAR KÖPRÜSÜNDEN
0,068
0,000
0,548
GEÇEN SU MİKTARLARI ÇOK AZALMIŞTIR . BIÇKI DERE’DEN GELEN SU MİKTARI FAZLA OLUP, YAĞIŞLARA
0,088
0,002
0,816
BAĞLI GÖRÜNMEKTEDİR. ANCAK BIÇKI DERE AKIŞININ YÜKSEKLİĞİ DİKKAT ÇEKİCİDİR.
BU FAZLALIK KARSTİK ARAZİ/DÜDEN ETKİSİ OLARAK DEĞERLENDİRİLMELİDİR.
ORT. m³
0,673
Uzunlar Kp.
Değirmen
UYUM %
99,97
0,225
1,222 3. HAZİRAN AYINDA BU 3 YERDEKİ ORTALAMA SU AKIŞ MİKTARLARI (m³/sn) YAĞIŞLARLA UYUMLUDUR.
UYUMSUZLUK 1991, 1998, 1999 VE 2006 AKIŞ DEĞERLERİNDE GÖRÜLMEKTEDİR.
4. UZUNLAR KÖPRÜSÜ İLE DEĞİRMEN BOĞAZI’NDAN GEÇEN SU MİKTARLARI ARASINDAKİ UYUM % 99,97
OLUP, BU İKİ NOKTADAKİ AKIŞ MİKTARLARI İLE BIÇKI DERE AKIŞ MİKTARLARI ARASINDAKİ UYUM
71,08
% 71,97 VE % 71,08 OLARAK HESAPLANMIŞTIR
M. DOĞAN KANTARCI
Uzunlar Kp. Değirmen
Bıçkı Dere Bıçkı Dere
71,97
17
TABLO 1.10. KARPUZ ÇAYI’NDA UZUNLAR KÖPRÜSÜ, AHMETLER DEĞİRMENİ VE BIÇKI DERE’DE
TEMMUZ AYINDA ÖLÇÜLEN SU AKIŞ MİKTARLARININ (m³/sn) KARŞILAŞTIRILMASI (DİKKAT: BIÇKI DERE KARPUZ ÇAYI HAVZASINDA DEĞİLDİR.)
OR…
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
ORTALAMA AKIŞ (m³/ sn)
YILLAR
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
Uzunlar
Ahmetler Gazipaşa
KARPUZ ÇAYI; TEMMUZ AYINDA UZUNLAR KÖPRÜSÜ, AHMETLER DEĞİRMENİ VE BIÇKI
1,2
Köprüsü
Değirmeni Bıçkı Dere
DERE ÖLÇME NOKTALARINDAKİ AKIŞ MİKTARLARININ KARŞILAŞTIRILMASI
VII. AY
VII. AY
VII. AY
1,1
Uzunlar Kp. VII. AY
0,053
0,000
Ahmetler Değirmeni VII. AY
0,108
0,009
1,0
Bıçkı Dere VII. AY
0,155
0,019
0,108
0,006
0,9
0,308
0,074
0,071
0,000
0,8
0,402
0,112
0,107
0,002
0,7
0,123
0,007
0,432
0,124
0,6
0,618
0,215
0,039
0,5
0,053
0,000
0,419
0,037
0,000
0,495
0,4
0,018
0,000
0,533
0,072
0,004
1,089
0,3
0,118
0,003
0,645
0,041
0,000
0,368
0,2
0,136
0,122
0,010
0,920
0,072
0,000
0,584
0,1
0,123
0,002
0,745
0,022
0,108
0,007
0,614
0,0
0,297
0,070
0,630
0,075
0,004
0,872 YILLAR
0,024
0,000
0,553
0,496
0,150
0,884 AÇIKLAMA:
0,082
0,000
0,679 1. UZUNLAR KÖPRÜSÜ KARPUZ ÇAYI’NIN OVAYA ULAŞTIĞI YERDEDİR. AHMETLER DEĞİRMENİ AHMETLER
KÖYÜ’NÜN BATISINDA DEĞİRMEN BOĞAZI’NDADIR. BIÇKI DERE İNCEĞİZ KÖYÜ GAZİPAŞA’DADIR.
0,047
0,000
0,430 2. TEMMUZ AYI ORTALAMA AKIŞ MİKTARLARINA GÖRE DEĞİRMEN BOĞAZI İLE UZUNLAR KÖPRÜSÜNDEN
0,037
0,000
0,320
GEÇEN SU MİKTARLARI ÇOK AZALMIŞTIR . BIÇKI DERE’DEN GELEN SU MİKTARI FAZLA OLUP, YAĞIŞLARA
0,049
0,000
0,724
BAĞLI GÖRÜNMEMEKTEDİR. BIÇKI DERE AKIŞININ YÜKSEKLİĞİ DİKKAT ÇEKİCİDİR.
BU FAZLALIK KARSTİK ARAZİ/DÜDEN ETKİSİ OLARAK DEĞERLENDİRİLMELİDİR.
ORT. m³
0,136
0,022
0,618 3. TEMMUZ AYINDA BU 2 YERDEKİ ORTALAMA SU AKIŞ MİKTARLARI (m³/sn) YAĞIŞLARLA UYUMLUDUR.
UYUMSUZLUK BIÇKI DERE AKIŞ DEĞERLERİ İLE İLİŞKİDE GÖRÜLMEKTEDİR.
Uzunlar Kp. Uzunlar Kp. Değirmen
4. UZUNLAR KÖPRÜSÜ İLE DEĞİRMEN BOĞAZI’NDAN GEÇEN SU MİKTARLARI ARASINDAKİ UYUM % 97,85
Değirmen
Bıçkı Dere Bıçkı Dere
OLUP, BU İKİ NOKTADAKİ AKIŞ MİKTARLARI İLE BIÇKI DERE AKIŞ MİKTARLARI ARASINDAKİ UYUM
UYUM %
97,85
39,72
31,33
% 39,72 VE % 31,33 OLARAK HESAPLANMIŞTIR
M. DOĞAN KANTARCI
18
TABLO 1.11. KARPUZ ÇAYI’NDA UZUNLAR KÖPRÜSÜ, AHMETLER DEĞİRMENİ VE BIÇKI DERE’DE
AĞUSTOS AYINDA ÖLÇÜLEN SU AKIŞ MİKTARLARININ (m³/sn) KARŞILAŞTIRILMASI (DİKKAT: BIÇKI DERE KARPUZ ÇAYI HAVZASINDA DEĞİLDİR.)
OR…
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
ORTALAMA AKIŞ (m³/sn)
YILLAR
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
KARPUZ ÇAYI; AĞUSTOS AYINDA UZUNLAR KÖPRÜSÜ, AHMETLER DEĞİRMENİ VE
Uzunlar
Ahmetler Gazipaşa
0,6
BIÇKI DERE ÖLÇME NOKTALARINDAKİ AKIŞ MİKTARLARININ KARŞILAŞTIRILMASI
Köprüsü
Değirmeni Bıçkı Dere
VIII. AY
VIII. AY
VIII. AY
0,038
0,000
0,055
0,000
0,5
0,093
0,000
0,045
0,000
0,137
0,008
0,066
0,000
0,4
0,136
0,018
0,395
0,075
0,000
0,050
0,000
Uzunlar Kp. VIII. AY
0,069
0,000
0,3
Ahmetler Değirmeni VIII. AY
0,077
0,000
0,018
0,000
0,388
Bıçkı Dere VIII. AY
0,033
0,000
0,369
0,2
0,010
0,000
0,355
0,034
0,000
0,530
0,041
0,000
0,413
0,019
0,000
0,297
0,1
0,057
0,000
0,510
0,056
0,034
0,000
0,461
0,099
0,001
0,305
0,002
0,041
0,000
0,354
0,0
0,082
0,001
0,392
0,025
0,000
0,510 YILLAR
0,025
0,000
0,379
0,146
0,027
0,532 AÇIKLAMA:
0,035
0,000
0,454 1. UZUNLAR KÖPRÜSÜ KARPUZ ÇAYI’NIN OVAYA ULAŞTIĞI YERDEDİR. AHMETLER DEĞİRMENİ AHMETLER
KÖYÜ’NÜN BATISINDA DEĞİRMEN BOĞAZI’NDADIR. BIÇKI DERE İNCEĞİZ KÖYÜ GAZİPAŞA’DADIR.
0,040
0,000
0,360 2. AĞUSTOS AYI ORTALAMA AKIŞ MİKTARLARINA GÖRE DEĞİRMEN BOĞAZI İLE UZUNLAR KÖPRÜSÜNDEN
0,004
0,000
0,329
GEÇEN SU MİKTARLARI ÇOK AZALMIŞTIR . BIÇKI DERE’DEN GELEN SU MİKTARI FAZLA OLUP, YAĞIŞLARA
0,031
0,000
0,384
BAĞLI GÖRÜNMEMEKTEDİR. BIÇKI DERE AKIŞININ YÜKSEKLİĞİ DİKKAT ÇEKİCİDİR.
BU FAZLALIK KARSTİK ARAZİ/DÜDEN ETKİSİ OLARAK DEĞERLENDİRİLMELİDİR.
ORT. m³
0,056
0,002
0,395 3. AĞUSTOS AYINDA 2 YERDEKİ ORTALAMA SU AKIŞ MİKTARLARI (m³/sn) KISMEN UYUMLUDUR.
UYUMSUZLUK BIÇKI DERE AKIŞ DEĞERLERİ İLE İLİŞKİDE DAHA BELİRGİNDİR.
Uzunlar Kp. Uzunlar Kp. Değirmen
4. UZUNLAR KÖPRÜSÜ İLE DEĞİRMEN BOĞAZI’NDAN GEÇEN SU MİKTARLARI ARASINDAKİ UYUM % 72,88
Değirmen
Bıçkı Dere Bıçkı Dere
OLUP, BU İKİ NOKTADAKİ AKIŞ MİKTARLARI İLE BIÇKI DERE AKIŞ MİKTARLARI ARASINDAKİ UYUM
UYUM %
72,88
29,84
40,03
% 29,84 VE % 40,03 OLARAK HESAPLANMIŞTIR
M. DOĞAN KANTARCI
19
TABLO 1.12. KARPUZ ÇAYI’NDA UZUNLAR KÖPRÜSÜ, AHMETLER DEĞİRMENİ VE BIÇKI DERE’DE
EYLÜL AYINDA ÖLÇÜLEN SU AKIŞ MİKTARLARININ (m³/sn) KARŞILAŞTIRILMASI (DİKKAT: BIÇKI DERE KARPUZ ÇAYI HAVZASINDA DEĞİLDİR.)
OR…
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
ORTALAMA AKIŞ (m³/sn)
YILLAR
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
Uzunlar
Ahmetler Gazipaşa
KARPUZ ÇAYI; EYLÜL AYINDA UZUNLAR KÖPRÜSÜ, AHMETLER DEĞİRMENİ VE
0,7
Köprüsü
Değirmeni Bıçkı Dere
BIÇKI DERE ÖLÇME NOKTALARINDAKİ AKIŞ MİKTARLARININ KARŞILAŞTIRILMASI
IX. AY
IX. AY
IX. AY
0,048
0,000
0,055
0,000
0,6
0,080
0,000
Uzunlar Kp. IX. AY
0,054
0,000
Ahmetler Değirmeni IX. AY
0,110
0,000
0,5
0,066
0,000
Bıçkı Dere IX. AY
0,075
0,000
0,075
0,000
0,4
0,050
0,000
0,050
0,000
0,075
0,000
0,339
0,3
0,003
0,000
0,300
0,034
0,000
0,330
0,012
0,000
0,261
0,2
0,030
0,000
0,385
0,032
0,000
0,326
0,008
0,000
0,264
0,050
0,000
0,428
0,1
0,048
0,024
0,000
0,594
0,091
0,001
0,325
0,001
0,043
0,000
0,312
0,0
0,028
0,000
0,286
0,019
0,000
0,370 YILLAR
0,139
0,031
0,434
0,050
0,000
0,504 AÇIKLAMA:
0,029
0,000
0,396 1. UZUNLAR KÖPRÜSÜ KARPUZ ÇAYI’NIN OVAYA ULAŞTIĞI YERDEDİR. AHMETLER DEĞİRMENİ AHMETLER
KÖYÜ’NÜN BATISINDA DEĞİRMEN BOĞAZI’NDADIR. BIÇKI DERE İNCEĞİZ KÖYÜ GAZİPAŞA’DADIR.
0,049
0,000
0,309 2. EYLÜL AYI ORTALAMA AKIŞ MİKTARLARINA GÖRE DEĞİRMEN BOĞAZI İLE UZUNLAR KÖPRÜSÜNDEN
0,000
0,000
0,182
GEÇEN SU MİKTARLARI ÇOK AZALMIŞTIR . BIÇKI DERE’DEN GELEN SU MİKTARI FAZLA OLUP, YAĞIŞLARA
0,024
0,000
0,270
BAĞLI GÖRÜNMEMEKTEDİR. BIÇKI DERE AKIŞININ YÜKSEKLİĞİ DİKKAT ÇEKİCİDİR.
BU FAZLALIK KARSTİK ARAZİ/DÜDEN ETKİSİ OLARAK DEĞERLENDİRİLMELİDİR.
ORT. m³
0,048
0,001
0,339 3. EYLÜL AYINDA 3 YERDEKİ ORTALAMA SU AKIŞ MİKTARLARI (m³/sn) UYUMLU DEĞİLDİR
UYUMSUZLUK BIÇKI DERE AKIŞ DEĞERLERİ İLE İLİŞKİDE DAHA BELİRGİNDİR.
Uzunlar Kp. Uzunlar Kp. Değirmen
4. UZUNLAR KÖPRÜSÜ İLE DEĞİRMEN BOĞAZI’NDAN GEÇEN SU MİKTARLARI ARASINDAKİ UYUM % 55,60
Değirmen
Bıçkı Dere Bıçkı Dere
OLUP, BU İKİ NOKTADAKİ AKIŞ MİKTARLARI İLE BIÇKI DERE AKIŞ MİKTARLARI ARASINDAKİ UYUM
UYUM %
55,60
35,71
21,74
% 35,71 VE % 21,74 OLARAK HESAPLANMIŞTIR
M. DOĞAN KANTARCI
20
7. SONUÇ
Ahmetler Köyü Kapızı’nın suyu alınarak bir tünel ile elektrik üretimine sevk edilmesi pek
çok olumsuz etki yapacaktır. Bu olumsuzlukları Ģöyle sıralamak mümkündür.
(1) Suyu alınan Ahmetler Kapız’ı kuruyacaktır. Suya bağlı bitki ve hayvan türlerinin
yaĢadığı derin vadideki doğal ekolojik sistemler yok olacaktır.
(2) Kapız’dan gelen suyu Ahmetler Köyü ve çevresindeki diğer köyler içme ve sulama
suyu olarak kullanmaktadırlar.
(3) Tarım ve hayvancılığı yok olacak olan köylü göç etmek zorunda kalacaktır. Böylece
köylü üretim yapamayan, tüketici durumda, baĢkalarının yanında iĢ bulmağa çalıĢan bir köle
gecekondu sakinine dönüĢecektir.
(4) ÇED incelemesi yapılmayan HES projesi zaten yetersiz bir arazi çalıĢmasına
dayandırılmıĢtır. ÇED incelemesi ilgili firma tarafından yaptırıldığı için tarafsız ve yeterince
objektif olamamaktadır.
(5) Karpuz Çayı üzerindeki iki akıĢ ölçme noktasından geçen su miktarı ölçmeleri yetersiz
bir su akıĢını göstermektedir. GazipaĢa’daki Bıçkı Çayı (Ġnceğiz-Düden) akıĢ ölçmeleri de
eklenerek yanıltıcı bir yüksek ve devamlı akıĢ algılaması yaratılmağa çalıĢılmıĢtır.
(6) Vadiye yıllık ortalama akıĢ miktarının % 10’u kadar “Can suyu” bırakmak bir çözüm
değildir. Bu kadar az su dere yatağının çatlak sistemine sızıp, kaybolacaktır.
(7) Antalya Valiliğinin “ÇED gerekli değildir.” kararı doğru değildir. Valilik sadece
elektrik üretimi kapasitesine bakarak (< 10 MW) bu kararı vermiĢtir. Proje dosyasının ilgili
birimlerce yeterince incelenmediği; “Bıçkı Çayı akıĢ verilerinin” eklenmesi ve fark
edilmemesi ile de anlaĢılmaktadır. Söz konusu HES’in çevresine, sulu tarım alanlarına ve
köylülere yapacağı olumsuz etkilerin de Valilikçe değerlendirilmesi gerekirdi.
(8) Valilik kararın köylere duyurulması konusunda gerekeni yapmamıĢtır. Bu usûlsüzlük
DanıĢtay 14. Dairesinin kararı ile belgelenmiĢtir.
(9) Valilik “ÇED gerekli değildir.” kararına direnen Ahmetler Köyü halkına Jandarma
birliği göndermiĢtir. Halk kendi askerine karĢı gelmemiĢ, sahip çıkmıĢtır. Bu tartıĢma bir
çatıĢmaya dönseydi ve can kaybı olsaydı, sebebi “ÇED gerekli değildir.” kararı olacaktı.
(10) Ahmetler Kapızı’nın suyunun 49 yıllığına bir firmaya verilmesi, köylünün bu suyu
hiçbir Ģekilde kullanamaması anlamına gelmektedir. Su;”Doğal bir kaynak” olup, milletin
malıdır. ġuna buna peĢkeĢ çekilecek, satılacak, tahsis edilecek bir mal değildir.
(11) Ahmetler Kapız’ının alt ucundaki göl ile sarp vadiyi yılda 10 000 kadar turist ziyaret
etmektedir. Köylünün ürettiği bal, üzüm, zeytin, peynir vb ürünlerin burada satılması
mümkündür. Kapızın suyunun kesilmesi/kurutulması bu turistik kaynağın ve köylünün
kazancının da yok edilmesi anlamına gelecektir.
(12) Bu kısa inceleme bile Ahmetler Köyü’nün suyunun HES için alınmasının pek çok
olumsuz ve yok edici etkiler yapacağını, bu giriĢimin doğru olmadığını göstermektedir
21
Download

İhale ile ilgili dosyayı indirmek için tıklayınız