GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ
2013-2014 EĞİTİM-ÖĞRETİM BAHAR YARIYILI
MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI-II VİZE SINAVI
Adı-Soyadı:
No:
15/04/2014
SÖZEL BÖLÜM
1.) Aşağıda güç hareket iletim elemanları ile ilgili verilen soruları cevaplandırınız.
a) Kayış kasnak mekanizmalarını diğer güç hareket iletim elemanları ile karşılaştırdığınızda üstünlükleri ve
buna karşılık sahip oldukları kusurları yazınız. (10p)
b) Bir dişli üzerine gelen kuvvetlerin homojen olarak dağılmamasının sebepleri nelerdir? Açıklayınız. (5p)
c) Dişli çark sistemlerinin temel işlem safhalarından biri olan kavrama olayı nasıl gerçekleşir. Bir kavrama
doğrusu çizerek açıklayınız. (10p)
SAYISAL BÖLÜM
2.) Şekilde düzgün çalışan orta darbeli kauçuk ekstrüzyon makinesinin üç kademeli dişli kutusu, 25 KW
gücünde bir elektrik motoru ile tahrik edilmektedir. Motordan alınan güç ilk olarak düz kayış kasnak sistemine
aktarılmakta sonrasında dişli kutusunun giriş miline aktarılmaktadır. Motor milinin giriş devir sayısı ngiriş=5000
dev/dk, dişli kutusunun çıkış devir sayısı ise nçıkış=312,5 dev/dk’dır. Dişli kutusu düz dişli, helis dişli ve konik
dişli çiftlerinden oluşmakta olup, dişlilere profil taşlama işlemi yapılmış, elastik çökmenin az olduğu iyi
yataklanmış hassas dişlilerdir. Tahmini diş genişliği 50-150 mm arasında çıkması beklenmektedir. Tüm dişliler
20MnCr5 kodlu sementasyon çeliğinden üretilmiştir. Sistem %95 güvenilirlik ile 120’oC işletme koşullarında
çalışacaktır. Kayış kasnak sistemi için verim 0,98, dişli çiftleri için ise 0,97 verilmiştir. Toplam iletim oranını
sisteme eşit paylaştırarak;
a) Döndüren pinyon helis dişlinin bağlı olduğu milin döndürme momentini hesaplayarak dönme yönünü şekil
üzerinde gösteriniz. (5p)
b) Diş genişlik faktörü 15, hız faktörü 1,5, çentik dibi yarıçapı 2,5 mm ve Z1=15 olmak üzere düz dişli çifti için
modül hesabı yaparak standart modül seçiniz. (25p)
c) Döndürülen düz dişli çarkı boyutlandırarak yapım resmini çizin ve önemli ölçülerini gösteriniz. (10p)
d) Şekilde verilen verilere göre, helis dişli çark mekanizmasına etki eden kuvvetleri belirleyip yönlerini tespit
ederek her iki dişli için gösteriniz. (10p)
Yorulma limiti düzeltme faktörü Rfd=235 MPa için, en küçük mil çapını belirleyerek mukavemet kontrolü
yapınız. (25p)
(Tüm dişliler için Kavrama açısı 200, Helis açısı 150, Koniklik açısı 300 EK=2)
Başarılar dilerim
Öğr. Gör. Erdar KAPLAN
Formüller
M d  9554
P
n
ng
M d ç  top
nç
ng
 i12.i34.....
nç
M d g itop 
top  1234....
Düz dişlilerde modül hesabı
m3
2M d
K i K yd K v K f
z. m em
2M d E
m3
z 2 . m PDem
2
K i K yd K v (
i12  1
)
i12
Helis Dişlilerde Modül hesabı
mn  3
2M d
K i K yd K v K f cos 
z. m em
0,724M d E
mn  3
z 2 . m PDem
2
K i K yd K v K  (
i12  1
)
i12
Ze 
Z1
cos 
Konik Dişlilerde modül hesabı
mm  3
2M d
K i K yd K v K f
z. m em
2M d E
mm  3
Dişilerde yorulma limiti : R fD 
z . m PDem
2
2
K i K yd K v (
i12  1
)
i12
 
m  mm 1  m sin 1
Z1

CbC g C y R f
Kç
2
Miller yorulma limiti
R fD 
CbCçC y C T C g
Kç
d 
3
Rf
 Me   Md 

 

R   R 
 fd   e 
32 EK

2
K ç  1  qKT  1
r rf

b st
 em 
s t  0.5
PDem 
R fD
K L 0 C R .PHD
EK
EK
PHD  0,28HB
Kayış kollarına gelen Kuvvetler
F1  Fç
e3 1
e3 1  1
F2  Fç
1
e
3  1
1
Fn  F1  F22  2F1F2 cos 1
2
Helis dişlilerde kuvvet hesabı Düz dişlilerde Kuvvet Hesabı
Fa  Ft tan 
Ft 
2M d
d
tan  n
Fr  Ft
cos 
Mukavemet Kontrolü
Ft 
 b   e 2  3 2   e m
Ft 
2M d
d
Konik dişlilerde Kuvvet Hesabı
2M d
dt
Ft1  Ft 2 
2M d
d m01
Fa1  Ft1. tan sin 1
FR  FN sin 
Fr1  Ft1. tan cos 1
e 
32M e
d 3

16M d
d 3
 em 
 ak
2



Download

Müzik Eğitimi Yayınları Mart 2015 Yayın / Fiyat Listesi Online Sipariş