18.10.2014
Arz, Talep ve Esneklik
Uygulamalarına Örnekler
Bolluk Paradoksu (King Kanunu)
• Üretimin bol olduğu yıllarda satış
gelirlerinin azalmasını ifade eder.
• Ürünün bol olması, arz edilen miktarın talep
edilen miktardan fazla olmasına neden olur.
• Tarımsal ürünlerin talebi esnek değildir.
• Bu nedenle tarım ürünlerinin fiyatı düşerken
talebi çok fazla artmaz.
• Üreticiler, normal düzeyde ürün elde ettikleri
yıllardan daha az gelir elde ederler.
Taban Fiyatı Politikası
• Taban fiyatı, devletin üreticiyi korumak amacıyla
piyasa fiyatının belirli bir seviyenin altına
düşmemesi için garanti ettiği fiyattır.
Fiyat
Ft
• Devlet müdahale
ettiğinde
A
T
L
K
D0
F0
T
A
0
Mt
M0
Ma
Miktar
– MtMa kadar
ürünü satın almak
zorundadır
– MtLKMa alanı
kadar üreticiye
ödeme yapar.
– FtLMt0 alanı
kadar tüketiciler
tarafından alınır.
1
18.10.2014
Mali Yardım Politikası
• Bu politika altında da devlet bir taban fiyat belirler.
• Ancak alış verişin piyasa fiyatından yapılmasına izin verir.
• Piyasa fiyatı taban fiyatın altına düştüğünde aradaki farkı
üreticiye öder.
T
Fiyat
• Devlet müdahale
ettiğinde
A
K
– FgKDFp alanı
kadar üreticiye
ödenir.
– Bu sistemde
üreticinin yanında
tüketici de
desteklenir.
Fg
D
Fp
T
A
0
M1
Miktar
Tavan Fiyat Politikası
• Özellikle savaş ve kıtlık dönemlerinde devlet,
tüketiciyi korumak amacıyla maliyetlerin biraz
üzerinde ve piyasa fiyatının altında bir tavan fiyat
(narh) belirler.
• Devlet müdahale
ettiğinde MaMt
kadar talep fazlası
oluşur.
A
Fiyat
T
D
Fp
Ft
T
A
0
Ma
Mt
Miktar
• Satıcılar dilediğine
satar.
• Önce gelen alır.
• Karne yöntemiyle
satılır.
Karaborsa
• Gizlice satmak, kayıt dışı işlem yapmak
anlamına gelir.
• Devlet müdahale
ettiğinde
A
Fiyat
T
L
Fk
• Karaborsacıların
kârı FkLSFt alanına
kadar yükselebilir.
D
Fp
Ft
S
T
A
0
Ma
Mt
Miktar
2
18.10.2014
Verginin Tümünün Alıcıya Yansıması
• Vergi artışının tamamını tüketicilerin
ödemesi için talep esnekliğinin sıfır olması
gerekir.
A2
Fiyat
T
Vergi nedeniyle
F2
D2
A1
A2
F1
D1
A1
0
e=0
T
M1
Miktar
Verginin Tümünün Satıcıya Yansıması
• Vergi artışının tamamını üreticilerin ödemesi
için talep esnekliğinin sonsuz olması gerekir.
Fiyat
A2
Vergi nedeniyle
F1
A1
D2
T
D1
T
A2
A1
0
M2
M1
Miktar
Verginin Alıcılar ve Satıcılar
Arasında Paylaşılması
• Vergi artışının alıcılar ve satıcılar arasında
paylaşılması için arz ve talebin fiyat esnekliğinin
sıfır ile sonsuz arasında olması gerekir.
Fiyat
A2
T
Alıcılara yansıyan kısım
0,3 TL
A1
2,5
Vergi
2,3
D2
D1
2,0
1,8
A2
Satıcılara yansıyan kısım
0,2 TL
0
A1
T
1000
Miktar
3
Download

Arz ve Talep Uygulamaları