ANAYASAL GÜVENCE ALTINDAKİ
ORMANLARIMIZI YASAL MEVZUATLA
KORUYABİLİYOR MUYUZ?
GELİNEN NOKTANIN DEĞERLENDİRİLMESİ
BU KONULARDA
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASININ
ÇALIŞMALARI
Eşref GİRGİN
Orman Yük. Müh.&İşletmeci
(E) Müsteşar Yrd. OMO AR-GE Merkezi Bşk.
(20/03/2015 Ankara
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
ORMANLARIN GELECEĞİNİ OLUMSUZ YÖNDE ETKİLEYEN
2000 YILI SONRASI MEVZUAT DÜZENLEMELERİ
•
6831 sayılı Orman Kanununda yapılan değişikliklerin
değerlendirilmesi
•
Korunan alanlara yönelik mevzuat düzenlemelerin
değerlendirilmesi
•
Ormanları ve korunan alanları olumsuz yönde etkileyen
ikincil mevzuat hükümlerine yönelik Odanın hukuk
mücadelesi
•
Ormanlarımızı ve korunan alanları bekleyen potansiyel
tehlikeli mevzuat taslakları
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
I- 6831 SAYILI ORMAN KANUNUNDA YAPILAN VE ORMAN
EKOSİSTEMİNİ OLUMSUZ ETKİLEYEN DEĞİŞİKLİKLER
1- 22/5/1987 tarihli ve 3373 sayılı 6831 Sayılı Orman
Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna
Bazı Hükümler Eklenmesi Hakkında Kanun
MADDE 6831/17-3: “Turizm alan ve merkezleri dışında kalan Devlet
ormanlarında kamu yararına olan her türlü bina ve tesisler için gerçek ve
tüzelkişilere, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığınca bedeli karşılığı izin
verilebilir.”
Bu yasa hükmü Anayasa Mahkemesinin 17/12/2002 tarihli, E:2000/75,
K:2002/200 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
ANAYASA MAH. 17/12/2002 TARİHLİ, E:2000/75,
K:2002/200 SAYILI KARARI
“Devlet ormanlarının gerçek ve tüzelkişilere tahsisinin,
KARAYOLLARI, TELEFON, ELEKTRİK, SU, GAZ, PETROL BORU
İSALE HATLARI, SAVUNMA TESİSLERİ, SANATORYUM gibi
öncelikli kamu hizmetlerinin ormandan geçmesi ya da anılan
bina ve tesislerin orman arazileri üzerinde yapılması
zorunluluğu bulunduğu hallerle sınırlı olması gerekir. Başka
bir anlatımla, KAMU YARARININ BULUNMASI ve
ZORUNLULUK HALLERİNDE Devlet ormanları üzerinde ancak
irtifak hakkı tesisine olanak tanınabilir.”.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
2- 5/11/2003 tarihli ve 4999 sayılı Orman Kanununda Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanun
Bu Kanun ile 6831 sayılı Kanunun 1/H maddesi ile 116 ıncı
maddesinde değişiklikler yapılarak orman içi ve bitişiğinde
tapulu, bunun dışında her türlü belgelerle sahip olunan
“Kızılağaçlıklar ile aşılı kestanelikler” orman sayılmamış
Bu ağaçların kesimi muhtar belgesine bağlanmıştır.
Bu değişiklik Anayasa Mahkemesinin 17/3/2003 tarihli
E:2003/100, K:2004/33 iptal edilmiştir.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
3- 17/6/2004 tarihli ve 5192 sayılı Orman Kanununda Değişiklik
Yapılması Hakkında Kanun
Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra 5192 sayılı Kanun ile Orman
kanununun 17/3 maddesinde yeni düzenleme yapılmıştır.
“Savunma, ulaşım, enerji, haberleşme, su, atık su, petrol, doğalgaz, altyapı
ve katı atık bertaraf tesislerinin; sanatoryum, baraj, gölet ve
mezarlıkların; Devlete ait sağlık, eğitim ve spor tesislerinin ve bunlarla
ilgili her türlü yer ve binanın Devlet ormanları üzerinde bulunması veya
yapılmasında kamu yararı ve zaruret olması halinde, gerçek ve tüzel
kişilere bedeli mukabilinde Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilebilir.”
Bu düzenlemede katı atık bertaraf tesisleri, mezarlıklar ile Devlete ait sağlık,
eğitim ve spor tesislerinin, Anayasa kararında işaret edilen tesisler
kapsamında olmadığı görülüyor.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
4- 25/6/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel
Müdürlüğünün Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun
6831 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin üçüncü fıkrasına,
- Katı atık düzenli depolama tesislerinin
- Sokak hayvanları bakımevi eklenirken,
Özelliği gereği ormanda yapılması gerekirken
- Sanatoryum
fıkra metninden çıkartılmıştır.
Böylece Anayasa Mahkemesi Kararındaki tesislerin ormanda yapılmasına
ilişkin zorunluluk kriterinden uzaklaşılmaya başlanıyor.
6831 Sayılı Orman Kanununa EK MADDE-11 eklenmiştir.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
6831/EK MADDE-11
ORMAN KANUNUN 17 NCİ MADDESİNİN ÜÇÜNCÜ FIKRASINA GÖRE;
“a) Sağlık, eğitim ve spor tesisi yapımı maksadıyla verilen izinlere konu asli
tesislerin dışındaki kafeterya, kantin, otopark gibi yan ünitelerin
kiralanmasının, aynı fıkra kapsamında diğer izinlere konu tesislerin
tamamının veya bir bölümünün kiralanmasının veya özelleştirme
uygulamaları kapsamında işletme hakkının devredilmesinin, yap-işletdevret modeli ile yaptırılmasının izin sahibi tarafından talep edilmesi
halinde izin verilebilir.”
“ç) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile diğer kamu kurum ve
kuruluşlarına verilen bedelsiz izinlere konu tesislerin yap-işlet-devret
modeli esas alınarak yaptırılması ve işlettirilmesi halinde işletme süresi
içinde herhangi bir bedel alınmaz.”
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
5- 19/4/2012 tarihli ve 6292 sayılı Orman Köylülerinin
Kalkınmalarının Desteklenmesi Ve Hazine Adına Orman
Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle
Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun
“6831/17 Ek fıkra: 19/4/2012-6292/13 md.) Gerçek veya özel hukuk tüzel
kişileri ya da vakıflar tarafından kurulan yükseköğretim kurumları hariç
olmak üzere; yükseköğretim kurumlarına eğitim ve araştırma maksatlı
tesisler yapılması için bu Kanunun 17 nci maddesinin üçüncü fıkrası
esaslarına göre orman sayılan alanlardan bedelli izin verilebilir. Ayrıca, izin
verilen bu alan içinde izin sahibi yükseköğretim kurumuna veya Yüksek
Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğüne yurt yapılması
maksadıyla bedelli izin verilebilir. (Ek cümle: 26/2/2014-6527/3 md.)
Verilen bu izinlerden ağaçlandırma ve arazi izin bedeli dışında herhangi
bir bedel alınmaz.”
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
6- 10/6/2010 tarihli ve 5995 sayılı Maden Kanununda Ve Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
6831/MADDE 16 (1) Devlet ormanları sınırları içindeki
- Tohum meşcereleri,
- Gen koruma alanları,
- Muhafaza ormanları,
- Orman içi dinlenme yerleri,
- Endemik ve korunması gereken nadir ekosistemlerin
bulunduğu alanlarda
Maden aranması ve işletilmesi, Çevre ve Orman
muvafakatine bağlıdır.
Bakanlığının
Böylece, ormancılık için önemli alanlarda maden arama ve işletilmesi
düzenlenmiştir.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
6831/16 5995 sayılı Kanun ile Ek fıkra:
“Madencilik faaliyetlerinin sona ermesi neticesinde idareye teslim edilen
veya
terk
edilen
doğal
yapısı
bozulmuş
orman
alanları rehabilite edilir. Rehabilite maksadı ile bu alanların orman
yetiştirilmek üzere
- İnşaat,
- Yıkıntı ve
- Hafriyat atıkları ile doldurularak ağaçlandırmaya hazır hale getirilmesi
için Büyükşehir mücavir alanlarında Büyükşehir belediyelerine,
- Diğer yerlerde ise il ve ilçe belediyelerine bedeli karşılığında izin
verilebilir”.
Bir yasaya dayanmadan, İstanbul Büyükşehir Belediyesine verilen hafriyat
doldurma işi için daha sonra bu kanun çıkarılıyor.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
7- 16/5/2012 tarihli ve 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların
Dönüştürülmesi Hakkında Kanun
6831 sayılı Kanuna EK-13 madde eklenmiştir.
“Şehrin içindeki veya yakın çevresindeki ormanlık alanların afetler öncesinde
piknik alanı, mesire yeri ve afet sonrasında geçici barınma yeri olarak
kullanılması için Orman Genel Müdürlüğünce veya bu Genel Müdürlüğün
uygun görmesi hâlinde talepte bulunan idarelerce altyapı hizmetleri
verilir.”
Afet halinde toplanma yeri olarak planlanan şehir içindeki parklar ve yeşil
alanlar imara açılıp iş merkezleri yapılırken, orman alanlarındaki mesire
yerlerinin afet sonrasında geçici barınma yerine açılmaktadır. Bu alanlar
daha sonra TOKİ ye devredilerek kalıcı binalar yapılıp 1999 SakaryaKocaeli depreminde olduğu gibi özel şahıslara satılabilecektir.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
7269 sayılı “Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak
Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun” a 08/12/1999
tarihli ve 589 Sayılı KHK/4. Maddesiyle eklenen ,
EK MADDE:10 madde,
“(Değişik fıkra: 23/03/2000 - 598 KHK - 1. md.) Orman Bakanlığınca, bilim ve
fen bakımından orman olarak muhafazasında hiçbir yarar görülmeyen ve
tarım alanına dönüştürülmesi de mümkün olmayan orman sınırları dışına
çıkarılmış ve çıkarılacak alanlar, genel hayatı etkileyen doğal afet
yerlerinde afete maruz kalan kamu kurum ve kuruluşları ile diğer
afetzedelerin iskanlarını temin için Bayındırlık ve İskan Bakanlığına
devredilebilir…”
- Bu KHK 1999 Kocaeli-Sakarya depreminden sonra çıkarılmıştır.
- Buna göre Kocaeli-Sakarya illerinde ormandan alanlar çıkarıldı.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
10.9.2014 tarihli 6552 sayılı Torba Kanun ile 19/4/2012 tarihli ve 6292 sayılı
“Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi Ve Hazine Adına
Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait
Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanuna” aşağıdaki Geçici-3’üncü
madde eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 3 – (1) Sakarya ili Kocaali ilçesinde bulunan ve Melen Barajı
rezervuar alanı ile mutlak koruma alanında kalan yerleşim yerlerindeki
halkın iskân edilmesini teminen Bakanlar Kurulunun 15/3/2013 tarihli ve
2013/4482 sayılı kararına ekli haritada koordinatlarıyla belirlenen orman
sınırları dışına çıkarılmış alan, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı adına resen
tescil edilerek devredilir.
(2) Devredilen bu alan birinci fıkrada belirtilen nakil ve yerleştirme amacıyla
kullanılır ve hak sahipliği ile geri ödemeye ilişkin usul ve esaslar Bakanlar
Kurulunca belirlenir.”
- Bu Kanun ile Devlet ormanlarına ait alanlar, Anayasaya rağmen gerçek ve
tüzel kişilere devredilmesi sağlanmıştır.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
8- 6/3/2013 tarihli ve 6444 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının
Desteklenmesi Ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan
Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı
Hakkında Kanun İle Orman Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair
Kanun (6831/EK:11’inci maddesine aşağıdaki (e) bendi eklenmiştir.)
“e) Sağlık ve eğitim tesisleri yapılması maksadıyla verilen izinlere konu tesislerin
kamu özel iş birliği modeli çerçevesinde yaptırılması veya mevcut izinli tesislerin
yenilenmesi hâlinde ilgili bakanlıkların talebi üzerine yüklenici adına üst hakkı
tesis edilebilir. İzinler ilgili bakanlıklar adına devam eder. Adına üst hakkı tesis
edilen yükleniciden ağaçlandırma bedeli dışında kira dâhil başkaca hiçbir bedel
alınmaz. Bu kapsamdaki izinler öncelikle bozuk orman alanlarında verilebilir. İzin
verilen alanın en az iki katı alan Maliye Bakanlığı tarafından Orman Genel
Müdürlüğüne ağaçlandırılmak üzere tahsis edilir.”
Devlete ait sağlık ve eğitim tesislerinin ormanda yapılabileceği düzenlemesi delinerek
bu tesislerin üst hakkı yöntemiyle özel kişilere geçmesi sağlanmıştır.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
9- 26/2/2014 tarihli ve 6527 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik
Yapılması Hakkında Kanun
Bu Kanun ile 6831 sayılı Kanunun ek 9 uncu maddesine eklenen fıkra
“Devlet ormanlarında, erişme kontrolü uygulanan karayollarındaki ulaştırma
yapıları ve müştemilatı olan hizmet tesisleri ile bakım işletme tesislerine,
karayolu sınır çizgisi içinde kalmak kaydıyla izin verilir. Devlet idareleri ile
kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan, işletilen, işlettirilen veya yap-işletdevret modeli esas alınarak yaptırılan ve işlettirilen bu tesislerden
herhangi bir bedel alınmaz.”
Bu yasal düzenleme ile İstanbul Kuzey Ormanlarından geçen 3 üncü Köprü,
otoyol ve bağlantı yolları güzergâhı başta olmak üzere, Türkiye’nin en
kıymetli orman alanları içinden geçen karayolları güzergâhlarındaki
orman alanlarından bedelsiz olarak, gizlenmiş biçimde rant uğruna
üçüncü kişilere izinler verilebilmesine olanak sağlanmıştır.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
10- 19/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı İş Kanunu İle Bazı Kanun Ve
Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması İle
Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun
(Soma Torba Kanunu)
“EK MADDE 14 – Orman veya orman rejimine tabi alanların; mesire yeri,
şehir ormanı, millî park, tabiat parkı, TABİAT ANITI, yaban hayatı koruma
ve geliştirme sahaları ve avlak olarak ayrılan kısımlarında, orman koruma
ve yangınla mücadele için yapılacak yapı ve tesisler ile idarenin ve
ziyaretçilerin zaruri ihtiyaçlarını karşılayacak olan taban alanı 250
metrekareyi ve kat adedi bir bodrum kat ve çatı arası hariç ikiyi geçmeyen
YAPILAR uzun devreli gelişme planlarına veya gelişim ve yönetim
planlarına göre yapılır. Bu alanlar için imar planı şartı aranmaz. …..
2873 sayılı Millî Parklar Kanununun uygulandığı alanlarda, alanın sit statüsü
özelliği korunması kaydıyla, 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve
Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun diğer hükümleri uygulanmaz.”
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
BU KANUN DEĞİŞİKLİĞİ SONUCUNDA
• 2873 sayılı Kanun başta olmak üzere korunan alanlar imar şartı
aranmadan, orman idaresinin gereksinim duyduğu orman koruma ve
yangınla mücadele için yapılacak yapı ve tesisler görüntüsü yanında lüks
binaların yer alacağı yapılaşmaya açılıyor.
• 2873 sayılı Milliparklar Kanununun “izin verilmeyecek yerler” başlıklı
“MADDE 10 – TABİAT ANITLARI ve tabiatı koruma alanlarında 2863 sayılı
Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun ilgili hükümleri saklı
kalmak kaydıyla kullanma izni verilemez veya irtifak hakkı tesis
edilemez.”denilmesine rağmen yapılaşmaya açılmıştır.
• 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun bağlayıcı
hükümleri kaldırılmıştır.
• Odanın dava açtığı İstanbul Park Orman ile Hacet Deresi Tabiat
Parklarında yapılacak lüks yapıların yasal alt yapısı oluşturulmuştur.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
II- ORMAN EKOSİSTEMİNE OLUMSUZ YÖNDE ETKİ YAPAN
YÖNETMELİK DÜZENLEMELERİ VE ODANIN BU ALANDA
YAPTIĞI HUKUK MÜCADELESİ
1- Orman Kanununun 16 ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği
• 30.09.2010 tarihli Yönetmeliğin bazı hükümlerinin iptali için dava açıldı
• Yönetmeliğin tesis tanımı içinde yer alan “… hazır beton ve asfalt üretimi
yapılan tesisleri, …” ibaresinin yürütmesi durduruldu.
• Ancak 18.04.2014 tarih ve 28976 sayılı Resmi Gaz. Yay. 16. Md. Yön. tekrar
konuldu ve tekrar Danıştay’da dava açıldı.
• 10/6/2010 tarihli ve 5595 sayılı Kanun ile eklenen “(6831/Ek fıkra:
10/6/2010-5995/19 md.) … Rehabilite maksadı ile bu alanların orman
yetiştirilmek üzere inşaat, yıkıntı ve hafriyat atıkları ile doldurularak
ağaçlandırmaya hazır hale getirilmesi için büyükşehir mücavir alanlarında
büyükşehir belediyelerine, diğer yerlerde ise il ve ilçe belediyelerine bedeli
karşılığında izin verilebilir.” iptali için Danıştay’ın Anayasa mah. götürmesi
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
2- Orman Kanununun 17/3 ve 18 inci Maddelerinin Uygulama
Yönetmeliği (18/4/2014 tar. 28976 sayılı Res. Gaz.)
Yönetmeliğin 4. maddesinde yer verilen ancak Kanunda bulunmayan
- Patlayıcı madde emniyet alanı,
-Yer altında yapılacak patlayıcı madde deposu,
-Yeraltı doğalgaz depolanmasına ilişkin tesislere
İbarelerinin,
- 6’ıncı fıkrasının
- 7. maddesi 3’üncü fıkrasındaki hızar, şerit ve kömür ocaklarına izin
verilememesine dair ifadenin
- 24. Maddesinin, (idareden oluşan kamu yararı tespit ve zorunluluk tespit
komisyonunun)
Danıştay 8. Dairesinde iptal davası açılmıştır.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
6831 sayılı Orman Kanunu’nun 17. maddesinin 3’üncü fıkrasının birinci
cümlesinde 17/6/2004 tarihli ve 5192 sayılı, 25/6/2010 tarihli ve 6001
sayılı Kanunlar ile eklenen ve Yönetmeliğe dayanak olan
“atık su, altyapı, katı atık bertaraf ve düzenli depolama tesislerinin; sokak
hayvanları bakımevi ve mezarlıkların; Devlete ait sağlık, eğitim ve spor
tesislerinin” ibrelerinin, Anayasa’ya aykırılığı nedeniyle iptali için
mahkemenizce Anayasa Mahkemesinde dava açılması talep edilmiştir.
• Danıştay 8. Dairesinin 15/9/2014 tarihli ve E:2014/5646 sayılı kararı ile
Kamu yararı ve zaruret halinin tespiti başlıklı 24 maddesi 2 inci fıkrasının
“(2) Ancak bu Yönetmelikte izin verileceği belirtilen faaliyetlerden
Bakanlıkça belirleneceklerin kamu yararı ve zaruret kararı, Bakanlıkça
alınır.” yürütmesi oy birliği ile durdurulurken,
• Anayasa aykırılık ve yönetmeliğin diğer maddeleri yönünden ise 2 karşı ve 3
kabul oy ile oy çokluğu ret edilmiştir.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
FABRİKA, ŞERİT, HİZAR, KATRAN, TEREBANTİN VB. OCAKLAR
6831/18 . Maddesinde; dört kilometreye kadar olan yerlerde ise hızar, şerit
kurulması ve kireç, kömür, terebentin, katran, sakız ve benzeri gibi
işletilmesinde ağaç kullanılan ocakların açılması izne tabidir.
• Bu tesislere 1956 yılından bu yana orman idaresince fizibilite raporları
tanzim edilerek izin verilmektedir.
• Ancak 107/3 ve 18. Madde Uygulama Yönetmeliği ile tesisin orman
dışında olduğunu belirten bir yazı izin yerine sayılmıştır.
• Böylece bu tesislerin hammadde ihtiyaçlarının Devletin kontrolü dışında
ve kontrolsüz biçimde temin edilmesine fırsat verilmiştir.
• Bu düzenlemenin iptali çin Danıştay’da dava açılmıştır.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
3- Milli Parklar Yönetmeliğinde yapılan değişiklik “18.03.2014
tarih ve 28945 sayılı Resmi Gazete)
• Milliparklarda yapılaşmaya izin veren aşağıdaki düzenlemenin iptali için
Danıştay 6.Dairesinde dava açılmıştır.
• Eklenen ifade; “Ancak, içme suyu temini açısından yapımı aciliyet
gösteren ve kamu yararı açısından vazgeçilmez ve kesin bir zorunluluk arz
eden tesisler için uzun devreli gelişme planı/gelişme planı şartı aranmaz.
İlgili kurumların görüşleri alındıktan sonra yapılan bu tesisler uzun devreli
gelişme planlarına/gelişme planlarına işlenir.”
• Danıştay 6 ıncı Dairesinin 25.09.2014 tarih ve E:2014/3674 sayılı kararı ile
“ve kamu yararı açısından vazgeçilmez ve kesin bir zorunluluk arzeden”
ifadesinin yürürlüğü durdurulmuştur.
• Böylece milliparklara Uzun Devreli Gelişim Planları yapılmadan ranta
dönük plan dışı tesislerin yapılmasına Danıştay kararı ile dur denilmiştir.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
HÜRRİYET GAZETESİ
Milli parklarda yapılaşmaya fren
26/10/2014
Orman Mühendisleri Odası’nın “Milli
parklara dokunmayın” diyerek açtığı
davada, Milli Parklar Yönetmelik
değişikliğinin yürütmesi oybirliği ile
durduruldu.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
4- Korunan Alanlarda Yapılacak Planlara Dair Yönetmelik
(23.03.2012 tarih ve 28242 sayılı Resmi Gazete)
• Yönetmelikte “Korunan alanlarda hazırlanacak her tür ve ölçekteki
planlar” ifadesi kullanılarak, bu planları da Şehir ve Bölge Plancılarınca
yapılacağına dair bir düzenleme yapılmıştır.
• Bu hükmün iptali için Danıştay 6. Dairesinde Esas No:2012/3070 nolu dava
açılmıştır.
• Kararda, Orman Mühendisleri Odası üyeleri Orman Mühendislerinin 5531
sayılı Kanundan kaynaklanan millliparklardaki “uzun devreli gelişim
planları” ile “yönetim planlarının” yapım yetkilerini Şehir ve Bölge
Plancılarına verilmediği, bu disiplinin korunan alanlardaki “uygulama ve
nazım imar planlarını” yapmaya yetkili oldukları belirtilmiştir.
• Ancak Odamız bu kararla tatmin olmadığı için, Danıştay 6. Dairesinin
18.12.2014 tarihli ve E.2012/3070 ve K:2014/8969 sayılı kararı temyiz
edilmiştir.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
5- Zirai Karantina Yönetmeliği (12 Şubat 2009 tarihli ve 27137
sayılı Resmi Gazete)
• Orman bitkisi ve bitkisel ürünlerinde, inspektör yetkisini Ziraat
Mühendislerine veren hükümler ile numune analizlerini ormancılık
araştırma enstitüleri yerine zirai araştırma enstitülerine veren
hükümlerinin iptali için Danıştay 10. Dairesinde dava açılmıştır.
• Odamızın talepleri doğrultusunda 28/3/2014 tarihli ve E:2009/4470 ve
K:2014/1981 sayılı karar ile düzenlemelerin iptaline karar verilmiştir.
• Daha sonra bu Yönetmeliği yürürlükten kaldıran 3/12/2011 tarihli ve 28131
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Bitki Karantinası Yönetmeliğinde”
mesleki haklarımıza yer verilmiştir.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
6- Zirai Karantina inspektör Yönetmeliği (22/1/2009 tarihli ve
27118 sayılı Resmî Gazete)
Orman Bitkisi ve bitkisel ürünlerin ithalat ve ihracat kontrollerini, Orman
Mühendisi, Orman Endüstri Mühendisi yerine inspektör olarak Ziraat
Mühendislerinin yapmasına dair hükümlerin iptali için Danıştay 2.
Dairesinde dava açıldı.
“Zirai Karantina İnspektör Yönetmeliği” nin Odamız üyeleri aleyhine olan ilgili
hükümleri Danıştay 2. Dairesinde açılan dava sonucunda 28/9/2009 tarihli
ve E:2009/1321 karar ile iptal edilmiştir.
Bu Yönetmeliği yürürlükten kaldıran 21.04.2011 tarihli ve 27912 sayılı Resmi
Gazetede yayınlanan “Bitki Karantinası İnspektör Yönetmeliği”nde Orman
Mühendisleri ve Orman Endüstri Mühendislerinin inspektör olması
sağlanmıştır.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
7- Bitki Koruma Ürünlerinin Reçeteli Satış Usul Ve Esasları
Hakkında Yönetmelik (12/2/2009 tarihli ve 27139 sayılı,
12/Haziran/2009 tarih ve 27256 sayılı, 21/4/2011 tarihli ve 27912 sayılı,
24/9/2013 tarih ve 28775 sayılı, 3/12/2014 tarihli ve 29194 sayılı Resmi
Gazete)
• Yönetmeliklerde, Orman bitkilerine reçete yazma yetkisini Ziraat
Mühendislerine veren ve mesleki haklarımızı ihlal eden hükümlerin iptali
için Danıştay 10. Dairede iptal davaları açılmıştır.
• Danıştay 10. Dairesinin 28/3/2013 tarihli, E:2009/4469 ve K:2013/2850
sayılı
• Danıştay 10. Dairesinin 28/3/2013 tarihli, E:2009/8684 ve K:2013/2855
sayılı
Kararlarda; “...orman mühendislerinin görevine giren alanlar ….çok yıllık
orman bitkileri yönünden reçete yazma yetki belgesi almak için …orman
mühendislerine yer verilmediği görülmektedir.” iptali gerekir.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
5531 Yetki Kanundaki mesleki haklarımızı tam olarak karşılamayan, 24/9/2013
tarih ve 28775 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Yönetmelik değişikliği ile
“c) Sadece ormanlık alanlardaki zararlı organizmalara karşı kullanılan bitki
koruma ürünlerini reçeteye yazmak üzere, orman
mühendisleri.”yapılmıştır.
• Danıştay kararlarında belirtildiği üzere nerde yetiştiğine bakılmaksızın çok
yıllık orman bitkileri yerine, sadece orman alanlarındaki zararlı
organizmalar reçete yazma yetkisinin Orman Mühendislerine verilmesinin
iptali için Danıştay 10. Dairesinde E:2013/7659 nolu dava açılmış ve
29/4/2014 tarihli kararla bu düzenlemenin yürütmesi durdurulmuştur.
• Bu kez 3/12/2014 tarihli ve 29194 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan
yönetmelik değişikliği ile “(2) Orman alanları ve ormanlardan elde edilen
bitkisel ürünler bu Yönetmelik kapsamı dışındadır.” denilerek tamamen
Yönetmelikten çıkartılmıştır.
• Bu hükmün de iptali için, Danıştay 10. Dairesinde E:2014/6707 nolu dava
açılmıştır.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
8- Orman Genel Müdürlüğünce yürürlüğe konulması gereken
Ormancılık karantinası, Bitki pasaportu ve Orman Zararlıları
ile Mücadele konularına ait Yönetmelik taslakları
Odamızın, yaptığı hukuk mücadelesi sonucunda edinilen kazanımların, 3234
sayılı Kanundaki ormancılık karantinası, bitki pasaportu, fidan piyasasının
denetimi ve orman zararlıları ile mücadele hükümleri de dikkate alınarak,
ithal zararlıların yurda girişinin önlenmesi için OGM de 2011yılından beri
bekletilen aşağıdaki Yönetmelik taslakları süratle yürürlüğe konulmalıdır.
Buna göre;
• Odamızca OGM ye 31/12/2014 tarihinde önerilen, “Orman Bitkisi Ve
Bitkisel Ürünlere Arız Olan Organizmalar İle Teknik Mücadele Yönetmeliği
Taslağı”
• “Ormancılık Karantina, İnspektör Ve Fümigasyon Yönetmeliği” taslağı,
• “Orman Yetiştirme Materyalleri Piyasasında Yetkilendirme, Denetleme Ve
Orman Bitki Pasaportu Yönetmeliği Taslağı” taslağı,
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
9- Doğal sitlerin bozulmasına ilişkin yapılan uygulamalar ve Gazi
Yerleşkesi Örneği
• Doğal sit alanları, 2863 sayılı “Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma
Kanunu” esaslarına göre belirlenmekte iken, bu yetkiler 8/8/2011 tarihli ve
648 sayılı KHK ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bağlı olarak kurulan
“Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü”ne verilmiştir.
• Bu Genel Müdürlüğe Orman ve Su İşleri Bakanlığının bazı görevleri
devredilmiş,
• 2873 sayılı Milliparklar Kanununun içi boşaltılmıştır.
• Çevre ve Şehircilik Bakanlığının kuruluşuna dair 644 sayılı KHK ye 648 sayılı
KHK ile eklenen Geçici Madde: 6 ile “(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarihte, doğal sit alanı ve tabiat varlığı olarak tespit ve tescil edilmiş alan ve
varlıklara ilişkin her türlü belge, bu alan ve varlıkların statülerinin yeniden
değerlendirilmesi için en geç altı ay içinde Bakanlığa devredilir.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
GAZİ YERLEŞKESİ
• Gazi Yerleşkesi Birinci Derece Tarihi ve Doğal Sit korunma statüsü; OGM nin
Ankara Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kuruluna gönderdiği
4/8/2011 tarihli 649 sayılı yazısı sonunda, tarihin en hızlı alınan 10/8/2011
tarihli ve 6281 sayılı kurul kararı ile Doğal Sit derecesi 3.Derece Doğal site
indirilmiştir. Böylece Gazi Yerleşkesinde bina yapılmasının önü açılmıştır.
• Odamız, 10/8/2011 tarihli ve 6281 Sayılı koruma kurul kararının
yürürlüğünün durdurulması ve iptali için Ankara 11. İdare Mahkemesinde
dava açmıştır.
• Yargılama sonucunda; Ankara 11. İdare Mahkemesinin 17.02.2014 tarihli
E:2011/2080, K:2014/168 sayılı kararı ile 46 hektarlık Gazi Yerleşkesinin 1
inci Derce Doğal ve Tarihi Sit koruma statüsünün 3 üncü derece Doğal Sit
koruma statüsüne indirilmesine dair Ankara Kültür ve Tabiat Varlıkları
Bölge Koruma Kurulunun 11.08.2011 tarih ve 6281 sayılı kararı iptal
edilmiştir.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
• Odamız Yönetim Kurulu, Ankara 11. İdare Mahkemesinin 17/2/2014
tarihli iptal kararının 4/3/2014 günü tebliğ edilmesinden sonra, kararın
içeriğini 5/3/2013 günü yaptığı basın toplantısı ile kamuoyuyla
paylaşmıştır.
• Mahkeme Kararının uygulanması Anayasa ve idari yargılama usul
Kanunun amir hükümleridir.
• Ancak Sayın Başbakan, 5/3/2014 günü Ankara’da yerel basın temsilcikleri
ile bir araya geldiğinde, karara ilişkin olarak “güçleri yetiyorsa gelsin
yıksınlar” diye beyanat vermiştir. Bu haber 5/3/2014 günü yayımlanan
yazılı ve görsel basında yer almıştır.
• 19/4/1996 tarihli ve 421 sayılı “Tarihi Sitler, Koruma Ve Kullanma
Koşulları” kriterleri, Ankara 11. İdare Mahkemesinin 17/2/2014 tarihli iptal
kararından bir gün önce 16/2/2014 günü değiştirilmiş ve yeni 271 sayılı ilke
kararları 18/2/2014 tarihli Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
TARİHİ SİTLER, KORUMA VE KULLANMA KOŞULLARI KARARLARI
19/4/1996 tarihli ve 421 sayılı “Tarihi Sitler, Koruma Ve Kullanma Koşulları”
ilke kararı
“a) Uzun devreli gelişme planı ilgili koruma bölge kurulunca uygun görülünceye
kadar zorunlu altyapı uygulamaları dışında, bitki örtüsünü, topografik
yapıyı, siluet etkisini bozabilecek, tahribata yönelik hiçbir inşai ve fiziki
uygulamada bulunulamayacağına,” ilişkin ilke kararı,
16/2/2014 tarihli 271 nolu “Tarihi Sitler, Koruma Ve Kullanma Koşulları” ilke
kararı
“a) Milli Park bulunan yerlerde uzun devreli gelişim planı, milli park
bulunmayan yerlerde alanın tarihi ve kültürel değerlerini koruyan koruma
amaçlı imar planları ilgili koruma bölge kurulunca uygun görülünceye kadar
zorunlu altyapı uygulamaları ve kamu hizmet yapıları dışında,
bitki örtüsünü, topografik yapıyı, siluet etkisini bozabilecek, tahribata
yönelik hiçbir inşai ve fiziki uygulamada bulunulamayacağına,”
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
BAŞBAKAN MAHKEME KARARINA MEYDAN OKUDU: GÜÇLERİ
YETİYORSA YIKSINLAR
(BASINDAN)
05/03/2014 13:12
Herkes bilsin:
Ankara’da Atatürk Orman Çiftliği’ndeki yeni Başbakanlık Sarayı’nın inşaatı
için durdurma ve yıkım kararı çıkmasına rağmen, inşaat tüm hızıyla
sürüyor.
• Başbakan Tayyip Erdoğan’sa Ankara’da yerel gazete temsilcileriyle bir
araya geldiği toplantıda, yıkım karara rağmen, “Yaptığımız hukuksuz bir
şey yok, güçleri yetiyorsa yıksınlar” dedi. Erdoğan, mahkemenin yıkım
kararının taraflara tebliğ edilmesine rağmen hukuksuz bir şey
yapmadıklarını savunarak, “Yürütmeyi durdurdular, bu binayı
durduramayacaklar. Açılışını da yapacağım, içine de girip
oturacağım” dedi.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
TARİHİ SİT KULLANMA İLKE KARARI DEĞİŞİKLİĞİNİN
GAZİ YERLEŞKESİNE ETKİSİ
• Böylece “kamu hizmet yapıları dışında” ibaresi eklenerek
Gazi Yerleşkesinde yapılanlara yasal kılıf hazırlanmaya
çalışılmıştır.
• Odamız, bu yeni ilke kararının iptali için Şehir Plancıları,
Ziraat Mühendisleri, Peyzaj Mimarları odaları ile birlikte
Danıştay 14. Dairesinde E:2014/3001 nolu iptal davası
açmıştır.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
III- ORMANLARIMIZI BEKLEYEN MUHTEMEL BÜYÜK YASAL
TEHLİKELER
1- Prof. Dr. Ergün ÖZBUDUN başkanlığındaki komisyonca hazırlanan ve
medyada yer alan yeni Anayasa taslağı
Yeni anayasa hazırlık çalışmaları için 2007 yılında yaptırılan çalışmalarda, 2/B
maddesine göre orman dışına çıkarma tarihi 31/12/1981’den 23/7/2007
Tarihine çekilmesine yönelik taslak hazırlanmıştır.
2- Orman ve Su işleri Bakanlığınca hazırlanıp Mayıs-2013 de Başbakanlığa
gönderilen “Orman Kanunu İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı”
Bakanlar Kurulunca 28/01/2013 tarihinde kararlaştırılan ve Başbakanlık
Kanunlar Kararlar Genel Müdürlüğü’nün 27 Mayıs 2013 tarih ve 31853594101-676-2885 sayılı yazıları ekinde Türkiye Büyük Millet Meclisine
sunulmuştur. TBMM Esas No:1/781 sırada yasalaşmayı bekliyor.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
Orman Kanunu İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı
• Kanun tasarısının 24 üncü maddesi ile 15/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı
“Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısiyle Alınacak Tedbirlerle Yapılacak
Yardımlara Dair Kanun”un ek 10 uncu maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmek suretiyle,
• “Bilim ve fen bakımından orman olarak muhafazasında hiçbir yarar
görülmeyen ve tarım alanına dönüştürülmesi de mümkün olmayan yerler,
Bakanlar Kurulunca tespit edilen usul ve esaslara göre, hayatı etkileyen
doğal afete maruz kalan veya 16/5/2012 tarihli ve 6306 sayılı Afet Riski
Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanuna göre riskli
alanlardaki yerleşim alanlarında kalan kamu kurum ve kuruluşları ile bu
alanlarda yaşayanların iskanlarını temin, iyileştirme, tasfiye ve yenileme
amacıyla yeni yerleşim alanı olarak kullanılmak üzere Orman Genel
Müdürlüğünce orman sınırları dışına çıkarılır.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
Birinci fıkra uyarınca orman sınırları dışına çıkarılacak alanlar ile daha önce bu
madde kapsamında orman sınırları dışına çıkarılan alanlar tapuda Hazine
adına tescil edilir ve birinci fıkrada belirtilen gaye doğrultusunda
kullanılmak üzere Çevre ve Şehircilik Bakanlığının tasarrufuna geçer.”
orman alanları daraltılacaktır.
Bu yerler; 16/5/2012 tarihli ve 6306 sayılı “Afet Riski Altındaki Alanların
Dönüştürülmesi Hakkında Kanun” un 6 ıncı maddesi 11 inci fıkrasındaki
“Bakanlığın, TOKİ’nin veya İdarenin isteği üzerine, kendileri ile anlaşma
sağlanan gerçek kişiler veya mirasçıları ile tüzel kişiler adına tapuya tescil
olunur.” hükmü uyarınca, önce Hazine adına tapusu alınacak ve daha
sonra, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na devredilerek GERÇEK VE TÜZEL
KİŞİLERE SATILACAKTIR.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
• Kanun tasarısının 7 inci maddesiyle, 6831 sayılı Orman
Kanunun 52 inci maddesinde yapılan değişiklikle Özel
Ormanların tamamı yapılaşmaya açılıyor.
• Tasarının 9 uncu maddesiyle, 6831 sayılı Kanunun 69 uncu
maddesinde yapılan değişiklikte orman idare, kırsal
kesimdeki yerleşim yeri yangınlarını söndürmekte genel
itfaiye görevi ile görevlendiriliyor.
• Karantina hizmetleri tekrar Gıda Tarım ve Hayvancılık
bakanlığına devrediliyor.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
SONUÇ OLARAK; Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülmeyi bekleyen
“ORMAN KANUNU İLE BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE
KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI”
• Orman alanlarından arsa üretilip 6306 sayılı “Afet Riski Altındaki Alanların
Dönüştürülmesi Hakkında Kanun” bağlamında gerçek ve tüzel kişilere
devretmeye yönelik anayasaya aykırı ve orman alanlarını daraltıcı
hükümler içerdiği,
• Özel orman alanlarının tamamen yapılaşmaya açtığı,
• Orman yangınlarıyla mücadelede zafiyet yaratacak hükümlere yer
verildiği
• Halen Orman Genel Müdürlüğünün görevleri arasında bulunan ormancılık
karantinası ve bitki pasaportu hizmetlerinin, tarım bitkilerinden sorumlu
Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına devrediği,
Gibi ormanların ve ormancılığın aleyhine tehlikeli düzenlemeler içerdiği
görülmektedir.
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
SABRINIZ İÇİN
ODAMIZ ADINA
ÇOK TEŞEKKÜR EDERİZ.
Download

(E) Müsteşar Yrd. Eşref GİRGİN`in sunumu