TÜB7TAKMARMARAARAbTIRMAMERKEZ7
YerveDenizBilimleriEnstitüsü
TÜBøTAK MAM, Yer ve Deniz Bilimleri Enstitüsü, PK 21, 41470, Gebze/KOCAELø
Tel:262Ͳ6772850
www.mam.tubitak.gov.tr
JEOTERMALSAHAKARAKTER7ZASYONU
Jeofizik AraĂt×rmalar
Jeolojik
AraĂt×rmalar
Hidrojeolojik
AraĂt×rmalar
Enjeksiyon
Kuyusu
Kavramsal
Jeotermal Model
Jeokimyasal
AraĂt×rmalar
Rezervuar
Kuyu Testleri
Üretim
Kuyusu
mikrodepremler
Sürdürülebilir Üretim
Elektrik
Is×tma
Turizm/Saÿl×k
3BManyetotellürikGörüntüleme
Manyetotellürik(MT),yeraltŦyapŦsŦnŦn MT yönteminde toplanan veriler iki (2B) ve üç boyutlu (3B) modellenerek; sŦvŦ içeren
elektrikselözelliklerineduyarlŦdoŒal
kŦrŦklŦ ve gözenekli birimler ile kŦsmi ergime bölgeleri (sŦcak bölgeler) görüntülenebilir.
kaynaklŦ(yŦldŦrŦmvegüneƔ)biryöntem
3BModelleme
olup,kullanŦlanölçümfrekansaralŦŒŦna 2B Modelleme
Bir doŒrultu boyunca yeraltŦ yapŦsŦ
YeraltŦyapŦsŦyataykesitlerhalindeizlenebilirken,
baŒlŦolarakyeriçininyapŦsŦnŦbirkaç
görüntülenebilir.
istenilenherhangibirdoŒrultudayeraltŦyapŦsŦ
metredenonlarcakilometreyekadar
2Bolarakdagörüntülenebilir.
ortayakoymaktadŦr.
JeotermalsahalardakayaçlarŦnelekͲ
trikselözellikleri;sŦvŦiçerenkŦrŦklar,
hidrotermalbozulmalarvesŦcaklŦk
gibinedenlerledeŒiƔmektedir.
DolayŦsylaMTyöntemijeotermal
sahalarŦnaraƔtŦrŦlmasŦndayaygŦn
olarakkullanŦlmaktadŦr.
C
3
C
2
C1: sŦcak altkabuk ve bununla iliƔkili kŦrŦk zonlarŦ ve sŦvŦlar,
C2: kŦrŦk zonu, C3: gözenekli ve geçirgen havza
Jeotermal sistem sŦnŦrlarŦ/potansiyelinin belirlenmesi, yeni rezervuar tespiti
SismikYansŦma
yerin elektriksel özelliklerini kullanarak s×v×lar×n yoÿun olduÿu bölgeleri belirlemek rezervuar kayan×n s×n×rlar×n×
tan×mlayabilmek.
Yüksek çözünürlüklü sismik yansŦma yöntemleri ile detaylŦ yeraltŦ modelini oluƔturarak derin jeolojik yapŦlarŦn saptanmasŦ ve üretim/reͲ
¾Profil noktalarŦnda MT Ölçümü
enjeksiyon kuyu yerlerinin doŒru belirlenmesi mümkündür. Bu sayede, jeotermal sahanŦn geliƔtirilmesi ve sürdürülebilirliŒi
¾ 2D ve 3D Modelleme
saŒlanabilmektedir.
¾Örtüvehaznekayakarakterizasyonu
¾KŦrŦksistemleriningörüntülenmesi
SismikKayŦtçŦ
Sistemleri
Sismikhatvesondajbilgilerindeneldeedilenjeolojikkesit
3BSismikTomografikGörüntüleme
PͲdalgaSͲdalga
Sismogram
Jeotermal sahalarda kayŦt edilen mikro depremlerin sismik tomografik görüntüleme
teknikleri ile deŒerlendirilmesiyle, üç boyutlu Vp, Vs hŦz yapŦlarŦ, Vp/Vs oranlarŦ ve
soŒrulma gibi önemli parametrelerin tespit edilmesi mümkündür.
7stasyon
SismikIƔŦn
Mikrodeprem
merkezi
Yataykesit
Tomografikkesit
Tomografiyöntemlerileeldeedilensismik
hŦzlar;kayaç,mineraltipi,yoŒunluk,sŦkŦlŦk
durumu,gözeneklilik,kŦrŦlganlŦk,akŦƔkan
içeriŒi,basŦnçvesŦcaklŦkgibiparametreler
hakkŦndaönemlibilgilerverebilmektedir.
ÖrneŒin,VpveVshŦzlarŦveVp/Vs
oranŦndakideŒiƔikliklersahadakiakŦƔkanve
buharpotansiyelinibelirlemede
kullanŦlabilmektedir.
Tomografikgörüntülemeileörtü,
haznekaya,derinŦsŦkaynaŒŦvekŦrŦk
sistemlerininyapŦlarŦüçboyutlu(3B)
olarakyüksekhassasiyetve
çözünürlükileeldeedilebilir.
TomografikkesitlersismikyansŦma
kesitleriileiliƔkilendirilerekileri
rezervuaranalizleriyapŦlabilir.
YansŦmaKesiti
BirleƔikKesit
HŦz(km/sn)
YER VE DENùZ BùLùMLERù ENSTùTÜSÜ
Mikrosismik7zleme
¾ Üretim/ReͲenjeksiyon ile iliƔkili mikrosismik aktivitenin
izlenmesi ile hidrotermal kŦrŦk sistemlerinin 3Ͳboyutlu
haritalanmasŦ.
¾ Üretim/ReͲenjeksiyon iƔleminin ilerlemesi, baƔarŦsŦ ve
sürdürülebilirliŒine yönelik temel bilgilerin üretilmesi.
¾ ‘Trafik ŦƔŦŒŦ yaklaƔŦmŦ’ ile üretim/reͲenjeksiyon hŦzŦ ve
miktarŦnŦn Ͳtetiklenen mikrosismik aktivite sŦklŦŒŦ ve
Ɣiddetine baŒlŦ olarakͲ kontrolünün saŒlanmasŦ.
¾ Mikrosismisite oluƔum mekanizmalarŦnŦn analizi ile
sahadaki tektonik gerilme rejiminin belirlenmesi,
enjeksiyonla artan gözenek basŦncŦ deŒiƔimi ve
mekanizmalar arasŦndaki iliƔkinin araƔtŦrŦlmasŦ.
Deformasyon7zleme(InSAR,PsInSAR,TerrestrialSAR,GPS)
Entegre Uzay Jeodezik (GPS, PsInSAR) ve yersel (SAR, LIDAR, MikroͲgravite) sürekli izleme yöntemleri ile doŒal tektonik ve jeotermal etkinlik
sonucu oluƔan deformasyon alanŦn belirlenerek sahada oluƔabilecek çökme/göçme ve ilgili çevresel tehlikelerin deŒerlendirilmesi.
MikroͲGravite
GPS+PsInSAR
Jeokimyasal7zleme
AkŦƔkanlarŦnizlenmesiilerezervuarsŦcaklŦk,derinliŒiilebirlikte
akŦƔkanŦnkökeniveyaƔŦnŦnbelirlenmesi;
¾
¾
¾
¾
SuKimyasŦAnalizi
Jeotermometri
7zotopAnalizi
SuYaƔŦAnalizi
7zotopAnalizcihazŦ
JeokimyasalÖlçümler
SuAnalizi
Deformasyon&Çökmeler
Download

Tanıtım (Türkçe) - yer ve deniz bilimleri enstitüsü