Çocukluk Çağında
Vücut Ölçümleri
Dr. Mine SERİN
Persantil eğrileri
• Aynı yaş ve cinsteki çok sayıda çocuktan elde edilen ölçümler
• Doğumdan başlayarak adolesan dönemin sonuna kadar
izlenen çocuklardan elde edilen ölçümler
• Ortalama değer çanın tepesi
• 100 çocukta yapılan ölçümler en küçükten en büyüğe
sıralandığında;
• Baştan üçüncü 3.persantil (-2SD)
• Sondan üçüncü 97.persantil (+2SD)
• Ortanca değer 50.persantil
Büyüme izlem grafikleri
• Persantil eğrilerine göre değerlendirme yapılır
-97. persantil üst sınır
-3. persantil alt sınır alınır
• Her ölçüm grafik üzerinde işaretlenir
• Karşılaştırılarak büyüme değerlendirilir
Büyüme problemleri
kısa boy
SDS (z skoru) =
(güncel boy – ortalama boy)
Standart sapma (SD)
√
X
X
X
• Çocukluk dönemi büyüme ve gelişme ile eşdeğer kabul
edildiğinden bu değişimlerin her muayenede
değerlendirilmesi gerekli
• Büyümenin değerlendirilmesi amacıyla kullanılır
• Duraklamaların erken tanısında anlamlıdır
• Büyüme; hücre sayı ve büyüklüklerindeki değişikliklere bağlı
olarak vücut hacim ve kitlesinin artmasıdır.
• Adolesan dönem sonuna kadar devam eder
Vücut Ağırlığı
• Büyümenin en iyi göstergesidir
• Bütün yaş gruplarında değerlendirilmeli
• Ağırlığa etkili bileşenler:
• Kemikler, yağ dokusu,
• Kas kitlesi,
• İç organlar,
• Asit, ödem,
• Yenidoğanlar 2500-4000gr (ort. 3200gr)
• Ülkeden ülkeye değişiklik gösterebilir
• İlk 6 ay:
-20-30gr/gün, 150-200gr/hafta;
• İkinci 6 ay:
-15-20gr/gün, 100-150gr/hafta;
• 1-2 yıl arası:
-50gr/hafta, toplam 2-2,5kg
Daha sonra 10 yıla kadar yılda yaklaşık 2 kg ağırlık artışı
• 5. ayda → Doğum kilosunun 2 kaEna,
• 1 yaş → Doğum kilosunun 3 kaEna,
• 2 yaş → Doğum kilosunun 4 kaEna ulaşır
• 3-12 ay arası çocuklar
yaş(ay)+9/2
• 1-6 yaş arası çocuklar
yaş(yıl) x 2+8
• 6-12 yaş arası çocukla
yaş(yıl) x7 / 2
Yaşa göre ağırlık
• Ölçülen çocuğun vücut ağırlığı aynı yaşta ve büyümesi normal
olan kişi ile karşılaştırılır
Boya göre ağırlık
• Ölçülen ağırlık aynı boydaki sağlıklı bir kişi ile karşılaştırılır
Boy
• Yaş grubuna göre farklı yöntemler uygulanır
• İki yıla kadar yatarak,
• Daha büyüklerde ayakta, ayaklar çıplak, topuklar bitişik olmalı
• Yenidoğan bebekte, 48-52 cm(ort. 50cm)
• İlk 3 ay: 8cm/ay
• İkinci 3 ay: 4cm/ay
• 1-2 yıl: 10-12cm/yıl
• 2-4yıl: 7cm/yıl
• On yıla kadar 5cm/yıl
• 1 yaş: doğum boyunun 1,5 katı,
• 4 yaş: 2 katı,
• 8 yaş: 2,5 katı,
• 12 yaş: 3 katı olur
• İkinci yıldan sonra: yaş(yıl) x 6+77
• Boy ölçümünde etkilenme olması için süregelen hastalığın en
az 6 ay sürmesi gerekir
Baş çevresi
• Ölçüm yeri:
• Oksipital kemikte en çıkıntılı nokta,
• Kulaklar ve kaşların üzeri
• Özellikle ilk 4 yılda hızlı büyüme olur
• İlk 1 yılda alt ve üst sınırlar
• - Boy(cm)/2+9,5 ± 2,5
• Değerler:
Doğumda 34 cm,
3.ayda:40,3cm,
6.ayda:43,2cm,
1 yaş: 46cm,
4 yaş:48-50cm
Diğer sık kullanılmayan ölçümler
• Uzun süreli hastalıklarda ortaya çıkan değişimlerin
izlenmesinde kullanılırlar
Göğüs çevresi
• Meme düzeyinden inspiryum ortasında ölçülür
• Doğumda başçevresinden küçüktür (33cm)
• Bir yaşta baş çevresini geçer (48cm)
Karın çevresi
• Göbek düzeyinden geçirilen mezur ile ölçülür
• Özellikle asit gelişen hastaların tedaviye yanıtının
değerlendirilmesinde kullanılır
• Tedavinin başlangıcında ilk ölçüm yapılır,
• Tedavi süresince ölçümler tekrarlanır
Kol çevresi
• Genellikle sol koldan yapılır
• Kol-dirsek arası orta noktadan ölçülür
• 1-5 yaş arası çocuklarda değişim azdır
• Doğumda 10,5cm, 1 yaşta 16,5cm, 5 yaşta 17,5 cm olur
• %85 ve altında olması malnutrisyon göstergesi
Deri kıvrım kalınlığı
• Sol kol orta noktasında skinfold kaliper denilen alet ile iki deri
tabakası altındaki yağ dokusu yapılan bir katlantı aracılığı ile
ölçülür
• Malnutrisyonu tanımlamak için kullanılır
Eklem Çevresi
• Şişlik bulunan eklemin en geniş olduğu yerden ölçülür
• Tedaviye yanıtın değerlendirilmesinde kullanılır
• Özellikle artritle seyreden hastalıklar
Soru ve katkılar lütfen
Download

Çocukluk Çağında Vücut Ölçümleri