On5yirmi5.com
Prut Antlaşması
Osmanlı Devleti ile Rusya arasında imzalanan antlaşma.
Yayın Tarihi : 19 Mayıs 2014 Pazartesi (oluşturma : 1/31/2015)
Prut Savaşı sırasında Kırım atlıları, Çerkez Mehmed Paşa ve Salih Paşa tarafından Rus ordusu
tamamen çevrilince, tasarılarını gerçekleştiremeyen Çar, Baltacı Mehmed Paşa'ya barış çağrısında
bulundu. Şiddetli çarpışmalara devam ederek bu çağrıya cevap vermeyen Baltacı Mehmed Paşa'ya
Mareşal Kari ve Petro, yalvaran mektuplar yazmıştı.
Mehmed Paşa bu ikinci istek üzerine ordu ileri gelenlerini ve Kırım hanını çağırtarak bir toplantı
yaptı. Kırım hanının Ruslara güvenilmemesi ve derhal hücuma geçilmesi isteğine karşılık ekseriyet,
Rus tekliflerini öğrenmede yarar görmekle, sadrazam sulh şartlarını almak üzere bizzat
Şeremetev'in Osmanlı karargâhına gelmesini bildiren haberini bir elçi ile Ruslara iletti. Rus
ordugâhında Şeremetev'in yaşlılığı ve politikada başarılı olmayışı dikkate alınarak, yerine iyi diyalog
kurabilen Baron Peter Şafirov'un murahhas olarak gönderilmesine karar verildi.
Baltacı Mehmed Paşa'nın ilk teklifleri çok ağırdı. Çarın affını istemek üzere bizzat sadrazam otağına
gelmesi ve vereceği tavizler tamamlanıncaya kadar burada misafir sıfatıyla kalması, Rus
ordusundaki bütün topların teslimi, bu teklifler arasında bulunuyordu. Şafirov yalvararak ve birçok
sebepler öne sürerek, bu istekleri kabul etmesinin mümkün olmadığı; Azak Kalesi'nin iadesine,
Taygan ve Ozi boylarında yaptırılan kalelerin yıkımına razı olduklarına, topların tesliminde Rus
ordusunun çekilme imkânı kalmayacağı, Tatar ve İsveçlinin, Lehlinin hücumlarından korktukları
konusunda açıklamalar yaptı.
Mehmed Paşa, Şafirov'un itirazlarını kabul etmedi ve ilk teklifinde ısrar etti. Görüşme kesilmek ve
Şafirov Otağ-ı asafiden çıkmak üzere iken, Seyfullah Ağa'nın teklifi üzerine Rus temsilcilerine bir
kerem nişanesi olmak üzere kahve ikram edilmesini kabul eden sadrazam Paşa, onun Kapıcıbaşı
çadırında ağırlanmasını buyurdu.
Şafirov burada sadaret kethüdası Osman Ağa ile yalnızca görüşmek imkânını buldu ve konuları ele
alarak İsveç probleminin anlaşma konusu dışında bırakıldığı, müzakerelerin sadece Osmanlı-Rus
münasebetleri ile ilgili karara vardıkları anlaşılıyor. Bu durumda Rus çarının ve ordusunun teslim
olması artık söz konusu değildi. Alınan kararın ordu ileri gelenlerine duyurulması sebebiyle toplantı
yaptı.
Toplantıya Devlet Giray'dan başka Poniatowski de çağrıldı. Kırım Hanı ve İsveç elçisi sulh
müzakerelerine taraflı olmadılarsa da ordu erkânı ve sadrazam görüşlerinde ısrar ettiler. Neticede
sadaret kethüdası Osman Ağa ile Mektupçu Ömer Efendi Osmanlı murahhasları seçilmekle ateşkes
kararı alındı ve 21 Temmuz akşamüstü Prut Seferi kesinlikle bitmiş oldu.
1699 Karlofça ve 1700 İstanbul antlaşmaları için yapılan müzakereler ayları aldığı halde Prut
Antlaşması 10-12 saat içinde sonuçlanması bakımından önemlidir (23 Temmuz 1711).
Gereken sulh protokolünün ana hatları şöyle bağlanmıştı:
1-Azak Kalesi'nin alındığı şekilde Osmanlı ordusuna teslimi;
2-Taygan, Kamenka ve Şamar dolaylarında yaptırılan kale ve müstahkem mevkilerin yıktırılması;
3-Lehistan ve Kırım Hanlığı'na bağlı Kazak topluluklarına Rusya hükümetinin müdahale etmemesi;
4-İstanbul'daki Rusya ikamet elçiliğinin kaldırılması;
5-İsveç kralının memleketine gitmesine engel olunmaması ve Rusya ile İsveç arasındaki ihtilafın
Osmanlı Devleti'nin müdahalesi olmadan kendi aralarında halledilmesi;
6-Rus ordusunun ana yurduna çekilmesi sırasında Osmanlı eyalet kuvvetlerinin ve Tatar
askerlerinin saldırılarının önlenmesi;
7-Rus murahhasları Peter Şafirov ile Şeremetev oğlu Boris'in memleketlerine dönmelerine izin
verilmesi şeklinde tespit olundu.
Prut Antlaşması, Divan-ı Hümayun'da hoş görülmediği gibi Baltacı Mehmed Paşa, Kethüda Osman
Ağa ile Mektupçu Ömer Efendi, Rus çarından rüşvet almaları sebebiyle ağır cezalandırıldılar.
Bu dökümanı orjinal adreste göster
Prut Antlaşması
Download

Prut Antlaşması - On5yirmi5.Com