A kd e n iz Ün i v ers ite s i
T ı p Fa kü lt e si
T ı b b i O n ko lo ji Bi li m Da lı
Dr. Hasan Şenol COŞKUN


Türk Tıbbi Onkoloji Kongresi
İlaç Etkileşimleri Kursu
19 Mart 2014 Antalya
o
İlaç etkileşimin
önemi
tanımı
o
İlaçlara özel etkileşimler
Antiemetikler
Bulantı kusma tedavi ilaçları
Analjejikler
Ağrı kesiciler
9,6
0,1
75/0,78
İlaç Etkileşimleri
Destek Tedavisi
YAS
Kemoterapi
Hasta İletişimi
ÖLÜM
Hastaya özel biyoloji
Kardeş
Anne Baba
Yanlış kararlar
Eşler
Komşular
Akrabalar
Duygular
Aciller
Alternatif
uygulamalar
Diğer Hastalar
Çocuklar
Doğru kararlar
HASTA
Hastaya özel biyoloji
Kardeş
Anne Baba
Yanlış kararlar
Eşler
Komşular
Akrabalar
Duygular
Aciller
Alternatif
uygulamalar
Diğer Hastalar
Çocuklar
Doğru kararlar
HASTA
FARMAKOKİNETİK
İlaçların
Emilim
Dağılım
Metabolizma
Ekstraksiyon
FARMAKODİNAMİK
Beklenen etkiler
İstenmeyen etkiler
İlaç - İlaç
Sinerjik
Additif
Antagonist
Risk
Öneri
Tanımlama
A
Bilinmiyor
Bilinen bir etkileşim yok
B
Değişiklik gerekmez
Bilinen düşük etkileşimler
C
Monitorizasyon
Bilinen önemli değişiklikler
D
Tedavi değişikliği
düşünülmeli
Bilinen ciddi etkileşimler
X
Kaçınınız
Bilinen çok ciddi
etkileşimler
Alt enzim
Grubu
İnhibitör
Substrat
Zayıf
1A2
Ondansetron
2C9
2C19
2D6
Ondansetron
Dolasetron
Tropisetron
3A4
Granisetron
Ondansetron
Dolasetron
Tropisetron
Güçlü
İndükleyici (uyarıcı)
Zayıf
Güçlü
o
Yüksek etkinlikli 3 sınıf ajan vardır.
Serotonin Reseptör antogonisti
Kortikosteroidler
NK1 reseptör antogonistleri
o
o
o
3 sınıf ilaçda yüksek olarak etkili
Yan etkileri az,
Kombinasyonda emin kullanılabilir.
Antiemetik Tedavi Önerileri
Emezis Riski
İlaç
Önerilen gün
Yüksek (>%90)
CA
5HT3 Antagonisti (sentron)
1
Dekzametazon
1-3
Aprepitant
1-3
5HT3 Antagonisti (sentron)
1
Dekzametazon
1-3
Düşük (%10-30)
5HT3 Antagonisti (sentron) yada
Dekzametazon
1
Çok Düşük
(<10)
Tedavi önerisi yok
Orta (%30-%60
Grup
İlaç
KT öncesi tek doz verilen
İdame
NK1 RA
Aprepitant
Oral :125mg
Oral: 80mg 2,3 gün
Streoid
Dexametazon
Oral : 12mg (Arepitant ile)
Oral :20mg
Oral 8 mg 2,3 gün
5HT3
Antagonisti
Serotonin reseptör
Antagonisti
Tek doz/gün
Tek doz/gün 2, 3
gün (gerekirse)
Alt enzim Grubu
Substrat
1A2
Ondansetron
2C9
2C19
2D6
Ondansetron
Dolasetron
Tropisetron
3A4
Granisetron
Ondansetron
Dolasetron
Tropisetron
Risk
İlaç
A
Aprepitant
Teofilin ürünleri
B
C
D
X
Not
Rifamycin ürünleri
Risk
İlaç
A
Antionid
Temazepam
Teofilin deriveleri
B
Aprepitant
C
CYP 3A uyarıcılar (Güçlü)
Bitkisel ürünler(CYP 3A uyarıcıclar)
P Glikoprotein uyarıcılar
P Glikoprotein inhibitörler
Rifamycin ürünleri
D
X
Not
Risk
İlaç
A
Aprepitant
Teofilin ürünleri
B
C
D
X
Not
Rifamycin ürünleri
Risk
İlaç
A
[A] Aprepitant
[A] Fosaprepitant
B
C
[C] Peginterferon Alfa-2b
[C] Tapentadol
[C] TraMADol
D
X
Not
[X] Apomorphine
Risk
İlaç
A
Antiemetikler
B
Clopidogrel
C
Antifungallar
Benzodiazepinler
CYP 3 ay (güçlü) uyarıcılar
CYP 3 ay inhibitörler (orta)
Rifampicin ürünleri
Warfarin
D
CYP 3 ay inhibitörler(güçlü)
Oral kontroseptifler(estrojen)
Kortikosteroidler(sistemikler)
X
Not
Risk
İlaç
A
B
Progesteronlar
Albendozole
C
Aminoglutethimide
Antifungal ajanlar
Aprepitant
Barbituratlar
Safra asid ürünleri
Kalsiyum kanal blokerleri
Siklosparin
Proteaz inhibitörleri
D
Echinacea
Antacidler
İsoniasid
Makrolid antibiyotikler
X
Canlı aşılar
Not
Rufampicin deriveleri
Salisilatlar
P Glukoprotein uyarıcılar
P Glukoprotein inhibitörleri
P Glukoprotein ürünleri
Primidone
Estrojen deriveleri
Flucanozole
o
o
o
Risk kaogorisi D
Aprepitant alan hastalarda sistemik steroid
dozu modifiye edilmeli
Dekzametazon 20 mg yerine 12 mg olarak
uygulanmalı
Risk
İlaç
A
B
Acetaminophen
C
Cyclosparin
D
Diazepam
X
Not
Nörolojik Blokaj
Girişimsel teknikler
Medikal Tedavi
o
o
Periferik etkili (Narkotik olmayan) ağrı kesiciler
Parasetamol
Dipiron (Metamizol) (Novalgin)
Aspirin ve diğer NSAI
Santral etkili (narkotik ) ağrı kesiciler
Hafif etkili opioidler
Tradomal,
Kodein
Güçlü etkili narkotikler
Morfin
Fentanil
Pethidin (Aldolon)
Aspirin
Diğer NSAİİ
Parasetamol
Novalgin
Kodein
Tradomal
(Contramal)
Morfin
Fentanil (Drojejic TTS)
Dolantin
Üçüncü Basamak
İkinci Basamak
Birinci Basamak
Non-opioid
Hafif opioid
Güçlü opioid
o
o
o
o
o
o
Steroidler (sinir basıları)
Antidepresanlar
Anksiyolitikler
Antikonvülzan (periferik sinir hasarı)
Topikal lokal anestezikler
Bifosfonatlar (Kemik Metastazı)
Klodronat
Panhidronat
Zolendorik asit
Risk
İlaç
A
[A] Amantadine
B
[B] Gastrointestinal Agents (Prokinetic)
C
[C] Rifampin
[C] Sodium Nitrite
[C] Prilocaine
[C] Peginterferon Alfa-2b
[C] Metyrapone
[C] Mipomersen
[C] Nitric Oxide
[C] Imatinib
D
[D] SORAfenib
[D] Probenecid
[D] Lomitapide
[D] Dasatinib
[D] Cholestyramine Resin
X
[X] Pimozide
Not
[C] CarBAMazepine
[C] Dofetilide
[C] Isoniazid
[C] Busulfan
[C] Anticonvulsants (Hydantoin)
[C] ARIPiprazole
[C] Barbiturates
Risk
İlaç
A
B
[B] Lidocaine (Systemic)
[B] Lidocaine (Topical)
[B] Cimetidine
C
[C] CNS Depressants
[C] Desmopressin
[C] Diuretics
[C] Doxylamine
[C] HydrOXYzine
[C] Magnesium Sulfate
[C] Metyrosine
[C] Mirtazapine
D
[D] Mixed Agonist / Antagonist Opioids
[D] Droperidol
[D] Hydrocodone
[D] Clopidogrel
[D] Alvimopan
X
[X] MAO Inhibitors
[X] Azelastine (Nasal)
[C] Alcohol (Ethyl)
[C] Ammonium Chloride
[C] Amphetamines
[C] Anticholinergics
[C] Antipsychotic Agents (Phenothiazines)
[C] Brimonidine (Topical)
[C] Cannabinoids
Risk
A
B
C
D
X
Not
İlaç
Ondan
setron
Granse
tron
Dexam
etazon
A
D
Aprepit
ant
Paraset
amol
Aspirin
Morfin
Fentani
l
Ondans
etron
Granset
ron
D
Dexame
tazon
D
Aprepita
nt
A
Paraset
amol
Aspirin
C
Morfin
C
Fentanil
D
D
C
D
C
C
Tramad
ol
Zoledro
nik asit
C
C
C
Tramad
ol
Zoledro
nik
o
İlaç etkileşimi
Toksisite
DİKKAT ÇEKER
Etkinsizlik
GÖZDEN KAÇAR
o
5HT3 antagonistlerinin güvenilirlikleri oldukça yüksek
Ondansetron dikkat
o
o
o
Dekzametazon etkileşimi yüksek bir ajan
Aprepitant dekzametazon kombinasyonu doz ayarlaması
gerektirir
Analjejklerde farmakodinamik etkileşimler çok daha ön
planda
Renal toksiiste
Alerji
Solunum sitemi
Santral sinir sistemi etkileri
o
Tramadol etkileşimi en yüksek nakotik analjejik
o
o
o
o
o
o
o
2002 Prostat adenokarsinom
HT ve Definitif RT
2 yıl HT sonrası ilaçsız takipte
2009 Kemik metastazı ile nüks, HT
2012 progresyon kemik ve pelvik lenf nodu
Docetaksel 8 kür
2013 Kemik mediastinal abdominal lenf nodu
ile progresyon
C: Diklofenak ve
prednizolone
D: Kabasitaksek-Dekzametazon
C: Dekzametazon - Diklofenac
Etkileşim yok
Download

İlaç Etkileşimleri Antiemetikler ve Analjejikler