Meclisi Ayan
t:7
İ Mayıs 1328 (1912)
C: 1
vesile ile de Huzur-u Âli-i Melikdârilerine arz eyle­ j nın tevazün-u kuvâ aleyhinde bulunduğunu zannet­
riz».
mek doğru değildir. Zira mezkûr fıkrada «En iyi ka­
nunlar ihtiyacât-ı halka en muvafık olanlar olmakla,
REÎS — Cay-u mülahaza olan yerleri çıktı.
gerek Meşrutiyetin mâbihil kıvamı olan Kanun-u
BESARYA EFENDİ — Bu beş satırın tay edil­
Esaside, gerek levayih-i saire-yi kanuniyyenin tetkik
mesine Heyet-i Umumiyede karar verilmemiştir. Te­
ve tasdikinde Heyet-i Ayanın hedef-i say-i emeli men­
vazünün lüzumundan kimse şikâyette bulunmadı. Dev­
faati hakikiyye-yi memleket olacağını bu vesile ile de
letimizde her yerde hattâ tabiatta da olduğu gibi, te­
Huzur-u Âli-yi Cenab-ı Melikdârilerine arz eyleriz.»
vazünün mevcut olması bizce de müptezel bir şeydir.
deniliyor.
Encümene yalnız ibarece bazı tashihat ricası için gön­
dermiştik. Yoksa fıkranın tayyı için değil.
İşte bu, «Menfaati hakikiyye-i memleket» cümlesi
içinde birçok şeyler dahildir.
ARAM EFENDİ — Encümen tayyediyor.
REİS — Evet, oraya tevazün-ü kuva da girer. Bu
BESARYA EFENDİ — Çünkü böyle kalacak
kabul olunuyor mu? (Kabul sesleri).
olursa herkes zannedecek ki Heyet-i Âyân tevazünü
AZAR YAN EFENDİ — Geçen müzakerede taykuvâyı kabul etmiyor da onun için o fıkraları tayye­
yına karar verildi ise şimdi yeniden ipka edemeyiz.
diyor. Böyle bir yanlış zehabe mahal vermemek için
(«İpka eden yok» sesleri).
bu cihetin tashihini rica ederim.
REİS — Tayyolunuyor mu? («Evet» sesleri). Pe­
RIZA PAŞA (Birinci Ferik) — Zapta bakılsın.
kâlâ, o halde kabul edildi.
BESARYA EFENDİ — Evet, zapta bakılsın.
Üçüncü fıkrayı okutuyorum.
REİS — Encümen bunu zait addetmiş, mülahaza­
sını beyan eder mi?
Kudret-i fatıranın feyzi mebzul ehamına mazhar
MEHMET GALİP BEY — Müsaade buyurulur
olan Vatanımızın hazâini lâ-tefna-yı servetinden ma­
mu? Evvelce o fıkra mevzuu bahis olduğu sırada, tenen ve maddeten istifade edilmesi, öteden beri birer
vazundan bahsediliyor ve iki kuvvet arasında aheng-i
dâ-yı kesif-i metrukiyet altında kalan ticaret ve zi­
mesainin tanzim ve telfikini temin edecek esbaba te­
raat ve sanaatın bihakkın inkişafına ve bu da Nut­
vessül için 35 inci maddenin tadili teklif ediliyordu.
ku Hümayunu Mülükânekırinde beyan buyurulduğu
Halbuki tevazun-u kuvâdan bahsedersek bu madde­
üzere, «Emin ve asayişin lakririyle kavaıid-i adi ve
nin tadili hakkında ihsas-ı rey edilmiş manası çıkıyor
müsavatın tatbikine vabeste» olup, bu hakifcat-ı !içtidenildi.
rnaiiyyenin tevalii-i asar-ı fiıilliiiyyesi, Meşrutiyet-i meşHalbuki, Encümen o fıkra ile. hiçbir rey ihsas et­
ruamızm dahilen ve haricen itila-yı kader ve menzilemiyor, hiçbir taahhüt altına girmiyor idi. Fakat ma­
tini müstetzim olacağından, bu yoldaki teşebbüsat ve
demki o yolda bir fikir hâsıl olmuştur, o halde fıkra
icraata her bâr muntazır ve müzahir olan Ayan, Da­
bütün bütün tayyolunarak o mahzur defedilmiş olu­
hiliye Nazırının riyaseti altında Rumeli'ye izam kı­
yor, mütalaasına binaen, Encümen o fıkrayı tayyetlınan heyetin muvaffakiyatını kemal-i
samimiyetle
miştir. Eğer onun yerine diğer bir fıkra ilavesi tensip
temenni ettiği gibi, Anadolu Vilayat-ı Şarkiyyesinde
olunursa Encümen o sureti de kabul ile tadilatı icra
de arazi ve aşair meselelerinin halli vesair vilayat-ı
eder.
Şahanelerinin muhtaç olduğu ıslahatın tetkikiyle her
kuşe-i vatanın nimet-i şamile-i Meşrutiyetten bihak­
İSMAİL HAKKI EFENDİ — Besarya Efendinin
kın müstefid olması temeniyyatını arz ve izhar eder.»
buyurdukları doğrudur. Bu fıkra tayyedilince teva(«Kabul» sesleri.)
zün-u kuvanın aleyhinde olduğumuz manası çıkıyor.
Buna ne buyurulur? Noradonkiyan Efendi kalksın
REİS — Bir şey arz edeceğim. Şu Rumeli'ye
da söylesin.
izam kılınan heyet bahsinde «Semerât-ı hayriyyesiGABRİYEL NORADONKİYAN EFENDİ
ni» diyelim mi, ister misiniz?
Tevazün-ıı kuvâ meselesi hakkında birtakım mütalaat
BOHOR EFENDİ — «Muvaffakiyet» kelimesi o
serdi lâzım gelir. Eğer münakaşaya girişecek .isek bun­
manayı muhtevidir.
dan bahsedelim. Yoksa bendeniz tayyı taraftarıyım.
REİS — Peki, kalsın, geçelim.
REİS — Uzun uzun bahse girmekten ise tayyet­
mekte ne zarar var?
MUSA KÂZIM EFENDİ — Müsaade buyurur
musunuz efendim? Bu fıkranın tayyı ile Heyet-i Âyâ-
«Kuva-ı Harbiye-i Osmaniyyenin nazarı memnuniyyet ve istihsan-ı Şehinşahilerine çesbân olan terakkiyat-ı ahiresi bütün Osmanlıları dilsir-i mahr ve
mübahat eden ve ahd-ı mesadet ve fed-di hilâfet
— 65
T B M M KÜTÜPHANESİ
Download

Meclisi Ayan İ Mayıs 1328 (1912) C: 1 vesile ile de Huzur-u Âli