HİD355-HİDROJEOLOJİ
UYGULAMA 10- SU KİMYASI
1) Aşağıdaki su örneklerinin Elektriksel Nötralite (EN) analizini yapınız.
Ambar
Yenisu
Karapınar
Acıkuyu
Çıralı
Kuyu
Eİ (mikroS/cm, 25 C)
440
721
1090
1400
1217
Cl-
0,196
0,231
0,875
0,940
1,219
SO4=
0,433
0,322
1,852
2,872
1,255
CO3=
0,676
0,870
0,483
0,483
0,483
HCO3-
2,850
3,478
6,956
9,324
8,647
Na+
0,282
0,497
1,162
2,058
1,579
K+
0,020
0,000
0,128
0,152
0,102
Mg++
0,928
1,207
3,055
4,374
2,879
Ca++
2,539
3,400
4,903
6,539
6,555
Örnek Adı
o
Toplam Katyon (mek/l)
Toplam Anyon (mek(l)
Elektriksel Nötralite (%)
Analiz Kalitesi (İyi-OrtaKötü)
E.N (%) =
∑ katyon − ∑ anyon x100
∑ katyon + ∑ anyon
2) Aşağıda belirtilen örneklerin dairesel diyagramını çiziniz.
Ambar
Iyon derişimi
(meq/l)
Ca
Mg
Na
K
Cl
SO4
HCO3
CO3
2,5
0,9
0,3
0,02
0,2
0,4
2,9
0,7
6,5
4,4
2,1
0,2
0,9
2,9
9,3
0,5
Yüzde (%)
Açı (derece)
Acıkuyu
Iyon derişimi
(meq/l)
Yüzde (%)
Açı (derece)
1
3) Soru 1’de yeralan 5 su örneğinin konumunu aşağıdaki Schoeller (yarı logaritmik) , Wilcox ve
ABD Sulama Suyu diyagramında gösterip yorumlayınız.
SCHOELLER DİYAGRAMI
C
3+
CO
H
3
O
4
SO
Cl
g
+K
Na
M
Ca
DERİŞİM
(meq/l)
10
1
0.1
0.01
2
WILCOX DİYAGRAMI
%Na = [Na / (Na+K+Ca+Mg)]*100 (derişimler meq/l)
3
ABD SULAMA SUYU DİYAGRAMI
SAR = Na / { [(Ca+Mg)/2] 0.5 } (derişimler meq/l)
4
SINIRLAR
TUZLULUK
(Suyun elektriksel iletkenlik değerine göre) (µ
µS/cm)
C1
AZ TUZLU SULAR
250<
C2
ORTA TUZLU SULAR
250-750
C3
YÜKSEK TUZLU SULAR
750-2250
C4
ÇOK YÜKSEK TUZLU SULAR
2250-5000
ALKALİLİK
SINIRLAR
(SAR)*
S1
AZ SODYUMLU SULAR
0-10
S2
ORTA SODYUMLU SULAR
10-18
S3
YÜKSEK TUZLU SULAR
18-26
S4
ÇOK YÜKSEK TUZLU SULAR
26-32
AÇIKLAMA
Her çeşit bitki sulamasında kullanılabilir.
Toprak çok düşük geçirgenliğe sahip olmadığı
sürece toprakta tuzluluk yaratmaz
Tuza çok hassas bitkiler hariç, sulamada
kullanılabilir. Toprak geçirgenliğinin iyi ve
orta derecede olduğu yerlerde tuzluluk kontrol
önlemlerine gerek yoktur. Düşük geçirgenliğe
sahip topraklara uygulandığında bir miktar
yıkama gerekebilir
Tuza dayanıklı bitkilerin sulamasında
kullanılabilir. Yeterli geçirgenlik ve drenaj
şartlarında dahi özel tuzluluk kontrol önlemleri
gerektirir. Drenajı tam olmayan topraklarda
kullanılmamalıdır
Normal şartlarda sulamaya uygun değildir.
Fakat tuzluluğa çok dayanıklı bitkilerin
seçildiği, yıkama ihtiyacının da dikkate
alındığı, drenaj ve geçirgenliği çok iyi olan
topraklarda özel tuzluluk tedbirleri ile
kullanılabilir.
AÇIKLAMA
Hemen hemen bütün topraklarda sulama için
kullanılabilir. Zararlı derecede alkalilik
yaratma derecesi çok azdır. Bununla beraber,
taç çekirdekli meyveler gibi alkaliliğe hassas
olan bitkilerin etkilenmeleri mümkündür
İnce bünyeli (killi ve yüksek katyon değiştirme
kapasitesine sahip) topraklarda, özellikle az
yıkama şartlarında hissedilir derecede alkalilik
tehlikesi ortaya çıkar. Toprakta jips var ise
durum daha az tehlikelidir. Bu sular kaba
bünyeli (kumlu) ve geçirgenliği iyi olan
organik (tubiyer) topraklarda kullanılabilir.
Çoğu topraklarda zararlı derecede alkalilik
yaratır. İyi drenaj, fazla yıkanma ve organik
madde eklenmesi gibi özel önlemler gerektirir.
Jips içeren topraklarda bu sular tehlikeli bir
alkalilik oluşturmayabilir. Değişebilir
sodyumun yerine kalsiyumu yerleştirmek için
bazı kimyasal maddelerin eklenmesi
gerekebilir. Ancak çok yüksek tuzluluğa sahip
sularda kimyasal madde eklenmesi olası
olmayabilir.
Genellikle sulamada kullanılmaz, ancak düşük
ve orta derecede tuz kapsadığında (C4-S4)-(C2S4) toprakta erimiş kalsiyum bulunması
halinde veya jips gibi maddelerin uygulanması
koşulu ile kullanılabilir.
5
4) Aşağıdaki su örneklerinin Piper (üçgen) üzerindeki konumunu gösteriniz.
A suyu derişim
(meq/l)
Yüzde değerler
(%)
B suyu derişim
(meq/l)
Yüzde değerler
(%)
Ca
Mg
Na+K
1,15
0,39
4,7
3,4
Toplam
Katyon
Cl
SO4
HCO3+CO3
1,64
0,27
0,04
2,87
0,06
0,02
7,94
0,2
Toplam
Anyon
6
Download

10. Uygulamalar (12 Aralik Cuma günü derse getirilecek!!!)