KOL, DİRSEK ve ÖNKOL
YARALANMALARI
Prof. Dr. Mustafa KARAHAN
•  Kol, dirsek ve önkol anatomisi •  Kol, dirsek ve önkol kineziyolojisi •  Kol, dirsek ve önkol yaralanmaları •  Lateral Epikondilit (Tenisçi Dirseği) •  Medial Epikondilit (Golfçü Dirseği) •  Biceps TendiniE •  Triceps TendiniE •  Biceps Tendon Rüptürü •  Triceps Tendon Rüptürü •  Dirsek Kırıkları •  Dirsek Çıkıkları •  Medial ve Posterolateral Bağ Yaralanmaları Kol, Dirsek ve Önkol Bölgesi
•  Dirsek, omuz ile senkronize olarak
çalışan ve uzayda elin pozisyonunu
sağlayan bir eklemdir.
•  Aynı zamanda bir kaldıraç kolu
şeklinde el ve önkoldan gelen
kuvvetleri kola aktarır.
•  Dirsek yaralanmaları, özellikle
fırlatma veya vurma gibi dirseğe
birincil olarak yük bindiren spor
dallarında izlenirken (tenis, voleybol,
gülle, cirit vs.), bunun yanında
kontakt sporlarında direk darbelere
bağlı yaralanmalarda sıklıkla
izlenebilmektedir.
Kol, Dirsek ve Önkol Anatomisi
Kol, Dirsek ve Önkol Anatomisi
Dirsek Bölgesindeki Eklemler
•  Dirsek eklemi menteşe tarzında bir eklem olup, humerus distali ile radius ve ulna proksimali arasında yer alır. •  Eklem 3 temel bölümden oluşur. Dirsek Bölgesindeki Eklemler
•  Humerus + ulna =
Humeroulnar eklem
•  Humerus + Radius =
Humeroradial eklem
•  Radius + proksimal ulna =
Proksimal radioulnar eklem
Dirsek Bölgesindeki Eklemler
•  Bu bölgedeki üç eklem bir eklem kapsülü içinde bulunur. •  Dirsek eklem hareket açıklığı: •  Fleksiyon – ekstansiyon yönünde yaklaşık 135 derece •  Ön kol rotasyon yönünde (pronasyon – supinasyon) yaklaşık 180 derecedir. Dirsek Ekleminin Stabilitesi
•  Dirsek ekleminin stabilitesi, staEk ve dinamik stabilizatörler ile sağlanmaktadır. •  StaEk eklem stabilizatörleri arasında kemik dokular ile yumuşak dokular bulunur. •  Stabilizasyona en fazla katkıda bulunan kemik doku olekranonun ön kısmında yer alan koronoid çıkınZdır. •  Koronoid çıkınZnın % 50’den fazla zarar görmesi durumunda dirsek stabilitesi belirgin olarak azalmaktadır. Dirsek Eklemi Hareketleri
•  Dirsek eklemi hareketleri: •  Fleksiyon •  Ekstansiyon •  Supinasyon •  Pronasyon •  İçe (internal) rotasyon •  Dışa (eksternal) rotasyon Kol, Dirsek ve Önkol Bölgesi
Yaralanmaları
Lateral Epikondilit (Tenisçi Dirseği)
•  Dirsek eklem çevresinde en sık karşılaşılan ağrı sebeplerinden birisidir. •  Sıklıkla üst ekstremitenin kullanıldığı tüm atleEk faaliyetlerde ve günlük akEvitelerde ortaya çıkabilir. •  Tenis oyuncularında hatalı teknik (özellikle hatalı backhand vuruşları), yanlış raket seçimi ve aşırı zorlanma gibi durumlarda görülür. •  Genellikle tenis sporcuları dışında da görülür. Oluş Mekanizması
•  Özellikle etkilenen bölge lateral
epikondil üzeri ve ekstansör karpi
radialis brevis kasının başlangıç
yeridir.
•  Aşırı zorlanma ve kullanıma bağlı
olarak tendon içerisinde
mikroskopik yırtılmalar ile
başlayan kronik bir süreçtir.
•  Belirtiler
•  Hastalar genellikle zaman içerisinde
gelişen bir durumdan yakınırlar ve ani
bir travmadan bahsedilmez.
•  Tekrarlayan zorlayıcı ön kol
aktiviteleri etkilidir.
•  Önkol pronasyonda iken dirence karşı
el bilek ekstansiyonu denendiğinde,
kas zorlandığı için ağrı şiddetlenir. Tanı, Tedavi ve İyileşme Süreci
•  Tanı için çoğunlukla fizik muayene yeterli
olurken, bazı durumlarda ek tetkikler
faydalıdır.
•  Tedavide öncelikle konservatif yöntemler
tercih edilir.
•  Hastalarda ağrı şikâyeti gerilediğinde
kademeli şekilde kuvvetlendirme
egzersizlerine başlanır.
•  Konservatif tedavi seçeneklerinden fayda
görülemediği nadir durumlarda cerrahi
tedaviler ön plana çıkar.
•  Aşırı kullanım ve zorlanma tipinde bir
süreç olan lateral epikondilitin
önlenmesinde, dikkatli antreman
programı, doğru teknik ve yeterli germe –
kuvvetlendirme önemlidir.
Medial Epikondilit (Golfçü Dirseği)
•  Medial epikondilit, aşırı kullanım ve zorlanmaya bağlı olarak medial epikondil anteriorunda fleksör – pronatör kas başlangıcının etkilenmesidir. •  Dirsek ekleminde fleksör ve valgus zorlanmalarına neden olabilen birçok akEvite nedeniyle izlenebilirler. •  Bunlar arasında golf, tenis ve squash sayılabilir. •  Lateral epikondilit ile benzer şekilde kas origosunda dejenerasyon ve nekroz ile seyreden kronik bir süreçEr. Oluş Mekanizması
•  Hastalar genellikle zaman içerisinde gelişen bir durumdan bahseder. •  Tekrarlayan zorlayıcı ön kol akEviteleri etkilidir. •  Nadiren golbe ani zorlanma, tenidte sert bir servis veya top crlatmanın şikayetlere yol açZğı görülebilir. •  Çekiç ve tornavida kullanımı gibi günlük akEvitelerde benzer duruma neden olabilir. •  BelirEler •  Klinik olarak medial epikondil anteriorunda ağrı vardır ve fleksiyon ve pronasyonda ağrı artar. •  Fleksiyon ve pronasyon dirence karşı olarak yapZrıldığında ağrı şikayeE belirgin olarak artar Tanı, Tedavi ve İyileşme Süreci
•  Tanı için genellikle fizik muayene
yeterlidir.
•  Kronik vakalarda yumuşak doku
kalsifikasyonları izlenebilir.
•  Tedavide öncelikle konservatif
yöntemler tercih edilir.
•  Hastalarda ağrı şikâyeti
gerilediğinde kademeli şekilde
kuvvetlendirme egzersizlerine
başlanır.
•  Konservatif tedavi seçeneklerinden
fayda görülemediği nadir
durumlarda cerrahi tedaviler ön
plana çıkar.
•  Aşırı kullanım ve zorlanma tipinde
bir süreç olan lateral epikondilitin
önlenmesinde, dikkatli antreman
programı, doğru teknik ve yeterli
germe – kuvvetlendirme önemlidir.
Biceps Tendiniti
•  Biseps tendiniti, dirseğin
tekrarlayan zorlayıcı fleksiyon
ve supinasyon hareketlerine
bağlı gelişebilen aşırı kullanım
tipinde bir yaralanmadır
•  Genellikle omuzda başlayan
tendon sorunlarıyla birlikte
oluşur.
•  Aniden ve ısınmadan yapılan
ağır kaldırışlara bağlı olarak
ortaya çıkar.
•  Oluş mekanizması
•  Özellikle ağırlık çalışanlarda,
atıcılarda ve dağcılarda
izlenebilir.
•  Çok sık karşılaşılan bir klinik
tablo değildir.
Belirtiler, Tanı, Tedavi ve İyileşme Süreci
•  Hastalar genellikle dirseğin ön kısmındaki ağrıdan şikayet ederler. •  Ağrı fleksiyon ve supinasyon hareketleri ile şiddetlenir. •  Tanıda, kronik vakalarda tendon içerisinde kalsifikasyon direk grafilerle gösterilebilir. •  MR incelemelerde tendon içerisinde dejenerasyon ve nekroz bölgeleri görülebilir. •  Tedavide öncelikle konservaEf yöntemler tercih edilir. •  Hastalarda ağrı şikayeE gerilediğinde kademeli şekilde kuvvetlendirme egzersizlerine başlanır. •  Cerrahi tedavi ihEyacı çok nadirdir. •  Tekrarlamasının engellemesinde akEvitenin düzenlenmesi ve antremanların dikkatli planlanması önemlidir. Triseps Tendiniti
•  Dirseğin tekrarlayan zorlu ekstansiyonuna bağlı gelişen aşırı kullanım Epi yaralanmadır. •  Genellikle halter, beysbol ve cirit atma gibi spor dallarında izlenir. •  Oluş mekanizması •  Triseps tendonunun olekranon üzerine yapışZğı bölgede dejenerasyon ve nekroz izlenebilir. •  Hastalar genellikle dirsek ekstansiyonundaki ağrıdan şikayetçilerdir ve ağrıları crlatma benzeri hareketler ile artar. Belirtiler, Tanı, Tedavi ve İyileşme Süreci
•  Klinikte olekranon arkasında veya triseps tendonu üzerinde hassasiyet vardır. •  Tanıda, kronik vakalarda tendon içerisinde kalsifikasyon direk grafilerle gösterilebilir. •  Tedavide öncelikle konservaEf yöntemler tercih edilir. •  Hastalarda ağrı şikâyeE gerilediğinde kademeli şekilde kuvvetlendirme egzersizlerine başlanır. •  Çok nadir olarak cerrahi tedavilere ihEyaç duyulabilir. •  Aşırı kullanım ve zorlanma Epinde bir süreç olan medial epikondiliEn önlenmesinde, dikkatli antreman programı, doğru teknik ve yeterli germe – kuvvetlendirme önemlidir. Biseps Tendon Rüptürü
•  Oldukça nadir karşılaşılan bir yaralanmadır. •  Dirseğin yaklaşık 90 derece fleksiyondayken ani ve kuvvetli yüklenmeler sonucunda biseps tendonunun distal ucunun kopmasıdır. •  Akut olarak ortaya çıkmakla birlikte genellikle daha önceden süre gelen bir dejeneraEf alt yapı mevcujur. •  Lakin hastaların çoğunda yaralanma öncesine ait şikâyet yoktur. Belir'ler, Tanı, Tedavi ve İyileşme Süreci
•  Klinikte, dirsek eklem çevresi, özellikle bisipital tüberkül ağrılı, ödemlidir ve ekimoz görülebilir. •  Tam kopmalarda dirsek önünde biseps tendonu hissedilemez. •  Dirsek fleksiyon ve supinasyon kuvveEnde azalma vardır. •  Tedavide, parsiyel yırZklarda öncelikle konservaEf seçenekler kullanılır. •  İsErahat, NSAİ ilaç kullanımı, ağrı ve enflamasyon gerileyene kadar atel veya ortez uygulanabilir. •  Nadiren düzelme olmadığında cerrahi müdahale gerekebilir. •  Tam yırZklarda, genellikle cerrahi tedavi tercih edilir. Triseps Tendon Rüptürü
•  Oldukça nadir görünen bir yaralanmadır. •  Oluşum mekanizması akEf ekstansiyon sırasında deselerasyon Epi yüklenme, açık kol üzerine düşme veya direk darbe ile meydana gelebilir. •  Rüptür tendon içerisinde olabileceği gibi bazı vakalarda olekranon arkasından avülzyonda izlenebilir. •  Oluş mekanizması •  Hastalar çoğunlukla belirgin bir travma veya ani zorlanma ifade ederler ve dirseklerine akEf ekstansiyon harekeE yapZramazlar. Tanı, Tedavi ve İyileşme Süreci
•  Tanıda dirsek arkasında ağrı, ödem, ekimoz ve triseps tendon yolunda boşluk önemlidir. •  Avülzyon kırıklarının eşlik ekği durumlarda direk grafiler tek başına tanı koydurucudur. •  Sadece tendon rüptürlerinde tanıyı desteklemede ultrasonografi veya MR incelemeler önemlidir. •  Tedavide erken cerrahi müdahale önemlidir. •  Cerrahide amaç rüptüre olmuş triseps tendonunun birincil tamiridir. •  Gecikmiş vakalarda rekonstrükEf cerrahi girişimler önerilir. •  Cerrahi tedavi sonrası fizik tedavi ve rehabilitasyon çok önemlidir. Dirsek Kırıkları
•  Çoğunlukla direk travma sonucunda ortaya çıkarlar. •  Sıklıkla açık kol üzerine düşme sonucunda meydana gelirler. •  Büyüme plaklarının açık olduğu çocuklarda sık karşılaşılmakla birlikte erişkinlerde de izlenebilir. Belir'ler, Tanı, Tedavi ve İyileşme Süreci
•  Hastalarda özellikle dirsek dış taracnda ağrı ve ödem olabilir. •  Dirsek eklemi ödemli ve hareketleri kısıtlı, ağrılıdır. •  Tanıda direk grafilerin yanında bilgisayarlı tomografilerede ihEyaç duyulabilir. •  Kırık parçaların ayrışma mesafelerine bağlı olarak konservaEf veya cerrahi tedaviler planlanır. •  KonservaEf tedavide atel, alçı veya ortez ile immobilizasyon ve takibinde fizik tedavi uygulanır. •  Cerrahi tedavide ise kırık parçalar redükte edildikten sonra uygun malzemeler ile tujurulur. Dirsek Çıkıkları
•  Dirsek çıkıkları oldukça nadir karşılaşılan yaralanmalardır. •  Ulna ve radiusun, humerusa göre çıkZkları yöne göre sınıflandırılırlar. •  En fazla posterolateral çıkıklar izlenirken, daha nadir olmakla birlikte posterior, lateral, postero – medial ve anterior çıkıklarda izlenebilir. •  Oluş mekanizması •  Genellikle tariflenen yaralanma mekanizması açık kol üzerine düşmedir. Belir'ler, Tanı, Tedavi ve İyileşme Süreci
•  Çoğunlukla şiddetli bir travma anlaZlır ve buna bağlı kırıklar görülebilir. •  Dirsek eklem bölgesinde belirgin deformasyon izlenebilir, hareketler tamamına yakın kısıtlanmışZ. •  Tanıda, direk grafiler ve kırıkların atlanmaması için bilgisayarlı tomografiler kullanılır. •  Tedavide acil olarak eklemin yerine takılması gerekir. •  Erken müdahale edilemeyen çıkıklarda kıkırdak dokularda geri dönüşümü olmayan hasarlar meydana gelebilir, benzer şekilde kalıcı dolaşım veya sinir ileE problemleri meydana gelebilir. •  Redüksiyonu takiben gerekli stabilite sağlanabilirse konservaEf yöntemler ile tedaviye devam edilir. •  Stabilitenin yeterli olmadığı durumlarda bağ cerrahisine gerek duyulabilir. Medial ve Posterolateral Bağ Yaralanmaları
•  Dirsek ekleminin valgus yönünde stabilitesinden sorumlu olan ulnar kollateral bağ yaralanmaları valgus travmaları, dirsek çıkıkları veya tekrarlayan zorlanmalar sonucunda ortaya çıkabilir. •  Dirsek posterolateral bağ yaralanmaları çoğunlukla sadece çıkıklar sonrasında izlenir. •  Diğer bağ yaralanmalarında olduğu gibi şiddeEne göre 3 dereceye ayrılır. •  1. Derece bağ yaralanmalarında esneme, •  2. Derece bağ yaralanmalarında parsiyel yırZklar, •  3. Derece bağ yaralanmalarında ise tam yırZklar izlenir. Belir'ler, Tanı, Tedavi ve İyileşme Süreci
•  Yaralanmanın şiddeEne göre dirsek ekleminde posterior yarı çıkıklar veya radius başı çıkıkları görülebilir. •  Dirsek çıkıkları veya dirseği valgusa zorlayan darbelerde belirgin bir travma varken tekrarlayan zorlanmalarda böyle ani bir durum yoktur. •  Bu Ep zorlanmalara örnek aZcı dirsekleri ve hentbol kaleci dirsekleridir. •  Klinik olarak hastalar genellikle dirsek iç kısmındaki ağrıdan şikâyet ederler. •  Akut travmada belirgin ödem veya ekimoz izlenebilir. •  Fizik muayenede yaralanmanın şiddeEne göre belirgin instabilite ve eklem hareket açıklığında azalma görülebilir. •  Eşlik edebilecek farklı yaralanmalara göre değişebilmekle birlikte, tedavide öncelikle konservaEf seçenekler denenir. •  Cerrahi müdahalede amaç işlev yapamayan ulnar kollateral bağın rekonstrüksiyondur. •  Bu yaralanmaların engellenmesinde öncelikle doğru tekniğin sporcuya öğreElmesi önemlidir. 
Download

BESYO Spor Travmatolojisi Kol Dirsek Önkol ders notunu indirmek