Milletlerarası Özel Hukukta
Bağlama Konusu ve Bağlama Noktası ile
Bunların Vasıflandırılması
Doç.Dr. Faruk Kerem Giray
1
• Milletlerarası Özel Hukuk kuralları gösterici
kurallardır. Sadece yabancılık unsuru taşıyan
ilişkilerde uygulanacak hukuku gösterir.
• Gözettiği amaç, Milletlerarası Özel Hukuk
Hakkaniyetini gerçekleştirmektir. Bunu da o
hukuku ilişki için en sıkı ilişkili hukuku göz
önüne alarak yapar.
2
Kanunlar İhtilafı Kuralları
• Yabancılık unsuru taşıyan hukuki işlem ve
ilişkilere uygulanacak hukuku düzenleyen
kurallara KANUNLAR İHTİLAFI KURALLARI
denir. (Kısaca KİK)
• Her KİK kuralı iki unsurdan oluşur. Bunlar:
Bağlama Konusu ve Bağlama Noktasıdır.
• KİK= Bağlama Konusu +Bağlama Noktası
3
BAĞLAMA KONUSU
• Hakimin, çözümlemesi gereken ihtilafı
(uyuşmazlığı) nitelendirmesidir.
• Bağlama konusu, HAYAT İLİŞKİSİNİN bizzat
KENDİSİDİR. (Örneğin, evlenme, boşanma,
nafaka, kadının soyadı, evlilik sonrası kadının
ikametgahı gibi..)
4
Bağlama Konusunda Vasıf
İhtilafı
• Yabancılık unsuru taşıyan hukuki olay veya
ilişkiye uygulanması gereken birden fazla
hukuk var ise ve bu hukuklar söz konusu
ihtilafı (hayat ilişkisini) farklı şekilde
nitelendiriyor ise VASIF İHTİLAFI vardır
demektir.
5
Vasıf İhtilafı Nasıl Doğar?
1. İç Hukuk ile yabancı hukuk arasında sistem
farklılığının bulunmasından doğabilir.
• Hakimin kendi hukukuna göre vasıflandırdığı bir
hayat ilişkisinin; diğer yandan o hayat ilişkisinin
esasına uygulanacak yetkili yabancı hukuk
tarafından başka bir şekilde vasıflandırılması
durumunda ortaya çıkar.
Mesela bir hukukta, sahipsiz terekeye devletin sahip
olması, devletin egemenlik yetkisinin bir göstergesi
olarak kabul edilirken, diğer bir hukukta ise devletin
son mirasçı olduğu anlayışı hakimdir.
6
Vasıf İhtilafı Nasıl Doğar?
2. Hakimin maddi hukukunda boşluğun
bulunmasından veya o olguya hiç yer
verilmemesinden doğabilir.
Mesela: İslam hukukunda, nesebin tashihi yoktur.
Keza evlat edinme müessesi de yoktur.
Mesela: İngiliz hukukunda yer alan trustee
kavramının Türk hukukunda yer almaması gibi
(mal varlığının bir kişi yararına veya belirli bir amaç
için bir mutemedin sahipliğine veya kontrolüne
verilmesi)
7
Bağlama Konusunun Vasıflandırılması
Örnekler:
• Mesela evlatlığın mirasçılığı bir hukuk
tarafından miras statüsüne diğer bir hukuk
tarafından evlat edinme statüsüne göre
vasıflandırılabilir.
• Nişanlılığın taraflardan birisince
sonlandırılması, Türk hukukunda nişanın
bozulması, Fransız hukukunda haksız fiil olarak
vasıflandırılır.
8
Bağlama Konusunun Vasıflandırılması
Örnekler:
• Zamanaşımı İngiliz hukukunda usul hukukuna
ilişkin bir mesele iken, Türk hukukunda maddi
hukuka ilişkin bir mesele olarak vasıflandırılır.
• Hollanda Medeni Kanunu, Hollanda dışında el
yazısı ile vasiyetname yapmayı yasaklıyor.
Türkiye’de ise el yazısı ile vasiyetname yapılabilir.
Şu halde elyazısı ile vasiyetname Hollanda
hukukunda ehliyete ilişkin, Türkiye’de ise şekle
ilişkin bir meseledir.
9
Bağlama Konusunun Vasıflandırılması
Örnekler:
• Evlilik birliği devam ederken aile konutunun
satılması, bir hukuka göre ayni hak statüsüne,
diğer bir hukuka göre mal rejimleri statüsüne tabi
olabilir.
• Sahipsiz menkul malın durumu, Türk hukukunda
mirasın intikali (mirasçısız tereke devlete kalır)
Yunan hukukunda ise sahipsiz mala devletin el
koyması olarak vasıflandırılabilir.
10
Bağlama Konusunun Vasıflandırılması
Örnekler:
Evlenme için aranan yaş şartının Türk hukukuna
göre ehliyet statüsüne, İngiliz hukukuna göre ise
evlenmenin şekli kapsamında değerlendirilmesi
gibi…
11
Bağlama Konusunun Vasıflandırılması
ÇÖZÜM!!!!
Bağlama Konusunun Vasıflandırılması, 3 (ÜÇ) Yöntemden
biri kullanılarak çözümlenebilir.
A. Lex Fori (Davaya bakan Hakimin hukuku)
B. Lex Causae (söz konusu hayat ilişkisi hakkında kanunlar
ihtilafı kurallarının öngördüğü yetkili hukuka göre
vasıflandırmanın yapılmasıdır.
C. Bağımsız vasıflandırma (mukayeseli hukuka göre
vasıflandırma yaparak, bağımsız yeknesak kavramların
ortaya çıkartılmasıdır) CISG Md 3 (?) Milletlerarası
Satım Sözleşmesinin Tanımı
12
Bağlama Konusunun
Vasıflandırılmasında Lex Fori Yöntemi
• Nişanın Bozulmasını, Türk hakiminin
nişanlılığın genel hükümleri kapsamında
değerlendirmesi….
• Vasiyetnamenin geçerliliği için el yazısı şartının
aranmasını «şekle» ilişkin bir mesele olarak
değerlendirmesi….
• Zamanaşımının esasa ilişkin mesele olarak
vasıflandırılması (Möhuk 8)
13
Bağlama Konusunun Vasıflandırılmasında
Lex Causae Yöntemi
Uyuşmazlık konusu olan hayat ilişkisinin, uyuşmazlığın
esasına uygulanacak yabancı hukuka göre
nitelendirilmesi veya vasıflandırılmasıdır.
• Nişanın Bozulmasına uygulanacak yetkili hukukun
Fransız hukuku olması durumunda bu durumun Fransız
hukukunca «haksız fiil» olarak nitelendirilmesi gibi
• Evlenme için aranan yaş şartının, İngiliz hukuku
bakımından şekil şartı olarak değerlendirilmesi gibi
• Zamanaşımının İngiliz hukukunda usule ilişkin bir
mesele olarak vasıflandırılması gibi
14
Bağlama Konusunun Vasıflandırılmasında
Bağımsız Teori Yöntemi
• Örnek (?) CISG Madde 3
Uluslararası Mal Satımı Sözleşmesi Kavramı:
İmal edilecek veya üretilecek malların teminine
ilişkin sözleşmeler satım sözleşmesi sayılır meğer
ki; bunları sipariş eden taraf imalat veya üretim
için gerekli olan malzemelerin esaslı bir
bölümünün teminini taahhüt etmiş olsun.
15
Bağlama Konusunun Vasıflandırılması
Örnek üzerinden çözüm
(Fransız çiftler arasında Nişanın Bozulması)
A. Lex Fori Çözüm Yöntemi
Türk hakimi lex fori vasıflandırma yapmak isterse: MÖHUK
madde 12/2’yi uygulayacak ve uyuşmazlığı çözecek.
B. Lex Causae Vasıflandırma Yaparsa
Türk hakimi, lex causae vasıflandırma yapmak isterse:
KİK’in esas hakkında göstereceği yabancı hukuka göre
vasıflandırma yapacak. Esasa uygulanacak yetkili hukuk şayet
Fransız hukuku ise, bu halde Fransız hukukuna göre
vasıflandırma yapılacak ve haksız fiil olarak nitelendirilecektir.
Sonuçta , hakim MÖHUK’un haksız fiil hükümlerini (madde 34)
uygulayarak uyuşmazlığı çözecektir.
16
KISACA ÖZETLEMEK GEREKİRSE
Örnk: Evlilikte Aranan Yaş Şartı
Bağlama Konusunun Vasıflandırılması
Lex Fori
(mahkemenin
Hukukuna
göre vasıf)
Ehliyet: Möhuk
md.13/1
Lex Causae
(Esasa uygulanan
hukuka göre vasıf)
Bağımsız Teori
Milletlerararası
Medeni Kanun
henüz yok!!!
Türk H.
İngiliz H.
Möhuk 13/1 (Şekil)
Möhuk 13/2
17
Bağlama Noktası ve
Bağlama Noktasının Vasıflandırılması
18
Bağlama Noktası Nerede
Yer Almaktadır?
• Yabancılık unsuru taşıyan hukuki işlem ve
ilişkilere uygulanacak hukuku düzenleyen
kurallara KANUNLAR İHTİLAFI KURALLARI
denir.
• Her KİK kuralı iki unsurdan oluşur. Bunlar:
Bağlama Konusu ve Bağlama Noktasıdır.
• KİK= Bağlama Konusu +Bağlama Noktası
19
Bağlama Noktası
• Bağlama konusunu (hayat ilişkisini), belli bir
devletin hukukuna bağlayarak çözümleyen
maddi vakıalardır.
• Hayat ilişkisinin belirli bir hukuka tabi
tutulmasında dikkate alınan olgulardır.
20
ÖRNEK
MÖHUK Madde 9
• Ehliyet, kişinin milli hukukuna tabidir.
Ehliyet:Bağlama Konusu
Milli hukuk = vatandaşlık: Bağlama noktası
21
ÖRNEKLER
MÖHUK madde 19
Nafaka talepleri, nafaka alacaklısının mutad
mesken hukukuna tabidir.
MÖHUK madde 25
Taşınmazlara veya onların kullanımına ilişkin
sözleşmeler, taşınmazın bulunduğu ülke hukukuna
tabidir.
22
ÖRNEKLER
MÖHUK madde 20
Miras, ölenin milli hukukuna tabidir.
MÖHUK madde 27
İş sözleşmeleri, işçinin mutad işyeri hukukunun
emredici hükümleri uyarınca sahip olacağı asgarî
koruma saklı kalmak kaydıyla, tarafların seçtikleri
hukuka tâbidir .
23
ÖRNEKLER
MÖHUK madde 34
Haksız fiilden doğan borçlar, haksız fiilin işlendiği ülke
hukukuna tabidir.
MÖHUK madde 16
Soybağının kuruluşu, çocuğun doğum anındaki millî
hukukuna, kurulamaması hâlinde çocuğun mutad
meskeni hukukuna tâbidir.
MÖHUK madde 22
Hava, deniz ve raylı taşıma araçları üzerindeki ayni haklar,
menşe ülke hukukuna tabidir.
24
Bağlama Noktaları Nelerdir?
1. Vatandaşlık (Milli Hukuk)
2. İkametgah (Yerleşim yeri) MÖHUK m.4/a;
m.24/4
3. Mutad Mesken (MÖHUK 16)
4. Malın bulunma yeri (MÖHUK 21)
5. İşlem yeri (MÖHUK 7)
6. Zarar yeri (MÖHUK 34/2)
7. Hakimin hukuku (MÖHUK 12/2)
8. Menşe yeri hukuku (MÖHUK 22/1)
25
Bağlama Noktasının Vasıflandırılması
Bağlama Noktasını Vasıflandırma Yöntemi
(TEK YÖNTEMİ VAR) 
* Kavram hangi hukuk düzenine ait ise
(hangi hukuk düzeninden doğuyor ise),
o hukuk düzeninin öngördüğü anlayışa göre
yorumlanır.
26
Bağlama Noktası olarak Vatandaşlık
(Tabiiyet / Uyrukluk)
MÖHUK md. 4
Bu Kanun hükümleri uyarınca yetkili olan hukukun vatandaşlık
esasına göre tayin edildiği hâllerde, bu Kanunda aksi
öngörülmedikçe;
a) Vatansızlar ve mülteciler hakkında yerleşim yeri,
bulunmadığı hâllerde mutad mesken, o da yok ise dava tarihinde
bulunduğu ülke hukuku,
b) Birden fazla devlet vatandaşlığına sahip olanlar
hakkında, bunların aynı zamanda Türk vatandaşı olmaları hâlinde
Türk hukuku,
c) Birden fazla devlet vatandaşlığına sahip olup, aynı
zamanda Türk vatandaşı olmayanlar hakkında, daha sıkı ilişki
hâlinde bulundukları devlet hukuku,
UYGULANIR.
27
Bağlama Noktası olarak Vatandaşlık
VATANSIZLAR:
• Vatansız Kişilerin Statüsüne İlişkin Sözleşme (RG:
25.10.2014-29156) Madde 1 kendi yasalarının
işleyişi bakımından hiçbir devlet tarafından
vatandaş sayılmayan kişi.
• 6458 Sayılı K. Madde 3/ş: Devlete vatandaşlık
bağıyla bağlı bulunmayan ve yabancı sayılan kişi
• Vatansızlığın tespiti Göç İdaresi Genel
Müdürlüğünce yapılır. (Md. 50)
28
Bağlama Noktası olarak Vatandaşlık
• MÜLTECİ: (6458 Md. 61)
Avrupa ülkelerinde meydana gelen olaylar nedeniyle; ırkı,
dini,tabiiyeti, belli bir toplumsal gruba mensubiyeti veya siyasi
düşüncelerinden dolayı zulme uğrayacağından haklı sebeplerle
korktuğu için vatandaşı olduğu ülkenin dışında bulunan ve bu
ülkenin korumasından yararlanamayan ya da söz konusu korku
nedeniyle yararlanmak istemeyen yabancıya veya bu tür
olaylar sonucu önceden yaşadığı ikamet ülkesinin dışında
bulunan, oraya dönemeyen veya söz konusu korku nedeniyle
dönmek istemeyen vatansız kişiye statü belirleme işlemleri
sonrasında mülteci statüsü verilir
29
Mültecilerin Hukuki Durumuna Dair Sözleşme
Avrupa’da meydana gelen olaylar sonucunda
• ırkı, dini, tabiiyeti, belli bir toplumsal gruba mensubiyeti
veya siyasi düşünceleri yüzünden, zulme uğrayacağından
haklı sebeplerle korktuğu için vatandaşı olduğu ülkenin
dışında bulunan ve bu ülkenin korumasından
yararlanamayan, ya da söz konusu korku nedeniyle,
yararlanmak istemeyen; yahut tabiiyeti yoksa ve bu tür
olaylar sonucu önceden yaşadığı ikamet ülkesinin
dışında bulunan, oraya dönemeyen veya söz konusu
korku nedeniyle dönmek istemeyen kişidir.
30
Bağlama Noktası Olarak
Vatandaşlığın Seçilme Nedenleri
• Tespiti kolay ve net
• Değiştirilmesi, ikametgaha göre çok daha zor
• Aile ve miras hukukunda, kişinin vatandaşı
olduğu ülke hukuku ilişkilere çok daha yakın
olan hukuktur.
• Birden çok vatandaşlığa sahip olmak kural
olarak birden çok ikametgah sahibi olmaya
göre daha zordur.
31
Bağlama Noktası Olarak İkametgah
• MÖHUK’da oldukça sınırlı olarak tercih edilen
bir bağlama noktasıdır.
• MÖHUK madde 4/a ve Madde 24/4
• Türk hukukuna göre (TMK madde 19: kişinin
sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.)
• Benzer şekilde 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri
Kanunu md.3/ee
32
Bağlama Noktası Olarak Mutad Mesken
• Kişinin yaşamının ağırlıklı merkezinin
bulunduğu yer
• Yaşamında, günlük ihtiyaçlarını karşıladığı veya
elektrik, su vb. tüketimlerini yoğun olarak
gerçekleştirdiği yer
• Çocuklara Karşı Nafaka Mükellefiyetine
Uygulanacak Kanuna Dair Sözleşme (Mutad
mesken kavramı)
• 6100 sayılı HMK md. 9 ve md.84
33
Hukuk Muhakemeleri Kanunu
• MADDE 9- (1) Türkiye’de yerleşim yeri
bulunmayanlar hakkında genel yetkili mahkeme,
davalının Türkiye’deki mutad meskeninin
bulunduğu yer mahkemesidir…
• MADDE 84- (1) Aşağıdaki hâllerde davalı tarafın
muhtemel yargılama giderlerini karşılayacak
uygun bir teminat gösterilir:
a) Türkiye’de mutad meskeni olmayan Türk
vatandaşının dava açması, davacı yanında davaya
müdahil olarak katılması veya takip yapması
34
Bağlama Noktası Olarak Mutad Mesken
• Ergin kişinin mutad meskeni ? +
• Çocuğun mutad meskeni ? +
• Bebeğin mutad meskeni ? +
• Tüzel kişilerin mutad meskeni X
(Yargıtay 11.HD. E.2012/2110 K.2012/3915)
35
MÖHUK’un YAPTIĞI ÖZEL TANIM
Bağ. Nok. olarak MENŞE ÜLKE Kavramı
Taşıma araçları
• MADDE 22 – (1) Hava, deniz ve raylı taşıma
araçları üzerindeki ayni haklar, menşe ülke
hukukuna tabidir.
• (2) Menşe ülke, hava ve deniz taşıma
araçlarında aynî hakların tescil edildiği sicil
yeri, deniz taşıma araçlarında bu sicil yeri
yoksa bağlama limanı, raylı taşıma araçlarında
ruhsat yeridir.
36
Bağlama Noktasının Vasıflandırmasında
Özellik Arz Eden Durumlar!!!
1. Vatandaşlığın vasıflandırılması sadece
vatandaşlığı iddia edilen ülkenin hukukuna göre
yapılır.
37
Bağlama Noktasının Vasıflandırmasında Özellik
Arz Eden Durumlar
2. Bir şeyin menkul veya gayrimenkul olduğu,
gayrimenkulün bulunduğu yer hukukuna göre
yapılır.
38
Bağlama Noktasının Vasıflandırmasında Özellik
Arz Eden Durumlar
3. Türk KİK’i (T), yabancı (Y) hukuka ATIF yapar
ise, yabancı hukukun KİK’nde yer alan bağlama
noktası, (Y) ülkesinin hukuk düzenine göre
yorumlanıp vasıflandırılacaktır!!!
Türk (KİK)
Y (KİK)
(İkametgah Hukuku)
(Y) hukukunun ikametgah hukukuna yaptığı atıfta «ikametgah»
kavramı (Y) hukukuna göre yorumlanacaktır.
DİKKAT!!! Atıf, sadece aile ve şahsın hukukunda
kabul edilmiştir. MÖHUK md.2/3
39
• Örnek: İngiliz vat. (İ), İstanbul’da gezerken İznik
çinisi bir vazo satın almak istemektedir.
Sözleşme yapıp yapamayacağı meselesi,
ehliyete ilişkin bir meseledir.
• Möhuk md.9 ehliyeti, milli hukuka tabi
tutmuştur. (İ) İngiliz vatandaşıdır.
• Ancak İngiliz Kanunlar İhtilafı Kuralları, (İ)’nin
ikametgah hukukuna gönderme yapar ise, atıf
söz konusu olur.
• Bu durumda «ikametgah kavramı» İngiliz
hukukuna göre vasıflandırılıp, yorumlanacaktır.
40
ANA PRENSİBİN TEKRARI
Bağlama Noktası olarak kullanılan Kavram
hangi hukuk düzenine ait ise,
(hangi hukuk düzeninden doğuyor ise)
o hukuk düzeninin öngördüğü, benimsediği
anlayışa göre yorumlanır!!!
41
Milletlerarası Özel Hukukta
Atıf Kavramı
(X)
(Y)
(Z)
(X)
(Y)
42
- ATIF Türk Kanunlar İhtilafı Kurallarının gösterdiği yetkili
hukukun, (bir başka hukuka) yabancı bir hukuka atıf
yapmasıdır.
Böyle bir ihtimalde yabancı hukukun hangi
hükümlerine bakılması gerektiği sorusu akla gelir?
a) Maddi hukuk hükümlerine mi bakılacak
/uygulanacak?
b) Milletlerarası Özel Hukuk kurallarına / KİK
kurallarına mı bakılacak / uygulanacak?
43
ATIF KAVRAMININ TARİHÇESİ
• İlk kez Forgo davası ile ortaya çıkmıştır.
• Fransız Yüksek Mahkemesinin verdiği bir kararda: 1801 yılında
Baviyera’da evlilik dışı doğan Forgo, doğumla Baviyera vatandaşlığını
kazanmıştır. Forgo, annesi ile birlikte sonradan Fransa’ya yerleşmiş
ve ölünceye kadar da Fransa’da yaşamıştır. Öldüğünde yüklü
miktarda tereke bırakan Forgo’nun Fransız mahkemesinde görülen
miras davasında; Fransız KİK, miras bırakanın milli hukukunu yetkili
hukuk olarak öngörmekteydi.
• Forgo’nun milli hukuku olan Baviyera (Almanya) hukukuna göre
kanuni mirasçıları mevcut iken, Fransız hukukuna göre ise mirasçıları
bulunmamaktaydı. Fransız Yargıtay’ı, Forgo’nun mirasının Fransız
devletine kalmasını sağlamak için, miras bırakanın milli hukuku
olan Baviyera maddi hukukunu uygulamak yerine, Baviyera KİK.’nı
dikkate alarak atfı uygulamıştır. Baviyera KİK, miras konusunda
miras bırakanın ikametgah hukukuna atıf yaptığından dava sonunda
Forgo’nun mirası Fransız devletine kalmıştır.
44
5718 Sayılı MÖHUK’da ATIF
MÖHUK madde 2/3
•
Uygulanacak yabancı hukukun kanunlar
ihtilâfı kurallarının başka bir hukuku yetkili
kılması, sadece kişinin hukuku ve aile
hukukuna ilişkin ihtilâflarda dikkate alınır ve
bu hukukun maddî hukuk hükümleri uygulanır.
45
5718 Sayılı MÖHUK’da ATIF
• Sadece kişinin hukuku ile aile hukukuna ilişkin
ihtilaflarda dikkate alınır.
• İade atıf veya devam eden atıf söz konusu
olabilir.
46
ATIF ÇEŞİTLERİ
İade Atıf
İade Atıf
Örnek: Paris’te yaşayan vatansız (F), İstanbul’u gezmek
için araç kiralamak isterse. (Araç Kiralama Söz.)
*Sözleşme ehliyeti olup olmadığı, ehliyete
uygulanacak hukuka göre çözülecektir.
MÖHUK md.9 ehliyet hakkında milli hukuku yetkilendiriyor.
Şu halde vatansız (F) hakkında yerleşim yeri hukukuna
bakılacaktır (md 4/a). Yerleşim yeri Fransız hukukunu
göstermektedir. Ancak fiil ehliyeti meselesi, şahsın
statüsüne ilişkin bir konu olduğundan Fransız KİK dikkate
alınacaktır. Fransız KİK, şayet İşlem yeri hukukuna atıf
yapar ise, işlem İstanbul’da yapılmak istendiğinden Türk
hukukuna iade atıf yapılmış olur.
47
ATIF ÇEŞİTLERİ Devam Eden Atıf
Devam Eden Atıf
Örnek: Paris’te yaşayan vatansız (F), İstanbul’u
gezmek için araç kiralamak isterse.
Sözleşme ehliyeti olup olmadığı, ehliyete
uygulanacak hukuka göre çözülecektir.
MÖHUK md.9 ehliyet hakkında milli hukuku
yetkilendiriyor. Şu halde vatansız (F) hakkında
yerleşim yeri hukukuna bakılacak ancak fiil ehliyeti
meselesi şahsın statüsüne ilişkin bir konu
olduğundan Fransız KİK dikkate alınacaktır. Fransız
KİK, şayet mutad mesken hukukuna atıf yapar ise ve
de mutad meskeni Belçika’da ise bu durumda
Belçika hukukuna yapılan atıf, devam eden atıf olur.
48
ATIF
• Türk hukukunda atıf tek derecelidir. Bir defa
dikkate alınır. Devam eden atıf söz konusu
olduğunda artık atıf yapılan yabancı hukukun
sadece ve sadece maddi hukuk kurallarına
bakılır.!!!!
• Devam eden atıfta yabancı hukukun Kanunlar
İhtilafı Kurallarına BAKILMAZ.
49
Atıf Halinde Bağlanma Noktasının
Vasıflandırılması
• Atıf halinde, bağlama noktasının vasıflandırılması
atfı yapan hukuka göre yapılır.
• Örnek: İngiliz (İ), İstanbul’da İznik çinisinin
kullanıldığı bir vazo satın almak isterse: Ehliyet
meselesi. Möhuk 9. ehliyeti, milli hukuka tabi
olacak. Ancak şahsın hukukuna ait bir mesele
olduğu için İngiliz KİK dikkate alınacak. İngiliz KİK,
kişinin ikametgah hukukuna atıf yapmış ise,
«ikametgah kavramı» İngiliz hukukuna göre
vasıflandırılacaktır.
50
** Atıf Halinde Bağlanma Noktasının
Vasıflandırılması
İngiliz Hukukunda İkametgah Kavramı
• Domicile of Origin (Köken yerleşim yeri)
• Domicile of Choice (Seçilen yerleşim yeri)
• Domicile of Dependency (Bağlı yerleşim yeri)
Şu halde İngiliz hukuku, kişinin ikametgah
hukukuna atıf yapar ise, «ikametgah kavramı»
İngiliz hukukuna göre vasıflandırılacaktır.
51
ATFIN KABUL EDİLDİĞİ DİĞER
DÜZENLEMELER
Türk Ticaret Kanunu 766
• MADDE 766- Bir kişinin poliçe ile borçlanması
için gereken ehliyet, tabiyetinde bulunduğu
devletin hukukuna göre belirlenir. Bu hukuk
diğer bir ülkenin hukukuna göndermede
(atıfta) bulunuyorsa, o hukuk uygulanır.
• Aynı anlayış, çek ve bono için de geçerlidir.
52
ATFIN REDDEDİLDİĞİ HALLER
1. Uluslararası Sözleşmelerde (kural olarak)
2. Taraflarca hukuk seçimi yapılmış ise (Möhuk
madde 15’de yapılan hukuk seçimi)
(Evlilik malları hakkında eşler evlenme anındaki
mutad mesken veya millî hukuklarından birini açık
olarak seçebilirler…)
53
İlgili Yargıtay Kararı
• İngiliz vatandaşı bir kişinin akli maluliyetine
binaen hacir altına alınması talep edilmiş
ancak İngiliz hukukunda, akıl zayıflığı sebebiyle
kişinin hacir altına alınmasına imkan tanıyan
bir madde hükmü bulunmadığı için talep
reddedilmiştir. Yargıtay, ilk derece
mahkemesinin kararını bozarak, mahkemenin
İngiliz Kanunlar İhtilafı Kurallarını dikkate
alarak hüküm tesis etmesi gerektiğine karar
vermiştir.
54
SONUÇ /BİLMENİZ GEREKEN !!!
• Bağlama Konusunun (hayat ilişkisinin)
vasıflandırılmasında 3 yöntem vardır: lex fori,
lex causae ve bağımsız teori
Ör: evlenme, boşanma, miras, nafaka
• Bağlama Noktasının vasıflandırılmasında tek
yöntem vardır. O da; kavram hangi hukuk
düzeninden doğuyor ise o hukuka göre
yorumlanır.
Ör: ikametgah, mutad mesken, ifa yeri gibi..
55
Download

Bağlama Konusu