14.10.2014
T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
TÜRKİYE’DE
İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ
Kasım ÖZER
İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürü
Dünya
Her gün;
1 Milyon iş kazası
olmakta,
6300 ölüm,
Türkiye
Her gün;
205 iş kazası olmakta,
 3 kişi iş kazası
nedeniyle ölmekte,
Her dakika;
 640 iş kazası
4 ölüm,
6 kişi sürekli iş göremez
hale gelmektedir.
Bu kayıpların maddi değeri ülkelerin GSYİH’nın % 1-4’ü
arasında değişmektedir.
1
14.10.2014
İş Kazası İstatistikleri
İşyeri
Büyüklüğü
İşyeri
Sayısı*
İşçi Sayısı*
İş Kazası
Sayısı**
1- 9
1.326.102
(85,3)
3.629.666
(28,8)
26.119
(%34.9)
10- 49
195.775
(12,6)
3.870.969
(30,7)
15.411
(%20.6)
50 - 249
28.287
(1,8)
2.832.846
(22,5)
15.650
(%20.9)
250 +
4.243
(0,3)
2.281.786
(18,0)
17.691
(%23.6)
Toplam
1.554.407
12.615.267
74.871
* Temmuz 2013 SGK
** SGK 2012 İstatistik Yıllığı
ILO Tahminleri*
Dünyadaki işgücü
Kadın İşgücü
3 Milyar
1.2 milyar
İşle ilgili ölümler
İş kazaları
Meslek hastalıkları
2.31 milyon
337 milyon
160 milyon
Dünya GSMH
İSG kaynaklı kayıp
30 trilyon $
1.2 trilyon $-% 4
6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
2
14.10.2014
GÖRÜNÜR MALİYETLER(2011)
(4.906.339.841 TL.)
GÖRÜNMEZ MALİYETLER(2011)
(9.812.679.682 TL.)
5
GÖRÜNÜR MALİYETLER
GÖRÜNMEZ MALİYETLER
•Tıbbi masraflar
•Sigorta ödemeleri
•Tazminatlar
•İş günü ve iş gücü kaybı
•Mahkeme masrafları
•Fazla mesai
•Bina, makine, teçhizat, üretim veya
üründeki hasarı
•İşin durması nedeniyle uğranılan
maliyet
•Sipariş kayıpları
•Arızalı makinenin üretim dışı kalması
•Denetim, araştırma ve yazışmaların
maliyeti
•Verim düşüşünden doğan maliyet
•Çalışanlardaki moral bozukluğunun
•Kazazede yerine alınan çalışanın
eğitim maliyeti
•Şirketin prestij kaybı
6
3
14.10.2014
İş sağlığı ve güvenliği ilk kez
müstakil bir kanunda ele alındı.
İş Kanunu:
3008 sayılı, 1936
931 sayılı, 1967
1475 sayılı, 1971
4857 sayılı, 2003
30/06/2012: 6331 sayılı
ve tarihli İş Sağlığı ve
Güvenliği Kanunu
2012-2013 Alt Düzenleme Çalışmaları
 6331 sayılı Kanunla birlikte uygulamaya yönelik
AB direktifinden uyumlaştırılan yönetmeliklerin
revizyonu ile
 6331 sayılı Kanunun gerektirdiği düzenlemeler
sonucu
Toplam 36 Yönetmelik ve 5 Tebliğ
yayınlanmıştır.
4
14.10.2014
AB Mevzuatının Uyumlaştırılması Süreci
2003
AB Direktiflerinin Uyumlaştırılması
2004
89/391 Çerçeve Direktifinin İş
Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği
Olarak Yayınlanmasının İptali
2005
Ulusal İSG Konseyinin 89/391
Çerçeve Direktifini esas alan
müstakil bir İSG Kanunu
hazırlanması kararı
20052012
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
hazırlıkları
2012
6331 Sayılı İSG Kanunu
Yayımlanması
20122013
Alt Mevzuatın Hazırlanması
89/391 Çerçeve
Direktif dahil 28 AB
direktifine karşılık
gelen 20 Yönetmelik
yayımlanmıştır
İş Sağlığı ve Güvenliği
Kanunu Hazırlıklarına
Başlanması
İSG Kanunu Bilgilendirme Faaliyetleri
Faaliyet
Katılımcı Profili
Katılım
81 İlde Kanun
Tanıtım Toplantıları
Valilikler, yerel
yönetimler, tüm kamu
kurumlarının il
düzeyindeki
yapılanmalarında yer
alan yönetici ve
personeli, özel sektör
çalışanları ve işverenleri,
sivil toplum kuruluşları,
meslek odaları ve
sendika temsilcileri
Yaklaşık 30.000 kişi
Bilgilendirme
yazıları
10-50 arası çalışanı bulunan 182. 858 işyeri
50-500 çalışanı olan 28.375 işyerinin
TOBB, TİSK, TESK ve Sanayi Odalarına 272
adet
Bilgilendirme
toplantıları
Kamu kurum ve
Yaklaşık 150 kişi
kuruluşlarının temsilcileri
5
14.10.2014
Kamu ve özel sektör gözetmeksizin tüm
çalışanlar, kanun kapsamına alındı.
Kapsam:
Sayı sınırı olmaksızın,
Memur, işçi, işveren, çırak, stajyer tüm çalışanlar,
Kamu ve özel sektöre ait bütün işler ve işyerleri,
Tarım vb. dahil tüm işkolları
İstisna:
TSK, emniyet, afet müdahale ekipleri, ev hizmetleri, kendi nam ve
hesabına tek başına çalışanlar
Kuralcı bir yaklaşım yerine önleyici yaklaşım
esas alındı.
İş kazası olmadan önce önlem almaya yöneliktir.
Testi kırılmadan önce…
6
14.10.2014
İşyerleri, yapılan işin niteliğine göre
tehlike sınıflarına ayrılıyor.
Tehlike sınıfları tespitinde; işyerlerinin yaptığı asıl iş esas alınır.
A Sınıfı
• Çok tehlikeli
Uzman
B Sınıfı
• Tehlikeli
Uzman
C Sınıfı
• Az tehlikeli
Uzman
İşyeri hekimi, her tehlike sınıfında çalışabilir.
Bütün işyerlerinde iş güvenliği uzmanı,
işyeri hekimi gibi profesyoneller görev
yapacak.
 İş Güvenliği Uzmanı
 İşyeri Hekimi
 Diğer Sağlık Personeli
7
14.10.2014
İşverenler ortak sağlık ve güvenlik
birimlerinden hizmet alabilecek.
İSG Hizmet Modelleri
Kısmi süreli işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı istihdamı
Tam süreli işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı istihdamı
Niteliklere sahip işveren
Ortak Sağlık ve Güvenlik Biriminden hizmet alımı
Tam süreli iş güvenliği uzmanı istihdam etmesi gereken
işyerlerinde, işyeri sağlık ve güvenlik birimi kurulur.
İSG Hizmetlerine ilişkin Sayılar
 OSGB
 TSM
 Eğitim Kurumu
 Eğitici Sayısı
 İş Güvenliği Uzmanı
 İşyeri Hekimi
1639
78
222
3.980
90.484
23.989
* Ekim-2014 verileri
6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
8
14.10.2014
İşyerlerinin iş sağlığı ve güvenliği
hizmetleri giderleri desteklenecektir
•Kamu hariç, 10’dan az
çalışan olan Tehlikeli ve Çok
Tehlikeli İşyerlerine SGK’dan
destek verilmesi
•10’dan az çalışanı olan, az
tehlikeli sınıftaki işyerlerine
Bakanlar Kurulu kararı ile
destek verilebilir.
•Sağlık Bakanlığı eliyle hizmet
verilmesi
•İşverene İSG Hizmetini yerine
getirme yetkisi verilmesi
%85 : 1-9
“Yeryüzünde muteber bir nesne yok devlet gibi
Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi”
Risk Değerlendirmesi
Bütün işyerlerine risk
değerlendirmesi zorunluluğu
getirilmektedir.
İşyerinde çalışanların sağlık ve
güvenliğini etkileyecek tehlikelerin
belirlenerek gerekli tedbirlerin
alınmasını sağlamaktır.
9
14.10.2014
Risk Değerlendirmesi İlkeleri
 Risklerden kaçınmak,
 Riskleri analiz etmek,
 Risklerle kaynağında mücadele etmek,
 Riskleri önlemek, önlenemiyor ise en aza
indirmek,
 Tehlikeli olanı, tehlikesiz veya daha az
tehlikeli olanla değiştirmek,
 Toplu korunma tedbirlerine, kişisel
korunma tedbirlerine göre öncelik
vermek.
Risk Değerlendirmesi Rehberleri
Küçük işletmelere risk değerlendirmesi konusunda
destek sağlamak için 20 rehber çalışması
yapılmıştır. Bunlardan bazıları:
 Taksi ile Yolcu Taşımacılığı
 Çağrı Merkezleri
 Diş Klinik ve Muayenehaneleri
 Kasaplar
 Kuru Temizlemeler
 Mutfak Lokanta Pastaneler
 Ofislerde
 Apartmanlar
 Kuaförler
 Genel Yolcu Taşımacılığı
 Özel Güvenlik Faaliyetleri
10
14.10.2014
Çalışanların sağlık gözetimi
Bütün çalışanlar için
•İşe giriş,
•İş değişikliği
•İş kazası ve meslek
hastalığı
durumunda sağlık
taraması zorunluluğu
Tehlikeli ve çok
tehlikeli sınıfta işe
başlamadan önce
sağlık raporu
zorunluluğu
İş kazası ve meslek hastalığı kayıtları
SGK
işveren
Yetkili sağlık
hizmeti sunucusu
(Hastane)
İşyeri hekimi
Sağlık hizmeti
sunucusu
(aile hekimi,
poliklinik, tıp
merkezi, özel
hastane)
Diğer sağlık personeli
11
14.10.2014
Elli ve daha fazla çalışanın bulunduğu
işyerlerinde,
iş sağlığı ve güvenliği kurulu
İşverenin yükümlülükleri:
•Kurul kararlarının
uygulanması
•Aynı çalışma alanındaki
diğer işverenlerin
bilgilendirilmesi
•Alt işverenin katılacağı
kurulun koordine
edilmesi
Birden fazla işverenin olduğu yerlerde,
koordinasyon
Aynı çalışma alanını
paylaşan işyerlerinde
işverenler tarafından,
Birden fazla işyerinin bulunduğu iş merkezleri, iş
hanları, sanayi bölgeleri veya siteleri gibi yerlerde,
yönetim tarafından sağlanır.
12
14.10.2014
Acil durum planları
Acil Durum Planlarının hazırlanması,
Acil durumlarla ilgili eğitimli yeterli
sayıda kişinin görevlendirilmesi,
Büyük endüstriyel kaza riski taşıyan
işyerleri
İşyerleri işletmelerini güvenlik raporlarının içerik
ve yeterliliği Bakanlıkça incelenmesinden sonra
açabilecek.
13
14.10.2014
Çalışanların bilgilendirilmesi
•Riskler
•Tedbirler
•Hak ve
sorumluluklar
•İSG kayıtlarına
erişim
Çalışanların İSG konusunda aktif katılımı
Eğitim
Görüşlerin
alınması
Katılımlarının
sağlanması
Temsil edilme
14
14.10.2014
Çalışan, ciddi ve
yakın tehlikeyle
karşı karşıya
kaldığında
çalışmaktan
kaçınma hakkını
kullanabilecek.
Hayati tehlike durumunda işyerlerinin
tamamında veya bir bölümünde işin
durdurulması
Maden, metal ve yapı işleri ile tehlikeli
kimyasallarla çalışılan sektörler ve büyük
endüstriyel kazaların olabileceği işyerlerinde risk
değerlendirmesi yapılmamışsa iş durdurulacak.
15
14.10.2014
Önlemek, ödemekten daha ucuz ve insanidir.
İş Sağlığı ve Güvenliği
Ülkenin;
 Ekonomik gelişmişlik düzeyi,
 Sosyal yapısı,
 Sağlık sistemi,
 Sanayileşme düzeyi,
 Eğitim sistemi ve düzeyi
gibi pek çok faktörle doğrudan ilişkilidir.
Hepimizin ortak sorumluluğudur...
16
14.10.2014
TEŞEKKÜRLER…
Detaylı Bilgi:
www.guvenlebuyuturkiye.com
www.isggm.gov.tr
[email protected]
17
Download

Kasım ÖZER – İSG Stratejisi ve Gelecek Dönem Projeksiyonları