Hem. Songül GÜNEŞ
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi
9.4.2014
1
Ameliyathaneler kendine özgü mimari dizaynları,
çalışma koşulları ve ameliyathanede görev yapan
personelleriyle çok özel merkezlerdir
Ameliyathane ortamının fiziki koşulları ve çalışma
şartlarından kaynaklanan stres, iş kazaları, enfeksiyon
ajanlara, anestezik gazlara ve radyasyona maruziyet,
hemşirelerde performans ve motivasyon düşüklüğüne
sebep olabilir.
9.4.2014
2
Bu nedenle çalışmamız Türkiye’de ameliyathane
hemşireliğinin durumunun belirlenmesi amacıyla
yapılmış tanımlayıcı bir araştırmadır.
9.4.2014
3

Çalışma grubu üyeleri:
◦ Yard. Doç. Dr. Emine KOL
◦ Uzm. Hem. Emine İLASLAN
◦ Hem. Songül GÜNEŞ

Araştırmaya Türkiye genelinde 41 hastane
dahil edilmiştir.

Devlet Hastanesi (%47), Üniversite Hastanesi
(%26), Eğitim ve Araştırma Hastanesi (%26),

Araştırma tarihi; Aralık 2013- Mart 2014
9.4.2014
4
63 soruluk elektronik anketin alt başlıkları;
◦ Anketi dolduran sorumlu hemşirelerin demoğrafik verileri
◦ Çalışma koşulları
◦ Fiziki ortam
◦ Çalışma güvenliği
◦ Sterilizasyon ünitesi
◦ Çalışan eğitimleri
9.4.2014
5
Bulgular ve Tartışma
Medeni durum
Evli
(%79)
Bekar
(%22)
9.4.2014
6
Bulgular ve Tartışma
9.4.2014
7
Bulgular ve Tartışma
Araştırmamızda
Yapılan bir çalışmada; ameliyathane çalışma süresi 12 yıl ve üstü %21.3
olarak belirlenmiştir.
Göçmen, Z.(2004). Ameliyathane hemşirelerinin ameliyathane hemşireliği
oryantasyon programı içeriğine ilişkin görüşleri. C.Ü.Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi,8(1)
9.4.2014
8
Bulgular ve Tartışma
Araştırmamızda
Çalışma planı kurumlar arası farklılık gösterir.
9.4.2014
9
Bulgular ve Tartışma
Araştırmamızda
Çalışma saatleri içindeki
dinlenme sürelerinin yeterliliği
Evet (%16)
Hayır (%49)
Kısmen (%35)
Ameliyat sürelerinin uzaması, dinlenme sürelerinin
azlığı çalışanlarda anksiyete düzeyinin artmasına sebep
olmaktadır.
Bölükbaş, N., Karabulut, N., Özer, H. (1998). Ameliyathane Ortamının Çalışan Ekip Üzerinde Yarattığı
9.4.2014
Anksiyete Düzeyinin İncelenmesi . 11 (1): 27-31
10
Bulgular ve Tartışma

Branşlaşma olmalı
mıdır?
◦ Evet, %86
9.4.2014
11
Bulgular ve Tartışma

Çalışma grubunun tamamı ameliyathane hemşireliği
görev tanımlarını biliyor

Çalışmamızda
9.4.2014
12

Araştırmamızda, katılımcıların %77’si kendini ekibin
bir parçası olarak hissetmektedir.

Önler ve Akyolcu’nun (2010) çalışmasında da
belirtildiği gibi, hemşirelerin meslektaşları ve diğer
ekip üyeleri ile iletişimlerinin iyi olması çalışan
memnuniyetini ve performansını olumlu
etkilemektedir.
9.4.2014
13
Bilgiç’in (1999) çalışmasında da hemşirelerin %24.1’inin
nadiren seminer ve kongrelere katıldığı belirlenmiştir.
Ameliyathaneyle ilgili
• Kongre katılımı % 45
• Kurs, eğitim katılımı % 63
9.4.2014
14
Bulgular ve Tartışma
Araştırmamızda
•
•
•
•
Doğru taraf cerrahisi formu
Spanç sayım formu
Malzeme teslim formu
Oda formu
9.4.2014
15
Ameliyathanenin Fiziki ortamı

Fiziki ortamın uygunsuz olması çalışanlar üzerinde
olumsuz sonuçlara neden olabilir.

Kaya ve ark.’ın yaptığı çalışmada ameliyathane
çalışanlarında %72’si boyun extansiyonuna bağlı ağrı,
%70 uygunsuz masa yüksekliğine bağlı sırt ağrısı ve %68
sabit vücut pozisyonuna bağlı güçlükler yaşandığı
saptanmıştır.

Ameliyathanelerde aydınlatmanın iyi olmaması da
zamanla, çalışan kişilerin gözlerinde kalıcı bozukluklara
neden olmaktadır
Kaya, 0., Taşkın, YE., Erdoğan, F., Şeker, G., Özmen, MM. (2006).
Laporoskopik Cerrahi Sırasında Ekibin Karşılaştığı Ergonomik Sorunlar.
Ulusal Cerrahi Kongresi. Antalya. Bildiri Özetleri Kitabı.357.
9.4.2014
16
Bulgular ve Tartışma
Evet
Hayır
Ameliyathanede havalandırmanın
standartlara uygunluğu
%84
%16
Ameliyathanede aydınlatmanın
standartlara uygunluğu
%87
%13
Ameliyathanede ergonomik açıdan
standartlara uygunluğu
%78
%22
Ameliyathane ısısının standartlara
uygunluğu
%94
%6
9.4.2014
17
Bulgular ve Tartışma

Sterilizasyon ünitesinin ameliyathaneyle bağlantılı
ayrı bir fiziki yapılandırılmasının olması gerekir.

Ünitenin sorumlusu hemşire olmalı

Çalışan personel belli bir eğitim sürecinden
geçmelidir
Araştırmamızda; ünitelerin %54’ünün
ameliyathane dışında yer aldığı ve %77’sinde
hemşirelerin çalıştığı belirlenmiştir
9.4.2014
18
Bulgular ve Tartışma

Sağlık personelinin girişim sırasında yaralanmaları sık
karşılaşılan bir durumdur.
Köşgeroğlu ve ark. (2003) çalışmasında hemşirelerin
% 57’sinin kesici delici alet yaralanmalarına maruz
kaldıkları bulunmuştur. Bizim çalışmamızda ise
9.4.2014
19
Bulgular ve Tartışma
Ameliyathaneler,
yanıcı
maddeler
içerdiği
için
yangınların meydana geldiği öncelikli riskli bölgelerdir.
Yapılan bir çalışmada; çalışanların %96sı yangın
risklerini bildiği ancak yetersiz ve eksik önlemler
aldıkları; %95’inin ise felaket planını bilmediği
saptanmıştır.
Yangın, deprem ve diğer afetler için hazırlanmış protokol
Araştırmamızda ;
Adsoy, II., Güngör, T., Nabel, E. (2012). Ameliyathane hemşirelerinin yangın güvenliğine karşı
aldığı önlemlerin belirlenmesi. Karabük ili Örneği. Journal of comtampary Medicine (2), 87-93.
9.4.2014
20
Bulgular ve Tartışma
% 35 iş yeri sağlığı
% 30 panel, seminer
9.4.2014
21
Bulgular ve Tartışma
Bazı
birimlerde
skopi
kullanan
sağlık
maruziyet haklarından yararlanıyor olması
çalışanlarının
ışın
skopi ile sürekli
çalışan ameliyathane çalışanlarında olumsuz motivasyona ve
kendisini değersiz hissetmesine neden olmaktadır
Ameliyathanelerin % 61’inde dozimetre kullanılmamaktadır.
Periyodik olarak sağlık
Kurumunuz periyodik olarak
muayenesi yaptırıyor musunuz? yaptırdığınız sağlık
muayenesinin takibini yapıyor
mu?
% 31= evet
% 61=hayır
9.4.2014
22

Türkiye’de ameliyathane hemşirelerine yönelik işe
uyum süreci için yürütülen programların genel
olarak sistemli bir biçimde hazırlanmadığı ve
çalışmaya yeni başlayan hemşirelerin çoğu kez
deneyimli bir ameliyathane hemşiresi denetiminde
usta-çırak ilişkisi tarzında eğitildiği bilinmektedir.
Göçmen, Z.(2004). Ameliyathane hemşirelerinin ameliyathane hemşireliği
oryantasyon programı içeriğine ilişkin görüşleri. C.Ü.Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi,8(1)
9.4.2014
23
Bulgular ve Tartışma
Ameliyathane ekibi ve çalışma ilkeleri (%7)
Enfekte vakalara ilişkin evrensel önlemler (%7)
Asepsi ilke ve yöntemleri (%6)
Ameliyathane hemşiresinin rolleri (%6)
Sirküle-Scrub hemşirenin görev ve sorumlulukları (%6)
Ameliyatlarda kullanılan malzemeler (%6)
Sayım, kayıt tutma (%6)
Hasta hakları ve hastanın fiziksel ve psikolojik hazırlığı (%4)
9.4.2014
24

Bilgiç’in (1999) çalışmasında hemşirelerin %84.8’i
eğitim programları kapsamında ‘yasa ve
yönetmeliklere’ yer verilmesi gerektiği görüşünü
belirtmiştir.
9.4.2014
25


Ameliyathane oryantasyon eğitimi, özellikle
kullanılan teknik araç, gereç ve işleyiş açısından
karmaşık olan, özel bilgi ve beceri gerektiren ve işe
uyumu sağlamada önem taşımaktadır.
Göçmen’nin (2004) yılında yaptığı çalışmada
 Tümü delici-kesici aletleri saklama ve imha etme,
asepsi ilkeleri,
 cerrahi aletlerin temizliği/dezenfeksiyonu, buhar ile
sterilizasyon,
 cerrahi asepsiye uygun paket açma ve sterilizasyon
kontrolü,
 cerrahi el fırçalama, cerrahi asepsiye uygun giyinme
soyunma, cerrahi ekibi
 Konularında eğitim aldıklarını tespit etmiştir.
9.4.2014
26
Bulgular ve Tartışma
Göçmenin (2004)’te yaptığı bir çalışmada hemşirelerin
işe başladıktan sonra %62.8’inin ameliyathaneyle ilgili
bir eğitim almadığı belirlenmiştir.
Araştırmamızda,
9.4.2014
27
Bulgular ve Tartışma
Katılımcıların hepsi ameliyathane hemşireliğinin
sertifikalı olarak yapılması gerektiğini düşünüyor
%19
9.4.2014
28

Sonuç olarak; çalışma ortamının sağlıklı ve güvenli
hale getirilmesi, eğitim programlarının varlığı,
düzenli mesai saatlerinin oluşturulması, ekip
iletişimin maximum olması
 Ameliyathane hemşirelerinin performansını ve iş
doyumunu olumlu etkileyecek unsurlar olarak
ön plana çıkmaktadır.
 Bu parametrelerle ilgili iyileştirmelerin
yapılmasına ihtiyaç vardır.
9.4.2014
29
AMELİYATHANE BİR
TUTKUDUR
9.4.2014
30
Download

Hem. Songül GÜNEŞ