ÜCRETLER
Ücretin Tanımı


Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak
çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile
sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali
Sorumluluk Tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur
hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar
altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti
niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi
şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini
değiştirmemektedir.
Ücretin Unsurları
İşverene tabi olma: İşveren; hizmet erbabını işe alan,
emir ve talimatları dahilinde çalıştıran gerçek ve tüzel
kişilerdir. Ücretin bu niteliği onu serbest meslek
kazancından ayıran en önemli unsurdur.
Belli bir işyerine bağlı olarak çalışma: Bağlılık maddi
olmaktan ziyade hukuki bağlılıktır. İşyeri; ticari, zirai,
mesleki bir faaliyetin icrasına tahsis edilen veya bu
faaliyetlerde kullanılan yerdir.
Ödemenin hizmet karşılığı yapılması
Ödemenin para, ayın (mal) veya para ile temsil
edilebilen menfaatler şeklinde olması
1.
2.
3.
4.
1.
2.
Konut ve araç tahsisi
Mal, yiyecek, giyecek, yakacak vb. yardımlar
Ücret Sayılan Diğer Ödemeler
1.
2.
3.
4.
5.
6.
Emeklilik, maluliyet, dul ve yetim aylıkları,
Önceden yapılmış veya gelecekte yapılacak hizmetler karşılığında
verilen para ve ayınlarla sağlanan menfaatler,
TBMM, İl Genel Meclisi, Belediye Meclisi üyeleri ile Özel Kanunlarına
veya idari kararlara göre kurulan daimi veya geçici bütün komisyonların
üyelerine ve yukarıda sayılanlara benzeyen diğer kimselere bu sıfatları
dolayısıyla ödenen veya sağlanan para, ayın veya menfaatler,
Yönetim ve denetim kurulları başkanı ve üyeleriyle tasfiye memurlarına
bu sıfatları dolayısıyla ödenen veya sağlanan para, ayın veya
menfaatler,
Bilirkişilere, resmi arabuluculara, eksperlere, spor hakemlerine ve her
türlü yarışma jürisi üyelerine ödene veya sağlanan para, ayın veya
menfaatler,
Sporculara transfer ücreti veya sair adlarla yapılan ödemeler veya
sağlanan menfaatler.
Vergiyi Doğuran Olay
 Ücretlerde vergiyi doğuran olay elde etme kavramı ile
açıklanır.
 Tahsil ilkesi geçerlidir.
Diplomat Muaflığı
 Yabancı devletlerin, Türkiye’de bulunan;
 Elçi,
Maslahatgüzar,
Konsolosları
(fahri
konsoloslar hariç) ile,
 Elçilik ve konsolosluklara mensup olan ve o
memleketin uyrukluğunda bulunan memurları,
 Türkiye’de resmi bir göreve memur edilenler,
bu sıfatlarından dolayı ve karşılıklı olmak şartıyla gelir
vergisinden muaftırlar. Bu muaflığın menkul sermaye
iratları üzerinden tevkif suretiyle alınan vergiye etkisi
yoktur.
Elçilik ve Konsolosluk Çalışanlarının
Ücret İstisnası
 Yabancı Elçilik ve Konsoloslukların, o memleketin
uyrukluğunda
bulunmayan
memurları
ve
hizmetlilerinin yalnız bu işleri dolayısıyla aldıkları
ücretler ise karşılıklı olmak şartıyla Gelir Vergisinden
istisna edilir.
Ücretlerde Diğer İstisnalar
 Emekli, dul ve yetim aylıkları, (aynı mahiyette yabancı
sosyal güvenlik kurumları tarafından ödenen aylıklar)
 Bazı kurumlarca kurulan emekli sandıklarınca ödenen emekli aylıkları, muadil kamu
emeklilerine ödenen miktardan fazla ise fark GV’ ne tabi olur.
 Mesleki Eğitim Kanununa göre çalışan çırakların asgari
ücreti aşmayan ücretleri,
 Fabrikada, madende çalışan… işçilere konut tedariki
şeklinde sağlanan menfaatler,
 Hizmet erbabının işyerine ulaşımını toplu bir şekilde
yapmak amacıyla işverenler tarafından yapılan taşıma
giderleri,
 Çalışanların yemek ihtiyaçları için yapılan giderler,
Ücretlerde Diğer İstisnalar
 Özel hizmetlerde çalıştırılan hizmetçilere (sütnineliği,
dadılık, bahçıvanlık, kapıcılık) ödenen ücretler,
 Köy muhtarlarına ve köylerin korucu, imam, bekçi gibi
hizmetlilerine köy bütçesinden ödenen ücretler
 Dar mükellef işverenin yanında çalışan hizmet erbabına,
işverenin yurt dışından elde ettiği kazançları üzerinden
döviz olarak ödediği ücretler,
 İşyerinde çalıştırılan amatör sporculara ödenen ücret
istisnası
Ücret Gelirinin Vergilendirilme Şekli
 Ücret gelirleri iki şekilde vergilendirilmektedir;
Gerçek ücretler
2. Diğer Ücretler
1.
Gerçek Ücretler
 Gerçek ücret elde edenlerin vergilendirilmesinde esas




olarak (artan oranlı) stopaj yöntemi kullanılır. (Dar
mükellefler dahil)
Yıllık Beyanname ile bildirilme zorunluluğu getirilen
ücretler, (Tek işverenden alınan ücretler tutarı ne olursa olsun sadece stopaja tabidir. )
Ücretlerini yabancı bir memleketteki işverenlerden
doğrudan doğruya alan hizmet erbabı,
Ücret istisnasından faydalanamayan yabancı elçilik
konsolosluk memur ve hizmetlileri,
Maliye
Bakanlığınca
yıllık
beyanname
ile
bildirilmesinde zaruret görülen ödemeler,
de gerçek ücret sayılır. Bu sayılanlar vergi dairesine
verecekleri (yıllık) beyanname üzerinden vergilendirilirler.
(Gerçek) Ücretin Safi Tutarının Tespiti
 Safi Ücret = Gayrisafi Ücret-İndirimler
 Gayrisafi ücretten indirilecek indirimler;
OYAK ve benzeri kamu kurumları için yapılan kanuni kesintiler,
Emekli aidatları ile sosyal sigorta primleri,
Şahıs sigorta primleri, BES katkı payları






Sigorta şirketi Türkiye’de bulunacak,
Ücretli, eşi ve küçük çocuklarına ait ait hayat, ölüm, kaza, hastalık, sakatlık, işsizlik,
analık, doğum ve tahsil sigortaları olacak,
İndirim konusu yapılacak, prim, aidat ve katkıların toplamı, ödendiği ayda elde
edilen ücretin %5‘ini (BES’te %10’unu) ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını
aşmayacak
Sendikalara ödenen aidatlar
Sakatlık indirimi (1. derece 880 TL, 2. derece 440 TL, 3. derece 200 TL)



Ücretlinin bakmakla yükümlü olduğu
uygulanır.
bir sakat varsa, bu kişiler için de indirim
Diğer Ücretler
 Kazançları basit usulde tespit edilen ticaret erbabı





yanında çalışanlar,
Özel hizmetlerde çalışan şoförler,
Özel inşaat sahiplerinin ücretle çalıştırdığı inşaat işçiler,
Gayrimenkul sermaye iradı sahibi yanında çalışanlar,
Gerçek ücretlerinin tespitine imkan olmaması nedeniyle,
Danıştay’ın olumlu görüşü ve Maliye Bakanlığınca bu
kapsama alınanların, ücretleridir.
Diğer ücretlerde matrah, 16 yaşından büyük işçiler
için uygulanan asgari ücretin bir yıllık brüt
tutarının % 25’ dir.
Diğer Ücretler

Vergi Karnesi alınması mecburidir.

Ücretli, hizmetin ifa edildiği yılın şubat ayında, yeni işe
başlaması halinde işe başladıktan itibaren 1. ay içinde
vergi karnesini bağlı bulunduğu yer vergi dairesine ibraz
ederek, vergisini tarh ettirir.
Tarh edilen verginin yarısı 2. ayda, diğer yarısı 8. ayda
ödenir.


Asgari Geçim İndirimi
faydalanamazlar.
ve
Sakatlık
İndiriminden
En Az Geçim İndirimi
 En az geçim indirimi, bireyin veya ailesinin asgari geçim
düzeyini sağlayacak bölümünün, elde ettiği toplam
gelirden düşülmesi yoluyla vergi dışı bırakılmasıdır.
 İndirimden sadece gerçek usulde vergilendirilen gerçek
kişiler faydalanabilirler.
Asgari Geçim İndirimi Nasıl
Hesaplanır?
 Asgari geçim indirimi, ücretin elde edildiği takvim yılı
başında geçerli olan ve sanayi kesiminde çalışan 16
yaşından büyük işçiler için uygulanan asgarî ücretin yıllık
brüt tutarının;
 Mükellefin kendisi için % 50’si,
 Çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eşi için % 10’u,
 Çocukların her biri için ayrı ayrı olmak üzere;
 İlk iki çocuk için % 7,5,
 Diğer çocuklar için % 5’idir. (Asgari Geçim İndirimi Oranları)
 AGİ Yıllık Tutarı: (Asgari Ücretin Yıllık Brüt Tutarı x AGİ Oranı) x %15
Download

3. Sınıf-Vergi Hukuku