Ünite
4
Kimya Her Yerde
Su ve Hayat
Hazır Gıdalar ve Temizlik
Malzemeleri
Polimerler, Kozmetikler, İlaçlar,
Kırtasiye Malzemeleri
Sanayide Kimya
Çevre Kimyası
157
167
180
193
206
SU VE HAYAT
KİMYA HER YERDE
Ömer çeşme suyu ile yıkadığı bardakların temizlenmediğini söylüyor. Çünkü ıslakken temiz görünen bardakların
üzerinde kuruduktan sonra beyaz lekeler oluştuğunu fark
ediyor.
Bu olayın nedeni,
X yayınevi
I. Sıcak su kullanılması
II. Çeşme suyunun sert su olması
III. Bardağın porselen olması
Y yayınevi
Aynı sabunu kullandıkları halde X yayınevindeki sabun, Y
yayınevindeki sabuna göre daha fazla köpürmektedir.
yukarıdakilerden kaç tanesi olabilir?
Buna göre,
I. X yayınevindeki su daha yumuşaktır.
II. Y yayınevindeki suyun 100 mililitresinde daha fazla
Ca2+ ve Mg2+ iyonları bulunur.
III. X yayınevindeki su ısıtma sistemleri için uygun değildir.
IV. Y yayınevindeki su sert sudur.
V. X ve Y yayınevlerindeki suyun tadı farklıdır.
5.
yukarıdakilerden kaç tanesi yanlıştır?
2.
İşlem
I. Havalandırma
II. Dinlendirme
III. Dezenfeksiyon
IV. Koagülasyon
Amaç
a. Koloidal maddelerin çökelmesini sağlama
b. Okside etme
c. Katı maddelerin çökelmesini
sağlama
d. Zararlı mikropları temizleme
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 4
4.
1.
I. Suların hastalık yapan mikroorganizmalardan arındırılması için yapılan işleme .............................. denir.
II. Suların mikroorganizmalardan arındırılmasında yaygın
olarak kullanılan yöntem .............................. dır.
III. Kalsiyum ve magnezyum iyonlarını yoğun olarak bulunduran sular .............................. su olarak adlandırılır.
IV. Sularda kalsiyum ve magnezyum gibi iyonlar çok az
bulunuyorsa .............................. su olarak adlandırılır.
Yukarıdaki cümlelerde boş bırakılan yerlere gelmesi
gereken uygun kelimeler nedir?
6.
İçme suyunun arıtılmasında uygulanan işlemlerin karşılarında verilen amacı ile doğru eşleştirilmesi nasıldır?
3.
I. Kirli sularda bulunan mikroorganizmalar sağlığımız için
çok tehlikelidir.
II. Sert suların sağlığımız açısından belirli miktarlarda tüketilmesinin faydası vardır
III. Suyun sertlik miktarını değiştirmek suyu rahatlıkla tüketebilmemiz için yeterli değildir.
IV. Suların sertliğinin giderilmesi olayı klorlama olarak adlandırılır.
Yukarıdaki su döngüsüne ait olay ile ilgili;
I. Bitkiler terleme ile atmosfere su buharı verir.
II. Yeryüzü suları güneşin etkisiyle buharlaşır.
III. Atmosferde yoğunlaşan su buharı, yeryüzüne yağış
olarak düşer.
Yukarıdaki ifadeler doğru (D) ve yanlış (Y) olarak I, II,
III ve IV yolunu izleyerek değerlendirildiğinde sıralama
nasıl olur?
158
1. 1
2. I–b, II–c, III–d, IV-a
3. D, D, D, Y
yargılarından kaç tanesi doğrudur?
4. 1
Soru
5. I. dezenfeksiyon, II. klorlama, III. sert, IV. yumuşak
6. 3
ÜNİTE
ÜNİTE –– 44
1. Halk arasında kireçli su olarak adlandırılan .............................. su ısıtma sistemleri için zararlıdır.
KİMYA
KİMYA HER
HER YERDE
YERDE
2. İyon değiştirici .............................. yastıkları sert suları yumuşatmak için kullanılır.
3. Suyun kaynatılması ile giderilebilen sertliğe ..............................sertlik denir.
4. Sularda bulunan zararlı mikroorganizmaların kimyasallar ile öldürülmesi işlemine ..............................denir.
5. Deniz suyundan ters ozmos ile .............................. suyu elde edilir.
6. Suyun okyanus, deniz ve yeryüzünden atmosfere ardından da yeniden okyanus, deniz ve yeryüzüne dönmesine ..............................
denir.
7. Mineral düzeyleri kimyasal işlemler ile istenilen düzeylere getirilmiş sulara .............................. denir.
8. Su .............................. sağlıklı su elde etmek için yapılır.
9. Su borularında tortu oluşmasının sebebi ......................... sudur.
10. Göl, nehir ve yeraltı suları ......................... su kaynağıdır.
11. Dinlendirme, kireç giderme, koagülasyon, havalandırma ve damıtma işlemlerinden ......................... tanesi su arıtım süreçlerindendir.
12. Sert sular iyon değiştirici reçineden geçirildiğinde ......................... ve ......................... iyonları reçinede tutulur.
13. Bitkiler, fotosentez ve terleme etkinliğiyle .........................meydana gelmesine katkıda bulunmaktadır.
14. Evlerde musluğu açık bırakmamak su
......................... konusunda farkındalık oluşturmamız gereken alışkanlıklardır.
15. İşlenmiş içme suyunun doğal kaynak suyundan farkı, içme suyuna ......................... ‘lerin ilave edilmesidir.
16.
......................... sular kaynağına bağlı olarak gazlı veya gazsız olabilir.
1. sert
2. reçine
3. geçici
4. dezenfeksiyon
5. içme
6. su döngüsü
7. işlenmiş su
9. sert
10. tatlı
11. dört
12. Ca2+, Mg2+
13. su döngüsünün
14. tasarrufu
15. mineral
8. arıt ım ı
16. işlenmiş
159
ÜNİTE – 4
1. Sudaki mikroplar klorlama ile zararsız hale getirilebilir.
KİMYA HER YERDE
2. Çamaşır makinelerinin fazla elektrik tüketmeye başlaması sert su kullanımından kaynaklanabilir.
3. Sadece Ca2+ iyonu suda sertliğe neden olur.
4. Geçici sert su kaynatıldığında yumuşama gerçekleşebilir.
5. Çaydanlıkların dibinde kireçlenme olan yerlerde kullanılan su sert sudur.
6. Temizlik için kullanılan sularda sertlik istenmeyen bir durumdur.
7. Sert sular giysilerimizin solmasına neden olur.
8. Sular yerkabuğunda denizlere ve göllere doğru akarken farklı toprak türleri olan bölgelerden geçer ve bu bölgelerdeki bazı
tuzları çözer.
9. Su kaynakları bulundukları ve geçtikleri yerlerin özelliklerine göre değişik iyonlar içerir.
10. Dünyadaki su kaynaklarını okyanuslar, denizler, göller, nehirler ve yeraltı suları oluşturur.
11. Deniz suyundan basınç ve membran yardımıyla içme suyu elde etme işlemine ters ozmos denir.
12. Kireçli su çamaşırların daha iyi temizlenmesini sağlar.
13. Kaynağından çıkan her su içilebilir.
14. İyon değiştirici reçinelerde Na+ iyonu kullanılır.
15. Suyun sertlik miktarını değiştirmek suyu rahatlıkla tüketebilmemiz için yeterli değildir.
16. Su döngüsü yağmur gibi yağışların oluşmasını sağlar.
160
1. D
2. D
3. Y
4. D
5. D
6. D
7. D
8. D
9. D
10. D
11. D
12. Y
Soru
14. D
13. Y
15. D
16. D
TEST
1.
Aşağıdakilerden hangisinin oluşumunda sert suların etkisi yoktur?
I
3.
Isıtıcıların kireçlenmesine
sebep olur.
B)
II
III
Elektrikli
ısıtıcının
kireçlenmesi
İçerisinde bol miktarda Na+ ve K+
iyonları bulunur.
Peri
bacaları
C)
D)
KİMYA HER YERDE
A)
ÜNİTE – 4
SU VE HAYAT – I
1
Sabunun
köpürmesini
engelleyerek
temizleme
etkilerini azaltır.
Sert
su
Yukarıdaki kavram haritasında bulunan kutucuklarda sert su
ile ilgili bazı bilgiler verilmiştir.
Buna göre, bu bilgilerden hangileri yanlıştır?
Pamukkale
travertenleri
Sıcak su
borularının
zamanla
tıkanması
E)
A) Yalnız I
D) I ve III
Fayans
yüzeylerinde
beyaz tortuların
oluşması
4.
Palme Yayıncılık
60 mg
Ca2+
2.
B) Yalnız II
30 mg
Ca2+
C) Yalnız III
E) II ve III
Ca(HCO3)2 ve Mg(HCO3)2 tuzlarından kaynaklı su sertliğini gidermenin yolu aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sodyum fosfat (Na3PO4) ilave etmek
B) Hidroklorik asit (HCl) ilave etmek
C) Klorlamak
D) Isıtılarak Ca(HCO3)2 ve Mg(HCO3)2 tuzlarını karbonatları şeklinde çöktürmek
E) Dinlendirmek
K
L
45 mg
Ca2+
5.
Yukarıda anlatılan su arıtım işlem basamağı aşağıdakilerden hangisidir?
M
A) Dinlendirme
Yukarıda eşit miktardaki suların içerisine şekillerde verilen
miktarlarda Ca2+ eklenerek çözelti oluşturuluyor.
Buna göre çözeltilerin sertliği arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A) K > L > M
D) K > M > L
Suya kirlilik veren maddeleri, mikroorganizmaları okside
ederek uzaklaştırması için suya hava oksijeni verilir.
B) M > L > K
B) Kireç giderme
C) Koagülasyon
D) Havalandırma
C) K = L = M
E) Klorlama
E) L > M > K
1. B
2. D
3. C
4. D
5. D
161
9.
I. Deterjanlar
II. Şehir çöplükleri
III. Asit yağmurları
Yukarıdakilerden hangileri içme sularını kirleten faktörlerdendir?
KİMYA HER YERDE
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
P
A
L
M
C) I ve III
E) I, II ve III
Şehirler
E
Yukarıdaki grafikte beş farklı şehirdeki sularda bulunan Ca2+
ve Mg2+ iyonlarının oranları arasındaki ilişki verilmiştir.
Buna göre hangi şehirdeki sular temizlik yapmak amacıyla kullanıldığında en az sabun tüketimi olur?
A) P
B) A
C) L
D) M
10.
E) E
I. Yaş toprak
II. Bulut
III. Bitki
Yukarıdakilerden hangileri doğal su kaynaklarındandır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) II ve III
7.
Aşağıdakilerden hangisi içme suyunun özelliklerinden
değildir?
A) Renk
B) Koku
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 4
Sudaki Ca2+ ve Mg2+
iyonları (%)
6.
C) Yalnız III
E) I, II ve III
11.
C) Çözünmüş O2 miktarı
D) Bulanıklık
E) Sertlik derecesi
Yukarıdaki şekilde doğadaki su döngüsü verilmiştir.
8.
Buna göre;
Suyun sertliğini gidermekte uygulanan kaynatma yöntemi ile ilgili;
I. Su, güneş ışınlarının etkisiyle denizler, göller ve nehirlerden buharlaşarak atmosfere geçer.
II. Yağışlarla yeryüzüne inen su, yeraltına sızarken çeşitli
iyonları da çözerek yapısına katar.
III. Su kaynaklarının bulunduğu bölgedeki toprakta bulunan
iyonların türüne ve yoğunluğuna bağlı olarak farklı bölgelerde su sertliği farklılık gösterebilir.
I. Kaynatılmanın yapıldığı kabın dibinde kireçlenme olur.
II. Karbonatlı bileşikler bozuşarak bikarbonatlı bileşiklere
dönüşür.
III. Kaynama süresince sıvıda yalnızca fiziksel değişim gözlenir.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
D) II ve III
162
ifadelerinden hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve III
A) Yalnız I
E) I, II ve III
6. A
B) Yalnız II
D) II ve III
7. C
8. A
9. E
10. E
11. E
C) I ve III
E) I, II ve III
Soru
TEST
1.
Aşağıdakilerden hangisi dezenfeksiyon yöntemlerinden
biridir?
4.
Beyza; öğretmeninin sorduğu kullanılan suyun tasarrufu ile
ilgili bildiklerini;
E) Dinlendirme
cümleleriyle sıralıyor.
B) Klorlama
C) Yumuşatma
Bulaşıklar elde yıkanmalı
Diş fırçalanırken musluk kapanmalı
Sebze ve meyveler su dolu bir kapta yıkanmalı
Bozuk musluklar tamir ettirilmeli
Duş alırken fıskiyeli başlık kullanılmalı
Buna göre, Beyza’nın yazdığı hangi cümle yanlıştır?
A) I
I. Sert sularda sabun sarfiyatı çok olur. (D) (Y)
II. Sert sular ile bitkilerin sulanması sonucu verimlilik artar.
(D) (Y)
III. Sert suyun yapısındaki tuzlar çamaşırların grileşmesine
neden olur. (D) (Y)
IV. Sert sular ile alınan iyonlar kemiklerin yapısına katılır.
(D) (Y)
V. Sert su, ısıtıcıların borularını kalınlaştırarak yalıtkanlığa
neden olur. (D) (Y)
Yukarıdaki her cümlenin sonunda doğru (D) ve yanlış (Y)
sembolleri bulunmaktadır.
Buna göre, bu cümleleri okuyan bir öğrenci kaç tanesini
yanlış (Y) olarak işaretler?
A) 5
B) 4
C) 3
D) 2
E) 1
C) III
D) IV
E) V
5.
Palme Yayıncılık
2.
B) II
X
Y
Z
X, Y ve Z topraklarının içerdikleri CaCO3 ve MgCO3 tuzlarının oranları arasındaki ilişki Y > X > Z şeklindedir.
Buna göre, X,Y ve Z bölgelerindeki suların sertlikleri arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A) Y > X > Z
3.
I
B) Z > Y > X
D) Y > Z > X
C) X > Y > Z
E) Z > X > Y
Hastalık yapan
mikroorganizma
içermemeli
II
III
Arsenik, kadmiyum, krom, kurşun
vb. maddeleri bol
miktarda içermeli
Kullanıma uygun
sertlik derecesine
sahip olmalı
İçme
suyu
Yukarıdaki kavram haritasında bulunan kutucuklarda içme
suyu ile ilgili bazı bilgiler verilmiştir.
6.
I. Nehirler
II. Göller
III. Yeraltı suları
Buna göre, bu bilgilerden hangileri yanlıştır?
Yukarıdakilerden hangileri tatlı su kaynağı olabilir?
A) Yalnız I
A) Yalnız II
B) Yalnız II
D) I ve II
C) Yalnız III
E) II ve III
1. B
B) I ve II
D) II ve III
2. D
3. C
4. A
5. A
6. E
C) I ve III
E) I, II ve III
163
KİMYA HER YERDE
D) Damıtma
I.
II.
III.
IV.
V.
A) Süzme
ÜNİTE – 4
SU VE HAYAT – II
2
ÜNİTE – 4
7.
Şehir sularının arıtılmasında;
11.
Ca 2+ iyon sayısı
Mg2+ iyon sayısı
I.
I. Zararlı mikroorganizmalardan temizleme
II. Renk ve tat ayarlanması
III. Sertlik ayarlanması
II.
KİMYA HER YERDE
amaçlarından hangileri hedeflenir?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
Zaman
E) I, II ve III
Zaman
Cl – iyon sayısı
Mikrop sayısı
III.
IV.
Zaman
8.
Doğal kaynak suyunun kalitesi
Yukarıdaki grafiklere göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Birinci ve dördüncü grafikler koagülasyon işlemi sonucu çizilmiştir.
B) İkinci ve üçüncü grafikler dezenfeksiyon işlemi sonucu
çizilmiştir.
C) Üçüncü ve dördüncü grafikler havalandırma işlemi sonucu çizilmiştir.
D) Birinci ve ikinci grafikler sertlik giderme işlemi sonucu
çizilmiştir.
E) Birinci ve ikinci grafikler klorlama işlemi sonucu çizilmiştir.
I. Yağışlar
II. Toprağın mineral yapısı
III. Şehir atık suları
etkenlerinden hangileri ile olumsuz şekilde etkilenebilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) I ve III
E) I, II ve III
Palme Yayıncılık
D) II ve III
Zaman
12.
9.
Deniz suyundan içme suyu elde etmenin dayandığı yöntem aşağıdakilerden hangisi olabilir?
2+
Ca
Su tankı
2+
ve Mg
iyonları
A) Ters ozmos
B) Ozmos
C) Filtrasyon
D) Dekantasyon
+
X
E) Çöktürme
Na
iyonları
Toplama kabı
Şekildeki düzenekte tanktaki su, Ca2+ ve Mg2+ iyonlarından
arındırılarak toplama kabında toplanmaktadır.
Bu işlem için kullanılan X ile ilgili aşağıda verilen yargılardan hangisi yanlıştır?
A) Na+ iyonlarının, Ca2+ ve Mg2+ iyonları ile yer değiştirmesini sağlar.
B) Sınırsız miktarda suyu Ca2+ ve Mg2+ iyonlarından temizleyebilir.
C) Su tankındaki suyun yumuşamasını sağlar
D) Na+ iyonlarınca zengindir.
E) İyon değiştirici reçine olarak adlandırılır.
10. Sağlıklı su elde etme ile ilgili;
I. Klorlama yapılmalıdır.
II. Sudaki kireç oranı artırılmalıdır.
III. Su arıtımı yapılmalıdır.
yargılarından hangileri yanlıştır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) II ve III
164
C) I ve III
E) I, II ve III
7. E
8. E
9. A
10. B
11. D
12. B
Soru
TEST
1.
4.
ÜNİTE – 4
SU VE HAYAT – III
3
Su döngüsü sırasında meydana gelen,
Buna göre, hangi basamakta su yumuşatılmaktadır?
olaylarının gerçekleşme sırası nasıl olmalıdır?
A) 1
A) I-II-III-IV
Kireç
giderme
Koagülasyon
Klorlama
İyon
değiştirici
reçine
1
2
3
4
5
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
B) III-I-II-IV
D) IV-III-I-II
C) II-I-III-IV
E) II-IV-I-III
I
2.
Temizlik yapmak için
tercih edilmelidir.
5.
II
Koagülasyon ile
sulardaki sertlik
giderilir.
Lavaboların ve
fayansların temizlenmesinde
oldukça etkilidir.
Sert
su
Yukarıdaki kavram haritasında bulunan kutucuklarda sert su
ile ilgili bazı bilgiler verilmiştir.
A) Banyolarda fıskiye başlığı kullanılmalı
Palme Yayıncılık
III
B) Çamaşırlar günlük yıkanmalı
C) Şofbenden suyun ısınmasını beklerken akan soğuk su
bir kovada toplanmalı
D) Sebze ve meyveler yıkama kaplarındaki sularda yıkanmalı
Buna göre, bu bilgilerden hangileri yanlıştır?
A) Yalnız II
B) Yalnız III
D) II ve III
E) Bulaşıkların elde yıkanması yerine makinede yıkanması tercih edilmeli
C) I ve II
E) I, II ve III
6.
3.
Kalıcı sertliğin giderilmesinde;
I. Na2CO3
II. CaCO3
III. MgSO4
B) Yalnız II
D) II ve III
I. Sert sular çamaşır ve bulaşık makinalarının rezistansına
çökerek su ve elektrik sarfiyatını artırır.
II. Sert suların sertliğinin giderilmesinde iyon değiştirme
yöntemi kullanılabilir.
III. Klorlama sert suyun yumuşatılmasında kullanılır.
IV. Sulardaki sertlik H+ ve OH– iyonlarının artması sonucunda oluşur.
Yukarıdaki ifadeler doğru (D) ve yanlış (Y) olarak I, II, III
ve IV yolunu izleyerek değerlendirildiğinde sıralama aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiş olur?
bileşiklerinden hangileri suya katılabilir?
A) Yalnız I
Evlerdeki içme ve kullanma suyunun tasarruflu kullanımına ilişkin aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Y, D, D, Y
C) I ve II
D) D, D, Y, Y
E) I, II ve III
1. E
2. E
3. A
4. C
5. B
6. D
B) D, Y, D, Y
C) Y, D, Y, D
E) Y, Y, D, D
165
KİMYA HER YERDE
Yukarıda bir suyun kullanılabilir hale gelirken izlediği yolun
basit bir şeması verilmiştir.
I. Atmosferde soğuk hava akımıyla karşılaşır.
II. Su ısı alıp buharlaşarak atmosfere ulaşır.
III. Bulutlarda soğuyan buhar, yağmur dolu ve kar şekline
dönüşür.
IV. Yağmur, dolu ve kar, yeryüzüne ulaşarak yerüstü ve yer
altı su kaynaklarını meydana getirir.
Dinlendirme
I.
II.
III.
IV.
V.
10.
Krom
Arsenik
Kurşun
Cıva
Sodyum
Soru: Sert suda elimizi
yıkadığımızda veya bu suyla
banyo yaptığımızda cildimizde
gerginlik olur. Bunun nedeni
nedir?
KİMYA HER YERDE
Yukarıdaki maddelerden kaç tanesi içme suyunda bulunmaması gereken kimyasallardandır?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
Faruk
E) 5
Faruk öğretmenin sorusuna beş öğrenci farklı cevaplar vermiştir.
Buna göre, hangi öğrencinin verdiği cevap doğrudur?
8.
A)
Sert sudaki istenmeyen Ca2+ ve Mg2+ iyonları yerine Na+
gibi zararsız iyonların geçirilmesi yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Su arıtımı
Suyun yapısında H+ ve O2–
iyonlarının olması
Ebru
B) Dezenfektasyon
Sert suda bulunan iyonların
cildimizde ve saçımızda tortu
oluşturması
B)
C) İyon değiştirme
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 4
7.
D) Yüzdürme
E) Koagülasyon
Su arıtımının iyi olması
C)
Ersin
Sert suyun fiziksel özelliğinin
bozulması
Bilal
D)
Sabunun bu suda daha
iyi köpürmesi
9.
E)
II
I
İçerisinde
bakteri ve
virüs
bulundurması
Renksiz,
kokusuz ve
berrak olması
Hülya
11. Suyun kullanıma hazır hale getirilebilmesi için kullanılacak
işlemde su kaynağının özellikleri etkendir.
Buna göre,
I. Renk dereceleri ve bulanıklarının düşük olması
II. Ev ve sanayi artıkları ile kirlenme olasılığının yüksek olması
III. Fazla miktarda çözünmüş madde içerme
yukarıdakilerden hangileri yeraltı sularının kaynak olarak kullanılması noktasında kaynak sularının dezavantajlarındandır?
III
Çözünmüş
klor ve azot
gazları
içermesi
Yukarıda verilen panodaki notlardan hangileri sağlıklı
içme ve kullanma suyunun özelliklerinden bazılarıdır?
A) Yalnız I
B) I ve III
D) I ve II
166
Aşkın
C) II ve III
A) Yalnız I
E) I, II ve III
7. D
B) Yalnız III
D) I ve III
8. C
9. A
10. B
11. B
E) II ve III
Soru
C) I ve II
HAZIR GIDALAR VE TEMİZLİK MALZEMELERİ
5.
Gıdaların lezzetini iyileştirmek
Gıdaların yapısını değiştirmek
Gıdalardaki mikrobiyal faaliyetleri artırmak
Gıdaların raf ömrünü uzatmak
Gıdaların besin değerini korumak
CH3
CH2
I.
II.
III.
IV.
V.
CH2
CH2
CH2
CH2
CH2
CH2
CH2
CH2
CH2
CH2
COOK
b
b kısmı
Polar
Hidrofil
Yağda çözünür
yukarıdakilerden kaç tanesi doğrudur?
III
Sabun
Deterjan
6.
.........
Çamafl›r
sodas›
Temizlik
malzemeleri
IV
Palme Yayıncılık
.........
.........
.........
Seramik
Çamaşır sodası ile ilgili hazırlanmış kavram haritasında
belirtilen boşluklara aşağıdaki ifadelerden hangisi getirilemez?
Çamafl›r
sodas›
V
I.
II.
III.
IV.
V.
Yukarıdaki maddelerden kaç tanesi temizlik maddesi
olarak kullanılmaz?
4.
CH2
a kısmı
I. Apolar
II. Hidrofob
III. Suda çözünür
II
Çamafl›r suyu
CH2
Buna göre, a ve b kısımları ile ilgili,
Apolar kısım
Benzen halkası
Polar uç
Na+ ya da K+ iyonu
Yüzey aktif özellikte olması
I
CH2
Yukarıda sabuna ait bir molekül yapısı verilmiştir.
Yukarıda verilen özelliklerin sabun ve deterjanda bulunanlar olarak ayrılması nasıldır?
3.
CH2
a
Yukarıdakilerden kaç tanesi gıda katkı maddelerinin
kullanım amaçlarından olamaz?
2.
CH2
KİMYA HER YERDE
I.
II.
III.
IV.
V.
ÜNİTE – 4
1.
I. Hazır gıdalarda kullanılan katkı maddeleri doğal ya da
yapay olabilir.
II. Hazır gıdalarda son kullanma tarihi yanında üretim tarihi de önemlidir.
III. Hazır gıdalarda kullanılan ‘E’ kodu gıda bileşenleri hakkında bilgi verir.
IV. Çiğ süte uygulanan pastörizasyon ve UHT işlemlerinin
her ikisinde de sütün besin değeri kaybolmaz.
Yukarıdaki ifadeler doğru (D) ve yanlış (Y) olarak I, II,
III ve IV yolunu izleyerek değerlendirildiğinde sıralama
nasıl olur?
1. 2
7.
Suda hidroliz olur.
Sert sularda kullanılabilir.
Na2CO3 formülü ile gösterilir.
Bazik özellik gösterir.
Yağlarla birleşerek sabun oluşturur.
İlker; öğretmenin sorduğu çamaşır suyu ile ilgili bildiklerini;
I. Suların sertliğini gidermede kullanılır.
II. Hijyen amaçlı kullanılabilir.
III. Klorlu ve oksijenli olmak üzere iki çeşittir.
IV. Ağartıcı etkileri vardır.
V. Kimyasal formülü NaOCI’dir.
cümleleriyle sıralıyor.
Buna göre, İlker'in yazdığı hangi cümle yanlıştır?
2. Sabun: I, III, IV, V, Deterjan: I, II, III, V 3. 1 4. D, D, D, Y
5. 2
6. V
7. I
167
ÜNİTE – 4
1. Yağların, NaOH veya KOH gibi kuvvetli bazlarla oluşturdukları tuzlara ........................... denir.
KİMYA HER YERDE
2. Uzun süreli raf ömrü olan katkı maddesi içeren yiyeceklere ........................... denir.
3. CH3 – (CH2)16 – COO-Na+ formülüne sahip olan bileşik ........................... sınıfındadır.
4. Pişirme, pastörizasyon işlemlerinde gıdadaki mikroorganizma sayısında ........................... olur.
5. Çamaşır sodasının kimyadaki adı ........................... ‘tır.
6. Sodyum hipoklorit (NaCIO) adındaki temizlik malzemesi ......................................... ‘dur.
7. Sabun molekülünün kiri bağlayan ucu ........................................., suyu bağlayan ucu ......................................... dır.
8. CH3 – (CH2)11 – OSO3Na formülüne sahip olan bileşik ......................................... sınıfındadır.
9. UHT sütün raf ömrü, pastörize sütten daha ......................................... ‘dır/dur.
10. ......................................... ve......................................... yüzey aktif madde sınıfının üyeleridir.
11. Tek başına gıda olmayan, gıda bileşenleri arasında bulunmayan ancak gıda üretiminin her aşamasında gıdaya katılan maddelere ......................................... denir.
12. CH3
CH2
CH2
CH2
CH2
CH2
CH2
1
CH2
CH2
CH2
CH2
O — SO3- Na+
CH2
2
deterjan molekülünde 1 ile gösterilen kısım ......................................... uç, 2 ile gösterilen kısım .....................................uçtur.
13. Deterjanların temizleme gücünün sabunlardan ......................................... olmasının sebebi sert sularda bile çözünebilmeleridir.
168
1. sabun
Soru
2. hazır gıdalar 3. sabun 4. azalma 5. sodyum karbonat 6. çamaşır suyu 7. apolar, polar
9. uzun 10. Sabunlar, detarjanlar 11. katkı maddeleri 12. apolar, polar 13. fazla
8. deterjan
ÜNİTE – 4
1. Sabunlu suyun oda koşullarında pH değeri 7'den büyüktür.
KİMYA HER YERDE
2. Yumuşak sabunlar, sert sabunlara göre, suda daha az çözünürler.
3. Katkı maddeleri, gıdadaki mikroorganizma faaliyetlerini hızlandırmak için kullanılır.
4. Sabun molekülünde suyu seven (hidrofil) ve suyu sevmeyen (hidrofob) gruplar bulunur.
5. Temizleme işlemi gerçekleştirilirken, sert sularda kullanılacak sabun miktarı, yumuşak sularda kullanılacak miktardan daha
fazla olur.
6. Deterjanların, sabunlardan üstün olan özelliği sert sularda da köpürebilen özellikte olmalarıdır.
7. Günümüzde hazır gıdaların daha çok tüketilmesinde hazır gıdaların daha sağlıklı olması etkili olmuştur.
8. Çamaşır sodası suda çözündüğünde bazik ortam oluşturur.
9. Çamaşır suyu, ağartma ve beyazlatma işlemini yükseltgenme yoluyla gerçekleştirir.
10. Deterjanların pozitif etkilerinden biri de pratik kullanılması ve çabuk etki göstermesidir.
11. Sucuk, kraker, gofret ve fasülyeden bir tanesi hazır gıda grubundadır.
12. Hem sabun hem de deterjanların molekül yapısında benzen halkası bulunur.
13. Süte uygulanan pastörizasyon ve UHT yöntemleri birer ısıl işlemdir.
14. Çamaşır suyu sabun eldesinde kullanılan maddelerden birisidir.
15. Çamaşır sodası ile çamaşır suyu aynı işlevdedir.
16. ‘E’ kodu uluslararası bir kod olup gıdalarda kullanılan katkı maddelerini tanımlamada kullanılır.
17. Hazır gıdaların bozulmasında sıcaklık önemli bir faktördür.
1. D
2. Y
3. Y
4. D
5. D
6. D
7. Y
8. D
9. D
10. D
11. Y
12. Y
13. D
14. Y
15. Y
16. D
17. D
169
TEST
I
1.
4.
KİMYA HER YERDE
Tüketilmesi
kolaydır.
II
III
Katkı maddesi
içermez.
Özellikler
Çürümeye neden olan kimyasal reaksiyonların önlenmesi
İnce parçacıkların diğer
madde içerisinde dağılmasını sağlama
Hastalık yapıcı bakterileri
yok etme
III. Tatlandırıcı
Yukarıda hazır gıdalar ile ilgili kavram haritası verilmiştir.
Yukarıdaki katkı maddelerinden hangilerinin kullanım
amacına ait özelliği doğru verilmiştir?
Buna göre, kutucuklarda yer alan bilgilerden hangileri
yanlıştır?
A) Yalnız I
A) Yalnız III
B) I ve II
D) II ve III
2.
Üretilmesi
teknoloji
gerektirir.
Hazır
gıdalar
Katkı Maddeleri
I. Koruyucu
II. Emülsiyonlaştırıcı
C) I ve III
E) I, II ve III
E) I, II ve III
I. Gıdanın görünüşünü
II. Gıdanın lezzetini
III. Gıdanın yapısını
Yukarıdakilerden hangilerini iyileştirmek için katkı maddesi kullanılabilir?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
B) I ve II
D) II ve III
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 4
HAZIR GIDALAR
1
5.
Çocuğunun beslenmesinde aşağıdaki besinlerden hangisini tercih eden bir annenin hazır gıdaların zararları konusunda bilgi sahibi olduğu söylenebilir?
A) Cips, kola
B) Salam, sucuk
C) Salatalık, fındık
C) I ve III
D) Hamburger, çikolata
E) I, II ve III
E) Puding, şekerleme
3.
I. Konserve gıdalar yerine mevsimine uygun meyve ve
sebze tüketmek
II. Yoğurt gibi besinleri evde yapmak
III. Hazır bulyon yerine haşlanmış et ve tavuğun suyunu kullanmak
Süte uygulanan pastörizasyon işlemi ile ilgili,
I. Mikroorganizmalardan arındırılmak amacıyla uygulanır.
II. Isıl işlemdir.
III. Sütteki faydalı bakterilere zarar vermez.
Yukarıdakilerden hangileri hazır gıdaların zararlarından
korunmak için uygulanabilir?
yargılarından hangileri yanlıştır?
A) Yalnız I
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
170
6.
C) I ve III
E) I, II ve III
1. A
B) I ve II
D) II ve III
2. E
3. E
4. B
5. C
6. A
C) I ve III
E) I, II ve III
Soru
Aşağıdakilerden hangisi doğal bir gıda maddesidir?
10. Aşağıdaki gıdalardan hangisi "E" kodlu ürün taşımamaktadır?
A) Hazır çorba
A) Baharat
B) Hamburger
C) Ketçap
B) Sosis
D) Mayonez
C) Salam
E) Puding
KİMYA HER YERDE
D) Gofret
E) Ceviz
11. Pastörizasyon işlemi ile ilgili;
I. Yalnızca süte uygulanır.
II. Tüm hazır gıdalara uygulanan bir işlemdir.
III. Uygulandığı madde de yapısal değişikliğe sebep olur.
8.
HAZIR GIDANIN
yargılarından hangileri yanlıştır?
ÜRÜN ÖRNEĞİ
I.
Fermantasyon ürünü
a.
Hazır çorba
II.
Konserve
b.
Hazır salça
III.
Toz ürün
c.
Tereyağ
A) Yalnız I
Yukarıdaki tabloda hazır gıdalara ait bazı sınıflandırmalar ve
ürün örnekleri verilmiştir.
Buna göre, hazır gıda sınıfı ile örneğin doğru eşleşmiş
hali hangi seçenekteki gibidir?
A)
B) I
C) I
a
II b
III — c
I—a
II — b
III — c
D) I
II
III
a
II — b
III c
E) I
a
b
c
II
III
B) I ve II
D) II ve III
Palme Yayıncılık
SINIFI
C) I ve III
E) I, II ve III
12. Gıda sanayisinde besin maddelerini hastalık yapıcı mikroorganizmalardan arındırmak amacıyla belli sıcaklık aralıklarında yapılan ısıtma işlemine ........................... denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere gelmesi gereken
kelime aşağıdakilerden hangisidir?
a
b
c
A) Koagülasyon
B) Pastörizasyon
C) Emülsiyonlaştırıcılar
D) Tatlandırıcılar
E) Boyalar
9.
Aşağıdakilerden hangisi katkı maddelerinin kullanım
amaçlarından değildir?
A) Gıdaların hastalık yapıcı etkilerini azaltmak
13. Bir gıdaya katılan katkı maddesi ile ilgili;
C) Gıdanın besleyici değerini korumak
I. Gıda içerisinde homojen dağılmalı
II. Gıdanın bozukluğunu maskeleyici etki göstermeli
III. Ürünün besin değerini azaltmalı
D) Gıdaların renk ve tatlarını yok etmek
yargılarından hangileri doğrudur?
E) Gıdanın hava ile teması sonucu oluşan oksidasyonu
önlemek
A) Yalnız I
B) Gıdaların raf ömrünü uzatmak
7. E
8. C
9. D
10. A
11. A
B) Yalnız II
D) II ve III
12. B
13. A
ÜNİTE – 4
7.
C) I ve III
E) I, II ve III
171
SABUN
2
1.
Sabunun baş kısmı ile ilgili;
4.
KİMYA HER YERDE
I. Polardır.
II. Uzun bir hidrokarbon zinciridir.
III. Suda çözünmeyen kısımdır.
H2O
H2O
H2O
HO
2
A) Yalnız
I
H2O
Kir
B) Yalnız
H2OIII
D) I ve III
C) I ve II
H2O
H2O
CH2
CH2
CH2
CH2
CH2
CH2
CH2
–
CH2
CH2
COO K
H2O
H2O
H2O
H2O
Sabunun kiri yüzeyden uzaklaştırması yukarıdaki gibi gösteH2O
Kir
H2O rilmiştir. H2O
– +
CH2
CH2
Buna göre,
CH2
H2O
H2O
H2O
H2O
CH3
CH3
Kir
H2O
Kir
E) II ve III
Kir
2.
H2O
H2O
ifadelerinden hangileri doğrudur?
H2O
H2O
H2O
H2O
CH2
+
CH2
O 2
CH2H2CH
CH2
CH2
CH2
CH2
H2O
COO K
CH2
I. Sabun iki kısımdan oluşur. H O
H2O
2
II. Kir
Sabunun bir ucu kir ile etkileşirken diğer ucu su molekülleri tarafından çekilir.
O
III. Sabun bir çözücüdür.– +
CH2
C12H25C — O Na
Yukarıda açık formülü verilen bileşik ile ilgili;
yargılarından hangileri doğrudur?
O
I. Arap sabunu olarak bilinir.
–
+
C12H25C — O Na
II. –COO-K+ grubu polar uçtur.
III. Uzun zincir yapıdaki hidrokarbon kısmı polar kısmıdır.
CH3
CH2
CH2
CH2
CH2
CH2
A) Yalnız I
CH2
CH2
CH2
CH2
CH2
+
–
COO K
B) Yalnız II
CH2
D) I ve III
C) I ve II
E) I, II ve III
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 4
TEST
C) I ve III
E) I, II ve III
5.
–
maddesi ile ilgili;
I. Sabundur.
II. Sert sularda iyi çözünür.
III. Hidrofob kısmı suda çözünmez.
yargılarından hangileri doğrudur?
Suda sert sabunlara göre
daha iyi çözünür.
A) Yalnız I
B) I ve II
C) I ve III
E) I, II ve III
1. A
2. D
3. E
Yağ + 3NaOH S 3X + Y
X
Buna göre, bu kutucuklarda yazılan bilgilerden hangileri
doğrudur?
172
E) II ve III
Tepkimesinde oluşan X ve Y maddeleri aşağıdakilerden
hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Yukarıdaki kavram haritasında bulunan kutucuklarda yumuşak sabunlar ile ilgili bilgiler verilmiştir.
D) II ve III
C) I ve II
Arap sabunu
yumuşak
sabundur.
Yumuşak
sabun
6.
A) Yalnız II
B) Yalnız III
D) I ve III
II
III
K+ iyonu içeren
sabunlar yumuşak
sabundur.
+
C12H25C — O Na
I
3.
O
4. E
Y
A) Sabun
Gliserin
B) Yağ asidi
Gliserin
C) Gliserin
Sabun
D) Gliserin
Yağ asidi
E) Sabun
Yağ asidi
5. D
6. A
Soru
11.
Sabun molekülü ile ilgili;
CH3
I. Bitkisel ve hayvansal yağlardan elde edilirler.
II. Sulu çözeltisi baziktir.
III. Baş ve kuyruk olmak üzere iki kısımdan oluşur.
CH2
CH2
CH2
CH2
CH2
CH2
CH2
CH2
CH2
CH2
CH2
1 Ç I A
A) Yalnız
M
A
I. Sabun türü bileşikler nötr karakterlidir.
II. Beyaz sabun ve arap sabununun yapılarındaki katyon
iyonları aynıdır.
III. Sert ve yumuşak sabunların kimyasal formülleri farklıdır.
IV. Sabundaki Na+ veya K+ iyonları sert sularda Ca2+ ve
Mg2+ iyonları ile yer değiştirerek çökelek oluşturur.
V. Beyaz sabun sert sabun olarak da bilinir.
Palme Yayıncılık
E) II ve III
Yağ asitlerinin potasyum tuzları arap sabunudur.
Sabunlar, yüzey aktif maddelerdir.
Sabun molekülü hem suda hem de yağda çözünür.
Sert sabunlar Na, yumuşak sabunlar K tuzları içerir.
cümlelerini yazıyor.
Buna göre, Tarık’ın yazdığı cümlelerden kaç tanesi doğrudur?
A) 1CH
Yukarıdaki cümlelerden doğru olanı (D) yanlış olanı (Y)
ile değerlendirildiğinde aşağıdaki sıralamalardan hangisi elde edilir?
D) D, D, D, D
N
12. Öğretmeni Tarık’tan sabunlar ile ilgili öğrendiklerini yazmasını istiyor. Tarık’ta;
C) I ve II
B) D, Y, D, Y
S
U C) IYve IIU
N
yargılarından hangileri yanlıştır?
A) Y, Y, D, D
Z
A
I. X sert, Y yumuşak sabundur.
II. X suda, Y ye göre daha iyi çözünür.
III. İkisi de sert sularda bulunan Ca2+ ve Mg2+ iyonları ile
suda çözünmeyen maddeler oluşturur.
B) Yalnız II
C) D, Y, Y, Y
3
CH2
CH2
B) 2 CH
CH
2
2
CH2
CH2
3
CH2C) CH
2
CH2
CH2
CH2
D)
CH4
2
CH2
E) 5
O
–
C
1
O Na
2
4
D
3
5
T
U
I. Sabunun apolar ucu yağda çözünür.
II. Sabunun polar ucu su molekülleri ile kuvvetli bir şekilde
etkileşir.
III. Ortama su ilave edildiğinde yağ tanecikleri birbirinden
uzaklaşır.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
D) II ve III
C) I ve II
E) I, II ve III
7. E
8. B
9. D
1
Ç
A
11. C
A
Ş
I
R
U
B
S
U
J
Y
U
N
A
N
Yukarıda verilen maddelerden hangisi yağların bazik
ortamda hidrolizlenmesi sonucu oluşan uzun zincirli
karboksilli asitlerin sodyum veya potasyum tuzlarından
oluşmuş temizlik malzemesidir?
A) 1
10. E
M
S
A
Z
E
10. Kirin yapışmış olduğu yüzeyde sabun kullanıldığında
gerçekleşen olaylar ile,
+
2
13.
E) Y, D, Y, D
CH2
E
A) Yalnız I
U
A
U
JE) II ve III
Yukarıda verilen X ve Y maddeleri ile ilgili;
I.
II.
III.
IV.
+
B
B)
II
Ş Yalnız
I
R
D) I ve III
Y: C17H35 – COOK
9.
O Na
12. C
B) 2
13. D
C) 3
D) 4
E) 5
173
KİMYA HER YERDE
T
X: C17H35 – COONa
D) I ve III
–
C
4
D
I. Sabun molekülünün yapısını göstermektedir.
II. 1 numaralı kısım apolardır.
5 S
E
III. 2 numaralı kısım hidrofobtur.
3
C) I ve III
E) I, II ve III
A) Yalnız I
O
2
yargılarından hangileri doğrudur?
E
8.
CH2
Yukarıda verilen bileşik ile ilgili; 2
B) I ve II
D) II ve III
CH2
1
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
CH2
ÜNİTE – 4
7.
TEST
1.
4.
SO3-Na+
CH3 – (CH2)11
-
KİMYA HER YERDE
bileşiği ile ilgili;
I. Kuyruk ve baş olmak üzere iki kısımdan oluşur.
II. Sudaki çözeltisi asidik ortam oluşturur.
III. Suda çözündüğünde iyi köpürür.
A) Yalnız II
B) I ve II
D) II ve III
Aktif maddeler
Ağartıcılar
Dolgu maddeleri
Parfümler
Sertlik gidericiler
Yukarıdakilerden kaç tanesi deterjanın içeriğinde bulunan temel bileşenlerdendir?
yargılarından hangileri doğrudur?
C) I ve III
CH3
E) I, II ve III
A) 1
CH2
CH2
5.
CH2
CH2
B) 2
CH2
CH2
CH2
CH2
CH2
CH2
C) 3 –
OSO3 Na
+
D) 4
E) 5
CH2
I. CH2 – OOC – C17H35
CH – OOC – C17H35
CH2 – OOC – C17H35
II. C12H25 – COOK
III. C12H25–OSO3Na
2.
I.
II.
III.
IV.
Deterjanlar, yağı temizleme özelliği gösterir.
Deterjanlar apolar uçları ile kiri temizlerler.
Deterjan, kir çözücü anlamına gelmektedir.
Deterjanlar, sert sularda bile köpürebilen bir yapıya sahiptir.
Yukarıdaki ifadeler doğru (D) veya yanlış (Y) olarak I, II,
III ve IV yolunu izleyerek sıralandığında aşağıdakilerden
hangisi doğru olur?
A) D, D, D, D
B) D, Y, D, Y
D) D, D, Y, Y
IV. C12H25
A) I ve II
CH2
CH2
CH2
CH2
CH2
CH2
CH2
CH2
CH2
– +
OSO3 Na
CH2
cümleleri ile sıralıyor
II. C12
H25 – COOK
yargılarından
hangileri
doğrudur?
III. C12H25–OSO3Na
B) Yalnız II
D) II ve III
174
Sabri, öğretmenin sorduğu deterjanlar ile ilgili özellikleri;
I. Deterjanlar, Ca2+ ve Mg2+ iyonları ile suda çözünmeyen
tuzlar oluştururlar.
II. Deterjanlar sert sulardan etkilenmezler.
III. Deterjanlar, petrol türevlerinden elde edilen, temizleme
özelliği olan tuz, sıvı ve krem durumundaki kimyasal
maddelerdir.
IV. Sabunlar doğal yollardan elde edilirken, deterjanlar sentetiktir.
V. Deterjanlar, yağ lekelerinin su ile beraber atılmasını sağlar.
I. Deterjandır.
CH – OOC – C17H35
II. Suyun sertliğini giderir.
CH2 – OOC
– Cdüşürür.
17H35
III. Suyun yüzey
gerilimini
IV. C12H25
E) I, II, III ve IV
E) Y, Y, Y, D
formülü yukarıda
verilen
ile ilgili;
I. CH2 – OOC
– Cmadde
17H35
A) Yalnız I
C) III ve IV
C) Y, Y, D, Y
3.
CH2
B) II ve III
D) I, III ve IV
6.
CH3
SO3Na
Yukarıda kimyasal formülleri verilen maddelerden hangileri deterjandır?
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 4
DETERJANLAR
3
Buna göre, Sabri’nin yazdığı cümlelerden kaç tanesi
doğrudur?
C) I ve III
SO3Na
A) 5
E) I, II ve III
1. C
2. A
3. E
4. D
5. C
B) 4
6. B
C) 3
Soru
D) 2
E) 1
10. Sabun ve deterjanlar ile ilgili;
I. Yüzey aktif maddelerdir.
II. Sulu çözeltileri turnusol kağıdının rengini mavi yapar.
III. Sert sularda temizleme özelliğine sahiptirler.
A) Yalnız I
özelliklerinden hangileri ortaktır?
B) Yalnız II
D) II ve III
C) I ve II
A) Yalnız I
E) I ve III
B) Yalnız II
D) I ve III
8.
11.
I. Sabun ve deterjanların temizleme yöntemleri aynıdır.
(D) (Y)
II. Deterjan doğal bir bileşiktir. (D) (Y)
III. Deterjanlar sadece karbon ve hidrojen atomlarını içerir.
(D) (Y)
IV. C12H25
SO3- Na+ molekülünde bulunan
H2O
Yüzeyde bulunan kire hücum etmiş sabun molekülleri yukarıda gösterilmiştir.
E) 5
I. Sabun moleküllerinin kuyruk kısmı kire tutunmuştur.
II. Sabun moleküllerinin hidrofil kısmı su ile çevrilmiştir.
III. Sabun moleküllerinin polar kısımları suda, apolar kısımları yağın içinde olacak şekilde birbirlerine yönelerek yağ
taneciklerini hapseder.
Palme Yayıncılık
Buna göre, bu cümleleri okuyan bir öğrenci kaç tanesini
yanlış (Y) olarak işaretler?
D) 4
H2O
Buna göre,
Yukarıdaki her cümlenin sonunda doğru (D) ve yanlış (Y)
sembolleri bulunmaktadır.
C) 3
H2O
H2O
Kir
V. Deterjanlar, kirin suda çözünmesini sağlarlar. (D) (Y)
B) 2
C) I ve II
E) II ve III
H2O
şeklindeki halkalı yapı aromatiktir. (D) (Y)
A) 1
KİMYA HER YERDE
Yukarıdakilerden hangileri sabun ve deterjanların ortak
özelliklerindendir?
I. Su ile bazik çözelti oluştururlar.
II. Molekülleri baş ve kuyruk olmak üzere iki kısımdan oluşur.
III. Sert sularda çözünmeyen tuz oluştururlar.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
C) I ve II
E) I, II ve III
12. C17H35 – COO-Na+
Sodyum stearat olarak bilinen madde sabun aktif molekülü
olarak kullanılır.
9.
Temel bileşen
İşlevi
I. Yüzey aktif madde
Yüzey gerilimini düşürme
Sudaki Ca2+ ve Mg2+
iyonlarını tutma
Köpüğün kalıcılığını
sağlama
II. Sertlik giderici
III. Köpük düzenleyiciler
Sodyum dodesil benzen sülfonat olarak bilinen madde ise
deterjan aktif molekülü olarak kullanılır.
Buna göre, sabun ve deterjan ile ilgili;
I. Her ikisi de yüzey aktif maddelerdir.
II. Deterjanlar yapılarında suda çözünmeyen benzen grubu
bulundurur.
III. Her ikisinin de içerdikleri metalin cinsi aynıdır.
Deterjanların temel bileşenlerinden hangilerinin işlevi
doğru verilmiştir?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
SO3-Na+
C12H25
C) I ve III
yargılarından hangileri doğrudur?
E) I, II ve III
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
7. C
8. B
9. E
10. C
11. E
12. E
ÜNİTE – 4
7.
C) I ve III
E) I, II ve III
175
TEST
1.
4.
Çamaşır sodası ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi
yanlıştır?
KİMYA HER YERDE
A)
Na2CO3 formülü ile gösterilir.
B)
Kir çıkarma özelliğine sahiptir.
C)
Asidik özellik gösterir.
D)
Suda çözünür.
E)
Deterjanlara göre daha ucuzdur.
I. Bazik karakterlidir.
II. Yağları çözer.
III. Yağları sabuna dönüştürür.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
5.
2.
Çamaşır sodası içeren su ile ilgili;
C) I ve II
E) I, II ve III
I. Sabun
II. Deterjan
III. Çamaşır sodası
Yukarıdaki maddelerden hangileri yağı temizleme özelliği gösterir?
Sert sabun ve çamaşır sodası ile ilgili,
I. Suda çözündüğünde Na+ iyonu verirler.
II. Sert suda çözünürler.
III. Suda çözündüğünde CO32- iyonu verirler.
A) Yalnız I
B) I ve III
D) I ve II
C) II ve III
E) I, II ve III
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
D) II ve III
C) I ve II
E) I, II ve III
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 4
ÇAMAŞIR SODASI
4
6.
I. Kimyasal adı sodyum karbonat (Na2CO3)’tır.
II. Sert sularda kullanılabilir.
III. Suda çözündüğünde asidik ortam oluşur.
3.
I
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız II
Kimyasal formülü
CaCO3'tür.
B) Yalnız III
D) I ve II
C) II ve III
E) I ve III
II
III
Suda çözünmez.
Çamaşır
sodası
Temizlik
malzemesidir.
7.
Yukarıdaki kavram haritasında bulunan kutucuklarda çamaşır sodası ile ilgili bilgiler verilmiştir.
Çamaşır sodası ile ilgili;
I. Yüzey aktif maddedir.
II. Yükseltgen özellik göstererek yağları çözer.
III. Suda çözündüğünde NaOH bazını oluşturur.
Buna göre, bu kutucuklarda yazılan bilgilerden hangileri
yanlıştır?
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
A) Yalnız II
B) Yalnız II
D) I ve III
176
Çamaşır sodası ile ilgili;
C) I ve II
D) II ve III
E) II ve III
1. C
B) Yalnız III
2. A
3. D
4. E
5. E
6. D
7. B
C) I ve II
E) I, II ve III
Soru
I
11. Çamaşır sodası ve deterjanlar ile ilgili;
I. Organik bileşiklerdir.
II. Sert sularda etkindirler.
III. Nötr karakterlidirler.
Sert suyu yumuşatır.
II
Çamaşırları
ağartmak için
kullanılır.
Su ile oluşturduğu çözeltinin
pH değeri 7'den
küçüktür.
yargılarından hangileri ortaktır?
A) Yalnız II
B) I ve II
D) II ve III
KİMYA HER YERDE
III
Çamaşır
sodası
ÜNİTE – 4
8.
C) I ve III
E) I, II ve III
Yukarıdaki kavram haritasında bulunan kutucuklarda çamaşır sodası ile ilgili bilgiler verilmektedir.
Buna göre, kutucuklarda yazılan bilgilerden hangileri
yanlıştır?
B) I ve II
D) II ve III
9.
C) I ve III
E) I, II ve III
I. Sert sulardaki Ca2+ ve Mg2+ iyonlarını CaCO3 ve MgCO3
olarak dibe çöktürerek yumuşak su oluşturur. (D) (Y)
II. Polar ve apolar uçlar içerir. (D) (Y)
III. Suda çözünebilen bir tuzdur. (D) (Y)
IV. Çamaşırlardaki yağlar ile sabuna dönüşerek suda çözünür. (D) (Y)
V. Kirlerin etrafını sararak su ile birlikte çamaşırı temizler.
(D) (Y)
A) D, Y, D, Y
13.
C) 3
D) 4
C) D, Y, Y, D
E) Y, Y, D, Y
I. Deterjan (C12H25 – OSO3Na)
II. Beyaz sabun (C12H25 – COONa)
III. Çamaşır sodası (Na2CO3)
Yukarıda verilen maddeler ile ilgili;
Buna göre, çamaşır sodasına ait bu cümleleri okuyan bir
öğrenci kaç tanesini doğru (D) olarak işaretler?
B) 2
B) Y, D, Y, Y
D) D, D, D, Y
Yukarıdaki her cümlenin sonunda doğru (D) ve yanlış (Y)
sembolleri bulunmaktadır.
A) 1
I. Çamaşır sodası, apolar kuyruk taşımayan temizlik malzemesidir.
II. Çamaşır sodası kirlere doğrudan etki eder.
III. Çamaşır sodası ile çamaşır suyu aynı görevi görür.
IV. Çamaşır sodası, anorganik bir bileşiktir.
Yukarıdaki cümlelerden doğru olanı (D) yanlış olanı (Y)
ile değerlendirildiğinde aşağıdaki sıralamalardan hangisi elde edilir?
Palme Yayıncılık
A) Yalnız II
12.
I. Yapılarında suyu seven ve sevmeyen grup içermeleri
II. Atom sayıları
III. Sulu çözeltilerinin elektrik akımını iletmesi
E) 5
özelliklerinden hangileri her üçü içinde ortaktır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
C) Yalnız III
E) II ve III
10. Çamaşır sodasının kir çıkartma özelliği ile ilgili;
I. Na2CO3 + H2O S NaOH + NaHCO3
tepkimesine göre bazik ortam oluşur.
II. Yağlar, NaOH ile hidrolizlenerek sabun oluşur ve çözünerek kiri temizler.
III. Na2CO3, deterjan ile aynı özelliği göstererek kiri temizler.
yargılarından hangileri yanlıştır?
A) Yalnız II
B) Yalnız III
D) I ve III
14.
I. C17H35 – COOK
II. C17H35 –COONa
III. Na2CO3
Yukarıdaki bileşiklerden hangilerinin su ile hidrolizinden
bazik ortam oluşur?
A) Yalnız I
C) I ve II
D) II ve III
E) II ve III
8. D
9. C
10. B
11. A
B) I ve II
12. C
13. C
14. E
C) I ve III
E) I, II ve III
177
TEST
5
1.
Hijyen amacıyla kullanılan çamaşır suyu ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
4.
Çamaşır suyu olarak bilinen NaCIO bileşiğinin özellikleri
ile ilgili;
KİMYA HER YERDE
I. Beyazlatıcı ve mikrop öldürücüdür.
II. Çözeltinin pH değerinin değişmesi bozunmasını hızlandırıcı etkenlerden olabilir.
III. Temizlemesi fiziksel değişim ile gerçekleşir.
A) Geniş antimikrobiyal etkiye sahiptir.
B) Etkin maddesi sodyum hipoklorittir.
C) Amonyak içeren temizleyicilerle birlikte kullanılmamalıdır.
yargılarından hangileri doğrudur?
D) Tuz ruhu ile karıştırılarak kullanılması uygundur.
A) Yalnız I
E) Göz ve ciltle temasından kaçınılması gerekir.
B) Yalnız III
D) I ve III
2.
C) I ve II
E) I, II ve III
Çamaşır sularının amonyak içeren temizleyicilerle karışımı,
zehirli klor gazının oluşmasına sebep olur.
Açığa çıkan klor gazı;
I. Organik maddelerle birleşerek kanser riskini azaltır.
II. Solunum yollarını tahriş eder.
III. Cildi yakıcı etkide bulunur.
5.
yukarıda verilen durumlardan hangilerine sebep olabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) II ve III
3.
C) I ve II
E) I ve III
NaClO bileşiği ile ilgili,
I. Hijyen maddesidir.
II. Sulu çözeltisi bazik özellik gösterir.
III. Soda olarak bilinir.
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 4
HİJYEN AMACIYLA KULLANILAN TEMİZLİK
MADDELERİ
yargılarından hangileri yanlıştır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
C) Yalnız III
E) I ve III
I
Kapalı yerlerde uzun süre
solunmamalıdır.
II
III
Çamaşırları
ağartma işlevinde
kullanılır.
Çıplak elle kullanılmaması
gerekir.
6.
Cansu; öğretmenin sorduğu çamaşır suyu ile ilgili özellikleri;
Yukarıdaki kavram haritasında bulunan kutucuklarda çamaşır suyu ile ilgili bilgiler verilmiştir.
I.
II.
III.
IV.
V.
Buna göre, bu bilgilerden hangileri doğrudur?
cümleleri ile sıralıyor.
A) Yalnız II
Buna göre, Cansu’nun yazdığı cümlelerden kaç tanesi
yanlıştır?
B) I ve II
D) II ve III
178
Çamaşır
suyu
C) I ve III
E) I, II ve III
1. D
Renk giderici özellik gösterir.
Sabun yapımında kullanılan ham maddelerden birisidir.
Çamaşırdaki kirleri çözme özelliğine sahiptir.
Isı ve ışık etkisi ile bozulur.
Asitler ile birlikte kullanılması tehlikelidir.
A) 1
2. D
3. E
4. C
5. C
B) 2
6. B
C) 3
Soru
D) 4
E) 5
11. Kimyasal formülü aşağıda verilen maddelerden hangisi
temizlik malzemesi değildir?
I. Klorlu ve amonyaklı temizleyicilerin karıştırılmaması
II. Çamaşır suyunun kullanıldığı ortamda uzun süre durulmaması
III. Bulaşıkların iyi durulanması
A)
CH – COO – C17H35
Yukarıdakilerden hangileri hijyen maddelerinin doğru
kullanımları için uygulanmalıdır?
B) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
I. Lavabo açıcılar
II. Kireç çözücüler
III. Tuvalet temizleyiciler
B)
C17H35 – COONa
C)
C12H25OSO3K
D)
Na2CO3
E)
NaCIO
12. X: C17H35COO-Na+
Y: C12H25OSO3K
Yukarıda verilenlerden hangileri evlerimizde kullandığımız temizlik malzemeleri içerisindedir?
Z: NaCIO
A) Yalnız I
Yukarıdaki X, Y ve Z maddeleri ile ilgili;
B) Yalnız II
D) II ve III
9.
C) I ve III
C) I ve II
I. X sabun, Y deterjandır.
II. Z, sodyum hipoklorit olup ağartma ve dezenfektan olarak kullanılır.
III. Üçü de aynı tür atomları içerir.
E) I, II ve III
Palme Yayıncılık
8.
CH2 – COO – C17H35
KİMYA HER YERDE
A) Yalnız I
CH2 – COO – C17H35
2NaOH + CI2 S X + NaCI + H2O
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
Yukarıdaki tepkimede X ile gösterilen madde ile ilgili;
I. Yağ sökücü olarak kullanılır.
II. Organik maddedir.
III. Yaygın temizlik malzemelerinden biridir.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
D) II ve III
I
13.
C) I ve III
Formülü NaClO3'tür.
E) I, II ve III
II
III
Ev işlerinde
mikrop öldürücü
olarak kullanılır.
10. Çamaşır suyu ile ilgili;
I. Yapısında apolar uç bulundurur.
II. Asit çözeltileri ile kullanılması temizleme etkisini artırır.
III. Yapısında uzun bir hidrokarbon zinciri ve iyonik bir uç
bulundurur.
A) Yalnız I
B) Yalnız III
D) I ve III
C) I ve II
B) I ve II
D) II ve III
8. E
9. B
10. E
Klorlu ve
oksijenli olarak
iki türdür.
Yukarıdaki kavram haritasında bulunan kutucuklarda çamaşır suyu ile ilgili bilgiler verilmiştir.
A) Yalnız II
E) I, II ve III
7. E
Çamaşır
suyu
Buna göre, bu kutucuklarda yazılan bilgilerden hangileri
doğrudur?
yargılarından hangileri yanlıştır?
11. A
12. B
13. D
ÜNİTE – 4
7.
C) I ve III
E) I, II ve III
179
C=C
F
F
F
F
—
—
— C—C —
H
Cl
Cl n
Yukarıdaki tepkime ile ilgili;
bileşiği mer’dir.
II. Monomer bir hidrokarbondur.
III. n sayısı iki ise bir dimer oluşur.
— C—C —
F
H
—
—
—
C = C
H
F
—
2.
F
—
F
n
H
—
H
I.
—
yargılarından kaç tanesi doğrudur?
n
Yukarıdaki tepkime ile ilgili olarak;
I. Oluşan polimer teflondur.
II. Oluşan ürün polimerleşebilir.
III. Monomer doymamış bir bileşiktir.
yargılarından kaç tanesi doğrudur?
6.
İlaç formu
3.
I.
II.
III.
IV.
V.
Palme Yayıncılık
KİMYA HER YERDE
H
—
n
Yukarıdaki boşluklara gelmesi gereken kelimeler nedir?
—
ÜNİTE – 4
5.
1. İki monomerin birleşmesi ile oluşan molekül …I…, üç monomerden oluşan molekül …II…, çok sayıda monomerin
birleşmesiyle oluşan molekül …III…’dir.
—
POLİMERLER, KOZMETİKLER, İLAÇLAR, KIRTASİYE MALZEMELERİ
Temizleyiciler
Nemlendiriciler
Boyalar
Çözücüler
Anti-mikrobiyal maddeler
4.
I.
II.
III.
IV.
V.
Kauçuk
Etilen
Metan
PVC
Teflon
Draje
Tadı acı olan tabletlerin
alınmasını kolaylaştırma
II.
Şurup
Yüksek miktarda şeker
içerme
Merhem
Vücuda dışarıdan uygulanma
Yukarıdaki ilaç formlarından kaç tanesinin karşısında
verilen özelliği doğrudur?
7.
Okul kırtasiye malzemeleri ile ilgili;
I. Uzun süre kullanımı
II. Malzemelerin ana ham maddeleri
III. Malzemelerde kullanılan katkı maddeleri
Yukarıda verilen maddelerden kaç tanesi polimer değildir?
180
I.
III.
Yukarıda verilenlerden kaç tanesi kozmetik malzemelerin başlıca bileşenlerindendir?
Özellik
1. I. dimer, II. trimer, III. polimer
yukarıdakilerden kaç tanesi insan sağlığı açısından
olumsuz etkiler yapabilir?
2. 2 3. 4 4. 2 5. 1 6. 3
7. 3
Soru
KİMYA
KİMYA HER
HER YERDE
YERDE
2. Kovalent bağlarla birbirine bağlanarak büyük moleküller oluşturabilen küçük moleküllere ......................... denir.
3. İki tane monomerin birleşmesi ile oluşan moleküle ......................... denir.
4. Cildin üst katmanlarına uygulandığında, cildi temizleyen, koruyan veya besleyen maddelere ......................... ürünler denir.
5. Kozmetik malzemelerin bileşenlerinden olan ......................... maddeler antimikrobiyal olmalıdır.
6. Havanın nemini tutan, hücrelerin su kaybetme hızını düzenleyen kozmetik bileşenlerine ......................... denir.
7. ......................... tadı acı olan tabletlerin alınmasını kolaylaştırır.
8. Viniklorürün polimerleşmesi sonucu oluşan ürünün kısaltması .........................‘dir.
9. Toz halindeki ilaçların sıkıştırılmalı haline ......................... denir.
10. Hızlı ve etkili ilaç veriliş formu .........................‘dir.
11. Politetrafloretilen maddesinin bilinen adı.........................‘dur.
12. Eskimiş kağıtlar sağlığa ......................... bozunma ürünleri oluşturur.
13. Bir monomer ile bir dimerin birbirine bağlanmasıyla oluşan moleküle ......................... denir.
14. Yapıştırıcılar satın alınırken içinde özellikle ......................... katkı maddeleri olmayanlar tercih edilmelidir.
15. Kağıdın ana hammaddesi ......................... ve lignin denilen maddelerdir.
16. Doğal ve sentetik kauçuk .............................. maddeye örnektir.
1. polimerleşme
9. tablet
2. monomer
3. dimer
4. kozmetik
5. koruyucu
6. nemlendiriciler
10. iğne
11. teflon
12. zararlı
13. trimer
14. uçucu
15. selüloz
7. Draje
8. PVC
16. polimer
ÜNİTE
ÜNİTE –– 44
1. İkili bağ içeren moleküllerde ikili bağların açılarak, moleküllerin belirli bir düzende uç uca eklenmesine ......................... denir.
181
ÜNİTE – 4
1. İlaçlar yalnızca tedavi amaçlı kullanılır.
KİMYA HER YERDE
2. Bir monomeri meydana getiren en basit moleküle polimer denir.
3. Bir ilaç farklı insanlarda aynı etkiyi yapmaz.
4. Bir kozmetik maddenin bileşenlerinden olan alkoller daha çok çözücü amaçlı kullanılır.
5. Bir kozmetik üründeki mikroorganizmaların faaliyetlerini engelleyen maddelere genel olarak anti-mikrobiyal maddeler denir.
6. Merhem, vücuda dışardan uygulanan ilaç formudur.
7. Monomerler bir araya gelerek büyük molekülleri oluştururlar.
8. Polimerler, oluştukları başlangıç maddesinin özelliklerini gösterirler.
9. Kırtasiye malzemelerine kalem, silgi, mürekkep, tebeşir vb. örnek verilebilir.
10. Kağıt üretiminde selüloz kullanılır.
11. Metal aksamlı kırtasiye malzemelerinde ağır metaller bulunur.
12. Bir ilaç formu olan şurup, çok düşük oranda şeker içerir.
13. Öğrencilerin kullandığı bol renkli kırtasiye malzemeleri daha sağlıklıdır.
14. Kağıtla sürekli temas halinde bulunan bir öğrenci deri yoluyla sağlık için zararlı maddeler alabilirler.
15. Polimer maddeler kimyasal tepkimelere yatkın olmayan maddelerdir.
16. Yapıştırıcılardan güzel kokulu olanlar daha sağlıklıdır.
182
1. Y
2. Y
3. Y
4. D
5. D
6. D
7. D
8. Y
9. D
10. D
11. D
12. Y
Soru
14. D
13. Y
15. D
16. Y
TEST
1.
10
z
8
4
6
I. İki tane monomerin birleşmesinden dimer oluşur.
II. Alkenler ve alkinler polimerleşme tepkimesi verebilirler.
III. Polimerleşme tepkimesi fiziksel değişimdir.
Yukarıda verilen yargılardan hangileri yanlıştır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
PVC
C) Yalnız III
E) II ve III
Dart oyunu tahtasında sadece polimerlere atış yaptığında puan kazanacak olan bir öğrenci en fazla kaç puan
alabilir?
A) 32
B) 28
C) 26
D) 24
E) 22
6.
F
n
2.
I. Etan
II. Etin
III. Eten
—C
F
B) Yalnız III
D) I ve III
C) I ve II
E) II ve III
I. Polietilen
II. Asetilen
III. Metan
F F n
Politetrafloretilen
TEFLON
I. Monomer bir hidrokarbondur.
II. Teflon bir polimerleşme ürünüdür.
III. Monomerin kapalı formülü C2F4‘tür.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
D) I ve II
A) Yalnız II
C) I ve III
E) I ve II
E) II ve III
Yukarıdaki ifadeler doğru (D) ve yanlış (Y) olarak I, II, III
ve IV yolunu izleyerek sıralandığında aşağıdakilerden
hangisi doğru olur?
D) Y, D, D, Y
B) Yalnız III
D) II ve III
C) I ve III
I. Tüm hidrokarbonlar polimerleşme tepkimesi verir.
II. Çok sayıda monomerin bir araya gelmesi ile polimer oluşur.
III. Polistiren bileşiğinin monomeri stirendir.
IV. Polivinilklorür, teflon, PAN gibi maddelerin genel adı monomerdir.
A) D, Y, D, Y
C—
Buna göre,
Yukarıda verilen maddelerden hangileri polimerdir?
A) Yalnız I
F
Yukarıdaki tepkimeye göre tetrafloretilenden politetrafloretilen elde edilmektedir.
Palme Yayıncılık
A) Yalnız II
4.
C=C
Tetrafloretilen
Yukarıda verilen maddelerden hangileri polimerleşir?
3.
F
F
F
B) Y, D, Y, D
C) D, D, Y, Y
7.
Aşağıda verilen maddelerden hangisi polimerleşme tepkimesi verebilir?
A) HO – CH2 – CH2 – OH
B) H2N – (CH2)6 – NH2
C) CH2 = CHCI
D) CH3 – CH2 – OH
E) CH2F – CH2F
E) Y, Y, Y, D
1. B
2. E
3. A
4. D
5. C
6. D
7. C
183
KİMYA HER YERDE
12
Yapay kauçuk
Teflon F
ru
kt
o
5.
PET
ÜNİTE – 4
POLİMERLER – I
1
H
H
C=C
n
H
H
Etilen
11. Polimerlerin adlandırılmasında kısaltma adları da kullanılır.
KİMYA HER YERDE
H
H
C
C—
Buna göre,
H
H
I. Polietilen – PE
II. Politetrafloretilen – PF
III. Polivinilklorür – PVC
n
Polietilen
tepkimesi ile ilgili;
yukarıda verilen kısaltılmış polimer adlandırmalarından
hangileri doğrudur?
I. Polimer ikili bağ içerir.
II. Polietilen, etilenin polimeridir.
III. Polietilen, tel ve kabloların kaplanmasında kullanılır.
A) Yalnız I
yargılarından hangileri yanlıştır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
B) I ve III
D) II ve III
C) I ve II
E) I, II ve III
C) I ve II
E) II ve III
12.
H
H
H
H
—C—C—C– C—
—
( CF2 – CF2 –)
n
CN H
H
a
CN
b
CH2= CH
c
Yukarıda verilen maddelere ait bazı bilgiler aşağıda verilmiştir.
9.
I.
II.
Teflon tava
Buna göre;
III.
Cam şişe
Araba lastiği
I. Çok sayıda monomerin kovalent bağlarla bağlanmasıyla
oluşan çok büyük molekül – (b)
II. İki tane monomerin birleşmesiyle oluşan madde – (c)
III. Polimer bir maddeyi oluşturan en küçük birim – (a)
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 4
8.
verilen tanım ve molekül eşleştirmelerinden hangileri
yanlıştır?
Yukarıda verilen maddelerden hangileri polimerleşme
ürünüdür?
A) Yalnız II
B) Yalnız III
D) I ve III
A) Yalnız I
C) I ve II
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
E) II ve III
H
13.
I. H — C = C — H + H2
H
II.
H — C — C —H
H
n CH2 = CH
H
— CH
2
III. n[CH2 = CH2]
I. Monomer M’dir.
II. Mer —
[ M—
] dir.
III. n  1’dir.
184
H
H
H
H
H n
Yukarıdaki tepkimelerden hangileri polimerleşme tepkimesidir?
B) Yalnız II
D) I ve III
H
n
—C—C—C– C—
H
yargılarından hangileri yanlıştır?
A) Yalnız I
—
CH3
H
Yukarıda verilen polimerleşme tepkimesine göre;
H
– CH
CH3
10. nM ¡—
[ M—
]n
H
A) Yalnız I
C) Yalnız III
D) I ve III
E) II ve III
8. A
B) I ve II
9. D
10. C
11. B
12. E
13. C
C) II ve III
E) I, II ve III
Soru
TEST
¡
(— CH2 —
4.
CH2 — )n
H
C “ C
b
H
tepkimesi ile ilgili;
D) II ve III
4
H
Buna göre şekilde belirtilen bağlardan hangisi koparak
monomerler polimeri meydana getirmeye başlar?
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
3
Açık formülü yukarıda verilen monoklor eten monomerinin
polimerleşmesiyle PVC polimeri elde edilmek isteniyor.
I. a maddesi monomerdir.
II. b maddesi polimerdir.
III. a ve b’nin kimyasal özellikleri aynıdır.
A) Yalnız I
2
5
A) 1
C) I ve II
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
E) I, II ve III
5.
n
A
B
C
Monomer ¡ Dimer ¡ Trimer
Yukarıda verilen A, B ve C maddeleri ile ilgili;
I. Çoklu bağ sayısı en fazla olan A’dır.
II. A ile B’nin birleşmesinden C oluşur.
III. Atom sayısı en fazla olan B’dir.
B) I ve II
D) II ve III
n
polimer
Yukarıdaki tepkimede oluşan polimer için aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?
A)
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
.................
¡
monomer
Palme Yayıncılık
2.
F
F
|
|
C “ C
|
|
F
F
B)
F
F
|
|
C“ C
|
|
F
F
C) I ve III
E) I, II ve III
C)
H
H
|
|
—C — C —
|
|
H
H
F
F
|
|
C “ C
|
|
F
H
D)
E)
F
F
|
|
—C — C—
|
|
F
F
3.
F
F
|
|
H —C — C — H
|
|
F
F
Teflon polimeri ile ilgili;
I. Yapısında tek cins monomer vardır.
II. Karbon ve flor atomlarını içerir.
III. Monomerinin bir tane molekülünde 4 tane hidrojen atomu bulunur.
6.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) II ve III
D) I ve II
C) I ve III
A) C2H4
E) I, II ve III
1. C
Aşağıdaki maddelerden hangisi polimerleşme tepkimesi
yapamaz?
B) C2H6
D) C2H2
2. B
3. D
4. C
5. D
6. B
C) C2H3Cl
E) C2F4
185
KİMYA HER YERDE
a
Cl
1
*
CH2 “ CH2
*
1.
ÜNİTE – 4
POLİMERLER – II
2
H
CH3
C
7
C
H
OTHER
F
KİMYA HER YERDE
Yukarıda verilen monomerin trimerleşmesi sonucu oluşacak ürünün yapısı aşağıdakilerden hangisinde doğru
olarak verilmiştir?
Geri dönüşüm sembolü yukarıda verilen polimer aşağıdakilerden hangisidir?
A) Polipropilen
H
CH3
C
C
C) Polistiren
H
F
D) Yüksek yoğunluklu polietilen
H
CH3 H
C
C
C
C
H
F
H
F
H
CH3 H
C
C
H
F
A)
B) Akrilikler
E) Polivinilklorür
B)
C)
n
CH3
CH3 H
CH3
C
C
C
C
H
F
H
F
CH3 CH3 CH3
8.
D)
Polimerlerin toplandıktan sonra preslenmesinin nedeni
aşağıdakilerden hangisidir?
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 4
10.
7.
A) Polimerlerin hacim/ağırlık oranlarının yüksek olması
B) Polimerlerin hacimlerinin yüksek olması
C) Sertlik derecelerine göre sınıflandırma sağlama
D) Daha ekonomik olma
E)
C
C
C
F
F
F
H
CH3 H
C
C
F
H
CH3 H
CH3
C
C
C
C
F
H
F
H
E) Zararlı kimyasalların oranının azaltılması
11. Uluslararası sembolü
3
9.
I. Uygun depolama
II. Yakma
III. Geri kazanım
şeklinde olan polimer ile ilgili aşağıda verilen yargılardan
hangisi doğrudur?
Yukarıdakilerden hangileri polimer atık problemini çözmekte kullanılan yöntemlerdendir?
A) PVC kısa adı bilinir.
A) Yalnız I
C) PET kısa adı ile bilinir.
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
B) PTFE kısa adı ile bilinir.
D) PS kısa adı ile bilinir.
E) PAN kısa adı ile bilinir.
186
7. B
8. A
9. E
10. C
11. A
Soru
TEST
1.
4.
n
H
H
H
H
C
C
C
C
H Cl n
Polivinilklorür
(PVC)
H
Cl
Vinil klorür
A) Polietilentereftalat (PET)
B) Kevlar
C) Polivinilklorür (PVC)
tepkimesi ile ilgili;
D) Polistiren (PS)
I. Polimer madde, monomerine göre daha sert ve dayanıklıdır.
II. PVC, bir polimerleşme ürünüdür.
III. Polimerin bir tane molekülünde üç tane hidrojen atomu
bulunur.
E) Polieten
yargılarından hangileri yanlıştır?
A) Yalnız I
2.
H
n
H
C
H
C
H
H
H
C
C
H
H
D) I ve III
5.
Palme Yayıncılık
I. Monomer ikili bağ içerir.
II. n sayısı 2 ise bir dimer oluşur.
III. Monomerin fiziksel özelliği değişir.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
D) II ve III
C) Yalnız III
E) II ve III
n
tepkimesi ile ilgili;
A) Yalnız I
B) Yalnız II
-
İnşaat
Tarım
Otomotiv
Mobilya
Elektrik/Elektronik
Yukarıdakilerden kaç tanesi polimerlerin geniş bir kullanım alanına sahip olduğu sektörlerdendir?
C) I ve II
A) 5
E) I, II ve III
B) 4
C) 3
D) 2
E) 1
6.
H
—
H
C — C
H
3.
—
H
n
bileşiğindeki n sayısı;
I. 3 ise dimerdir.
II. 4 ise tetramerdir.
III. En az 1000 ise polimerdir.
Yukarıda verilen moleküllerden hangileri uygun koşullarda polimerleşebilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
1. B
2. E
B) Yalnız II
3. E
4. C
5. A
6. D
C) I ve II
E) I, II ve III
187
KİMYA HER YERDE
Zırh, sağlam halat yapımı ve yanmayan koruyucu giysi
yapımında kullanılan polimer madde aşağıdakilerden
hangisidir?
ÜNİTE – 4
POLİMERLER – III
3
ÜNİTE – 4
10. Geri dönüşüm logosu
7.
tepkimesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
KİMYA HER YERDE
A) Polimerleşme tepkimesidir.
Polimer atık türü
I.
1
a. PS
II.
3
b. PETE
III.
6
c. PVC
B) Organik bileşiklerle gerçekleşmiştir.
C) Oluşan ürün tekrar polimerleşir.
D) İkili bağlar kırılıp tekli bağlar oluşmuştur.
Yukarıda verilen geri dönüşüm logoları ile polimerlerin
doğru eşleşmiş hali hangi seçenekteki gibidir?
E) Tepkimeye giren madde alkendir.
Polimer
A) I. b
II. c
III. a
Yapısı
I. Polietilen
H
H
|
|
—C — C —
|
|
H
H
H
O
|
|
—C — C —
|
|
H
H
II. Polistiren
Cl
Cl
|
|
—C — C —
|
|
Cl
Cl
III. Teflon
n
B) I. b
II. a
III. c
E) I. a
II. b
III. a
II. b
III. c
—C—C—
H
n
H
Mer’i şekildeki gibi olan polimer ile ilgili;
I. Kısa adı PAN’dır.
II. Geri dönüşüm logosu
5
n
şeklindedir.
III. Monomeri ikili bağ içerir.
yargılarından hangileri yanlıştır?
A) Yalnız I
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
E) II ve III
B) I ve II
D) II ve III
12.
H
Cl
n H —C = C — H
(1)
C) I ve III
E) I, II ve III
H
H
B) I ve II
D) II ve III
H
H
A) Yalnız I
E) I, II ve III
9. E
H
n
(2)
B) Yalnız II
D) I ve II
8. D
H
Yukarıda verilen tepkimede numaralandırılmış maddelerin adları ile ilgili;
I. (1) monomerdir.
II. (2) merdir.
III. (3) dimerdir.
yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
C) I ve III
7. C
H
(3)
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
H
—C—C—C—C—
Polimer maddeler ile ilgili,
I. Alken ve alkin moleküllerindeki ikili/üçlü bağdan zayıf
olanın açılmasıyla elde edilir.
II. Temel birimleri monomerlerdir.
III. Polimer içinde tekrarlanan en küçük birime mer denir.
188
Cl
H
Yukarıda verilen polimerlerden hangilerinin yapısı karşısında doğru verilmiştir?
D) I ve II
9.
C) I. a
II. c
III. b
D) I. c
11.
Palme Yayıncılık
8.
10. A
11. B
12. D
C) Yalnız III
E) I, II ve III
Soru
TEST
I
1.
4.
II
Tamamı kimyasal
madde içermelidir.
Uygulandıkları
yüzeyden zor
temizlenmelidirler.
Kozmetik
malzemeler
cümleleri ile sıralıyor.
Yukarıdaki kavram haritasında bulunan kutucuklarda kozmetik malzemeler ile ilgili bazı bilgiler verilmiştir.
Buna göre, Ümit’in yazdığı cümlelerden kaç tanesi yanlıştır?
Buna göre, bu bilgilerden hangileri doğrudur?
B) Yalnız III
D) I ve III
2.
I. Cilde iyice yayılmalı
II. Deri tarafından emilmemeli
III. Kolay temizlenebilir olmalı
5.
B) I ve II
Kozmetik bileşen
C) I ve III
Kozmetik ürünlerde kullanılan hammaddelere ilişkin;
I. Besleyici olanlar vitamin içerirler.
II. Boyar maddelerden etkisi kalıcı olanlar tercih edilir.
III. Yağlar, daha çok kozmetik bileşenlerini bağlayıcı olması
özelliğinden dolayı kullanılır.
6.
B) Yalnız III
C) I ve II
E) I, II ve III
Kozmetik ürünün içinde kullanılan koruyucu maddeler
ile ilgili;
I. Kozmetik ürünün dayanıklılığını artırır.
II. Anti-mikrobiyal özellikleri vardır.
III. Hoş koku vermek için kullanılırlar.
yargılarından hangileri yanlıştır?
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız III
D) I ve III
Havanın nemini tutma
Antioksidan madde
içerme
Mikroorganizmaların
üremesini engelleme
Yukarıdaki kozmetik bileşenlerinden hangilerinin karşısında verilen özelliği doğrudur?
E) I, II ve III
D) I ve III
A) Yalnız II
E) 5
Özelliği
III. Anti-mikrobiyal maddeler
A) Yalnız II
3.
D) 4
I. Nemlendiriciler
II. Boyalar
özelliklerinden hangilerini taşımalıdır?
D) II ve III
C) 3
E) II ve III
Vücudun herhangi bir yerinde kullanılan bir kozmetik
ürün ile ilgili;
A) Yalnız I
B) 2
C) I ve II
Palme Yayıncılık
A) Yalnız I
A) 1
C) I ve II
A) Yalnız II
E) II ve III
1. A
B) II ve III
D) I ve II
2. C
3. A
4. B
5. E
6. D
C) I ve III
E) I, II ve III
189
KİMYA HER YERDE
I. Kozmetik malzemeler doğal ya da sentetik olabilirler.
II. Kozmetik malzemeler deride alerjik etki yapabilirler.
III. Saç boyalarının kalıcılık süresi uzadıkça sağlıklı olma
özelliği artar.
IV. Kozmetik malzemelerin uygulandığı yüzeyde koruyucu
etkisi vardır.
V. Kozmetik malzemelerin tamamı sentetik maddelerdir.
Alerjik etki
yapabilirler.
III
Ümit; öğretmenin sorduğu kozmetikler ile ilgili özellikleri;
ÜNİTE – 4
KOZMETİKLER VE İLAÇLAR
4
10. İlaçların tablet formunda kullanılan dolgu maddeleri ile
ilgili;
İlaçlar alınabilme kolaylığına göre çeşitli şekillerde hazırlanabilirler.
I. Tabletlerin ağırlığının küçük bir kısmını oluşturur.
II. Nişasta ya da sakkaroz olabilir.
III. Tableti belirli bir ağırlığa getirmek için kullanılır.
KİMYA HER YERDE
X: Tadı acı olan tabletlerin alınmasını kolaylaştırmak amacıyla, üzerleri koruyucu şeker tabakasıyla kaplanmış ilaç
formu
Y: Etken maddelerin vazelin gibi sıvılarla karıştırılıp sürülmek suretiyle kullanılan ilaç formu
Z: %60’tan fazla şeker içeren etkili maddelerin çözünmüş
hali
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
Buna göre, yukarıdaki şekilde tanımlanmış ilaç formları
aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
X
A) Draje
Y
Şurup
Z
Merhem
B) Draje
Merhem
Şurup
C) Tablet
Merhem
Draje
D) Merhem
Şurup
Tablet
E) Draje
Merhem
Tablet
11. İlaçlar ile ilgili;
I. Doğadaki minerallerden
II. Bitkisel kaynaklardan
III. Laboratuvarda kimyasal yollardan
yukarıda verilen kaynaklardan hangileriyle elde edilebilirler?
A) Yalnız II
B) I ve II
D) II ve III
8.
I. Ağızdan alınan tablet, draje gibi ilaç formlarında çözücü
olarak suyun tercih edilmesi
II. Şurupların vücut tarafından kabul edilebilir tatta olması
III. Enjeksiyon yoluyla yapılan ilaçların uygun ozmotik basınca sahip olması
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 4
7.
Yukarıdakilerden hangileri ilaç formlarına göre kullanımda dikkat edilmesi gerekenlerdendir?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
12.
E) I, II ve III
I. İlaç alındığında vücuttaki tüm biyolojik sistemleri etkilemelidir.
II. İlaç vücutta kalıcı etki bırakmamalıdır.
III. Tablet halindeki ilaç formları ağız yoluyla alınır.
IV. İlaçlar doğal ya da yapay kaynaklı olabilirler.
Yukarıdaki cümlelerden doğru olanı (D) yanlış olanı (Y)
ile değerlendirildiğinde aşağıdaki sıralamalardan hangisi elde edilir?
A) Y, D, D, D
B) Y, D, Y, D
D) Y, D, D, Y
9.
Enjeksiyon yolu ile ilaç kullanımı ile ilgili;
I. En hızlı ve etkili ilaç verilme yöntemidir.
II. Emilim sırasında görülen ilaç kaybı enjeksiyon ile önlenebilir.
III. Emilim sırasında ilaç kaybı görülmez.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
190
C) I ve III
E) I, II ve III
7. B
C) D, D, D, Y
E) D, Y, D, Y
13. Saç boyaları ve jöleler ile ilgili;
I. Jöleler saç derisinin hava almasını engeller.
II. Saç boyaları, saç ve saç kökündeki deri ile kimyasal reaksiyona girer.
III. Jöle ve saç boyası, saçları şekillendirici olarak kullanılır.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
8. E
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
9. B
10. D
11. E
12. A
13. C
E) II ve III
Soru
C) I ve II
TEST
1.
Aşağıdakilerden hangisinin insan sağlığına olumsuz etkisinin olduğu söylenemez?
4.
B) Kozmetikler
A) Sırt çantası
C) Kimyasal gübre
B) Yapıştırıcı
D) Porselen
C) Ahşap kalem
E) Eski kağıt
D) Oyun hamuru
E) Pastel boya
2.
-
Tiner
Azo boyaları
Kurşun
Fıtalat
Su
5.
C) 3
D) 4
E) 5
Yukarıdaki kırtasiye malzemelerinden hangilerinin karşısında verilen zararı doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
3.
Alerji ve astımı tetikleme
Petrol ürünlü solventlerin
kullanımı
Boyar ve uçucu kimyasal
madde içerme
III. Plastik çantalar
Palme Yayıncılık
B) 2
Zararı
I. Tebeşir
II. Baskı mürekkebi
Yukarıdakilerden kaç tanesi kırtasiye malzemelerinde
kullanılan zararlı kimyasallardandır?
A) 1
Kırtasiye malzemesi
C) I ve III
E) I, II ve III
I
Gazete kağıdı
II
III
Tebeşir
Malzeme
Saç boyası
6.
Yukarıdaki kavram haritasında bulunan kutucuklarda
günlük hayatta kullandığımız bazı malzemeler verilmiştir.
Buna göre, kutucuklarda yazan bu malzemelerden hangilerinin kullanımı içerdiği kimyasallar bakımından dikkat gerektirir?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
Aşağıdakilerden hangisi kırtasiye malzemelerinin bileşiminde bulunan zararlı maddelerden değildir?
A) Tiner
B) Alkol
C) Azo boyalar
D) Ağır metaller
E) Formaldehit
C) I ve III
E) I, II ve III
1. D
2. D
3. E
4. C
5. E
6. B
191
KİMYA HER YERDE
A) Matbaa mürekkebi
İçerdiği kimyasal maddeler nedeniyle alımı sırasında
dikkatli olunması gereken kırtasiye malzemesi aşağıdakilerden hangisi olamaz?
ÜNİTE – 4
OKULDA KİMYA
5
10.
Aşağıdakilerden hangisi kağıt üretimi için gerekli hammadde ya da işlemlerden değildir?
A) Odun
B) Dekantasyon
KİMYA HER YERDE
C) Presleme ve kurutma
D) Kimyasallar
I. Kalem, silgi, yapışkan, tebeşir gibi maddeler okul kırtasiye malzemelerindendir.
II. Metal aksamlı kırtasiye malzemelerinde kullanılan ağır
metallerin sağlık açısından olumsuz etkileri vardır.
III. Kağıtta verimi ve kaliteyi arttırmak için sağlığa zararlı
katkı maddeleri kullanılır.
IV. Kağıtta yalnızca selüloz adlı kimyasal madde bulunur.
Yukarıdaki ifadeler doğru (D) ve yanlış (Y) olarak I, II, III
ve IV yolunu izleyerek sıralandığında aşağıdakilerden
hangisi doğru olur?
E) Yıllık bitkiler
A) D, D, D, Y
B) Y, Y, Y, D
D) D, D, Y, Y
C) D, D, D, D
E) Y, D, Y, D
11. Kırtasiye malzemeleri insan üzerinde,
8.
I. Alerjik
II. Kanserojen
III. Hormonal
I. Boyasında çözücü olarak ksilen kullanılmış keçe uçlu
kalemler
II. Azo boyası kullanılan kalemlik
III. Fıtalat içeren silgi
Yukarıdakilerden hangileri zararlı kırtasiye malzemeleri
arasında yer alır?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
olumsuz etkilerden hangilerini gösterebilir?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 4
7.
C) I ve III
E) I, II ve III
12. Okul kırtasiye malzemelerinde,
I. Uçucu olan yapışkanlar
II. Hoş kokulu kalemler
III. Yumuşak plastik ürünler
yukarıda verilenlerin hangilerinden uzak durulmalıdır?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
13.
9.
Kitaplar, dergiler, broşürler ve paraların hazırlanmasında kullanılan baskı mürekkepleri ile ilgili,
I. Kurumalarını hızlandırmak için ağır metal bileşikleri kullanılır.
II. Çözücüleri olarak kullanılan solventlerin sağlık üzerinde
olumsuz etkileri vardır.
III. Solunmaları ve yutulmaları tehlikelidir.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
192
C) I ve III
I.
II.
III.
IV.
V.
E) I, II ve III
Hamur haline getirme/karıştırma
Sıkıştırma
Ağsı yapı oluşturma
Kabuğun soyulması
Kurutma
Yukarıda kesilmiş ağaçtan kağıt üretimine ilişkin işlem basamakları verilmiştir.
Buna göre, uygulanma sırası doğru yapıldığı zaman
üçüncü sırada yer alan işlem aşağıdakilerden hangisidir?
A) I
B) II
C) III
E) I, II ve III
7. B
8. E
9. D
10. A
C) I ve III
11. E
12. E
13. C
Soru
D) IV
E) V
SANAYİDEKİMYA
4.
I. Humus, yapay verilen gübredir. ( )
II. Yanlışgübrelemesonucundatoprağınüstkısmıkumlaşıpaltkısmısertleşir.()
III. Gübreçiftçilerinaynıtopraktanyıldaaldığıürünmiktarınıarttırır.()
IV. KimyasalgübrelemetoprağınpHdeğerinideğiştirir.()
V. Gübreleryapısındadahaçokazot,fosforvepotasyum
bulundurur. ( )
Yukarıdakicümlelerindoğru(D)yadayanlış(Y)olduğuna karar veren bir öğrenci hangilerini doğru cevap
olarakişaretler?
2.
Kullanıldı€› yerler
I. Alüminyum
silikat camı
a. Laboratuvar cam malzemelerinin
yapımında
II. Borosilikat camı
b. Pencere camı yapımında
III. Soda-kireç camı
c. Termometre camlarında
Yukarıdakigibiverilencamtürlerivekullanımalanlarınındoğrueşleştirilmesinasıldır?
Kavram
I.
Boyaya renk, koruyuculuk ve
örtücülük kazand›r›r.
a. Çözücüler
II.
Boyada köpük oluflumunu
azalt›r.
b. Pigmentler
III.
Boyan›n ak›flkanl›€›n› sa€lar ve
uygulan›rl›€›n› kolaylaflt›r›r.
c. Katk›
maddeleri
Yukarıdaki gibi verilen tanımlamalar ile kavramların
doğrueşleştirilmesinasıldır?
5. Seramiğinsırlanmasındakiamaçlarileilgili;
I. Sugeçirmezhalegetirmek
II. Porselenhalinedönüştürmek
III. Kirtutmazhalegetirmek
verilenlerdenkaçtanesidoğrudur?
Palme Yayıncılık
Cam türleri
Tanım
KİMYAHERYERDE
ÜNİTE–4
1.
6.
........................
Çimento
........................
........................
3.
........................
Yukarıda verilen kavram haritasındaki boşluklara çimentoyaaitaşağıdakibilgilerdenhangisiyazılamaz?
A) Bağlayıcımaddedir.
B) Suyardımıylakullanımahazırlanır.
C) Betonvesıvaiçerisindeönemlibirmalzemedir.
Porselenveseramikmalzemelerinbazıözelliklerikarşılaştırmalıolarak“�”işaretiilebelirtilmiştir.
Bunagöre,belirtilenözelliklerdenhangisiyanlıştır?
D) CO2ilebirliktesertleşmeyisağlayanmalzemedir.
E) Kireçtaşınınkillebirliktefırınlardapişirilipezilmesiile
elde edilir.
1. 1.
II, B
III, IV, V 2. D2. Ic,IIa,IIIb
3. B 3. V 4.4.AIb,IIc,IIIa
5. C5. 2
6. D
193
ÜNİTE – 4
1. Sönmemiş kireç .................... formülü ile gösterilir.
KİMYA HER YERDE
2. Sönmemiş kireç .............. ile tepkimeye sokularak sönmüş kireç elde edilir.
3. Sönmüş kirecin formülü .................... dir.
4. Kireç taşının kille karıştırılarak özel fırınlarda pişirilmesi ve ezilmesiyle ........................................ elde edilir.
5. Agreganın kireç veya çimento ile oluşturulan sulu karışımına ................ denir
6. Camın ana bileşeni .................. dir.
7. Kum, çakıl ve çimentonun su ile karıştırılmasıyla oluşan yapı malzemesine ......................................... denir.
8. Pencere camlarının yapımında kullanılan camlar ............................................... dır.
9. Laboratuvar malzemelerinin yapımında kullanılan cam türü ...................................... dır.
10. Boyalar çözücülerine göre ...................................... ve ...................................... olmak üzere ikiye ayrılır.
11. Harcın sertleşerek betona dönüşmesi olayı ........................... değişmedir.
12. ....................... ürünler ışığı geçirmezken, ....................... ürünler ışığı geçirirler.
13. Çeşitli yüzeylere renk vermek, süslemek ve dış etkilerden korumak amacıyla sürülen renkli kimyasal maddelere ........................
denir.
14. Seramik üretiminde son işlem ....................... işlemidir.
15. Reçine, boyalarda ....................... görevi görür.
16. Bitkilerin gelişimine yardımcı olmak için dışarıdan toprağa katılan maddelere ....................... denir.
17. Seramiklerin daha güzel görünmesi ve suyu geçirmez hale gelmesi için yapılan işlem ........................................'dır.
194
1. CaO
2. su
Soru
3. Ca(OH)2 4. çimento 5. harç 6. SiO2 7. beton 8. sodakalsik camlar 9. borosilikat camı 10. plastik, sentetik
11. kimyasal 12. Seramik, porselen 13. boya 14. pişirme 15. bağlayıcı 16. gübre 17. sırlama
ÜNİTE – 4
1. Kireç taşının 900 °C sıcaklıkta ısıtılmasından sönmemiş kireç elde edilir.
KİMYA HER YERDE
2. Sönmemiş kireç asit çözeltisi ile etkileştirilince sönmüş kireç oluşur.
3. Kum ve çakıl karışımına agrega denir.
4. Camın yapısındaki ana maddelerden birisi kumdur.
5. Kimyasal gübre toprağın niteliğini olumlu yönde etkiler.
6. Seramik ürünler ışığı geçirgen özelliktedir.
7. Seramik ürünler gözenekli yapıda olmalarına karşın porselen ürünler gözeneksiz yapıdadırlar.
8. Porselenin içeriğinde, kuvars, kaolin ve feldspat olmak üzere üç ana madde vardır.
9. Kilin plastisite (şekillendirilebilme) özelliği kazanabilmesi için suyun yanı sıra alkol, aseton ve amonyak gibi maddelerde kullanılabilir.
10. Boyanın uçucu kısmını oluşturan kimyasal maddeler çözücülerdir.
11. Boyanın rengini sağlayan maddelere pigment denir.
12. Yağlı boyalarda bağlayıcı madde genellikle sudur.
13. Kimyasal gübrelemenin yoğun olarak yapılması toprağın pH değerini değiştirir.
14. Kireç havadaki oksijen ile sertleşir.
15. Tuğla ve porselen seramik grubuna girer.
16. Porselenin yüzeyi parlaktır.
17. Ca(OH)2(k) + CO2(g) ¡ CaCO3(k) + H2O(s)
tepkimesi kireç söndürme tepkimesidir.
1. D
2. Y
3. D
4. D
5. Y
6. Y
7. B
D
1.
8. D2. D 9. Y
10.BD
3.
11.4.DA
12. Y5. C 13. D
14. Y
15. D
16. Y
17. Y
195
TEST
1.
4.
Bitkiler gelişimlerini sürdürebilmeleri için bazı elementleri
topraktan alırlar.
KİMYA HER YERDE
Buna göre;
I. Azot (N)
II. Potasyum (K)
III. Fosfor (P)
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
C) I ve III
Yoğun ve bilinçsiz gübreleme sonucunda;
I. Toprağın pH değeri değişir.
II. Toprağın humus oranı azalır.
III. Topraktaki organik madde miktarı artar.
Yukarıdaki cümlelerden doğru olanı (D) yanlış olanı (Y)
ile değerlendirildiğinde aşağıdaki sıralamalardan hangisi elde edilir?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
A) D, Y, D, Y
B) Y, D, D, D
D) Y, D, Y, D
I. Kimyasal gübre kullanımı zamanla toprağın çoraklaşmasına ve verimsizliğine neden olur. Bu nedenle bitkisel ve
hayvansal atıklardan oluşan ......1...... gübrelerin kullanımı yaygınlaştırılmalıdır.
II. Hayvansal ve bitkisel maddelerin uzun yıllar toprak altında çürüyerek oluşturduğu organik gübre .....2.....'tur.
II
III
Organik gübreler
kullanılmalıdır.
nitrat
B) kimyasal
fosfat
C) organik
humus
D) organik
şeker
E) kimyasal
humus
Kimyasal
gübreleme
N, P, K gübreleri
yerine Fe, Ca,
Mg içeriği fazla
olan gübreler
kullanılmalıdır.
Yukarıdaki kavram haritasında bulunan kutucuklarda kimyasal gübreleme ile ilgili bilgiler verilmiştir.
2
A) organik
E) Y, D, D, Y
Bitkisel ve hayvansal
atıklar gübre olarak
kullanılmamalıdır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerlere yazılması gereken uygun kelimeler aşağıdakilerden hangisinde doğru
verilmiştir?
1
C) D, D, Y, Y
I
6.
196
E) II ve III
I. Kimyasal gübreler zamanla toprağın daha verimli olmasını sağlar.
II. Toprağın pH değerinin değişmesi verimliliği etkiler.
III. Tarımda, gübre kullanılması sonucunda insanlık açlık
tehlikesinden kurtulmuştur.
IV. Toprağın gübrelenmesi sonucunda göl ve akarsularda
fosfor içeriği yükselir.
yukarıdaki olaylardan hangileri gözlemlenir?
3.
C) I ve II
E) I, II ve III
5.
2.
I. Kimyasal gübreleme ile toprağın humus oranı artar.
II. Kimyasal gübreler, yağmur suları ile taşınmaları sonucu
göl ve denizlere karışarak canlı sağlığını tehdit eder.
III. Zehirli böcek ve otlarla mücadelede kullanılan maddeler,
topraktaki doğal olarak oluşan organik madde oranını
değiştirmemelidir.
Yukarıda verilen yargılardan hangileri yanlıştır?
elementlerinden hangileri bitkiler tarafından topraktan
alınır?
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 4
GÜBRELER
1
Buna göre, bu kutucuklarda yazılan bilgilerden hangileri kimyasal gübrelemenin toprağa verdiği zarardan
korunmak için alınacak tedbirlerdendir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
1. E
2. B
3. C
4. A
5. D
6. C
E) II ve III
Soru
C) Yalnız III
10.
I. Toprağın pH değerinin değişmesi bitki gelişimi için
önemli değildir.
II. Toprağı analiz etmeden gübre kullanmak çevreye zarar
verir.
III. Topraktaki eksik mineraller gübreleme ile verilir.
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
Yukarıdaki cümlelerden doğru olanı (D) yanlış olanı (Y)
ile değerlendirildiğinde aşağıdaki sıralamalardan hangisi
elde edilir?
A) D, Y, D, Y
B) Y, D, D, Y
D) D, D Y, Y
I. Tarımda gübre ve ilaç gibi kimyasallar istenildiği kadar
kullanılabilir. (D) (Y)
II. Gübrenin tarımda organik olanları tercih edilmelidir.
(D) (Y)
III. Gübreleme ile toprağın yapısında olmayan bazı elementler toprağa kazandırılır. (D) (Y)
IV. Yoğun gübreleme toprağın pH değerini değiştirdiğinden
zararlıdır. (D) (Y)
V. Toprağa atılan gübreler insan hayatını olumsuz etkiler.
(D) (Y)
Yukarıda her cümlenin sonunda doğru (D) ve yanlış (Y) sembolleri bulunmaktadır. Buna göre, bu cümleleri okuyan bir
öğrenci kaç tanesini yanlış (Y) olarak işaretler?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
I. Kimyasal gübreler toprakta uzun süreli kalıcı kirliliğe neden olur.
II. Gübreleme ile çiftçilerin aynı topraktan bir yılda daha fazla sayıda ürün almaları sağlanır.
III. Yemek tuzu kimyasal gübreler içinde en önemli olanıdır.
IV. Kimyasal gübre, meyve ve sebzeleri normal büyüklüğünden iki üç kat fazla büyüterek kaliteli ürün elde edilmesine neden olur.
V. Bitkilerin sağlıklı büyümesi için sadece gübrelemenin yapılması gerekir.
cümleleriyle sıralıyor.
Buna göre, Çağan'ın yazdığı cümlelerden kaç tanesi
doğrudur?
A) 1
9.
B) 2
İçme suları ve akarsulara
karışan zararlı
maddeler artar.
E) 5
Toprağın
sertleşmesini
engeller.
II
Topraktaki mikroorganizma
faaliyetini arttırır.
Buna göre, yukarıda verilen kavram haritasında humus
ile ilgili yargılardan hangileri doğrudur?
C) I ve III
A) Yalnız I
E) I, II ve III
7. D
B) Yalnız II
D) II ve III
8. A
9. E
Toprağın
işlenmesini
kolaylaştırır.
Humus
Humus, hayvansal ve bitkisel maddelerin uzun yıllar boyunca toprakta ayrışması ile oluşan doğal bir gübredir.
Buna göre, bu kutucuklarda yazılan bilgilerden hangileri bir toprağı analiz etmeden gübreleme yapma sonucu
gerçekleşebilir?
B) I ve II
II
III
Toprak organik
maddelerce
fakirleşir.
Gübreleme
Yukarıdaki kavram haritasında bulunan kutucuklarda gübreleme ile ilgili bilgiler verilmiştir.
D) II ve III
D) 4
I
III
A) Yalnız II
C) 3
12.
I
Toprağın üst
ksımları kumlaşıp,
alt kısımları
sertleşir.
E) Y, Y, D, D
11. Çağın; öğretmenin sorduğu gübreler ile ilgili bildiklerini;
Palme Yayıncılık
8.
C) D, D, D, Y
10. C
11. B
12. E
C) I ve II
E) I, II ve III
197
KİMYA HER YERDE
Yukarıda verilen yargılardan hangileri doğrudur?
I. Doğal gübreler bitkilerin ihtiyaç duyduğu azot ve fosforu
temin eder.
II. Kimyasal gübrelerin tarım alanlarında aşırı dozda kullanılması denizlerde balık neslinin giderek azalmasının nedenlerindendir.
III. Kimyasal gübre kullanılan bir tarım alanında faydalı mikroorganizmalar yok olur.
IV. Kimyasal gübreler toprağın niteliğini bozmaz.
ÜNİTE – 4
7.
SÖNMEMİŞ VE???
SÖNMÜŞ KİREÇ
21
1.
4.
KİMYA HER YERDE
I. Kireç, inşaat sanayinde yapıştırıcı olarak kullanılır.
II. Çimento, kum, kireç ve sudan oluşan karışım sıvadır.
III. CaCO3(k) ¡ CaO(k) + CO2(g)
tepkimesi ile kireç elde edilir.
IV. Harcın yapısında çimento, kum ve su bulunur.
ısı
B) CaO(k) + H2O(s) ¡ Ca(OH)2(k) + Isı
Yukarıdaki cümlelerden doğru olanı (D) yanlış olanı (Y)
ile değerlendirildiğinde aşağıdaki sıralamalardan hangisi elde edilir?
A) D, Y, D, Y
B) Y, Y, Y, Y
D) D, D, D, D
2.
Aşağıda verilen tepkimelerden hangisi sönmüş kirecin
sertleşmesi tepkimesidir?
A) CaCO3(k) ¡ CaO(k) + CO2(g)
C) Ca(OH)2(k) + CO2(g) ¡ CaCO3(k) + H2O(s)
D) 6CO2(g) + 6H2O(s) ¡ 6O2(g) + C6H12O6(k)
C) Y, D, Y, Y
E) CO2(g) + H2O(s) ¡ H2CO3(suda)
E) D, D, Y, Y
5. Yapı malzemelerinden betonun yapısında;
I. Çimento
II. Çakıl
III. Kum
IV. Su
Sönmüş kireç ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
yukarıda verilen maddelerden hangileri bulunur?
A) Kimyasal formülü CaO'dur.
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 4
TEST
B) Tadı acıdır.
C) Turnusol kağıdını maviye boyar.
D) Bazik karakterlidir.
E) Oda koşullarındaki pH değeri 7'den büyüktür.
A) I ve II
B) I, II ve IV
D) I, III ve IV
C) II, III ve IV
E) I, II, III ve IV
6. Aşağıdaki kimyasal tepkimelerden hangisi sönmemiş
kireçten sönmüş kireç eldesini gösterir?
A) CaO + H2O ¡ Ca(OH)2
B) CaCO3 ¡ CaO + CO2
C) Ca(OH)2 + CO2 ¡ CaCO3 + H2O
3.
Madde
I. CaCO3
II. CaO
III. Ca(OH)2
D) Ca + 1/2 O2 ¡ CaO
Adı
a. Kireç taşı
b. Sönmüş kireç
c. Sönmemiş kireç
E) CaO + CO2 ¡ CaCO3
Yaygın olarak bazı kimyasallar ve özel adları yukarıda verilmiştir.
Bu maddeler ve adları aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak eşleştirilmiştir?
A) I – a, II –c, III – b
B) I – b, II – a, III – c
C) I – a, II – b, III – c
D) I – b, II – c, III – a
7.
Sıva ile ilgili;
I. Binaların dış yüzeylerini düzgünleştirmek için kullanılır.
II. Yarı akışkan yapıdadır.
III. İçerisinde kum, kireç ve çimento bulunur.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
D) II ve III
E) I – c, II –b, III – a
198
1. D1. ?
B) I ve II
2. A
2. ?
3. 3.
A?
4. 4.
C?
5.5.E ?
6.6.A?
7.7.E?
C) I ve III
E) I, II ve IIII
Soru
Kireç ile ilgili;
I.
II.
III.
IV.
Harç yapımında bağlayıcı madde olarak kullanılır.
Kireç taşının ısıtılması (yüksek sıcaklıkta) ile elde edilir.
Kirecin sertleşmesi kimyasal bir değişimdir.
Sönmemiş kireç (CaO), su ile tepkimeye girerse sönmüş
kireç (Ca(OH)2) oluşur.
Yukarıdaki cümlelerde boşlukların uygun sözcüklerle
tamamlanabilmesi için aşağıdakilerden hangisine gerek
yoktur?
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) I, III ve IV
C) III ve IV
E) I, II, III ve IV
A) Harç
B) Sıva
C) Çimento
D) Kalsiyum hidroksit
E) Beton
9.
I
Beton
Palme Yayıncılık
12.
II
III
Çimento
Kireç taşı
Kil
Yukarıdaki kavram haritasında bulunan kutucuklarda çimento ile ilgili bilgiler verilmiştir.
Buna göre, bu kutucuklarda yazılan maddelerden hangileri çimentonun bileşenlerinden biridir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
900°C
1. CaCO3(k) ¡ X + CO2(g)
2. X + H2O(s) ¡ Y
Yukarıda denklemleri verilen tepkimeler ile ilgili;
I. Xilegösterilenmaddesönmemişkireçtir.
II. İkinciolaykirecinsöndürülmesiişlemidir.
III. Ymaddesininkimyasaladıkalsiyumhidroksittir.
yargılarından hangileri doğrudur?
A)YalnızII
B)IveII
D)IIveIII C)IveIII
E)I,IIveIII
C) II ve III
E) I ve III
ısı
10. CaCO3(k) ¡ X(k) + CO2(g)
Yukarıda verilen kimyasal reaksiyonda oluşan X katısı ile
ilgili;
13. Sönmüş kireç ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Kireç taşının 900°C–1000°C de ısıtılmasından elde edilir.
I. Su ve kum ile karıştırıldığında harç elde edilir.
II. CO2 ile etkileştiğinde sönmüş kireç elde edilir.
III. Sulu çözeltisi bazik özellik gösterir.
B) İnce kum, çimento ve su ile karıştırıldığında sıvayı meydana getirir.
yargılarından hangileri doğrudur?
D) HCl ile nötrleşme tepkimesi verir.
A) Yalnız II
B) Yalnız III
D) I ve III
C) Üç cins atom içerir.
E) Sulu çözeltisi elde kayganlık hissi uyandırır.
C) I ve II
E) II ve III
8. E
9. C
10. D
11. B
12. E
13. A
199
KİMYA HER YERDE
11. Sönmüş kirecin kimyasal adı .............. tir. Sönmüş kirecin
kum ve su ile karıştırılması sonucunda .................... elde
edilir. Kireç taşı ve kilin özel fırınlarda yüksek sıcaklıklarda
pişirilip öğütülmesiyle ............................... elde edilir. Agrega (kum ve çakıl karışımı) nın çimento ve su ile karıştırılmasıyla ...................... elde edilir.
ÜNİTE – 4
8.
3
1.
CAM VE BİLEŞENLERİ
4.
Camlar ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
KİMYA HER YERDE
A) Kuvvetli kovalent bağlar içerir.
B) Tüm türlerinde ana bileşen kumdur.
Termometre, yanma tüpleri, alevle doğrudan temas edecek her türlü parçanın yapımında kullanılan cam türü
aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sodakalsik cam
C) Paslanmaz.
B) Kristal cam
D) Elektriği iletir.
C) Silis camı
E) Saydamdır.
D) Alüminosilikat camı
E) Cam mozaik
2.
5.
I. SiO2
II. CaCO3
III. Na2CO3
Yukarıda verilen maddeler ile ilgili;
I. Üç madde karıştırılarak ısıtılırsa cam hamuru elde edilir.
II. İkinci madde yüksek sıcaklıklara kadar ısıtılırsa önemli
bir yapı malzemesi olan kireç elde edilir.
III. Üçüncü madde yağların temizliğinde kullanılır.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız II
B) I ve II
D) II ve III
E) D, D, D, Y
E) I, II ve III
B) Yalnız III
Bilge; öğretmenin sorduğu camlar ile ilgili özellikleri;
I.
II.
III.
IV.
V.
C) I ve II
Cam bir bileşiktir.
Camdaki ana bileşen sudur.
Camın yapısında Na2CO3 bulunur.
Cam çevre dostu bir malzemedir.
Üretim aşamasında değişik maddeler katılarak farklı
özelliklerde camlar elde edilebilir.
cümleleriyle sıralıyor.
E) I, II ve III
Buna göre, Bilge'nin yazdığı cümlelerden kaç tanesi
doğrudur?
A) 1
200
C) D, Y, D, Y
C) I ve III
Yukarıda verilen maddelerin hangilerinde cam kullanmak avantajlıdır?
D) I ve III
B) Y, Y, Y, D
D) Y, D, Y, D
I. Gıda maddelerinin saklanması
II. Çimento yapımı
III. Laboratuvar malzemelerinin imalatı
A) Yalnız I
Asit ve bazlardan çok kolay etkilenir.
Kimyasal tepkimelere girme isteği oldukça fazladır.
Düzenli bir tanecik yapısına sahiptir.
Geri dönüşümü olan bir maddedir.
A) Y, Y, D, D
6.
3.
I.
II.
III.
IV.
Yukarıda verilen camın yapısı ile ilgili ifadeler doğru (D)
ve yanlış (Y) olarak I, II, III ve IV yolunu izleyerek sıralandığında aşağıdakilerden hangisi doğru olur?
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 4
TEST
1. D
2. E
3. D
4. D
B) 2
5. B
6. C
C) 3
Soru
D) 4
E) 5
Farklı cam türleri özgün özellikleri sayesinde farklı kullanım
alanlarına sahiptir.
10. Çankaya ilköğretim okulu yöneticileri okullarında açtıkları laboratuvara cam malzeme almak istiyorlar.
– Sodakalsik cam: Kolay ve ucuz elde edilir. Kırılgandır ve
ısıya dayanıksızdır.
– Kurşun cam: Işığı kırma özelliğine sahiptir. Darbelere
karşı dayanıklıdır.
Buna göre yöneticilerin alacağı cam malzemelerin türü
aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?
B) Silisyum cam
Yukarıda verilen cam türlerinin kullanım alanları aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
C) Cam mozaik
Kurşun cam
D) Borosilikat cam
A) Elektrik ampülü
Ayna
E) Cam köpüğü
B) Optik araç
Pencere
C) Pencere
Floresan
D) Termometre
Elektrik ampülü
E) Ayna
Optik araç
Sodakalsik cam
KİMYA HER YERDE
A) Kurşun camı
11. Aşağıdaki maddelerden hangisi cama etki ederek camın
yapısını bozar?
A) HCl
8.
B) Su
C) HF
D) Alkol
Aşağıdakilerden hangisi bir cam türü değildir?
E) H2SO4
Palme Yayıncılık
A) Kristal cam
B) Beton
C) Silis camı
D) Alüminosilikat camı
E) Soda camı
IV
12.
II
9.
Su ile tepkime
vermez.
I
II
III
Hammaddelerinden biri kireçtir.
III
Sodakalsik
Cam köpüğü
camı, elektrik ve
duvar ve
floresan ampulü
döşeme kaplama
yapımında
malzemesi
kullanılabilir.
yapımında
kullanılabilir.
I
Borosilikat
camı optik araç
yapımında
kullanılabilir
Alüminosilikat
camı, alevle
doğrudan temas
edecek her türlü
parçanın yapıV
mında
kullanılabilir. Silis camı, UV
lambaları ile mikrop
öldürücü özel
lambaların yapımında
kullanılır.
Hammaddesi
oldukça ucuz ve
boldur.
Cam
Ayşe
Yukarıdaki kavram haritasında bulunan kutucuklarda cam
ile ilgili bilgiler verilmiştir.
Buna göre, kutucuklarda yazılan bilgilerden hangileri
doğrudur?
A) Yalnız II
B) I ve II
D) II ve III
Ayşe’nin elindeki balonların üzerindeki yazılardan hangisi yanlıştır?
C) I ve III
A) I
E) I, II ve III
7. A
8. B
9. E
10. D
11. C
B) II
12. C
ÜNİTE – 4
7.
C) III
D) IV
E) V
201
TEST
ÜNİTE – 4
SERAMİK VE PORSELEN
4
1.
3.
I
Bu oyun kartlarından hangisi herhangi bir kutucuktan
başlanıp saat yönünde ilerlendiğinde kilin seramik haline
gelebilmesi için üretim aşamalarını gösterir?
KİMYA HER YERDE
Yapımındaki ilk
işlem öğütmedir.
II
III
Parlaklık
kazandıran
safsızlıklar içerir.
Seramik
Öğrenciler, Kimya dersi için oyun kartları hazırlamışlardır.
A)
B)
Hamurun
haz›rlanmas›
Kil
ürünüdür.
Hamurun
haz›rlanmas›
fiekillendirilmesi
Piflirilmesi
fiekillendirilmesi
Kurutulmas›
Piflirilmesi
Kurutulmas›
Yukarıdaki kavram haritasında bulunan kutucuklarda boyalar ile ilgili bilgiler verilmiştir.
C)
Buna göre, kutucuklarda yazılan bilgilerden hangileri
doğrudur?
A) Yalnız II
B) I ve II
D) II ve III
D)
Kurutulmas›
fiekillendirilmesi
Piflirilmesi
C) I ve III
Piflirilmesi
fiekillendirilmesi
Hamurun
haz›rlanmas›
E) I, II ve III
Hamurun
haz›rlanmas›
Kurutulmas›
E)
Kurutulmas›
Hamurun
haz›rlanmas›
Piflirilmesi
Palme Yayıncılık
fiekillendirilmesi
2.
4.
Aşağıdaki maddelerden hangisi seramik grubuna dahil
değildir?
A)
B)
Kilin plastisite (şekillendirebilme) özelliği kazanabilmesi
için kesinlikle karıştırılması gereken madde aşağıdakilerden hangisidir?
A) Alkol
B) Amonyak
D) Boya
Porselen
C)
E) Aseton
Kiremit
D)
Beton
5.
Toprak testi
E)
Seramik üzerine sürülen, metal oksitlerin seramiğin pişme derecesinden daha düşük bir sıcaklıkta camlaşması
ile oluşan ve seramiğe yeni özellikler kazandıran tabaka
aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sır
B) Fayans
Fayans
202
C) Su
D) Kil
1. E
2. C
3. A
4. C
5. A
C) Porselen
E) Pigment
Soru
10. Porselen ve seramik ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
A) Porselenin yüzeyi mattır.
B) Porselen ışığı geçirmezken, seramikler ışığı geçirir.
C) Porselen ürünlerin pişirme sıcaklığı seramik ürünlerininkinden yüksektir.
Yukarıdaki cümlelerden doğru olanı (D) yanlış olanı (Y)
ile değerlendirildiğinde aşağıdaki sıralamalardan hangisi elde edilir?
A) D, D, D, Y
B) Y, D, D, Y
D) Y, Y, D, D
7.
D) Porselen, sıcaklık değişimine dayanıklıdır.
E) Porselen, gövde ve sır olmak üzere iki kısımdan oluşur.
C) D, D, Y, Y
E) D, Y, D, Y
11. Porselen ve seramik ile ilgili;
I. Kireç taşı (CaCO3.
II. Kum (SiO2.
III. Feldspat
I.
II.
III.
IV.
V.
Yukarıda verilenlerden hangileri porselenin temel malzemelerinden birisidir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
8.
özelliklerden kaç tanesi her ikisi için de ortaktır?
E) I, II ve III
A) 1
I. Dişçilik
II. Mutfak eşyaları
III. Yalıtım
Yukarıda verilen alanların hangilerinde porselen kullanılmaktadır?
A) Yalnız I
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
Palme Yayıncılık
D) II ve III
C) I ve II
Su emme özelliği
Sırlanma özelliği
Yapısında kil bulundurma
Pişirme sıcaklığı
Işık geçirgenliği
B) I ve II
D) II ve III
12. Aşağıda bazı öğrencilerin porselenin yapısındaki maddelerle
ilgili aralarında geçen konuşmalar verilmiştir.
C) I ve III
Kaolin, porselen
hamurunun kolay flekil
almas›n› ve renk
almas›n› sa€lar.
E) I, II ve III
Feldspat, porselenin
cams› görünümünü sa€lar.
İrem
Esma
Kuvars, porselenin ›s›ya
ve kimyasal etkilere
dayan›kl› olmas›n› sa€lar.
9.
Seramiğe uygulanan sırlama işlemi sonucunda;
I. Seramikler sıvı sızdırmaz hale gelir.
II. Seramik, renk ve desen görünümü kazanır.
III. Seramik kolay temizlenir ve kir tutmaz hale gelir.
Buna göre, hangi öğrencilerin söyledikleri doğrudur?
yukarıda verilen değişmelerden hangileri gözlenir?
A) Yalnız Görkem
A) Yalnız I
C) İrem ve Esma
B) I ve II
D) II ve III
Görkem
C) I ve III
D) İrem ve Görkem
E) İrem, Esma ve Görkem
E) I, II ve III
6. A
7. D
8. E
9. E
10. B
11. B
B) Esma ve Görkem
12. E
203
KİMYA HER YERDE
I. Porselen hammaddelerinden kil, seramiklerin de ana
maddesidir.
II. Porselen seramik grubunun bir üyesidir.
III. Seramik maddeler gözeneklidirler.
IV. Seramikler çarpmalara ve ani sıcaklık değişimlerine dayanıklıdırlar.
ÜNİTE – 4
6.
TEST
Boyalar genel olarak
çözücü, bağlayıcı ve
renklendiriciden oluşur.
1.
KİMYA HER YERDE
D
4.
Y
Bazı boyalarda
çözücü olarak tiner
kullanılabilir.
B)
Yağlı boyalar sağlık
açısından
zararsızdır.
Y
D
Aşağıda verilenlerden hangisi yaygın malzemeler arasında yer almaz?
A)
Cam
Y
D
Boya
C)
Boyalarda kullanılan
bağlayıcılar boyanın
ana maddesidir.
D
1
Bağlayıcılar,
boyalara sertlik
kazandırırlar.
Y
D
2
Y
3
D)
Renklendiriciler
sıvı taneciklerdir.
Y
D
4
5
Seramik
Kireç
E)
6
Yukarıdaki ifadeleri doğru cevaplamak isteyen öğrenci
hangi numaraya ulaşır?
A) 1
2.
B) 2
D) 4
E) 5
I. Boyalarda parlaklık, renk ve dış etkilere karşı dayanıklılığı sağlayan madde pigmentlerdir.
II. Boyalar dekoratif amaçlı kullanılabilir.
III. İncelticiler, boyalara akışkanlık kazandırırlar.
IV. Boyalara sertlik, yüzeye parlaklık ve sağlamlık veren
boya katkı maddesi bağlayıcılardır.
Demir
5.
A) Pigment
A) D, Y, Y, D
D) Porselen
B) Y, D, Y, D
B) Kireç
C) Seramik
C) D, D, Y, D
E) Y, Y, D, Y
E) Çimento
Boya yapımında renklendirici olarak kullanılan maddeler
ile ilgili;
I. Dayanıklılığı arttırırlar.
II. Suda iyi çözünmelidirler.
III. Hava koşullarından zarar görmemelidirler.
6.
A) Yalnız I
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
D) I ve III
Boyanın yapısında yer alan bağlayıcılar ile ilgili,
I. Boyanın karakteristik özelliğini belirlerler.
II. Dayanıklılık ve sertlik kazandırırlar.
III. Boyanın incelmesini sağlarlar.
yargılarından hangileri yanlıştır?
204
Boyalarda renklendirici olarak kullanılan maddelere ne
ad verilir?
Yukarıdaki ifadeler doğru (D) ve yanlış (Y) olarak I, II, III
ve IV yolunu izleyerek sıralandığında aşağıdakilerden
hangisi doğru olur?
D) D, D, D, D
3.
C) 3
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 4
BOYALAR VE
???
BİLEŞENLERİ
51
C) I ve II
A) Yalnız I
E) II ve III
1. ?1. A
B) Yalnız II
D) II ve III
2. ?2. D
3. ?3. B
4. ?4. E
5. ? 5. A
6. ? 6. C
7. ?
C) I ve II
E) I, II ve III
Soru
I. Boyanan yüzeyin hava almasını aza indirger.
II. Çözücüsü sudur.
III. Boyandığı ortamda koku bırakmaz.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
A) Yalnız I
B) I ve II
C) I ve III
E) I, II ve III
B) I ve II
D) II ve III
Boyanın uçucu kısmını oluşturan maddeler ile ilgili;
C) I ve III
E) I, II ve III
12. Su bazlı (plastik) boyalar ile ilgili;
I. Bağlayıcı maddeler olarak bilinir.
II. Boyanın özelliğini değiştirmeden incelten sıvılardır.
III. Su, aseton ve toluen örnek verilebilir.
I. Çözücüsü organik olan maddelerdir.
II. Boyandığı ortamda koku bırakır.
III. İnsan sağlığına zararı yoktur.
yargılarından hangileri yanlıştır?
yargılarından hangileri yanlıştır?
A) Yalnız I
B) I ve II
C) I ve III
A) Yalnız I
E) I, II ve III
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
Palme Yayıncılık
D) II ve III
KİMYA HER YERDE
Yukarıda verilen katkı maddelerinden hangileri boyaların bileşenlerinden birisidir?
D) II ve III
8.
11. Yağlı (sentetik) boyalar ile ilgili;
I. Çözücüler (incelticiler)
II. Bağlayıcı maddeler
III. Renklendiriciler
ÜNİTE – 4
7.
9.
Su bazlı boyaya su eklenerek boyanın seyreltilmesi işlemi;
13.
I. Kokusuz olma
II. Bina dış yüzeylerinin boyanmasında kullanılma
III. Yüzeyleri dış etkilerden koruma
I. Boyanın örtücülük özelliği kazanmasına
II. Boyanın daha renkli olmasına
III. Boyanın yüzeye uygulanmasını kolaylaştırmasına
Yukarıdakilerden hangileri su bazlı ve yağlı boyanın ortak özelliklerindendir?
yukarıdakilerden hangilerine sebep olur?
A) Yalnız I
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
C) Yalnız III
B) Yalnız II
D) I ve III
C) Yalnız III
E) II ve III
E) II ve III
14. Boyalar ile ilgili;
10.
I. Havaya karşı direncini artırma
II. Binaların sarsıntılara karşı direncini artırma
III. Dekoratif görünüm kazandırma
I. Renklendirici maddeleri bir arada tutan ve boya tabakasının oluşmasını sağlayan maddeler bağlayıcıdır.
II. Boyaya akışkanlık veren ve uygulanmasını kolaylaştıran
su ve tiner gibi maddeler çözücüdür.
III. Su bazlı boyalar sürüldüğü yüzeyin hava almasını sağlar.
Yukarıdakilerden hangileri boyanın bir yüzeye uygulanma amaçlarından birisi olabilir?
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
7. E
E) II ve III
C) I ve II
B) I ve II
D) II ve III
8. ? 8. A 9. ? 9. C 10. ? 10. D 11. ? 11. A 12. ? 12. B 13. ? 13. C 14. ? 14. E
C) I ve III
E) I, II ve III
205
ÇEVRE KİMYASI
4.
Su kirliliği ile ilgili;
KİMYA HER YERDE
I. Büyük bir küresel sorundur.
II. Birçok ölüm ve salgın hastalıklara sebep olur.
III. Yanardağlar, rüzgar ve depremler doğal yoldan su kirliliğine sebep olur.
Özgün; öğretmenin sorduğu asit yağmurları ve etkileri ile
ilgili özellikleri;
I.
II.
III.
IV.
yargılarından kaç tanesi doğrudur?
Tarihi eserlerde tahribat yapar.
Suların asitlik derecesini arttırarak canlılara zarar verir.
Canlılarda solunumu zorlaştırır.
Fabrika bacalarından çıkan gazların havadaki su buharı
ile etkileşmesi sonucu oluşur.
cümleleriyle sıralıyor.
Buna göre, Özgün’ün yazdığı cümlelerden kaç tanesi
doğrudur?
2.
.........
.........
Toprak
kirlili€i
.........
5.
.........
Yukarıda verilen kavram haritasındaki boşluklara toprak kirliliğine ait aşağıdaki bilgilerden hangisi yazılamaz?
I.
II.
III.
IV.
V.
Besin maddelerinin çeşitliliği azalır.
Maden yataklarının oluşumu artar.
Bitki gelişimi azalır.
Yararlı mikroorganizmalar yok olur.
Toprağın su geçirgenliği azalır.
I. Sanayi atıklarının uygun şekilde depo edilmemesi
II. Fosil yakıtların aşırı ve bilinçsiz kullanımı
III. Yenilenebilen enerji kaynaklarının kullanılması
Yukarıdakilerden kaç tanesi çevreye zarar verir?
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 4
1.
6.
I. Yeşil bitkiler kirli havayı temizler.
II. Küresel ısınma ve kanser olaylarının artması çevre kirliliğinin sonuçlarındandır.
III. Fabrika bacalarına filtre takmak hava kirliliğini azaltır.
Yukarıda verilen yargılardan kaç tanesi doğrudur?
3.
I.
II.
III.
IV.
V.
Zirai ilaçlar
Kömürle çalışan santraller
Volkanik patlamalar
Sanayi atıkları
Kanalizasyon şebekesinin arıtılmadan toprağa verilmesi
7.
Yukarıda verilenlerden hangisi çevre kirliliğine yol açan
doğal etkilerdendir?
I. Kimyasal gübreler ve tarım ilaçları toprak kirliliğine neden olur.
II. Asit yağmurları sonucu yeraltı su kaynakları kirlenir.
III. Endüstriyel atıklar ve kanalizasyon atıkları su kirliliğine
neden olur.
Yukarıda verilen yargılardan kaç tanesi doğrudur?
206
1. 3
2. II
3. III
4. 4
5. 2
6. 3
7. 3
Soru
2.
Fabrika bacalarından çıkan gazlar .................................... kirliliğine yol açar.
3.
Deterjanlar, egzoz dumanı ve hidrojen gazından .................................... tanesi çevre kirliliğine yol açar.
4.
Ağır metaller, plastikler ve fenol türevleri .................................... ve .................................... kirliliğine neden olan en önemli
maddelerdir.
5.
Ağır metal kirliliğinin en önemli kaynaklarından biri de .................................... dumanıdır.
6.
Çevreye atılan her türlü zararlı atık bir şekilde .................................... ve toprağı kirletir.
7.
Suni gübrelerin aşırı ve bilinçsiz kullanılması .................................... kirliliğine neden olur.
8.
Kanalizasyon şebekelerinin arıtılmaksızın doğrudan toprağa verilmesi .................................... kirliliğine neden olur.
9.
.................................... larımızı kirleten bir etmende denizlerdeki tanker kazalarıdır.
10. Kloroflorokarbonlar, parfümler, deodorantlar .................................... tabakasının tahrip olmasına neden olmaktadır.
11. Kullanım dışı kalan atıklardaki cam, plastik, kağıt, metal gibi ürünler .................................... değerlendirilir.
12. .................................... işleminin yaygınlaştırılması çevre korunmasının yanında ekonomik kazanç sağlamaktadır.
13. Toprağın pH değerinin değişmesi .................................... etkiler.
14. .................................... kirliliği sudaki canlı türünün azalmasına sebep olur.
15. Toplu taşıma araçlarını kullanmak .................................... kirliliğini azaltır.
16. Soğutucu ve spreylerde kullanılan gazlar .................................... kirliliğine yol açar.
1. toprak 2. hava 3. 2 4. toprak, su 5. egzoz 6. su 7. toprak
8. toprak 9. Su
10. ozon 11. geri dönüşümde 12. Geri dönüşüm 13. verimliliği 14. Su 15. hava 16. çevre
207
KİMYA HER YERDE
Toprakların fiziksel, kimyasal ve biyolojik dengelerinin çeşitli kirletici unsurlarla bozulması olayına .................................... kirliliği
adı verilir.
ÜNİTE – 4
1.
ÜNİTE – 4
KİMYA HER YERDE
1.
Yakıt, trafik ve doğal yollardan oluşan bazı gazlar hava kirliliğine yol açar.
2.
Fabrikaların su havzalarına yakın yerlere kurulması su kirliliğine neden olur.
3.
Suların kirlenmesi sonucu içilebilir su miktarı azalır.
4.
Sera gazları, tozlar ve ozon tüketici gazlar hava kirliliği oluştururlar.
5.
Deterjanlar, boyalar, ağır metal katyonları sularda kirlilik oluştururlar.
6.
Tarım ilaçları çevre dostudurlar.
7.
Egzoz gazları havayı kirletir.
8.
Ağır metaller ve suni gübreler toprak kirliliğine yol açar.
9.
Çevre kirliliğinin azalması için kirletici atıkların filtrasyonu ve daha temiz enerji kaynaklarının kullanımının yaygınlaştırılması
gereklidir.
10. Fosil yakıtların kullanılması, sanayi tesislerinde baca gazları için filtreleme yapılmaması ve motorlu taşıtların yoğun olarak
kullanılması hava kirliliğine yol açan en önemli nedenlerdir.
11. Ağır metaller içeren atıklar, kimyasal gübreler, deodorantlar çevre kirliliği oluşturur.
12. Ağır metal kirliliği insanlarda kalp, böbrek, akciğer vb. organlarda hastalıklara neden olur.
13. Çevre kirliliğinin en az seviyeye indirilebilmesi için geri dönüşümü mümkün olan maddelerin üretimde kullanılması gereklidir.
14. Üretim tesisleri atıklarını havaya, suya ya da toprağa arıtmadan vermemelidirler.
15. Düşük kalorili ve kükürt oranı yüksek kömürlerin yakılması hava kirliliğinin sebeplerindendir.
16. Verimli alanların sanayi bölgesine dönüştürülmesi toprak kirliliğini azaltır.
208
1. D
2. D
3. D
4. D
5. D
6. 1.
Y B 7. D 2.8.DD
9. 3.
D B 10. D 4. A11. D
5.12.
CD
13. D
Soru
14. D
15. D
16. Y
TEST
1.
ÜNİTE – 4
HAVA KİRLİLİĞİ
1
5.
Yukarıda verilen olaylardan hangileri sera etkisinin sonuçlarındandır?
A) Yalnız II
B) I ve II
D) II ve III
IV
III
II
C) I ve III
Ozon
KİMYA HER YERDE
I. Küresel ısınmanın gerçekleşmesi
II. Buzulların erimesi
III. Güneş ışınlarının dünya dışına çıkamaması
V
Hidrojen
Oksijen
Karbondioksit
E) I, II ve III
I
Su buharı
2.
I. Kömür yakılması yaygınlaştırılmalıdır.
II. Şahsi araçların kullanımının artması sağlanmalıdır.
III. Sanayi tesislerinin seçiminde şehir merkezleri ön planda
olmalıdır.
Orhan
Yukarıda verilenlerden hangileri hava kirliliğini önlemek
için alınan önlemlerden değildir?
B) I ve II
D) II ve III
3.
C) I ve III
E) I, II ve III
1. Toplu taşıma araçlarının kullanılması
2. Sanayi tesislerinde doğalgaz kullanılması
3. Karayolu yerine deniz ve demiryolu taşımacılığının artırılması
4. Ozon tabakasına zarar veren gazların salınımının azaltılması
5. Fosil yakıtların yerine yenilenebilir enerji kaynaklarının
kullanılması
Orhan'ın elindeki balonların üzerinde yazılanlardan hangisi yeryüzünden yansıyan ışınların atmosfer dışına çıkmasını engelleyerek sera etkisine neden olur?
Palme Yayıncılık
A) Yalnız II
A) I
6.
4.
B) 4
C) 3
D) 2
C) III
D) IV
E) V
Sera etkisi sonucu;
I. Dünyanın ortalama sıcaklığı artar.
II. Mevsimlerde değişmeler gözlenir.
III. Kuraklaşmalar azalır.
yukarıdaki olaylardan hangileri gerçekleşir?
Yukarıda verilenlerden kaç tanesi hava kirliliğini önlem
yollarından birisi olabilir?
A) 5
B) II
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) II ve III
E) 1
7.
Aşağıda verilenlerden hangisinden çıkan zehirli gazlar
asit yağmurlarının oluşmasında en büyük rolü oynar?
C) I ve II
E) I, II ve III
Asit yağmurları ile ilgili;
I. Fosil yakıtlardan çıkan gazların su buharı ile birleşmesi
sonucunda oluşur.
II. Toprağın yavaş yavaş pH değerinin değişmesine yol açar.
III. Ağaç ve bitkilerin topraktan beslenmesine engel olur.
A) Otomobiller
B) Uçaklar
C) Fabrikalar
yargılarından hangileri doğrudur?
D) Trenler
A) Yalnız I
E) Orman yangınları
B) I ve II
D) II ve III
1.1.? E
2.2.
?E
3. 3.
?A
4. 4.
? C
5. ?5. B
6. 6.
? C
7. 7.
? E
C) I ve III
E) I, II ve III
209
12.
Aşağıdaki gazlardan hangisi atmosferi kirletmez?
B) SO2
A) CO2
D) CO
E) NO2
KİMYA HER YERDE
Yağmurla yeryüzüne
inerek toprak
ürünlerine zarar verir.
Hande
9.
I. Tozlar
II. Ozon tüketen gazlar
III. Zehirli gazlar
Nazlı
Akın
Yukarıda verilen maddelerden hangileri hava kirliliğine
neden olur?
A) Yalnız III
Su buharı ile
birleşip değişime
uğramaktadır.
Fabrikalardan ve
otomobillerden atmosfere
salınır.
C) H2
B) I ve II
D) II ve III
Banu öğretmen dersin sonunda rastgele seçilen üç öğrenciden çevre kirliliği ile ilgili bilgiler edinmiştir. Sırasıyla Hande,
Nazlı ve Akın’ın söylediği cümleler hangi olayı anlatmaktadır?
C) I ve III
E) I, II ve III
A) Toprak kayması
B) Asit yağmurları
C) Tarım ilaçları
D) Sel baskını
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 4
8.
10. Asit yağmurları;
I. Suların asitlik derecesini azaltır.
II. Çölleşmeye neden olur.
III. Yapılara zarar verir.
olaylarından hangilerine neden olur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) II ve III
C) Yalnız III
E) Sera etkisi
13.
I. SO2 gazı havadaki su buharı ile etkileşerek asit yağmurlarına sebep olur.
II. Ozon tabakasının incelmesi hava kirliliğinin sonuçlarındandır.
III. Soğutucu gazlar atmosfere salındığında ozon tabakasının delinmesini önler.
Yukarıda verilen yargılardan hangileri doğrudur?
E) I, II ve III
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
11.
210
A) Su buharı
B) Amonyak gazı
Yukarıda verilenlerden hangileri ozon tabakasının delinmesinin temel nedeni değildir?
C) Oksijen gazı
A) Yalnız II
E) Azot gazı
D) II ve III
E) I, II ve III
14. Aşağıda verilen gazlardan hangisinin atmosfere aşırı salınması küresel ısınmaya neden olur?
I. Alternatif enerji kaynaklarının kullanılması
II. Çöplerin geri dönüşüm kutularına atılması
III. Güneş enerjisinden elektrik enerjisi eldesi
B) I ve II
C) I ve III
D) Karbondioksit gazı
E) I, II ve III
8. C
9. E
C) I ve III
10. D
11. E
12. B
13. B
14. D
Soru
TEST
1.
5.
Su kirliliği ile ilgili;
Yukarıdaki verilenlerden hangileri su kirliliği oluşturur?
I. Sudaki oksijen miktarı azalır.
II. Yalnız doğal olaylar sonucu meydana gelir.
III. Deniz ve göllerde bulunan canlı çeşitliliği artar.
A) Yalnız I
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
D) I ve III
C) I ve II
A) Yalnız I
E) II ve III
B) I ve II
D) II ve III
2.
Su kaynaklarının tükenmesinin nedenleri;
6.
I. Toplum yapısı geliştikçe kişi başına tüketilen su miktarının artması
II. Sanayileşme sonucu sularda biriken kirleticilerin artması
III. Endüstriyel atıklardaki ağır metaller
B) I ve II
3.
B) Yalnız II
4.
7.
– Petrol
Yukarıdaki kimyasal maddelerden kaç tanesi su kirleticiler olarak adlandırılabilir?
C) I ve II
A) 5
8.
C) I ve II
2. E 2. ?
B) 4
C) 3
4. E4. ?
E) 1
Yukarıda verilenlerden hangileri suların kirlenmesi ile
oluşan sorunlardan biridir?
B) Yalnız III
D) I ve III
3. D3. ?
D) 2
I. Sularda bulunan oksijen oranının azalması
II. Göllerde ve denizlerde canlıların ölmesi
III. Yeraltı sularının kullanılamaz hale gelmesi
A) Yalnız II
E) I, II ve III
1. A 1. ?
– Deterjanlar
– Boyalar
Yukarıda verilenlerden hangileri çevre kirliliği yaratır?
D) I ve III
E) I, II ve III
– Yeraltı su kaynakları
E) II ve III
B) Yalnız II
C) I ve III
– Böcek öldürücü ilaçlar
I. Su kirliliği
II. Sera etkisi
III. Fosil yakıtlar
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
Yukarıda verilen olaylardan hangileri su kirliliğinin sonuçlarındandır?
D) I ve III
I. Batmış gemi kalıntıları
II. Çöplerin ve atık suların denize karışması
III. Denizlerde açılan petrol kuyularından çıkan sızıntılar
E) I, II ve III
I. Kanser ve astım hastalıklarının artması
II. Suların donması
III. Göl ve nehirlerdeki balık türlerinin azalması
A) Yalnız I
E) I, II ve III
A) Yalnız I
C) I ve III
Palme Yayıncılık
D) II ve III
C) I ve III
Yukarıda verilenlerden hangileri su kirliliğine sebep olmaktadır?
yukarıdakilerden hangileri olabilir?
A) Yalnız II
KİMYA HER YERDE
I. Deterjanların kanalizasyonlara karışması
II. Buzun erimesi
III. Denizlerdeki suyun buharlaşması
ÜNİTE – 4
SU KİRLİLİĞİ
???
12
5. A5. ?
6. E6. ?
7. B7. ?
C) I ve II
E) I, II ve III
8. E
211
12.
KİMYA HER YERDE
I. Sıvı atıkların süzülüp zararlı maddelerin arıtılmasından
sonra çevreye salınması
II. Gerek duyulduğunda atıkların ormanın içerisine bırakılması
III. Katı atıkların fabrika içinde uygun ortamda bekletilip
daha sonra katı atık merkezlerinde kontrol altında imha
edilmesi
Yukarıda verilen önlemlerden hangileri fabrikaların sebep olduğu çevre kirliliğini azaltmaya yönelik bir çalışmadır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) II ve III
I.
II.
III.
IV.
V.
Yağlar
Kanalizasyon atıkları
Zirai mücadele ilaçları
Tarım alanlarında kullanılan kimyasal gübreler
Sanayi atıkları
Yukarıda verilenlerden kaç tanesi sularda kirlenmeye
neden olur?
A) 5
B) 4
C) 3
D) 2
E) 1
C) I ve III
E) I, II ve III
13. Su kirliliğini önlemek için;
10.
I. Petrol kökenli kimyasal maddelerin su kaynaklarına karışması
II. Düşük kalitedeki yakıtların çevrede ağır metal atıkları
oluşturması
III. Kimyasal madde taşıyan gemilerin batması
Yukarıdaki olaylardan hangileri çevre kirliliği oluşturan
faktörlerdendir?
A) Yalnız II
B) I ve II
D) II ve III
I. Ağır metaller suya atılmalıdır.
II. Su havzalarına yakın yerlere fabrikalar kurulmalıdır.
III. Şehir kanalizasyon şebekeleri su kaynaklarına bağlanmamalıdır.
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 4
9.
yukarıdakilerden hangilerinin yapılması uygun değildir?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
14.
I
Petrol türevleri
ve yağlar
II
III
Ağır metaller
11. Suların kirlenmesi sonucu;
Buna göre, bu kutucuklarda yazılan bilgilerden hangileri su kirliliğine neden olur?
yukarıdakilerden hangileri gerçekleşmez?
B) Yalnız III
D) I ve III
212
A) Yalnız I
C) I ve II
B) Yalnız II
D) I ve III
E) II ve III
9. C
Yağmur sularının
göllerde
birikmesi
Yukarıdaki kavram haritasında bulunan kutucuklarda su
kirliliği ile ilgili bilgiler verilmiştir.
I. Sularda yaşayan balık ölümleri artar.
II. Zararlı dip çamurları oluşur.
III. Sudaki çözünmüş oksijen oranı artar.
A) Yalnız I
Su
kirliliği
10. E
11. B
12. A
13. B
14. D
E) II ve III
Soru
C) Yalnız III
TEST
1.
4.
Toprağı tehdit eden unsurlardan birisi olan erozyon ile
ilgili;
Yukarıdakilerden hangileri toprak kirliliğine sebep olmaz?
I. Verimli toprakların yok olmasını sağlar.
II. Toprak için yararlı mikroorganizmaları azaltır.
III. Tarıma elverişli yerlerin oluşmasını sağlar.
A) Yalnız I
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız III
D) I ve III
C) I ve II
A) Yalnız I
E) II ve III
B) Yalnız II
D) I ve III
2.
C) I ve II
E) II ve III
I
İnsanların kullanmış
olduğu parfümlerin
artması
5.
III
II
Ağaç yapraklarının
çevreye dökülmesi
Çevre
kirliliği
I. Toprağın su geçirgenliğinin azalması
II. Topraktan alınan verimin azalması
III. Bitki gelişiminin ve kalitesinin azalması
Yukarıdakilerden hangileri toprak kirliliğinin sonuçlarındandır?
Orman
yangınları
A) Yalnız I
Buna göre, bu kutucuklarda yazılan bilgilerden hangileri
çevre kirliliğine neden olur?
A) Yalnız II
B) I ve II
D) II ve III
B) I ve II
D) II ve III
Palme Yayıncılık
Yukarıdaki kavram haritasında bulunan kutucuklarda çevre
kirliliği ile ilgili bilgiler verilmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi toprak kirliliğine neden olmaz?
A) Bitki artıkları
B) D, Y, D, Y
B) Plastikler
D) Tarım ilaçları
7.
Yukarıdaki cümlelerden doğru olanı (D) yanlış olanı (Y)
ile değerlendirildiğinde aşağıdaki sıralamalardan hangisi elde edilir?
D) D, D, D, D
E) I, II ve III
E) I, II ve III
I. Pilleri doğrudan doğaya atmak ağır metal kirliliğine neden olur.
II. Toprak kirliliğine neden olan maddeler su kirliliğine de
neden olabilir.
III. Kullanılmış pillerin organik çöpler ile aynı işleme tabi tutulması ağır metal kirliliğine neden olur.
IV. Tarlalardaki zararlı böcekleri öldürürken kullanılan ilaçlar
su kaynaklarına geçebilir.
A) Y, D, D, Y
C) I ve III
C) I ve III
6.
3.
KİMYA HER YERDE
I. Göllerdeki suyun buharlaşması
II. Toprak kayması
III. Buzun erimesi
B) I ve II
D) II ve III
2. B
3. D
E) Endüstriyel atıklar
I. Küresel ısınma
II. Ozon tabakasının incelmesi
III. Erozyon sonucu oluşan toprak kaybı
A) Yalnız II
E) Y, Y, D, Y
1. D
C) Gübreler
Yukarıda verilenlerden hangileri bir çevre sorunudur?
C) Y, D, Y, D
4. C
5. E
6. A
7. E
ÜNİTE – 4
TOPRAK???
KİRLİLİĞİ
13
C) I ve III
E) I, II ve III
213
12.
I. Otomobil lastikleri
II. Plastikler
III. Atık piller
Yukarıdakilerden hangileri çevre kirliliğine sebep olur?
KİMYA HER YERDE
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
I. Atık piller toplanmalı
II. Termik santraller yaygınlaştırılmalı
III. Kimyasal gübreler yerine organik gübreler kullanılmalı
Yukarıda verilenlerden hangileri çevre kirliliğini azaltmak için alınacak önlemlerden biridir?
C) I ve III
A) Yalnız I
E) I, II ve III
B) Yalnız II
D) I ve III
9.
13.
I. Tarım alanlarının yerleşime açılması
II. Tarımsal faaliyetlerin bilinçli yapılması
III. Tarım alanlarının sanayi faaliyetlerine açılmaması
Yukarıda verilenlerden hangileri toprak kirliliğinin önlenmesinde etkili değildir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
10.
C) I ve II
Tarımda kullanılan ilaçlar
Sanayi atıkları
Yeşil ve ağaçlık alanların artması
Asit yağmurları
B) III ve IV
D) I, III ve IV
I. Kimyasal maddelerin toprakta birikmesi üretimi ve kaliteyi düşürür.
II. Topraktaki faydalı bakteri ve mikroorganizmaların artmasına neden olur.
III. Toprakta ağır metallerin birikmesi tarımsal alanları yok
eder.
14.
C) I, II ve IV
E) II, III ve IV
I. Ambalaj sanayinde karton ve cam gibi yeniden kullanılabilir maddeler seçilmeli
II. Sanayi atıkları arıtılmadan toprağa verilmemeli
III. Tarım ilaçlarında ve gübrelemede yanlış uygulamalar önlenmeli
Yukarıdaki ifadelerden hangileri toprak kirliliğinin artmasının sonuçlarından değildir?
Yukarıda verilenlerden hangileri çevre kirliliğine karşı
alınacak önlemlerdendir?
A) Yalnız I
A) Yalnız II
B) Yalnız II
C) I ve II
I. Yanardağ gazları
II. Sigara dumanı
III. Kimyasal ve biyolojik silah kullanımı
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
9. A
E) I, II ve III
I. Gerekmedikçe klima ve soğutucu kullanmama
II. Çevre dostu alternatif enerji kaynaklarının kullanımını
yaygınlaştırma
III. Sanayi fabrikalarının atıklarını göl, akarsu ve denizlere
kontrolsüz boşaltmaları
IV. Tarıma elverişli arazilere binalar yapılması
A) III ve IV
E) I, II ve III
8. E
B) I ve III
D) II ve IV
10. B
11. E
C) I ve III
Yukarıda verilen olaylardan hangileri çevre kirliliğini
azaltacak önlemlerden değildir?
Yukarıdakilerden hangileri çevre kirliliğine sebep olur?
A) Yalnız II
B) I ve II
D) II ve III
E) II ve III
15.
214
E) II ve III
A) I ve II
E) II ve III
D) I ve III
11.
I.
II.
III.
IV.
C) I ve II
Yukarıda verilenlerden hangileri toprak kirliliğine neden
olur?
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 4
8.
12. D
13. C
14. E
C) I ve II
E) II ve III
Soru
15. A
GERİ DÖNÜŞÜM
4
1.
I. Geridönüşümişaretiolanürünlerinsatınalınması
II. Plastikmalzemelerinkullanımınınarttırılması
III. Cam, kağıt, karton, plastik, metal gibi atıkların diğer
çöplerdenayrıtoplanılması
Yukarıda verilen ifadelerden hangileri geri dönüşüme
katkı sağlar?
Geridönüşüm,kullanımdışıkalançöpünhammaddeolarak
kullanılıpyenidenüretimekatılmasıdır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi geri dönüşümün yararlarından biri değildir?
A)YalnızII
B)IveII
D)IIveIII C)IveIII
E)I,IIveIII
A) Yüksekorandaenerjitasarrufusağlanır.
B) Geridönüşümekazandırılanmaddelerinçevreyikirletmesiönlenmişolur.
C) Nüfus artışı ile orantılı olarak artan tüketimin doğal
dengeyibozmasıazdaolsaengellenmişolur.
D) Hammaddeçeşitliliğiazaltılmışolur.
4.
E) Ülkeekonomisinekatkısağlanmışolur.
Geri dönüşüm ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi
doğrudur?
A) Kullandığımıztümmaddeleringeridönüşümügerçekleştirilebilir.
2.
B) Plastikvecamgeridönüşümiçinkullanılamaz.
II
IV
Palme Yayıncılık
I
III
V
C) Kullanımdışıkalanatıklarınhammaddeolaraktoplanılıpyenidenüretimekatılmasıdır.
D) Fosilyakıtlarkullanılır.
E) Geridönüşümleeldeedilenenerjibiyokütledir.
VI
Yukarıda verilen maddelerin geri dönüşüm durumlarına
göre sınıflandırılması aşağıdakilerden hangisinde doğru
verilmiştir?
5.
Yukarıda gösterilen logo ile ilgili aşağıdakilerden hangisi
yanlıştır?
A) II,IV,V I,III,VI
A) Atıklarınçeşitliişlemlerdengeçirilerekyenidenkullanılmasınısağlar.
B) I,II,VI III,IV,V
B) Doğalkaynaklarınkorunmasınısağlar.
C) I,IV,VI II,III,V
C) Havakirliliğiyerinesukirliliğinesebepolur.
D) I,V,VI II,III,IV
D) Hammaddeisrafınınazaltılmasınısağlar.
E) II,III,V I,IV,VI
E) Kaynaktasarrufununyapılmasınısağlar.
1. ?
2.1.
?D
3. 2.
? A
4. ?
3. E
5. ?4. C
6. ?
5. C
7. ?
215
KİMYA HER YERDE
3.
ÜNİTE – 4
TEST
?
1
KİMYA HER YERDE
Dilek, sınıfta anlatacağı konu ile ilgili yukarıdaki resimleri hazırlamıştır.
Bu resimler dikkate alındığında son resimde Dilek'in
aşağıdakilerden hangisini kullanması uygun olmaz?
A)
Günümüzde doğada oluşabilen bazı atık ürünler, aşağıdaki
tabloda verilmiştir.
Dergi
kitap
2
Kömür
Yemek
artığı
4 Kullanılmış
pil
5
Atık
sular
6
Metal
kutu
7
8
Cam
şişe
9
Plastik
bidon
Dökülmüş
yaprak
Buna göre, belirtilen atıklardan hangileri geri dönüşümle
sanayide tekrar değerlendirilir?
B)
A) 1, 2, 5, 7, 8
B) 2, 6, 7, 8, 9
D) 1, 2, 3, 5, 7
Gazete
3
C) 3, 4, 6, 8, 9
E) 1, 4, 6, 8, 9
Odun
C)
9.
D)
Karton kutu
Kıymet öğretmen, sınıfta geri dönüşüm konusunu anlatırken, aşağıdaki posteri öğrencilerine gösteriyor. Posterle ilgili
olarak sınıfa çeşitli sorular soruyor.
Naylon
E)
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 4
8.
6.
Teneke
7.
Öğrencilerin Kıymet öğretmene verdiği cevaplar arasında;
Yukarıdaki logoya sahip plastik, cam, metal ve kâğıt malzemeler atık maddelerden üretilmiş ürünlerdir.
Buna göre, tükettiğimiz maddeleri geri dönüşüm halkasına katabilmenin yararı aşağıdakilerden hangisi olamaz?
Atıklarla baş etmek
için en iyi çözüm öncelikle
daha az atık
üretmeye çalışmaktır.
Gökhan
Geri dönüşüm için
harcanan enerji
çok fazladır.
Geri dönüşüm işlemleri
çöpteki bütün atıklar
üzerinde uygulanabilir.
Özkan
A) Kullanım dışı kalan bazı atıkların, hammadde olarak değerlendirilmesini sağlama
B) İnsanlarda çevre bilincini geliştirme
C) Bir kısım geri dönüşüm maddelerinden enerji üretimi
yapılabilme
D) Yenilenemez enerji kaynaklarının kullanımını arttırma
E) Kesilen ağaç sayısının azalmasını sağlama
216
8. ?
9. ?
6.10.
B ?
7. D
11. ?
Doğan
şeklindeki ifadelerden hangileri bulunur?
A) Yalnız Gökhan
B) Özkan ve Doğan
C) Gökhan ve Doğan
D) Gökhan ve Özkan
E) Gökhan, Özkan ve Doğan
8. E12. ? 9. A 13. ?
14. ?
Soru
Download

Ünite 4: Kimya Her Yerde