ÖZEL EMİNE ÖRNEK İLKOKULU DEĞERLER EĞİTİMİ
Sorumluluk Duygusu Nedir; Nasıl Kazandırılır?
Sorumluluk kişinin üzerine düşen görevleri yerine getirmesi, başkalarının haklarına
saygı göstermesi ve davranışlarının sonuçlarını sahiplenmesidir. Sorumluluk sahibi kişiler;
davranışlarının kendilerini ve başkalarını nasıl etkileyeceğini düşünürler. Olumsuz
davranışlarından dolayı mazeretler üretmez, suçu başkalarına atmazlar.
Mutlaka tüm anne ve babalar da bu özelliklere sahip çocuklarının olmasını arzu
ederler. Ve tabii ki her şeyin temeli ailede atıldığı gibi sorumluluk duygusunun gelişimi de
ailede başlamalıdır. Unutulmamalıdır ki kişiliğin oluşumunun %75’i 0-6 yaş arasında
tamamlanmaktadır. Atalarımızın da dediği gibi “Ağaç yaşken eğilir. ” Çocuklara küçük
yaştan itibaren gelişimlerine uygun sorumluluklar vermek, sorumluluk duygusunun
kazandırılmasının ilk basamağıdır.
Ailenin
tutumu
çocukların
sorumluluk
sahibi
bireyler
olmalarına
katkıda
bulunabildiği gibi engel de teşkil edebilmektedir.
Sorumluluk Gelişimini Engelleyen Anne-Baba Tutumları
1) Aşırı
koruyucu
Anne-Baba
Tutumları:
Bu
tutumu
benimseyen
aileler,
çocuklarının işlerini onların yerine yaptığı için çocuğun sorumluluk almasına izin
vermezler. Savunmaları “zaten yapamaz ki” dir.
2) Çok Kuralcı ve Mükemmelliyetçi Anne-Baba Tutumları: Her şeyin mükemmel
olmasını isteyen, esnekliğe tahammülü olmayan yaklaşımlardır. Bu tür ailelerde ise
“çocuğa iş ver ardından kendin git” düşüncesi ile çocuğa iş yaptırmamayı tercih
ederler.
Halbuki yukarıda ifade ettiğimiz gibi sorumluluk duygusunun gelişimi açısından çocuğa
yaşına, cinsiyetine uygun sorumluluklar verilmesi gerekmektedir.
SİZE ÖNERİLERİMİZ VAR!
Çocuğunuzun yaşına uygun sorumluluklar listesi hazırlayabilirsiniz.
Bu listeden seçim yapması konusunda çocuğunuzu zorlarsanız ya da yapacağı işleri onun adına siz
seçerseniz sorumluluk duygusunu geliştirmeniz zorlaşabilir.
Çocuğunuzun yaptığı yanlış seçimlerin (hayati tehlike taşımadıkça) sonuçlarını yaşamasına izin
verebilirsiniz. Bu şekilde onlardan ders çıkarabilir.
Sürekli sorumsuz davranan çocuklar, aileleri tarafından sorumlu davranmalarına izin verilmeyen
çocuklardır. Çocuğunuzun kendi davranışlarının sorumluluğunu almasına ve iyi gitmeyen davranışlarını
değiştirmesine fırsat verebilirsiniz.
Evle ilgili sorumlulukları çocuklarınız arasında paylaştırırken adil olunuz. Bunun en iyi yolu işlerin
sırasıyla yapılmasıdır.
Çocuğunuzun hiçbir zaman sizin kadar sorumluluk almasını beklemeyiniz.
Çocuğunuza yardım edeyim derken, onun sorumluluğunun gelişmesini engelleyebilirsiniz. Ona yardım
etmek; onun yerine işi yapmak değil; ona işin nasıl yapılacağını göstermektir.
Çocuğun yaşadığı olumsuz deneyimler öğrenmenin GEREKLİ şartıdır.
Çocuğunuzun kasıtlı olarak sorumluluklarını reddettiğini ya da ihmal ettiğini düşünüyorsanız;
davranışlarının sonuçlarına katlanmasına izin veriniz. Örn: Ödevini yapmamışsa; öğretmenine gerekli
açıklamayı kendi yapsın.
Çocuğunuz sorumluluklarını yerine getirmediğinde ne gibi cezalarla karşılacağını söylemek yerine
sorumluluklarını yerine getirdiğinde onu manevi yönden destekleyerek (aferin, teşekkür ederim,
harikasın, çok güzel olmuş…)gibi güven duygusunun ve sorumluluk bilincinin gelişmesini sağlamak daha
faydalı olacaktır.
SORUMSUZ BİR ÇOCUK İŞTE BÖYLE YETİŞİYOR…
Onun adına yalan söylerseniz.
Daha fazla çatışmamak adına
kabul edilmez davranışlarını
Onun davranışlarına
affedip hoş görürseniz.
mazeretler üretirseniz.
Ona kendi davranışlarının
sonuçlarını üstlenmeye fırsat
Onun hatalarının bedelini siz
vermezseniz.
öderseniz.
Onun evdeki işleri yapmasına;
Verdiğiniz sözü tutmazsanız.
“ben daha çabuk yaparım
nede olsa” deyip izin vermez
ve onun işlerini üstlenirseniz.
Tutarsız ve kararsız
olursanız.
“Bu sefer çok ciddiyim.”
Sözünü sık kullanıyorsanız.
3-4 yaşındaki çocuğumuza verebileceğimiz
sorumluluklar neler olabilir?
Oyuncaklarını toplayabilir.
Giyinip soyunabilir.
Kağıt gibi çöpleri çöp kutusuna atabilir.
Kirlileri kirli sepetine atabilir.
Saçlarını tarayabilir.
Elini, yüzünü yıkayıp, diş fırçalayabilir.
5-6 yaşındaki çocuğumuza verebileceğimiz
sorumluluklar neler olabilir?

•
Telefona bakabilir.
Masa kurmaya ve alışveriş listesi hazırlamaya
yardım edebilir.
•
Evcil hayvan besleme sorumluluğunu alabilir.

Yatağını düzeltebilir.
7 yaşındaki çocuğumuza verebileceğimiz
sorumluluklar neler olabilir?
Evcil hayvan besleme sorumluluğunu alabilir.
Sabahları çalar saatle kendi başına kalkabilir.
Harçlığını bağımsızca idare edebilir.
Derslerini yardımla yapabilir.
8-9 yaşındaki çocuğumuza verebileceğimiz
sorumluluklar neler olabilir?
Yardım almadan banyo yapabilir.
Çekmece ve dolaplarını düzenli tutabilir.
Kimse söylemeden okul giysilerini değiştirebilir.
Kardeşiyle ilgilenebilir.
Telefon mesajlarını alıp not edebilir.
Download

değerler eğitimi - Özel Emine Örnek Koleji