YELKENCİ ZADE KUMPANYASI
BAKİ SARISAKAL
YELKENCİ ZADE KUMPANYASI
Samsun’da faaliyet gösteren büyük vapur kumpanyalarından biride Yelkenzizade
Kumpanyası vapurları idaresiydi. Yelkencizadelerin beş büyük vapuru vardı. Daha sonra
büyük bir vapur daha satın alarak vapur sayısını beşe çıkartmışlardı.
Yelkencizadelerin Vatan İsimli Vapuru ve Yelkencizade Lütfi Bey
Son olarak Kibarzade Fazıl Beyden satın aldıkları vapura “ İsmet Paşa” adını
koymuşlardı. Diğer vapurlarının isimleri ise Anadolu, Trabzon, Samsun ve Vatan’dı.
Yelkencizadeler eski bir aile olup gemicilikle
uğraşırlardı. Yelkencizadelerin dedesi Hacı Mustafa
Efendi önce Trabzon’da gemiciliğe başlamış ve uzun
yıllar yelkenli gemiler kullanmıştı.
Mondros
Silah
Bırakışmasından
sonra
Yelkencizadeler ilk defa buharla işleyen vapurlar satın
almışlardı. İlk önce Anadolu vapuru satın alınmış ve ilk
seferler bununla yapılmıştı. Yelkencizadeler şirketi
Yelkencizade Şükrü Bey ve oğlu Lütfü Beyden
oluşuyordu.
1868’cle Trabzon’da doğan Şükrü Bey, Ömer
Beyin
oğludur.
Büyükbabası
Yelkeııcizade
müesseselerinin kurucusu Hacı Mustafa Efendidir. Oğlu
Lütfi Bey’le ortak olan Şükrü Bey Yelkencizade ve
Mahdumu firması altında hem vapur işletmeciliği hem de
ticaret işi yapmakta idi.
Yelkencizade Şükrü Bey
Yelkencizade Şükrü Bey, Samsun’da Ticaret ve Sanayi Odası ve Belediye Başkanlığı
görevlerinde de bulunmuştu.
Yelkencizade vapurlarından üçü düzenli posta seferleri yapmakta diğer ikisi ise
şilepçilikte kullanılmaktaydı. İsmet Paşa, Vatan ve Samsun vapurları her Çarşamba günü
Karadeniz’e seferler yapıyorlardı. Bunlar Sirkeci Rıhtımından belirli zamanlarda düzenli
olarak hareket etmekteydi.
Yelkencizadelerin Samsun Vapuru
Vapurlar her Salı günü Trabzon’dan hareketle iskelelere uğrayarak Cumartesi günleri
İstanbul’a gelmekteydi. Kumpanyanın Anadolu ve Trabzon vapurları şilepçilikte
kullanılmakta
ve
çoğunlukla
kömür
nakledilmekteydi.
Mesadet Hanı
Yelkencizade Vapurları
Yelkencizade yolcu vapurlarının gayet muntazam ve temiz kamaraları vardı.
Yelkencizade vapurlarında çalışan kaptan ve mürettebat adedi 150’ye yakın idi.
Yelkencizadelerin idarehanesi Sirkeci’de Mesadet Hanı’nın (Şimdiki Liman Hanı) bir
numaralı odada idi. Telefon Numarası da 1515’di.
Yelkencizadelerin forsu beyaz zemin üzerine birer açıları ucuca gelmek üzere enine iki
kırmızı şerit olup, bu şeritlerin birleştiği uçlarda da beyaz ve küçük bir daireden ibaretti. Bu
işaret vapurların bacalarında da yer almaktaydı.
Vapurun Safi
Yolcu
İsmi
Tonilato
Vatan
1985
Samsun
İsmet
Paşa
789
Trabzon
526
686
Anadolu 348
İstiyabı
Eşya
Hayvan Sürati
(Ton)
124
4.000
64
Kamara 1.000
4.000
374
1.500
24
Kamara 1.100
12
Kamara
700
200
2.000
2.000
1.000
11
Mil
12
Mil
15
Mil
9 Mil
10
Mil
İnşaat
Yeri
İnşaat
Tarihi
Makinesi
Hamburg
1893
Tiripol
Niyokastil
1889
Tiripol
İngiltere
1888
Tiripol
Sundurland 1880
Kampavand
Sundurland 1896
Tiripol
Download

yelkenci zade kumpanyası