Semantic Gap in Historical Text
Tarih Metinlerinde Anlam Boşlukları
Doç. Dr. Hüseyin KÖKSAL
Gazi Üniversitesi
Gazi Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü
E-posta: [email protected]
Anahtar Kelimeler: Tarih Öğretimi, Tarihsel Metin,
Anlam, Ders Kitabı
Abstract
Textbooks in Turkey, is the most common tools used in the
teaching of history. The text creates the skeleton of
textbooks. Some different types of texts in the textbooks,
these texts usually it takes place, the book is written by the
author. History teachers in this text are based. Students also
read these texts are trying to date. Students begin by
understanding these texts to understand history. Textbooks,
was created within the framework of a specific program
complete and complement each other and are expected to
consist of text. Text, an idea or experience is to be
expressed in writing. The sum of these texts, creates a
historical narrative. In this study, history textbooks taught
at universities in the sense of the gaps have been
investigated. Selected samples taken from the pages of a
textbook, students examined and determined by the spaces
in which they are presented in nine different categories.
1. Giriş
Anlam, insanların kullandıkları dilde, dünyayla kurdukları
ilişkilerde, belli başlı yaşantılarında yada hayatlarının
tamamında örtük olarak var olan bir bütünlük arzusudur.
Bu bütünlük, insanın kendisiyle ve kendisini belirleyen,
tarih, din, aile, kültür vb. her tür değişkenle etkileşiminin
sonucunda ortaya çıkar. İnsanlar sezdikleri, yaşadıkları
yada var ettikleri anlamı dile getirme çabası içindedirler.
Esasında sosyal bilimler en genel hatlarıyla bu çabanın
ürünüdür. Tarih başta olmak üzere bütün sosyal bilimlerde
üretilen bütün metinler, bu bütüncül anlamdan izler taşırlar.
Anlam, farklı disiplinlerde farklı tanımlanan bir kavramdır.
Sosyolojide anlam, “bir toplum ya da toplumsal kümenin
üyelerinin türlü kültür ögeleriyle ilgili olarak yaptıkları
düşünsel
çağrışım”
olarak
tanımlanmaktadır
(Ozankaya,1984:5). Felsefede ise, “bir önermenin, bir
tasarımın, bir düşüncenin ya da yapıtın anlatmak istediği
şey”dir (Akarsu,1994:22). Dil’de anlam, “dil dizgesinin,
çerçevesi kesin sınırlarla çizilemeyen, sonsuz ilişkiler
örgüsüne ve bağlantısına sahip bir düzeyidir
(İşcan,2011:503). Tarihte anlam ise yukarıda sözü edilen
üç farklı boyutun da birlikte düşünülmesini gerekli kılar.
Herhangi bir tarihsel kavramın, tarihsel önermenin ya da
tarih yapıtının anlatmak istediği şey, “tarihte anlam” olarak
tanımlanabilir. Dilthey, tarihte anlam’ı“başkalarının ya da
başka çağların yaşantılarını, ruh durumlarını, yapıp
ettiklerini onlarla birlikte duyma ve sonradan yineleyerek
benimseme” olarak tanımlanmaktadır (Akarsu, 1994:23)
O’na göre, tarihte anlam, “dil” olmadan düşünülemez. Dil,
her tarihsel dönemde anlamların taşıyıcısıdır (Aktaran,
Özlem,1986:74). Diğer sosyal bilimlerde olduğu gibi tarih
biliminin de “…Ana malzemesi dilsel ürünler olan yazılı
yapıtlardır. Yazılı yapıtlar, insanların geçmişte nasıl bir ruh
durumunda (tinsellik) yaşadıklarını anlamak için
başvurulması gereken temel malzemelerdir (Özlem,
Keywords: History Teaching, Historical Text, Semantic,
Textbook
Özet
Türkiye’de ders kitapları tarih öğretiminde kullanılan en
yaygın araçtır. Ders kitaplarının iskeletini ise metinler
oluşturur. Kimi ders kitaplarında farklı türde metinler yer
alsa da genellikle bu metinler, kitap yazarının kaleminden
çıkar. Tarih öğretmenleri bu metinleri esas alırlar ve
öğrenciler de tarih çalışırken bu metinleri okurlar. Tarih
öğrencileri, tarihi anlamaya sözkonusu metinleri anlayarak
başlarlar. Ders kitaplarının, belli bir program çerçevesinde
oluşturulmuş bütünlüklü ve birbirini tamamlar nitelikte
metinlerden oluşmaları beklenir. Metin, bir fikir yada
tecrübenin yazılı olarak ifade edilmesidir. Bu metinlerin
toplamı, tarihsel anlatıyı oluşturur. Bu çalışmada,
üniversitede okutulan tarih ders kitaplarında yer alan anlam
boşlukları saptanmaya çalışılmıştır. Seçilen bir ders
kitabından alınan örnek sayfalar öğrenciler tarafından
incelenmiş ve saptadıkları boşluklar dokuz farklı
kategoride gösterilmiştir.
38
bağlarına dikkat edilmeden üretilmiş metinlerde yalnızca
yapı incelemeleriyle bulunamayacak eksiklikler oluşabilir.
Bu cümleler belki yapı bakımından doğru olabilirler, ancak
ortaya koydukları anlam, eksik ve tutarsız olabilir (Karpuz
ve Akçataş, 2001:37).
1986:75). Tarihin aslında “yazılı metinler”den oluştuğu ve
“geçmiş”ten faklı olduğu, Jenkins’in (1991:19) de tarih
anlayışının temelini oluşturmaktadır. Tarih, metinlerarası,
dilsel bir kuruluştur. Öyle ki, öğrenciler tarih öğrenmek
için geçmişe gitmezler, kütüphaneye giderler yada ders
kitaplarını okurlar (Safran,2010:17). Bu durumda, tarih
disiplininde “anlama”da, yazılı metinlerle ilgili bir
kavramdır.
Tarih ders kitaplarında yer alan metinler genellikle “bilgi
verici-açıklayıcı” tipte metinlerdir (Akyol, 2012:185).
Bununla birlikte, “açıklayıcı metin” tarihsel yazmada tek
tür değildir. Tarih metinleri, “açıklayıcı ve tartışmacı”
olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Metinler genel olarak,
“hikayehikaye edici” ve “bilgi verici-açıklayıcı” olmak
üzere ikiye ayrılırlar. Bilgi verici metinler, yapısal açıdan
yüksek seviyeli metinlerdir ve yazarın dikkatli
organizasyonunu gerektirir. Akyol’a göre bu tip metinlerin
yapısı, işlediği konudan bağımsız olarak öğrencilerin
anlama
düzeylerini
etkilemektedir
(Akyol,
2012:201)(Akyol,2012:201) Bilgi vermeye dayalı
metinlerden anlam oluşturmada, “Makro Yapı” ve “Mikro
Yapı”nın açık ve tutarlı bir biçimde oluşturulmuş olması
gerekmektedir. Mikro yapı, paragrafın içindeki fikirlerin
birbirleriyle ilişkisini ve organizasyonunu içerirken makro
yapı paragraflar arasındaki ilişkileri içerir (Akyol,
2012:201). Paragrafın ya da metnin anlamlandırılmasında
sözkonusu ilişkilerin iyi yapılandırılmış olması önemlidir.
1.1. Tarihsel Anlama
Tarih öğretiminde yapılan tartışmalar, öğrencilerin adeta
küçük tarihçiler gibi, belli tarihsel bilinmezler üzerinde
araştırmalar yapmaları gerektiğini ortaya koymaktadır
(Dilek, 2001:32). Öğrenciler, tarihsel anlama (historical
understanding) için karmaşık bir okuma çabasına girmek
durumundadırlar (Dilek, 2001:87). Bu çaba, temelde
birinci ve ikinci el tarihsel kanıtların sorgulanmasını
içerdiği kadar tarih yapıtlarının okunmasını da
içermektedir. Fakat tarihsel anlamanın gerçekleşmesi, bu
iki tür okuma yapılsa bile oldukça zordur. Çünkü tarihsel
kanıtlar kendilerine özgü sınırlılıklar taşırlar. Tarihsel
metinlerse semantik bakımından yeterli olmayabilirler. Bu
nedenle tarihsel anlama, pek çok türde metnin bir arada ele
alınmasını gerektirmektedir. Bununla birlikte tarih
öğrencileri profesyonel tarihçilerden farklı olarak, ders
programlarının belirlediği bütüncül anlam ile sınırlıdırlar.
Türkiye’de 2009 yılında yenilenen ortaöğretim tarih dersi
programlarında, ele alınan tarihsel süreç ya da olguyla ilgili
olarak, bir “anlam bütünlüğünün” oluşabilmesi için gerekli
ipuçları bulunmaktadır (MEB, 2009, : 19). Örneğin, 9. sınıf
tarih dersi programının “beceriler” kısmında, “bağlantılar
kurma”, “empati kurma” “kavrama” “analiz etmeaçıklama” gibi, yukarıda yapılan “anlam” tanımına destek
verecek zihinsel süreçler vurgulanmaktadır. Başka bir
deyişle öğrencilerin tarihsel anlamalarını mümkün kılacak
süreçler önerilmektedir. Bu öneriler doğrultusunda, tarih
ders kitapları, farklı türden tarihsel metinlerle
zenginleştirilmiştir. Fakat bu yenilenme, yükseköğretim
için hazırlanan ders kitaplarında görülmemektedir.
Örneğin, aşağıdaki paragrafta yapı bakımından herhangi
bir sorun yoktur. Ancak paragrafın bütününde bir anlam
sorunu vardır.
“Birinci Babil Krallığı’nı, Anadolu’dan Gelen Hititler
Yıktılar. Hititlerin çekilmesinden sonra önce Kassitler,
sonra Asurlular Babil ülkesine egemen oldular. Asurlular
zayıflayınca, M.Ö. 612’de ikinci Babil Krallığı kuruldu.
Nabukadnezar zamanında devlet eski parlak günlerine
döndü.”
Yukarıdaki paragrafta gramer bakımından yanlış bir cümle
yoktur. Yanlış yerde kullanılmış bir tarihsel kavram ya da
terim de yoktur. Verilen bütün bilgiler tarihsel olarak
doğrudur. Üstelik cümleler kronoloji gözetilerek de
yazılmışlardır. Ancak, paragrafın tamamında bazı anlam
boşlukları mevcuttur. Bu anlam boşlukları, metinde sözü
edilen olgu, kişi ve süreçlere, bunlar arasındaki nedensellik
ilişkilerine ve yine bunların yapı ve niteliklerine ilişkin
bağıntıların gösterilmemiş ve açıklamaların yapılmamış
olmasından kaynaklanmaktadır. Bu haliyle olgular, ya
sadece yazarın bildiği ve saklı tuttuğu neden sonuç ilişkileri
ile birbirlerine bağlıdırlar ya da aralarında herhangi bir
nedensellik bağı yoktur. Olgu ve süreçlerin belirleyici
olabilecek kendi özgül yan ve özellikleri aynı biçimde ya
sadece yazar tarafından bilinmekte ve saklı tutulmaktadır
ya da yoktur.
1.2. Tarih Metinlerinde Anlam
Tarih öğrencileri, tarihi anlamaya tarihsel metinleri
anlayarak başlarlar. Onların en sık karşılaştıkları metinler
ise, eğer öğretmenleri bütün dönem boyunca tarih dersini
kanıt temelli ya da proje tabanlı olarak işlemiyorsa, tarih
ders kitaplarıdır. Ders kitaplarının, belli bir program
çerçevesinde oluşturulmuş bütünlüklü ve birbirini
tamamlar nitelikte metinlerden oluşmaları beklenir. Metin,
“bir fikir ya da tecrübenin yazılı olarak ifade edilmesidir”
(Akyol, 2003:49) Bu metinlerin toplamı, tarihsel anlatıyı
oluşturur. “Tarihsel metinlerde, her bilginin ait olduğu yere
yerleştirilmiş olması, bir mantık sırasıyla işlenmesi ve
hiçbir önemli detayın kaçırılmaması gerekmektedir
(Barzun ve Graff,2004:187). Bu durum, öğrencilerin yazılı
metinlerden anlam kurmaları için zorunludur. Çünkü her
türlü metnin mantıksal bir bütünlük taşıması gerekir. Eğer
bütünlük kurulamazsa anlamlandırma zorlaşır. Bu yüzden
metnin anlam ilişkilerinin sağlamlığı çok önemlidir. Anlam
Bu durumda okuyucunun da iki seçeneği vardır. İlki
birbirlerinden bağımsız ve bir araya geldiklerinde bir
anlam bütünü oluşturmaları gerekmeyen olguları, özgül
yanlarını ve aralarındaki ilişkileri anlamaya çalışmaksızın
ezberlemek yada metnin doğal olarak zorunlu kıldığı
soruları sormak ve onlara farklı kaynaklardan cevaplar
aramak. Okuyucuların, bu durumda öğrencilerin yaptıkları
39
tercihin ilk seçenek olduğu yönünde pek çok gözlem ve
araştırma bulunmaktadır. Öğrenciler zaten, tarihsel
metinde yer alan olguları, “yazara ait”, “kendileriyle
ilişkisi olmayan” şeyler olarak görme eğilimindedirler
(Keleş ve Kiriş, 2010:, 187-205). Bu durum, tarih ders
kitaplarında “açıklayıcı” metinlerin tercih edilmesinden
kaynaklanmaktadır. Keleş ve Kiriş’in (2010) Voss ve
Wiley’den aktardıklarına göre, tartışmacı metinler üzerinde
çalışan öğrencilerin olgular ve kavramlar arasındaki neden
sonuç ilişkilerini açıklayıcı metinler üzerinde çalışanlardan
daha fazla kurabilmektedirler.
2. Araştırmanın Amacı
Üniversitelerde okutulan tarih ders kitaplarında yer alan
anlam boşluklarının saptanmasıdır.
3. Yöntem
Nitel bir araştırmadır. Doküman İnceleme yöntemi
kullanılmıştır. Yıldırım ve Şimşek’e göre (1999:141) Ders
Kitapları, eğitim alanında yapılan araştırmalarda
kullanılabilecek dökümanlardandır.
Yukarıdaki kısa paragraf açıklayıcı-bilgi verici türde bir
paragraftır. Paragrafın anlamını tam olarak kavrayabilmek
için öğrenciler yazardan ilave açıklamalar istemek
durumundadır.
Aşağıda, parantez içindeki sorular,
paragraftaki anlam boşluklarına işaret etmektedirler.
3.1. Veri Kaynağı ve Çalışma Grubu
Araştırmada künyesi gizli tutulan “Uygarlık Tarihi” adlı
ders kitabının “İlkçağ Mezopotamya Uygarlıkları”
bölümüdür. Araştırmanın çalışma grubu, sözkonusu kitabı
ders kitabı olarak okumayan, 102 sınıf öğretmenliği
anabilim dalı öğrencisinden oluşmaktadır. Öğrencilerin,
dökümanın içerdiği konuları henüz işlememiş olmalarına
dikkat edilmiştir.
“Birinci Babil Krallığı’nı, Anadolu’dan gelen (neden
geldiler?) Hititler yıktılar (neden yıktılar, nasıl
başardılar?). Hititlerin çekilmesinden (Hititler ne zaman
çekildiler,
neden
çekildiler?)
sonra
önce
Kassitler(Kassitler kimdir?), sonra Asurlular (Asurlular
kimdir?) Babil ülkesine egemen oldular(neden egemen
olmak istediler ve nasıl başardılar?). Asurlular
zayıflayınca (neden zayıfladılar), M.Ö. 612’de İkinci Babil
Krallığı kuruldu (nasıl kuruldu ve kim kurdu?).
Nabukadnezar (kimdir?) zamanında (ne zaman?) devlet
eski parlak günlerine döndü (eski parlak günlere dönmek
için neler yapıldı, nasıl başarıldı?).”
3.2. Veri Toplama Aracı ve Geliştirilmesi
Veri toplama aracı, künyesi gizli tutulan “Uygarlık Tarihi”
adlı ders kitabının İlkçağ Mezopotamya Uygarlıkları” adlı
bölümünü içeren ilk dört sayfasıdır. Sözkonusu dört
sayfanın seçilmesinin nedeni, içeriğinin “siyasi tarih” ile
“kültür ve uygarlık” konularını dengelemiş olmasıdır.
Ders kitaplarının ayrı konular şeklinde yazılıyor olması,
yani; siyasi tarih konularının ayrı, sosyal tarih yada kültür
tarihi konularının ayrı başlıklar altında yazılıyor olması,
belki yukarıdaki durumu açıklayabilir. Ayrıca yazar,
sadece Yükseköğretim Kurumu’nun belirlediği içerik ve
amaçlar ile kendini sınırlı tutmuş olabilir. Fakat bu
gerekçeler, sözkonusu açıklayıcı metnin öğrencilerin
olgular arasında nedensellik bağları kurmalarına, olguların
özgül yanlarını fark etmelerine yardımcı olmadığı
ortadadır.
3.3. Verilerin Toplanması ve Analizi
102 adet Sınıf Öğretmenliği Anabilim dalı öğrencisi ikiliüçlü gruplara ayrılmıştır. Gerekli açıklama yapıldıktan
sonra, inceledikleri metindeki anlam boşluklarını
saptamaları ve yazardan ne tür bir ilave açıklama
istediklerini gösterir biçimde metne sorular yöneltmeleri
istenmiştir. Sözkonusu çalışma, Fotograf 1’de örneklendiği
şekliyle yürütülmüştür.
40
Şekil 1. Tarihsel Metinde Anlam Boşlukları
İkinci aşamada, öğrencilerin form üzerinde sordukları sorular sayılmış ardından sınıflandırılmıştır.
4. Bulgular ve Yorum
Katılımcıların formlar üzerinde çalışmaları, sonucunda dokuz farklı kategoride sorular yöneltmişlerdir. Bu kategoriler Tablo
1’de gösterilmiştir.
41
Tablo1
Anlam Kategorileri
Neden
Nasıl
Kaynak
Yer
Kriter
Zaman
Kim
Ne
Hangi
Neden önemli, neden ayaklandılar, neden yerleştiler, neden geldiler, neden zayıfladı, neden son verdi, neden
en ünlü, neden uzun sürdü, neden kısa sürdü, neden çok tanrılı, neden çok katlı vb.
Nasıl yıktı, nasıl yerleştiler, nasıl güç kazandı, nasıl zayıfladı, nasıl eski parlak günlere döndü, nasıl yönetimi
altında birleştirdi, nasıl kurdu, nasıl son verdi vb.
Nerden biliyoruz, nasıl öğrendik, nerde yazıyor vb.
Nereden geldiler, nereye çekildiler, neresi burası, nerede kuruldu vb.
Kime göre ünlü, neye göre en önemli vb.
Ne zaman kuruldu, ne ara zayıfladı, ne kadar süre egemen oldu, ne kadar sonra yıkıldı vb.
Kimlerden oluşuyor, Persler kimdir, kim kurdu, diğer üyeler kimler vb.
Ne yaşandı, ne gibi özellikler, ne yaptı, ne demek, malzemesi neydi vb
Hangi kelimeler ortak, hangi benzerlikler, hangi eserler, hangi uygarlıklar, hangi mallar vb.
kimdir34) Babil ülkesine egemen oldular (nasıl 56).
Asurlular zayıflayınca (neden zayıfladılar 23), M.Ö.
612’de İkinci Babil Krallığı kuruldu (nasıl kuruldu 36, kim
kurdu 14). Nabukadnezar (kimdir 9) zamanında (ne zaman
11) devlet eski parlak günlerine döndü (eski parlak günlere
dönmek için neler yapıldı 29, nasıl dönebildiler 41).”
Yukarıdaki kategorilere dahil edilemeyen toplam 17 soru
sorulmuş olup bunlar inceleme dışı bırakılmıştır. Aşağıdaki
örnek paragrafta öğrencilerin, metni oluşturan cümlelere
sordukları sorular ve sayıları belirtilmiştir.
“Birinci Babil Krallığı’nı, Anadolu’dan gelen (neden
geldiler- 49) Hititler yıktılar (neden yıktılar 60, nasıl
yıkabildiler 64). Hititlerin çekilmesinden (Hititler ne
zaman çekildiler 21, neden çekildiler 43) sonra önce
Kassitler (Kassitler kimdir 34), sonra Asurlular (Asurlular
Görüşme formunda bulunan metinlere yöneltilmiş olan
soruların kategorilere göre dağılımı ve toplamı Tablo 2’de
verilmiştir.
Tablo 2
Soruların kategorilere göre dağılımı
Toplam soru sayısı
Form başına düşen soru sayısı
Neden
821
11.7
Nasıl
475
6.7
Kaynak
24
0.3
Yukarıdaki tabloda da görüldüğü üzere, 70 adet forma
toplam 1845 soru yöneltilmiştir. Bu soruların daha çok
“neden” kategorisinde yoğunlaştıkları görülebilir. Bu
durumun nedeninin, tarih ders kitaplarında yer alan
metinlerde nedensellik ilişkisinin eksik kurulması olduğu
söylenebilir. Metinler genellikle “nedensiz sonuçlar”
şeklinde yazılmaktadırlar. İkinci yoğun kategori ise,
“Nasıl?” kategorisidir.
Devletlerin kurulmaları,
yıkılmaları, toplumların göç etmeleri gibi olgular, yalnızca
nedensiz olgular olarak sunulmuş olmayıp aynı zamanda
bunların nasıl gerçekleştikleri de belirsizlik içinde
bırakılmıştır. Nasıl sorusunun toplam 475 defa sorulduğu
saptanmıştır. Öğrenciler, herhangi bir devletin bir başka
devlet tarafından “nasıl” yıkıldığını merak etmektedirler.
Özellikle formda yer alan “Babil krallığının eski parlak
günlerine dönmesi” vurgusuna, bütün katılımcılar
tarafından “nasıl” sorusunun yöneltilmiş olması ilginçtir.
“Kim” kategorisinde 209, Zaman
Yer
60
0.8
Kriter
46
0.6
Zaman
86
1.2
Kim
209
2.9
Ne
64
0.9
Hangi
57
0.8
Toplam
1845
kategorisinde 86, Ne kategorisinde 64, Yer kategorisinde
60, Hangi kategorisinde 57, Kriter kategorisinde 46 ve
Kaynak kategorisinde 24 soru sorulmuştur. Öğrencilerin,
tarihsel bilginin nasıl mümkün olabildiğine ve herhangi bir
tarihsel
değerlendirmenin
hangi
kritere
göre
yapılabildiğine ilişkin sordukları soruların diğerlerine
oranla az oluşu yine çarpıcı bir sonuçtur. Bunun nedeninin,
öğrencilerin ders kitaplarında yazılanların sorgulanamaz
olduklarını düşünmeleri olabilir.
5. Sonuç ve Öneriler
Tarih ders kitapları tek başlarına öğrencilerin tarihsel
kavrama becerilerinin geliştirilmesinde etkili değillerdir.
Özellikle üniversite düzeyinde tarih dersleri tek ders
kitabına bağlı olarak işlenmemelidir. Bununla birlikte, ders
kitabı olgusu da Türkiye’de eğitim sürecinin kaçınılmaz
girdilerinden biri olarak algılanmaktadır. Ders kitapları ille
de olmak zorundaysa, açıklayıcı metinler şeklinde değil
tartışmacı metinler şeklinde yazılmalı ve zenginleştirici
metinlerle desteklenerek öğrencilerin çoklu okumalar
yapmalarına imkan sağlayacak biçimde düzenlenmelidir.
41
Karpuz, H.Ö., Akçataş, A. (2001). Metinde Anlam Bağları
Üzerine, A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Dergisi, S.18
Kaynakça
Akarsu, B. (1994). Felsefe Terimleri Sözlüğü, İstanbul,
İnkılap Kitabevi
Keleş, H., Kiriş, A. (2011). Tarihsel Tartısma ve Tarihsel
Tartısma Metni Yazma, Ahi Evran Üniversitesi Eğitim
Fakültesi Dergisi, C. 11, S. 1, s. 187-205
Akyol, H. (2003). Metinlerden Anlam Kurma, TÜBARXIII
MEB, (2009). 9. Sınıf Tarih Dersi Öğretim Programı,
Ankara, MEB Basımevi
Akyol, H. (2012). Türkçe Öğretim Yöntemleri, Ankara,
Pegem Yayınevi
Ozankaya, Ö. (1984). Temel Toplumbilimleri Sözlüğü,
Ankara, Savaş Yayınevi
Barzun, J.,Graff, F.H. (1993). Modern Araştırmacı,
Ankara, Tübitak Yayınevi
Özlem, D. (1986). Kültür Bilimleri ve Kültür Felsefesi,
İstanbul, Remzi Kitabevi
Dilek, D. (2001). Tarih Derslerinde Öğrenme ve Düşünce
Gelişimi, Ankara, Pegem Yayınevi
Safran, M. (2010). “Tarih Nerededir?”, Tarih Nasıl
Öğretilir?, Safran. M. (Ed), İstanbul, Yeni İnsan Yayınları
İşcan, A. (2011). Anlam Bilgisi Konularının Öğretimi,
Turkish Studies, 6/2
Jenkins, K. (1997). Tarihi Yeniden Düşünmek, Ankara,
Dost Yayınevi
42
Download

Semantic Gap in Historical Text Tarih Metinlerinde Anlam Boşlukları