KARPUZ TOHUM PARTİLERİNDE HIZLI YAŞLANDIRMA TESTİNİN TOHUM
KALİTESİNİ ARTTIRMAYA YÖNELİK KULLANIMI
Kazım MAVİ
Mustafa Kemal Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü, Antakya/HATAY
[email protected]
Amaç
Karpuz tohum partilerinde hızlı yaşlandırma testinin tohum kalitesini arttırmaya
yönelik olarak kullanımı test etmek ve ayrıca tohum gücü açısından aralarında
farklılık olduğu bilinen tohum partilerinde ne şekilde bir etkiye sahip olduğunu
saptamak amaçlanmıştır.
Materyal ve yöntem
Crimson sweet (Karpuz), 3 farklı tohum partisi
Başlangıç canlılığı (%), tohum nemi(%), ortalama çimlenme zamanı (gün)
Elektriksel iletkenlik (µScm-1g-1), kontrollü bozulma
Hızlı yaşlandırma testi 40 ml su, 40oC, 24 saat
Çizelge 1. Uygulanmış ve kontrol tohum partilerinde çıkış (%), ortalama çıkış süresi (OÇS, saat), fide
yaş ağırlığı (FYA, mg) ve fide kuru ağırlığı (FKA, mg) değişimleri
Partiler
Çıkış
1 Kontrol
79 bc
1 Uygulama 86 ab
2 Kontrol
94 a
2 Uygulama 99 a
3 Kontrol
60 d
3 Uygulama 71 cd
Kontrol ort 78 B
Uygulama ort 85 A
Çeşit ort OÇS
Çeşit ort FYA
252 d
352.7 b
83 b 223 c
238 b 514.5 a
183 a
495.2 a
97 a 196 b
190 a 533.6 a
232 c
339.1 b
66 c 221 c
227 b 458.2 a
227 B
395.7 B
213 A
502.1 A
Çeşit ort FKA
16.47 b
433.6 b 22.57 a
21.96 a
514.4 a 23.97 a
16.33 b
398.7 c 21.32 a
18.25 B
22.62 A
Çeşit ort
19.52 b
22.97 a
18.83 c
Çıkış (%) testleri (Şekil 1)
20oC, 12 gün
Uygulamanın ortalama çıkış süresi ve fide kalitesi üzerine etkisi Çizelge 1’de sunulmuştur. En
kısa sürede çıkış (183 saat) 2 nolu tohum partisinde kontrol tohumlarından elde edilirken, en
uzun çıkış (252 saat) 1 nolu tohum partisinin kontrol grubu tohumlarından elde edilmiştir. En
kesin etki fide yaş ağırlıklarında belirlenmiştir. En hafif fideler (339.1 mg) kontrol grubunda 3
nolu tohum partisinden, en ağırlar ise 2 nolu tohum partisinin uygulanmış tohumlarından (533.6
mg) elde edilmiştir. Uygulanmış fideler, kontrole göre ortalama 105 mg daha ağır olmuştur.
Ortalama çıkış süresi, fide yaş ve kuru ağırlıkları, çıkış oranları
Veri analizi SPSS paket programı (Duncan 0.05)
Bulgular ve Tartışma
Tohum partilerinin başlangıç canlılıkları % 99 ile % 95 arasında değişmiştir (Şekil 1). Tohum
nemleri ise sırasıyla % 8.4, 7.2 ve 6.9 olarak saptanmıştır. Tohum partilerinin arasındaki güç ve
kalite farklılıklarını ortaya koymak için kurulan elektriksel iletkenlik ve kontrollü bozulma
testleri sonucunda ise tohum partileri arasında kalite farklılıkları olduğu tespit edilmiştir.
Elektriksel iletkenlik değerleri sırasıyla 19.7, 13.9, 36.5 µScm-1g-1 olarak değişirken, kontrollü
bozulma sonrasındaki çimlenme oranları ise sırasıyla %82, %94, %50 olarak değişmiştir.
Kümülatif çıkış üzerine uygulamanın etkisi
daha çarpıcı bir şekilde vurgulayabilmek
için Excel grafikleri çizilmiştir. Şekil 2’de de
görüldüğü gibi uygulama tüm tohum
partilerinin toplam çıkışı üzerine olumlu
etkide bulunmuştur. En olumlu etki %11’lik
çıkış artışı ile 3 nolu tohum partisinde
belirlenmiştir. Tohum kalitesi yüksek olan 1
nolu tohum partisinde ise uygulamanın çıkış
üzerine etkisi nispeten düşük (%5) kalmıştır.
Çimlenme
Çıkış (K)
Çıkış (U)
EC
100
90
80
30
70
20
60
50
Elektriksel iletkenlik (µScm-1g-1)
Çimlenme ve çıkış oranları (%)
40
Tohum partilerinin çıkış oranları (%)
Şekil 1. Karpuz tohum partilerinin çimlenme (■), uygulanmış (○) ve uygulanmamış (●) çıkış
oranları ile elektriksel iletkenlik (Eİ, ▲) değerleri
10
2
1
3
Tohum partileri
Yapılan uygulama sonrasında tohum partilerinin çıkış oranlarında meydana gelen değişimler
Şekil 1 ve Çizelge 1’de sunulmuştur. En yüksek çıkış oranları hem kontrol hemde uygulamada 2
nolu tohum partisinden elde edilirken, 3 nolu tohum partisi en düşük çıkış oranlarına sahip
olmuştur. Elektriksel iletkenlik test değerleri ile çıkış oranları arasında ters yönlü bir ilişki
olduğu belirlenmiştir (Şekil 1).
TEŞEKKÜR: Mustafa Kemal Üniversitesi Rektörlüğüne verdikleri maddi desteklerden dolayı teşekkür ederim.
Çıkış için geçen süre (saat)
Şekil 2. Uygulanmış ve uygulanmamış karpuz
tohum
partilerinin
kümülatif
çıkış
oranlarındaki değişim
Hidropriming (Sung ve Chiu 1995),
halopriming (Sach 1977), smoke priming
(Mavi ve ark. 2010) gibi farklı
uygulamalarla tohum çıkışında iyileştirmeler
sağlanmıştır. Ancak yüksek sıcaklıkta direkt
suya temas etmeden bir tohum uygulama
yöntemine
taranan
literatürde
rastlanmamıştır.
Bu
yöntem
diğer
nemlendirme uygulamalarında olduğu gibi
basit, ucuz, ve kolay uygulanabilirlik
avantajlarına sahiptir. Yöntemi diğer direkt
nemlendirme uygulamalarından ayıran en
önemli özelliği ıslaklık oluşmadığı için
kurutmaya gerek duyulmamasıdır. Tohumlar
direkt su ile temas etmediği için bu
yöntemde ıslaklık oluşmamakta ve ekim
kolaylığı sağlayacağı düşünülmektedir.
Uygulamanın, yeni çeşitlerdeki etkinliği ve
etkisini
ne
kadar
sürdürdüğünün
belirlenmesi kullanılabilirliğini arttıracaktır
Download

karpuz tohum partilerinde hızlı yaşlandırma testinin