OLTALARLA AVCILIK
21.05.2014 10:40:34
HHA
1
21.05.2014 10:40:34
HHA
2
21.05.2014 10:40:34
HHA
3
21.05.2014 10:40:34
HHA
4
21.05.2014 10:40:34
HHA
5
OLTA İLE AVCILIK
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Olta ile balık avcılığının esası, oltanın ucuna
gerçek yada yapay yem takılarak balıkların
yemle birlikte olta iğnesini yutması sağlanır.
Olta malzemeleri;
Misinalar
Olta iğneleri
Fırdöndüler
Olta çubukları
Olta makinaları
Ağırlıklar
Yüzdürücüler
İğneye takılan canlı, cansız veya bunlara
benzetilmiş yalancı yiyeceklere “YEM”
denir.
( 1. canlı yemler 2. Taze yemler 3. Suni
yemler)
Çeşitleri çok olan oltaların bazıları, ya
hareket ettirilmeleri veya balığın kendi
hareketi ile gövdesine takılarak kaçamayacak
duruma gelmesi yoluyla avcılık
yapılmaktadır. Bu bakımdan oltalar 2’ye
ayrılır;
Gerçek oltalar
Takılan kancalar
21.05.2014 10:40:34
HHA
6
Gerçek Oltalar
• Balık tarafından yem olarak alınan, sindirim sisteminin
herhangi bir yerine takılan ve balık tarafından dışarı
atılması zor olan şekillendirilmiş aletlerdir.
• Olta iğneleri eskiden ağaç, kemik, çeşitli metalden
yapılmıştır.
• Oltalar, ülkelere özgü olarak geliştirildiği gibi, avlanan
balığın özelliklerine, avlanma yerine bağlı olarak
balıkçılar tarafından çeşitli şekiller verilmektedir.
• Oltalar, olta iğnesi, kanca, misina ve diğer yardımcı
malzemelerin (fırdöndü, iskandil, şamandıra vs.) amaca
uygun teknik ve ölçülerde bir araya getirilmesiyle
donatılır ve hazırlanır.
• Bunların bir kısmında iğne veya kanca yerine yumak
veya kangal yapılmış iplerde kullanılır. Yani iğnesiz
21.05.2014 10:40:34
HHA
7
oltalar kullanılır.
• Bunlar yalnız Zargana avında kullanılmakta ve “ipekli zargana
oltası” ismiyle tanınmaktadır.
• İğne yerine kullanılan sarı veya turuncu ipek bir elle kangal
yapılmakta, kangal bir yerinden yaklaşık 2.5 m uzunluğunda 30
… misina başlık ile bağlanmaktadır. Bu düğümden1 cm uzakta,
tam karşıya gelecek şekilde halkanın ipleri sarılarak
düğümlenmektedir. Avdan sonra karışan kangal, bu düğümler
hizasından tekrar kolayca açılıp düzeltilebilmektedir.
• Başlık, 40-45 …el oltasına ya küçük bir fırdöndü ile (sinek
fırdöndü) veya doğrudan bağlanmaktadır. El oltası boyu 40 m
kadardır.
• Genellikle kürekli sandallarda yapılan avcılıkta bir sandaldan bir
veya iki olta atılmaktadır. Bırakılan misina boyu 25-30 m’dir.
Bırakılan misina boyları birbirine eşittir. Sandal yavaş yolla
giderken ipekler su yüzeyinden çekilmektedir. Balık yakalanınca
sandala alınmakta, ipekten kurtarılmakta ve ipek düzeltilerek
yeniden atılmaktadır.
21.05.2014 10:40:34
HHA
8
Olta Avcılığı İle Yem Arasındaki
İlişkiler
• Her canlı gibi, balıklarda yaşamlarını sürdürebilmek için
beslenmek zorundadırlar. Bu nedenle olta avcılığında,
yemin önemi büyüktür. Canlı, cansız veya yapay yemler
kullanılır. Amaç ise, balığın bu yemle olta iğnesini
yutmasıdır. Bunun için balığın yemi görmesi gerekir.
Balıklar gündüz %100, gece %30 nisbetinde görme
özelliğine sahiptirler. Balıklar yalnız bir gözünü
kullanarak avını yakalamazlar. Ancak iki gözü ile
görebileceği sahaya isabet eden yemleri yakalayabilirler.
Bu nedenle yemin çift gözle görme zonu içinde
bulunması gerekir.
• Görme, yemin balığa uzaklığı ile de ilgilidir.
21.05.2014 10:40:34
HHA
9
Denizde Kullanılan Yemler ve
Yemleme
•
a. Balıklar ve balıklardan elde edilen yemler
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
-Canlı yem
-Bütün ölü balık yem
-Yaprak yem
-Sülük yem
-Şakşak (çatal kuyruk) yem
-Tekgöz yem
-Lokma (baklava)
-Kuyrukaltı
-Garos yem
b, Yumuşakçalar
-Sübye (Mürekkep balığı)
-Kalamar
-Midye
-Tarak
-Sülünes
c. Kabuklular
-Karides, teke
-Mamun
-Yengeç, çağanoz
d. Kurt
e. Hamur yemler
f. Hazır Yemler
g. Diğer yemler
-Et, ciğer, yürek vs.
h. Yemleme
21.05.2014 10:40:34
HHA
10
Tatlı Sularda Kullanılan Yemler
ve Yemleme
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
a. Balıklar ve balıklardan elde edilen yemler
-Canlı yem
-Bütün ölü balık yem
-Yaprak yem
b, Yumuşakçalar
-Midye
c. Kabuklular
-Karides
-Kerevit
d. Solucan
e. Böcekler ve larvalar
-Böcekler
-Karasinek larvası
-Sivrisinek larvası
-Kan sülüğü
f. Kurbağa, semender
g. Hamur yemler
h. Tahıllar ve diğer bitkiler
i. Hazır Yemler
j. Diğer yemler
-Et, ciğer, pet maması, fare vs.
k. Yemleme
21.05.2014 10:40:34
HHA
11
21.05.2014 10:40:34
HHA
12
Zaman ile Av Verimi Arasındaki
İlişkiler
• Şayet ortamda yeteri kadar avlanabilecek balık varsa,
günün saatlerine göre av verimliliği değişiktir.
• En iyi av zamanı saat 4.00-8.00 arasıdır. Çünkü bu
saatlerde balıklar aktif olarak beslenirler (%100). İkinci
derece uygun av zamanı ise, akşamüzeri saat 16.002.00 arasıdır (%60-80). Bu zamanda balıklar acıkmış
yeniden beslenme ihtiyacındadır.
• 8.00-16.00 arası balık gözlerini iyi kullanabilir ve oltayı
fark edebilir.
• Gece 20.00’den sonra 2.00’ye kadar olan zamanda
yemli oltalarla balık avlanmaz.
• Ancak istakoz, mercan ve diğer dip balıkları gece de
aktiftir.
21.05.2014 10:40:34
HHA
13
Güneşe Göre avlanma Hareketi
(Sürütme Olta Takımı İle)
• Gündüz avcılıkta balığın, güneşle gemi arasında
olmasına dikkat edilmelidir. Şayet gemi, güneşle balık
arasında olursa, balık kolaylıkla yemi ve oltayı fark eder.
Bu nedenle güneşi arkamıza alarak yapacağımız avcılık
başarılı olmaz.
• Olta
• Olta kelebek adı verilen dikdörtgen bir mantara veya
tahtaya sarılı, 100 m’lik bir misinanın fırdöndülü ucuna
bağlanmış, bedeni, kösteği, iğneleri ve iskandili bulunan
tüm takımın adıdır.
• Oltalar, avlanılacak balık türüne ve avlanma yerine bağlı
olarak birçok yapısal değişiklikler gösterir.
21.05.2014 10:40:34
HHA
14
OLTALAR VE OLTALARLA
AVCILIK
Olta Malzemeleri
Olta malzemeleri, misinalar, olta iğneleri, fırdöndüler, olta
çubukları ve olta makinalarından oluşmaktadır.
Misinalar
Balık avlamak amacı ile günümüze kadar çeşitli iplerden
faydalanılmıştır. Günümüzde bu iplerin yerini misinalar almıştır.
Bugün kullanılan misinalar sentetik malzemeden yapılmaktadır.Bunlar
Polyamid ( Naylon-Perlon) ve Polyester’dir.
Ana madde yanında özel katkı maddeleri sayesinde misinaların
güçleri önemli şekilde artırılmıştır. Bu katkı maddelerindeki teknolojik
gelişme sonucunda, 0.35 mm çaplı bir poliamid misina 8.5 kg çekme
gücüne erişmiştir. Misinayı kıymetli kılan, inceliği oranında çekme
gücünün fazla olmasıdır.
21.05.2014 10:40:34
HHA
15
21.05.2014 10:40:34
HHA
16
• Piyasada çapları 0.055 mm ile 1.80 mm arasında değişen
kalınlıklarda misina bulmak mümkündür. Yapıları farklı
olduğundan dayanma güçleri de farklıdır. Son yıllarda
bazı firmalarca çok ince yapıdaki misinalar yüksek
dayanma gücüne eriştirilmiştir. Bunlara halen piyasada
0.12 mm kalınlığında 2.5 kg kaldırma gücündekiler
örnek gösterilebilir. Aynı misinanın 0.75 mm
kalınlığındaki ise 45 kg kaldırabilmektedir.
21.05.2014 10:40:34
HHA
17
• Misina imalinde, sadece misinaların gücü değil aynı zamanda
esneme payı da asgariye indirilerek balığın en küçük darbe ile
iğneye takılması sağlanmaktadır. Bu misinalar parlak, açık sarı
renkte olup, bilhassa deniz suyunda görülmeyen, fakat yüksek
gerilim gücüne sahiptirler. Düğümlemeye elverişli olup, mat ve
silikon kaplıdırlar. Yine bazı firmalarca dayanma gücü yüksek,
gam yapmayan sert sayılabilen mora kaçan bir renkte, gün ışığına
göre renk değiştirebilen, yeşilden kahve rengine kadar renklere
dönüşerek suda görünmezliğini sağlayan misinalar imal
edilmektedir. Bu misinaların bilhassa 0.35-0.45 mm
kalınlığındakileri kaşık oltaların kullanımında çok başarılı neticeler
verdiği saptanmıştır.
21.05.2014 10:40:34
HHA
18
• Tüm bu misinalar piyasada 100 m’lik makaralara sarılı bulunabildiği gibi 250
m., 500 m veya 1000 m’lik halinde de bulunabilmektedir.
•
Misina bedende 6 özellik aranır;
• Elastikiyet
• Kopma dayanımı (kopma noktası)
• Yumuşaklık
• Gün ışığı, kimyasal maddelere, küflenmeye karşı dayanıklılık
• Renk
• Büküme dayanıklılık (düğümlere dayanımı)
• Misina rengi, parlak açık sarı, mat, şeffaf, beyaz, gri, mavi, yeşil, ebruli ve suda
görünmezliği sağlayan renklerde imal ediliyor. Ayrıca gün ışığına göre renk
değiştirebilen renkleri de vardır.
• Misinalar 0.055 mm’den 1.80 mm çap genişliğine kadar, çeşitli çaplarda ve
uzunlukta imal edilir.
• Misinaların sınıflandırılmasında;
• Çap (mm)
• Taşıma (kg) gücü
dikkate alınır.
• Misinalar sert ve yumuşak olarak imal edilir. Yumuşak misinalar numaralı
oltalarda kullanılır.
• Misinaların kopma dayanımı ve taşıma
gücü, çap genişliği ile orantılı artar. 0.50
21.05.2014 10:40:34
HHA
19
mm çap genişliğindeki misina 50’lik misina tabir edilir.
• Misinaların yapısal özellikleri genellikle makaralı
oltalarda kullanılır. Sert misinalar ise el oltası, paraketa,
çektirme ve çaparilerde tercih edilirler. Çünkü sert
misinalar karışınca açılmaları kolay ve burulmaları da
daha az olmaktadır. İçi boş, diğer bir deyimle yüzer
misinalar (Fly-line), özellikle göl ve göletlerde, yani
durgun tatlısularda, bazı tür balıkların avlanmasında
kullanılır. İçi boş ve çapı kalın olan yüzer misinalar özel
olta çubukları yardımı ile kullanılırlar. Bunun nedeni,
misina ucuna takılan olta iğnesi sinek şeklinde suni
yöntemle donatılıp göle atıldığında su üzerinde kalarak,
suya düşmüş sinek hissini vermesidir.
21.05.2014 10:40:34
HHA
20
• Olta İğneleri
• Olta iğnesi; olta takımının ucuna takılan, şekillerine göre düz,
eğri, çapraz, çarpılı, çatal, uzun, küt, ikili, üçlü, halkalı, delikli,
hırsız, piç, sinek gibi adlar alan, balığın yakalanmasında
kullanılan küçük çengellerdir.
• Kısaca tanımlamak gerekirse; olta iğnesi, balık yakalamak
amacı ile özel şekillerde kıvrılmış metal olta malzemesidir. Bir
olta iğnesi beş kısımdan oluşmaktadır. Bunlar; uç, dirsek veya
boyun, beden, pala, sakal veya tırnaktır.
• Bazı tip balık iğnelerinin bedenlerinde bir veya iki tırnak
bulunabilir. Bu tırnakların görevi, iğneye takılan bilhassa canlı
yemlerin kayarak bir araya toplanmasını önlemektir. Diğer
görevi ise, iğneyi tersten alan balığın yemi sıyırarak almasını
önlemektir.
21.05.2014 10:40:34
HHA
21
• Balık iğneleri genellikle tekli olduğu halde,
zokalarda, kaşık oltalarda ve suni yemli oltalarda
kullanılmak üzere hazırlanan balık iğneleri
genellikle düz, yuvarlak boyunlu ve tek
tırnaklıdır. Üçlü balık iğnelerinin palası son
kısımda müşterek bir halkaya tutturulur. Ortak
pala kısımları ise deliktir. Bu türlere çengel adı
verilir. Bunlar üçlü olabildiği gibi dörtlü de
olabilirler.
• Balığın en küçük hareketi ile olta iğnesinin dirsek
kısmına kadar batabilmesi amacı ile eğri dirsekli
olta iğneleri imal edilmiştir.
21.05.2014 10:40:34
HHA
22
21.05.2014 10:40:34
HHA
23
21.05.2014 10:40:34
HHA
24
21.05.2014 10:40:34
HHA
25
21.05.2014 10:40:34
HHA
26
21.05.2014 10:40:34
HHA
27
21.05.2014 10:40:34
HHA
28
• Bazı oltalarda büyük boy yemlerin takılabilmesi amacı ile uzun
palalı iğneler kullanılır.
• Bunlardan başka değişik boy, kalınlık ve şekillerde çok çeşitli
balık iğneleri mevcuttur.
• Balık iğneleri, bütün ülkelerde boyutlarına ve yaptıklarına göre
numaralandırılmıştır. Ancak bu numaralama firmalar arasında
farklılık göstermektedir. Bu nedenle, uluslararası standart
boyutları tespit edilmiş değildir.
• Ülkemizde kullanılan balık iğneleri genelde 1’den başlayarak
24’e kadar numaralandırılmış olup bu sistemde numara
yükseldikçe iğne küçülmektedir. Diğer taraftan 1’den başlayıp
1/0, 2/0,…şeklindeki numaralamada ise numara yükseldikçe
iğne büyümektedir.
• Çengellerin numaralama sistemleri de balık iğnelerinde olduğu
gibidir.
21.05.2014 10:40:34
HHA
29
• Fırdöndüler
• Fırdöndü; olta ile bedeni arasına konan,olta
bedeninin burulmasını önleyen, paslanmaz
metalden yapılmış olta malzemeleridir. Uluslar
arası simgesi “SW” dir. Çok çeşitli şekil ve
boyutlarda imal edilmiş olanları mevcuttur.
Oltanın ve avlanacak balığın özelliklerine göre en
uygununun kullanılması gerekir. Mukavemetleri
kullanıldıkları olta misinasının en az iki misli
olmalıdır.
• Fırdöndüler de, balık iğneleri gibi değişik
büyüklüklerde olabilecekleri gibi, değişik
tiplerde, iki halkalı da olabilmektedirler.
21.05.2014 10:40:34
HHA
30
• Fırdöndülerin ara bedenlerine veya kösteklere
kolaylıkla takılıp çıkarılabilmesi için araya kancalı
iğne şeklinde açılıp kapanabilen halkalar
koyulmaktadır.
• Fırdöndüler de boy ve kalınlıklarına göre
iğnelerde olduğu gibi numaralandırılmışlardır.
Düz rakamlarla numaralanan fırdöndülerde
rakam büyüklüğü ile fırdöndü büyüklüğü ters
orantılıdır. Sıfır ilaveli rakamlarla numaralanan
bu orantı düz orantıdır. Yani 01, 02,….
Büyüdükçe fırdöndü de büyür.
21.05.2014 10:40:34
HHA
31
21.05.2014 10:40:34
HHA
32
21.05.2014 10:40:34
HHA
33
• Fırdöndülerin Bağlanması
• Fırdöndüler çok iğneli oltalarda ana bedenle ara
beden arasına bağlanarak burulmayı önlerler.
Zokalarda ve kaşık oltalarda ise, ara beden olarak
kullanılan 1.0-1.5 m boyundaki ve ana bedenden
daha ince misinayı, ana bedene bağlamak için her
ikisi arasına bağlanır.
• Fırdöndüler misinaya değişik şekillerde bağlanır.
Ancak dikkat edilmesi gereken nokta; misinanın
esneme payı bu noktada sıfır olduğundan
kolayca kopabileceğidir.
21.05.2014 10:40:34
HHA
34
Batırıcı ve Yüzdürücüler
• Oltanın dibe gönderilmesi, ortasu kesiminde belli bir
derinlikte kalması veya belli bir kesimde yüzdürülmesi
amacıyla batırıcılar (ağırlık) ve yüzdürücüler (şamandıra)
kullanılır.
• Farklı olta yapılarına ve değişik avlanma yöntemlerine
göre birçok, kurşun batırıcılar vardır. Örneğin ; İskandil
Kurşunlar (Balık vücudu-Torpil ekli), Boncuk kurşun,
yaprak kurşun, kıstırmalar.
• Yüzdürücü yani şamandıralar, özellikle göl, durgun sular
ve az akıntılı sularda, sakin denizlerde olta avcılığında
çok kullanılır. Mantar, plastik, poliester, ağaç veya
strafordan yapılır.
21.05.2014 10:40:34
HHA
35
• Şamandıra, oltanın istenilen su derinliğinde
tutulmasını, yemli iğnenin balıklar tarafından
görülebilecek şekilde askıda kalmasını ve balık
yakalandığında işaret verilmesine yarar. 3 tipi
vardır;
• Küresel (top) şamandıra
• Kalem şamandıra
• Dolgun şamandıra
21.05.2014 10:40:34
HHA
36
21.05.2014 10:40:34
HHA
37
21.05.2014 10:40:34
HHA
38
21.05.2014 10:40:34
HHA
39
21.05.2014 10:40:34
HHA
40
• Olta Çubukları (Kamışlar)
• Olta çubuğu, olta iğnelerinin belli mesafelere atılıp
çekilmesini sağlayan, balık vurduğunda esnemek suretiyle
misinanın kesilmesi ve iğnenin açılmasını önleyen,
misinanın toplanması sırasında karışmasını engelleyen
düz, elle sarmalı veya motorla sarma işlemi yapan bir
avlama aracıdır.
• Olta çubukları teknolojinin gelişmesiyle büyük aşamalar
kaydetmiştir. Bugün, avlanacak balığın bulunduğu av
sahasına, balığın ağırlığına, gücüne, cinsine göre yüzlerce
çeşit ve özellikte olta çubukları imal edilmiştir.
• Doğal olarak bambu ve kamıştan olan olta çubukları
yapay pek çok materyalden de yapılabilmektedir.
Fiberglas polyester gibi sentetik materyalden yapılan olta
çubukları genel olarak üç değişik yapı arz ederler. Bunlar
kısaca;
21.05.2014 10:40:34
HHA
41
•
• 1) Tek parçalı olta çubukları, 2) İki veya daha fazla
parçalı olta çubukları, 3)Teleskobik (iç içe girerek
küçülen, açıldığında uzanan) olta çubuklarıdır.
• Olta çubukları aktivitelerine göre üç kısma
ayrılmaktadır. Bunlar belirtilen aktivite; belli boydaki bir
ağırlığın çubukta yaptığı eğilmeyi temsil eder. Eğer olta
çubuğu makinenin takılı bulunduğu sap kısmından
itibaren artan bir şekilde eğiliyorsa buna aksiyon A tipi
olta çubuğu (kamış) denir. Olta çubuğu yarısından
itibaren artarak artarak eğiliyorsa buna aksiyon B tipi
olta çubuğu, şayet uç tarafındaki 1/4’lük kısım eğiliyorsa
buna aksiyon C tipi olta çubuğu denir.
• Avlanacak balığın özelliğine ve avlanma yöntemine göre
değişik boylardaki değişik tiplerde olta çubukları tercih
edilmektedir.
21.05.2014 10:40:34
HHA
42
1 Numaralı olanı teleskopik denilen yani parçaları iç içe geçerek toplanan
tersi yapılarak açılan kamış;
2 numaralı olanı Avrupa' da çok yaygın olarak kullanılan ve teleskopikten
daha sağlam ve verimli olduğuna inanılan iki parçalı geçmeli kamıştır. Bu
arada geçmelilerin taşıma ve muhafazası oldukça zordur. Örneğin 3 m
boyunda geçmeli bir kamış söküldüğünde 1,65 boyunda iki parça olur.
3 Numaralı olanı kamış üstteki her iki tipin kombinasyonudur ve özellikle
dip oltası için geliştirilmiştir. Çok uçlu (Multi Picker) olarak yapılan kamışın
bir kısmı teleskopiktir son uç parçası ise geçmeli olarak takılır.
21.05.2014 10:40:34
HHA
43
21.05.2014 10:40:34
HHA
44
21.05.2014 10:40:34
HHA
45
21.05.2014 10:40:34
HHA
46
21.05.2014 10:40:34
HHA
47
21.05.2014 10:40:34
HHA
48
• Tek Parçalı Olta Çubukları
• Bu çubuklar genellikle açık denizlerde kılıç balığı, ton
balığı ve köpek balığı gibi büyük balıkların avlarında
tercih edilirler. Tek parça yapılmalarının avantajı, çubuk
parçalarının eklem yerlerindeki aliminyum, pirinç, bakır
gibi esneme payı olmayan malzemenin çubuğun
aksiyonunu bozucu yöndeki etkisini önlemeyi
sağlamasıdır.
• İki veya Daha Fazla Parçalı Olta Çubukları
• Taşıma rahatlığı, avlanılacak bölgeye göre boy seçimi
için tercih edilen, genellikle akarsu ve göllerde kullanılan
olta çubuklarıdır.
• Usta balıkçılar genellikle ikiden fazla parçalı olan
teleskop çubukları tercih etmezler.
21.05.2014 10:40:34
HHA
49
• Bu olta çubukları hafif olmaları ve taşıma kolaylıkları
açısından çok çeşitli avlarda kullanma imkanı verirler.
Boyları 8 m ye kadar olan bu çubukların misina muhafaza
halkası bulunmayanları da vardır. Bunlar; şamandıra ve
tek iğneli olta ile göl, akarsu ve sahil balıkçılığında
başarıyla kullanılmasına rağmen, büyük balıkların avında
kullanılmaları zordur. Çünkü bu olta çubuğunun kırılma
olasılığı vardır.
• Bu tip çubuklar daha ziyade yüzen misinalarla (Fly-Line)
göllerde bilhassa alabalık ve somon avcılığında tercih
edilmektedir.
• Akarsu ve göller için ideal bir olta çubuğunda bulunması
gereken nitelikleri şöyle sıralayabiliriz: Avlanacak balığın
özelliği ve büyüklüğü olta çubuğu seçiminde en önemli
kriterdir.
21.05.2014 10:40:34
HHA
50
• Oltaya takılmış 5-6 kg. ağırlığındaki bir balığı kaldırarak
kenara almak mümkün değildir. Burada yapılması gereken
işlem yorgun balığı bir metre kadar yanımıza getirmek ve bu
balığı kepçe veya özel bir kancayla çene veya gözlerinden
tutarak dışarı almaktır. Balık sudan kaldırılmaya çalışırsa
misinanın kopma veya kamışın kırılma riski vardır. Ayrıca
olta iğnesi açılır veya kırılabilir. Bir balığı bir metre yakına
kadar getirip kepçe ile almak için de en fazla 2.20 m. boyuna
ve aksiyon A tipi bir çubuk kullanmak gerekir. Aksiyon B
tipi olan bir çubukla bu mesafe 1.8 m. ye kadar
indirilmelidir. Geniş akış alanı olan bir derede ortalama
olarak 0.3-0.4 kg. civarındaki alabalıklar avlanacaksa, suni
yemi oldukça uzağa fırlatmak gerekebilir. Bu durumda
saptan itibaren esneyen A tipi olta çubukları tercih edilmez.
21.05.2014 10:40:34
HHA
51
• B ve C tipi olta çubukları fırlatma işlemi için
daha uygundur. Sonuç olarak akarsu, göl ve
kıyılarda yapılan avlanmalarda büyük balıklar için
A ve B tipi, küçük balılar için B ve C tipi
aksiyona sahip olta çubukları tercih edilmektedir.
• Esneme özelliği ne olursa olsun genelde bir olta
çubuğunun ana görevi, oltaya balık takıldıktan
sonra misinayı gergin tutmak ve misinaya balık
tarafından yapılacak yapılacak ani darbeleri
yumuşatmaktır.
21.05.2014 10:40:34
HHA
52
• Yine olta çubuklarının suni yemi uzağa fırlatma yetenekleri,
çubuk aksiyonunun yanı sıra misina muhafaza ve sevk
halkaları ile makine makarasına sarılı misinanın çapı ve
sarılan misina miktarı ile orantılıdır. Olta çubuğu üzerinde
çapları uca doğru giderek küçülen ve uç kısımda biten
halkaların gereğinden küçük, sayıca fazla ve ilk halkanın
makineye yakın oluşu, fırlatılan suni yeme durdurucu yönde
etki eder. Mükemmel bir fırlatma için; olta çubuğunun
aksiyonu B veya C tipi olmalı, halkalar sayıca az (1.80 m. lik
çubukta en fazla 5 adet) passız, lekesiz ve kaygan olmalıdır.
Misina çok kalın olmamalıdır. Makineye yakın olan ilk halka,
makineye yakın olmaması ve makine makarasının çapında
çok büyük veya çok küçük çapta olmaması gerekir. Kaliteli
çubukların üzerinde kullanılması gereken ideal misina
kalınlığı ve suni yem ağırlığı belirtilmektedir.
21.05.2014 10:40:34
HHA
53
Tek İğneli Oltalar
• Bilhassa amatör balıkçıların kullandığı olta türüdür.
Ender olarak profesyonel kıyı balıkçıları tarafından;
mercan, sinarit, kırlangıç gibi kıymetli balıkların
avında kullanılmaktadır.
• Tek iğneli oltalarda misina kalınlığı ve balık iğneleri
avlanacak balık türüne ve büyüklüğüne göre
seçilmelidir.
• Tek iğneli oltaların değişik bir bağlama şekli ise, ana
bedene fırdöndü yardımı ile ağırlık (kurşun) bağlanır.
Ara beden kullanılmadan ikinci bir fırdöndü
vasıtasiyle köstekle iğne eklenir.
• Tek iğneli oltalara el oltaları adı da verilir. Bu el
oltalarında her zaman tek iğne olmayabilir. 1-3
arasında iğne takılabilir. Tek iğneliden amaç oltaya tek
balık vurduğunda hemen çekilmesidir. İster tek iğne
21.05.2014 10:40:34
HHA
54
ister 2-3 iğne olsun sistem
aynıdır.
• El oltaları hazırlanırken, ağırlık ile ana beden
arasındaki ara beden üzerine köstekle takılı
olan 1-3 balık iğnesinden oluşmaktadır. El
oltalarının diğer şekli sinek oltalarıdır. Bunlar
genellikle durgun içsularda kullanılan tek
iğneli oltalardır. Ana bedenin ucuna çok küçük
(3-4 mm Ø ki saçma büyüklüğünde) ağırlık
takılarak, iğneye sinek benzeri yapay yemin
takılmasıyla hazırlanırlar.
• El oltalarında iğneler kösteğe doğrudan
bağlanırlar.
Bağlamada
makara
ipliği
kullanılmaz.
21.05.2014 10:40:34
HHA
55
Tek İğneli Oltalarda Balık Avcılığı
• Sürü yapmayan
• Dağınık halde bulunan veya,
• Kıymetli balıkların avında, tek kancalı oltalar
kullanılır.
• Balıkçığı spor veya dinlenmek amacı ile yapanların
en çok kullandıkları oltalardır.
• El oltası olarak isimlendirilen tek iğneli oltalar genellikle
amatör avcılar tarafından kullanılmaktadır. Mercan,
çipura, kırlangıç, orfoz ve sinarit gibi piyasa değeri
yüksek balıkların avcılığında da nadiren bu oltalar
profesyonel balıkçılar tarafından da kullanılmaktadır.
21.05.2014 10:40:34
HHA
56
• Bu oltaya balık türlerinin tercih ettiği yemler
takılır. Örneğin; mezgit avı için istavrit veya
izmarit parçaları tercih edilirken, eşkina için
yengeç kullanmakta yarar vardır. Öte yandan;
kefal türü balıkları avlamak için 0.20-0.30 mm Ø
misina ile ince balık iğneleri seçilmelidir. Eşkina
(mavruşgil) avlamak için ise 0.45-0.70 mm Ø
misina ile büyük ve güçlü balık iğnelerini tercih
etmek gerekmektedir.
21.05.2014 10:40:34
HHA
57
• El oltalarında balık iğneleri ve misinalar ne kadar önemli
ise, kullanılacak yem de o kadar önemlidir. Bundan da
anlaşıldığı gibi, oltanın yemi, avlanacak balığın beslenme
tarzı dikkate alınarak seçilir.
• Yemlenen olta misina yardımı ile suya sarkıtılır. Çeşitli
seviyelerde tutulabildiği gibi, dibe kadar da indirilebilir.
Ayrıca tekne arkasından çektirmek suretiyle, su yüzeyine
yakın, hareket halinde de tutulabilir.
• Avlanacak balığın türüne göre, el oltası bir uzun oltadan
da oluşabilmektedir. Uzun oltalar, genelde, oltaya
takılacak yem uzun ve büyük olduğunda (Örneğin;
zargana gibi) tercih edilirler. Lüfer ve sinarit avında uzun
olta kullanmak yararlı olabilir.
21.05.2014 10:40:34
HHA
58
• El oltaları kontrollü olta olup, balığın takılan
yemi aldığı hissedilince çekilir ve olta iğnesinin
balığın ağzına takılması sağlanır.
• Genellikle bu yöntemle balık tek tek avlanarak
avcılık sürdürülür. El oltaları ile avcılık günün
her saatinde yapılırsa da en ideal av zamanı,
sabah gün doğumu ile akşam gün batımı
esnasındadır. Bazı tür balıklarda ise (Eşkina gibi)
gece avcılığı daha randımanlı olur.
21.05.2014 10:40:34
HHA
59
Zokalar
• Özellikle etçil balıkların avlanmasında kullanılan yemli veya yemsiz
olabilen, balık biçiminde kurşun taşıyan bir iğne çeşididir.
• Zokalar, taş veya metalden hazırlanmış kalıplara, ucunda
tek balık iğnesi konularak dökülürler.
• Kalıplar avlanılacak balık türüne ve balık büyüklüğüne
göre değişmektedir. Döküldükleri kalıp biçimlerinden
ötürü mercimek zoka, sarımsak dişi zoka gibi özel isimler
alırlar. Zokaların 5 gr’dan başlayarak 200 gr’a kadar
olanları mevcuttur.
21.05.2014 10:40:34
HHA
60
Zokalarla Avcılık
• Küçük zokalar çipura, çinekop, karagöz, istavrit
gibi balıkların avında kullanılırken büyük zokalar
lüfer, kofana, kırlangıç, sinarit gibi büyük ağızlı
ve iri yapılı balıkların avında kullanılmaktadır.
Zokalar ava başlamadan biraz önce mutlaka
parlatılmalıdır. Parlatma zımpara sürterek
yapıldığı gibi civa sürülerek de yapılabilir.
• Lüfer ve kofana avlarken zokadan hemen sonra
ana bedenle zoka arasında 20-30 cm boyunda 0.5
mm kalınlığında çelik beden bağlamak gerekir.
Amaç balığın zokayı yuttuğunda çok keskin
dişleri ve güçlü çenesi yardımı ile misinayı
kesmesini önlemektir. HHA
21.05.2014 10:40:34
61
21.05.2014 10:40:34
HHA
62
21.05.2014 10:40:34
HHA
63
• Diğer balıklar avlanırken zokadan sonra 1-2 kulaç boyunda
0.25-0.35 mm çapında, zedesiz, çekme gücü yüksek bir parça
misinadan oluşan ara beden bağlanır. Ana bedense
fırdöndünün diğer başına bağlanmalıdır. Ana beden 0.40-0.60
mm kalınlığında olabilir.
• Zokaya takılacak yem, avlanacak balığın türüne göre değişir.
Ancak taze olmasına dikkat etmek gerekir. Lüfer için taze
izmarit iyi bir yemken, sinarit için karides yem olarak
kullanılır. Zokalara ikinci bir balık iğnesi (hırsız) takmak
istenirse; ara bedene 4-5 cm uzunluğunda çelik telle zoka
oltasından 2 numara küçük bir balık iğnesi takılmalıdır.
• Zokalarda yem olarak kullanılacak balıklar kesilmeden önce
iyice yıkanıp temizlenmelidir. Keskin bir bıçakla önce başı
kesilip atılan balık fileto şeklinde ikiye ayrılır, bu arada
iskeletleri de çıkarılır.
21.05.2014 10:40:34
HHA
64
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Zokalar şekil bakımından;
Sarımsak zoka
Sülük zoka (Uzun zoka)
Fındık zoka
Leblebi zoka olarak adlandırılır.
Avladıkları balıklara göre de isimlendirilir;
Torik zokası
Lüfer zokası
Çinekop zokası
İstavrit zokası vs.
Zokaların ağırlıkları 5 gramdan 200 grama kadar değişir.
Ağırlık arttıkça iğneler büyür. Torik ve kofana zokası,
büyük ve ağırdır. Palamut-Lüfer zokaları orta boydadır.
21.05.2014 10:40:34
HHA
65
• Fındık zoka ile sarıkanat, uskumru; leblebi zoka ile
çinekop ve iri istavrit avlanır.
• Zoka ile, mercan, karagöz, torik, kofana, lüfer,
palamut, uskumru, sarıkanat, çinekop, istavrit,
karagöz, iskorpit, kırlangıç avlanır.
• Zoka ile balık avı daha çok eylülde başlar ve bütün
kış devam eder.
• Zokalarda yem kullanılır.
• Zoka ile kıyıdan veya kayıktan avcılık yapılır.
• Kayıktan avcılık yapıldığında, genellikle kayık aktif
olarak hareket etmemektedir. Akıntı ve rüzgarlarla
sürüklenebilir. Zokanın hareketini avcı sağlar.
• Zokanın iğnesine, zaman zaman “hırsız” adı verilen
ikinci 10:40:34
bir olta iğnesi de bağlanabilir.
21.05.2014
HHA
66
• Denize indirilmeden iyice parlatılan zokanın iğne kısmına yem
kıvrılarak iki yerinden takılır. Zoka ile lüfer avı belirli
sezonlarda geceleyin demirlenerek sabitleştirilen teknelerden
yakılan lüks veya yüksek voltajlı lamba ışığında yapılmaktadır.
Yem takılarak hazırlanan zoka, balığın bulunabileceği
derinliklere indirilerek, bekletilmek suretiyle av yapılır. Balığın
yerini (derinliğini) bulabilmek için ilk oltalar indirildiğinde
farklı derinliklerde tutularak balığın bulunduğu derinlik tespit
edilmeye çalışılır.
• Lüfer, genelde sürü halinde yemlendiği için belirli aralıklarla av
verir. Sürü teknenin altına geldiğinde ki, bu da yemi alışından
anlaşılır, av başlar. Bunun için mümkün olduğunca çabuk
davranmak gerekir. Balığın yemi aldığı hissedildiğinde hızla
çekilerek, balığa zokayı ağzından atma imkanı tanımamak
gerekir. Bilhassa tekne kenarına yaklaşan balık, ani olarak
kendini sudan yukarı atarak ağzındaki zoka iğnesinin çıkmasına
sebep olabilir. Bu imkanı balığa vermemek için su yüzeyine
yaklaşan
balığın ani bir hareketle
tekne içine alınması gerekir.
21.05.2014 10:40:34
HHA
67
Yünlüler
•
•
•
•
Eylül ve ekim aylarında torik, lüfer, palamut balıkları, boğaza girip, inişe geçtiklerinde
istavrit, hamsi, gümüş gibi küçük yem balıklarını kovalarlar. Önüne her türlü canlı
yemleri katan dişli balıklar, artık zokaya takılı yeme bakmazlar.
Bunun için istavrit, hamsi, gümüşe benzeyen kurşundan, olta iğnesinin sapına yünlüler
dökülür. Kurşunun ortasındaki deliğe, tüy parçası takılır.
Yem balığına benzetilerek yapılan yünlülerde, tek veya üçlü olta iğneleri vardır.
Yünlüler genelde, 8-12 boyunda, 50-150 gram ağırlığındadır.
Bunların değişik balıklara benzetilmesinin nedeni; dişli balıklar, hangi balığı kovalıyorsa
ona benzeyen yünlüler kullanılır. Balıklar hamsi kovaladığı zaman, tabii ki istavrite
aldanmaz.
21.05.2014 10:40:34
HHA
68
• Yünlüye yem takılmaz. Sadece yünlünün göğüs
kısmındaki deliğe, iğnenin ucunu kapatacak şekilde,
horozun göğüs kısmından alınmış 2 tüy sokulur. Yünlü
suda hızla çekilirken, bu tüyler kaçan balığın
yüzgeçlerini andırır ve yünlüye doğal bir hal verir.
• Yünlüler, sandaldan ziyade kıyıdan kullanılır. Açığa
doğru 50-60 m fırlatıldıktan sonra, biraz batması için
beklenir ve süratle çekilir. Bu batma işi, balığın sudaki
durumuna göre ayarlanır.
• Kurşun yünlüler, cam veya kemik çubuklarla üzerinde
bulunan küçük pürüzler giderildikten sonra, civa ile
parlatılır. Her balık yakalandıktan sonra, yakalanan
balığın diş izleri silinir.
• Yünlülerin kalıpları ve dökümleri aynı zokalar gibidir.
• Sarı pirinçten dökülüp, kromala parlatılan yünlülerde
vardır. Kurşun yünlü daha iyidir.
21.05.2014 10:40:34
HHA
69
• Kaşık Oltalar
• İğnesine, kaşık olarak adlandırılan uzun elips, yassı veya
silindir şeklinde, üzeri nikelajlı, kromajlı sac veya diğer
madenlerden yapılmış bir parça bağlanmış olan oltadır.
• Kaşık oltalar hazırlanırken parlak metalden hazırlanmış
olan kaşığın uç kısmına üçlü çengel adı verilen balık iğnesi
takılır. Diğer ucuna ise bir halka ile fırdöndü takılır.
• Kaşık oltaların diğer bir türü de sırtı’lardır. Sırtılar yavru
balık görünümünde cam elyaf veya sert plastikten
yapılmış, kuyruk ve karın kısmına çengel olta iğnesi
takılmış kaşık olta çeşitleridir.
• Çok çeşitli cins ve büyüklükte olanları vardır.
• Çinekop, lüfer ve kofana avında kullanıldığı gibi iç sularda
karnivor olan alabalık ve turna balığı avında da
kullanılmaktadır.
21.05.2014 10:40:34
HHA
70
Kaşık Oltalarla Balık Avcılığı
• Kaşık oltalarda yapay olarak hazırlanmış kalıplar,
avlanacak balığın yem olarak tercih ettiği balığa benzer
dökümleri sağlar. Yapay hazırlanmış küçük balığa
benzeyen metal dökümlere rapala adı da verilmektedir.
• Avcılıkta kaşık oltalar ya bir teknenin arkasından
çekilmek veya bir kamış olta ile istenilen mesafeye
fırlatılıp çekilmek suretiyle yapılır. Ancak balığın
avlanabilmesi için yemin söz konusu balığın gerçek
hızına yakın bir hızla hareket ettirilmesi gerekir. Bu hızla
beraber devamlı hareket ettiğinden canlı balık veya canlı
yem görüntüsü verir.
• Kaşık oltaların avcılığa başlamadan önce parlatılmasında
yarar vardır.
21.05.2014 10:40:34
HHA
71
21.05.2014 10:40:34
HHA
72
21.05.2014 10:40:34
HHA
73
• Seğirtmeler, Uzun Oltalar ve Avcılık
• Uzun boylu yemlerin takılabilmesi amacı ile (Örneğin;
sargana takılarak lüfer avlamak Gibi) uzun palalı, tek
iğne yerine, kısa palalı 3 veya daha fazla iğnenin, 2530 cm boyunda, 0.5 mm kalınlığında bir çelik tele,
arka arkaya aralıklı (yaklaşık bir iğne boyu kadar)
bağlanması suretiyle uzun oltalar elde edilir. Bu
oltalar dünyada “Türk tipi olta” olarak (Turkish
tandem hook) tanınır.
• Uzun oltalarda genelde yem olarak zargana kullanılır.
Avlanacak balık küçükse zargana fileto çıkarılıp yarısı
takılır. Eğer avlanacak balık büyükse zargana bütün
olarak kullanılmalıdır.
• Avlama yapılırken ağır yolla seyreden teknenin
arkasından bırakıldığı gibi, sabit tekneden veya
kıyıdan atılıp çekilebilir. Ana beden olarak 0.40 veya
0.50 mm Ø misina kullanılabilir. Yani avlanma
esnasında
balığın
bulunabileceği
derinliklerde
21.05.2014
10:40:34
HHA
74
gezdirmek
gerekir.
Seğirtme
Yemsiz olarak kullanılan zokalara seğirtme denir. Yapılışı
zoka gibidir. Yapıları farklı olup, torpil veya balık vücudu
şeklinde dökülürler. Bunlarda hamsi, gümüş, istavrit gibi yuvarlak
olurlar. Yalnız orta yerinin bir tarafı, iğne ucuna baktığı yan, balık
karnı gibi hafif sarkıktır.
•
Yünlüden daha fazla kurşun içerir. Boyları 15-20 cm.,
ağırlıkları 150-300 gramdır.
•
Bunlara dip seğirtmesi adı da verilir.
•
Yalnız sandaldan kullanılır. Karadan kullanılmaz.
•
Derin suda sandaldan dibe bırakılan seğirtme, dipten
yukarıya doğru süratle 5-6 kulaç çekilir. Şayet balık atlamazsa,
dibe bırakılıp tekrar süratle çekilir.
•
İğne sabit ve hareketli olmak üzere iki şekilde bağlanır. Sabit
iğne, kurşuna gömülü ve hareketsizdir. (Palamut ve Torik
seğirtmesi)
•
Bazı seğirtmelerde, uç kısmına halka bağlanır ve halkaya
takılan üçlü iğne, seğirtme süratle çekilirken, balık kuyruğu gibi
sallandığından,
balığı aldatır. (Kofana,
Lüfer seğirtmesi)
21.05.2014
10:40:34
HHA
75
•
Kurşun kısmı, civa ile parlatılır.
•
21.05.2014 10:40:34
HHA
76
21.05.2014 10:40:34
HHA
77
21.05.2014 10:40:34
HHA
78
Sırtı
•
•
•
•
•
•
Sert veya yumuşak plastikten yapılan, balık yapı ve
görünüşündeki av araçlarına “Sırtı” denir.
Uç, beden ve kuyruk kısmında, halkaya takılı 3’lü
olta iğnesi taşır.
Baş kısmında, halka ve fırdöndü vardır.
Ayrıca baş altında, yassı oval dil taşıyarak, bu suretle
dalması sağlanır.
Sırtı, hareketli bir tekneden, sürükleme yolu ile
kullanılır ve su içinde yüzen bir balık görüntüsü
meydana getirir.
Özellikle kıyıda ve orta suda gezen Lüfer-levrek,
sinagrit, turna, alabalık gibi saldırgan balıkların
avcılığında kullanılır.
21.05.2014 10:40:34
HHA
79
21.05.2014 10:40:34
HHA
80
21.05.2014 10:40:34
HHA
81
21.05.2014 10:40:34
HHA
82
Çarpma
•
•
•
•
•
•
•
•
Üçlü iğnenin veya üç adet tekli iğnenin beden
kısmından (pala dahil) kurşun ile birleştirilmesinden elde
edilir.
Çarpma, iğnelerin balıklara rasgele takılması ile av
yapan aletlerdir.
Balık biçiminde değildir. Yuvarlak veya atomik
şekildedir. Alt ucundaki üçlü iğne sabittir. Hareketli
değildir.
Çarpmalar, çok çeşitlidir.
İğnenin büyüklüğü ve kurşunun ağırlığı, avlanacak balık
türüne göre değişir.
İstavrit, gümüş, hamsi için
5 cm
Lüfer, kefal, palamut için
10 cm
Kofana, torik için 15-20 cm boyunda olurlar.
21.05.2014 10:40:34
HHA
83
• Kefal balığı için, ikinci bir çarpma sistemi daha vardır.
Bir beden üzerine 4-5 adet üçlü iğne, 10-12 cm
aralıklarla sıralanır. Bu üçlü iğnelerin 15-20 cm üzerine
yine bir üçlü iğneye hamurdan bir topak yapılır. Alttaki
iğneler çıplaktır.Kefal, hamuru çok sevdiğinden, üçlü
iğnedeki hamuru didikleyince, avcı oltayı birden yukarı
çeker. Hamurun etrafında toplanan balıklardan bazıları,
alttaki çıplak iğnelere takılırlar.
• Zargana içinde çarpma hazırlanabilir. Bir beden üzerine
5-6 tane çıplak üçlü iğne sıralanır ve dibinde çok hafif
bir iskandil ile uzağa fırlatılır. Üçlü iğneler parlaktır ve
yemlenmez. Zargana çarpması, hafif kurşunla
fırlatıldığından yüzeyden çekilecektir. Zargana daha çok
yüzey balığı olduğundan, merakla parlak iğnelerin
etrafında dolaşırken, iğnelerin birine takılır.
• Çarpmaların hemen hepsi sandaldan atılır.
21.05.2014 10:40:34
HHA
84
At-çek
21.05.2014 10:40:34
HHA
85
Yüksüklüler
Yünlünün vazifesini görürler. Yünlüler suda çabuk battığı için,
verimli çalışmadığı yakın kıyı sularında daha rahat çalışırlar. Dişli
balıkların yem balıklarını sıkıştırıp, kıyıya sürükledikleri zamanda
yüksüklerle daha iyi avlanırlar.
•
Yüksüklüler iki şekilde olur. Birincisinde iğne sabit olup,
tüylerin arasından yalnızca ucu çıkar. Diğerinde ise kurşunun
ortasındaki delik nedeniyle kurşun yüksük tel, beden üzerinde ileri
geri hareket edebilir.
•
Hareketli yüksüğün faydası, balık yakalandıktan sonra yüksük
geri kaçarak, tüylerini balığın dişlerinden kurtarmasıdır.
•
Yüksük yapmak için, dikiş yüzüğüne benzeyen bir kurşun tam
ortasından delinir. Yüksüğün alt düz tarafının kenarı oyulur. Bu
oyuğa kaz tüyü veya daha iyisi ince misina parçaları saçak gibi
sıralanarak yapıştırılır ve bağlanır. Misinaları bağlarken kırmızı
ibrişim kullanılır ve ibrişimin üzeri oje ile kapatılır.
•
•
21.05.2014 10:40:34
HHA
86
• Kurşunun ortasından geçirilen 30cm.’lik
paslanmaz çelik telin bir ucuna fırdöndü
bağlanır. Diğer boş uç, saçakların içinden
çıkarılarak telin ucu halkalı bir iğneye
düğümlenir. Fırdöndülü uç çekilince iğne
tüylerin arasına gömülerek saklanmış olur.
•
Yüksük kurşunların ağırlıkları 50-70 gramdır.
İstenilen yere fırlatıldıktan sonra sudan
çekilirken yüksüğe atlayan balık yakalanır.
•
Yünlüler gibi yüksüklerde makara ile uzağa
rahatlıkla atılabilir.
•
Yüksük sudan çekilirken, küçük hareketler
verilerek
(oltanın
kamışı
ufak
ufak
hareketlendirerek) oynaklık sağlanmalıdır.
21.05.2014 10:40:34
HHA
87
21.05.2014 10:40:34
HHA
88
Plastik Yemler
21.05.2014 10:40:34
HHA
89
21.05.2014 10:40:34
HHA
90
Flylar (Yapay Sinekler)
21.05.2014 10:40:34
HHA
91
21.05.2014 10:40:34
HHA
92
21.05.2014 10:40:34
HHA
93
21.05.2014 10:40:34
HHA
94
21.05.2014 10:40:34
HHA
95
21.05.2014 10:40:34
HHA
96
Download

Olta