GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM FONU
30.12.2012 tarih ve 28513 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6362 sayılı
Sermaye Piyasası Kanunu ile getirilen yenilikler kapsamında ülkemizde ilk defa girişim sermayesi
yatırım
fonlarına
ilişkin
yasal
altyapı
oluşturulmuştur.
02.01.2014 tarih ve 28870 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Girişim Sermayesi Yatırım
Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği ile de Sermaye Piyasası Kanunun, Sermaye Piyasası Kuruluna verdiği
yetki kapsamında bu fonların kurulmasına, faaliyetlerine, nitelikli yatırımcılara satışına ve faaliyetlerine
ilişkin esaslar ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.
Girişim sermayesi yatırım fonu; ilgili tebliğde belirtilen varlıklar ve işlemlerden oluşan portföyü
işletmek amacıyla Sermaye Piyasası Kurulundan faaliyet izni alan portföy yönetim şirketleri tarafından
içtüzük ile süreli olarak kurulan ve tüzel kişiliği bulunmayan mal varlığıdır.
GSYF; bireysel ve kurumsal yatırımcılara klasik yatırım araçlarının sağladığından daha
yüksek kazanç sağlayan, girişimcilere ise işlerini büyütmek için sermaye desteği imkânı sunan yeni bir
yatırım modelidir. Böylelikle yüksek büyüme potansiyeline sahip girişim şirketlerine yatırım yapmanın
önü açılmıştır.
Her GSYF bir iç tüzüğe sahiptir. İçtüzük, katılma payı sahipleri ile kurucusu, yöneticisi ve
saklama kuruluşu arasındaki ilişkileri ve GSYF portföyünün yönetim ve saklama şartlarını belirleyen bir
sözleşme niteliğindedir. İç tüzüğün esasları ise Sermaye Piyasası Kurulu Tarafından belirlenir.
GSY Fonunun kuruluşunda; kurucu veya portföy saklayıcısı, iç tüzük, kurulca istenen bilgi ve
belgelerle ve başvuru formu ile birlikte kuruluş izni almak için SPK’ya başvurur. Kuruldan Onay
alındıktan sonra, kurul kararının tebliğinden itibaren 6 iş günü içerisinde kurucunun merkezinin
bulunduğu yerin Ticaret Siciline tescil ettirilir ve Ticaret Sicil Gazetesinde ilan olunur.
Bu kurulan fonun malvarlığı, kurucunun ve portföy saklayıcısının malvarlığından ayrıdır. Fonun
malvarlığı başka bir amaçla tasarruf edilemez.Kamu alacakları da dahil olmak üzere fonun malvarlığı
haczedilemez, üzerine ihtiyati tedbir konulamaz ve iflas masasına dahil edilemez.
GSY Fonları, ilgili mevzuat kapsamında girişim şirketlerine doğrudan veya dolaylı olarak
yatırım yapabilirler. Yatırımlarda sektör sınırlaması yoktur.
1
GSFY’ler,







Potansiyeli yüksek girişim şirketlerine,
Girişim sermayesi yatırım ortaklıklarının ihraç ettiği sermaye piyasası araçlarına,
Diğer girişim sermayesi yatırım fonlarının katılma paylarına,
Girişim şirketi niteliğindeki halka açık şirketlerin, borsada işlem görmeyen paylarına,
Gelişen İşletmeler Piyasasında işlem gören şirketlere yatırım yapabilirler.
Girişim şirketlerine borç ve sermaye finansmanının karması olarak yapılandırılmış
köprü finansmanı niteliğinde finansman sağlayabilirler.
GSYF portföyünü çeşitlendirmek amacıyla ikinci el piyasalarda işlem gören veya
görmek üzere ihraç edilen sermaye piyasası araçları, borsada ters repo işlemleri,
Takasbank Para Piyasası İşlemleri ve yatırım fonu katılma payları ile katılma
hesabına veya vadeli mevduata yatırım yapabilirler.
Yalnız ilgili tebliğin 24.maddesine göre;

GSYF portföy değerinin en az %80’i girişim sermayesi yatırımlarından oluşmalıdır.
Diğer Girişim sermayesi yatırım fonlarının katılma payları ile girişim sermayesi
yatırım ortaklıklarının paylarına, portföy değerinin en fazla %20’si oranında yatırım
yapabilir.

GSYF, kurucusunun veya portföy yöneticisinin yönetim hakimiyetine sahip olan
ortakların, yönetim kurulu üyelerinin ve genel müdürün ayrı ayrı ya da birlikte
yönetim hakimiyetine sahip oldukları şirketlere yatırım yapamaz.
Fon portföyünün yönetimi, kurucu tarafından yapılabileceği gibi, imzalanacak bir portföy yönetim
sözleşmesi ile bir portföy yöneticisi tarafından da yapılabilir.
Fonu katılma payı sahiplerinin hakkını koruyacak şekilde temsil eden ve yöneten, yönetimi
denetleyen kurucudur. Kurucunun bu konuda yetki ve sorumluluğu vardır. Portföy yöneticiliği dışarıdan
yapılsa dahi kurucunun bu sorumluluğu ortadan kalkmaz.
Fonun kurucusunun, portföy yöneticisinin ve saklayıcı kuruluşun fona ilişkin bütün hesap ve
işlemleri Kurul Denetimine tabidir.
2
Fonun sona ermesi halinde, fon mal varlığı, fon içtüzüğündeki ilkelere göre tasfiye edilir ve
tasfiye bakiyesi katılma payı sahiplerine payları oranında dağıtılır. Fesih anından itibaren hiçbir katılma
payı ihraç edilemez ve geri alınamaz.
Fon, Başka bir fonla birleştirilemez veya başka bir fona dönüştürülemez.
Bu sistemin Sermaye Piyasası Kurulu denetim ve kontrolünde olması yatırımların güven
içerisinde gerçekleştirilmesini sağlamaktadır. Denetim; SPK tarafından yetkilendirilmiş bağımsız
değerleme şirketleri tarafından yapılır.
Nitelikli yatırımcılar; GSYF yatırımında herhangi ek bir maddi yükümlülük altına girmediği gibi
geri ödemelerde de devletin sağladığı çeşitli vergi avantajlarından yararlanır. Hiçbir kredi finansman
modelinin sunamadığı, ek maliyeti olmayan bir kaynak yaratma ve yatırım yapma imkanına sahip
olurlar.
GSYF; beyan edilen gelirlerin %10 unu ve öz sermayenin %20’sini aşmamak kaydıyla GSYF
olarak ayrılan tutarların, kurumlar vergisi matrahından indirilmesi ile ödenecek verginin fonun ömrü
boyunca ötelenmesi yoluyla önemli vergi avantajı sağlamaktadır. Fona aktarılan para için vergi kesilmez
fakat amaç doğrultusunda kullanılmaz ise cezasıyla birlikte geri alınır.
Bu vergiler GSYF’nin faaliyet süresinin sonunda devlete geri ödenirken, aradan geçen süredeki
indirgeme oranına paralel olarak çok daha düşük düzeyde geri ödeme yapılmış olur. Böylece yatırımcı,
devletin sunduğu vergi teşviki yoluyla, vergisini öteleyerek kaynak yaratır ve yeni yatırımlar
gerçekleştirme fırsatı elde eder.
GSYF ile yatırım yapılan şirketlerin satışından elde edilen gelirin kar payı yolu ile dağıtılması
halinde de vergi söz konusu değildir. Ayrıca gerçek kişi yatırımcılardan, GSYF aracılılığıyla elde
edecekleri kazanç üzerinden %15 oranındaki stopajın alınmayacak olması da ek bir teşvik imkânıdır.
Nitelikli bireysel yatırımcılar, en az 1 milyon TL tutarında, TL veya Yabancı para ve sermaye
piyasası araçlarına sahip kişilerdir. Nitelikli yatırımcılar; Sermaye Piyasası Kurumunun düzenleme ve
denetimine tabi olarak, GSYF paylarının satın alınması amacıyla, ilgili dönem kazancından veya beyan
edilen gelirden GSYF için kaynak ayırırlar. Vergi matrahından düşürülmek suretiyle ayrılan bu tutar,
3
kurulacak GSYF’nin faaliyet süresi sonunda geri ödenmek üzere ötelenmiş olacaktır. GSYF için ayrılan
tutarın,kurum kazancının veya beyan edilen gelirin %10’unu ve öz sermayenin %20sini aşmaması
gerekmektedir.
Yatırıma yönlendirilen tutar üzerinden ötelenen vergi, GSYF’nin faaliyet süresi sonunda devlete
aynı miktarda geri ödenir. Devlet iş bu vergi teşviki yoluyla, GSYF’nin faaliyet süresince kullanılmak
üzere, uzun vadeli, faizsiz ve ek maliyetsiz yatırım finansmanı sağlamaktadır.
GSYF’nin faaliyet süresi ihraç belgesinde yer verilen dönem ile sınırlıdır. GSYF, bu süre
içerisinde yatırımlarını gerçekleştirir ve yatırımlarının geri dönüşlerini tamamlar. GSYF faaliyet süresi
boyunca sektör de bağımsız olarak istenilen sayıda girişim şirketine yatırım yapıp istenilen zamanda
çıkış yapabilir. Faaliyet süresi sonunu beklemeden çıkış yapan pay sahiplerine elde edilen kazanç
payları oranında dağıtılabilir.
Sonuç olarak, gelişmiş ekonomilerde yaygın bir yatırım türü olan iş fikri ile buna destek verecek
meleğin buluştuğu “melek yatırımcılık” olarak adlandırılan sistemin ülkemizde de gelişmesine destek
olmak amacıyla birtakım vergi teşvikleri getirilmiştir.
Yukarıda da anlattığımız ve açıklamaya çalıştığımız söz konusu düzenlemelerle; girişimciliğin
teşvik edilmesi amacıyla, büyüme-gelişme vaad eden ve kaynak ihtiyacı içerisinde olan girişimci
şirketlere kaynak tahsis eden girişim sermayesi yatırım fon ve ortaklıklarına sermaye koyan işletmeler
ve yatırımcılar da devlet tarafından desteklenerek ülkemizde de bu sistemin geliştirilmesi ve
yaygınlaştırılması hedeflenmektedir.
Soru görüş ve önerileriniz için bizim ile irtibata geçebilirsiniz.
Saygılarımla.
Stj.Av.Sema KEFLİOĞLU
4
Download

girişim sermayesi yatırım fonu