HAPLOİDENTİK HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE NAKLİNDE
TEMEL KAVRAMLAR VE ERİŞKİN OLGULARDAKİ
UYGULAMALAR
Zafer Gülbaş
Anadolu Sağlık Merkezi, İstanbul
llojeneik Hematopoietik kök hücre naklinde
donör kaynağı olarak, HLA eş kardeş ilk
seçenektir ancak bunun bulunma olasılığı
yaklaşık %25’dir. Bu nedenle akraba dışı gönüllü
donör bankaları oluşmuştur ve bu şekilde donör
bulma olasılığı %50’dir. Halpoidentik aile donör
bulma olasılığı ise %99’dur. Ülkemizdeki hastalar
için ise akraba dışı donör bulma olasılığı daha
az olup, Amerika ve Avrupada yapılan allojeneik
nakillerin yaklaşık %50-60’ı akraba dışı donörden
nakil iken, ülkemizde bu oran %10 civarındadır.
Akraba dışı donör bulma yaklaşık 4 ay sürmektedir ve hastalığı nedeni ile yeterli zamanı olmayan
yada akraba dışı donör bulunamayan hastalarda
haploidentik donörden kök hücre nakli olma şansını hastalara vermek gerekmektedir.
A
Ex-vivo deplesyonda amaç GVHD’ye yol açacak
hücreleri uzaklaştırmaktır. TCRαβ/CD19 deplesyonu ile tecrübe çocuk haploidentik nakillerde
vardır ve yetişkinde bu tür nakillerde immün rejenerasyonun çocuktaki kadar hızlı olamıyacağı bu
nedenle relaps ve infeksiyonun önemli sorun olduğu belirtilmektedir. İn-vivo deplesyonda ise hematopoietik kök hücre trasplantasyonu yapılmakta
ve +3, +4. cü gün endoxan verilerek GVHD’ye yol
açacak alloreaktif çoğalan T lenfoistleri endoxan
ile ortadan kaldırılmaktadır. Non-alloreaktif T lenfositler ise varolmaya devam etmektedir. Ayrıca
infeksiyon ajanları için spesifik T lenfositler ve
memory T lenfositler yüksek doz endoxan sonrası
varlığını sürdürmektedir.
Doku grubu farklılığının yol açacağı en önemli neden, Graft Versus Host Hastalığıdır(GVHD).
Manüple edilmemiş kemik iliği ya da lökoferez
verdiğimizde ciddi GVHD riski %90-100’dür. T
Hücre deplesyonu yapınca yüksek oranda graft
rejeksiyonu ve engrafmınt olamama sorunu ortaya
çıkmaktadır. Bu sorunların üstesinden gelebilmek
için ex vivo(vücut dışında) ve in vivo(vücutta) T
hücre deplesyonu metodları geliştirilmiştir.
Ayrıca Haploidentik hematopoietik kök hücre
naklinde NK hücrelerinin kullanımı ile GVHD’nin
önlenimi ve immün toparlanmanın hızlandırılması,
mezenkimal kök hücre kullanımı diğer araştırılmakta olan yeni gelişmelerdir.
T hücre ex-vivo deplesyonunda CD 34 seleksiyonu, CD 3/19 deplesyonu, TCRαβ/CD19 deplesyonu
yapılırken in-vivo deplesyonda yüksek doz siklofosfamid kullanılmaktadır. Haploidentik hematopoietik
kök hücre naklindeki sorunlar graft yetmezliği,
yavaş immün toparlanma, infeksiyon rsikinin yüksekliği, malign hastalığın relaps riskidir.
22
Herkes için donörün varlığı, düşük toksisite,
trasplant ilişkili mortalitenin olmaması, tam donör
kimerizmi, sınırlı GVHD, transplant ilişkili geç
etkilerin olmaması, relaps yokluğu hematopoietik
kök hücre naklinde varılmak istenen hedeftir.
Anadolu Sağlık Merkezinde İn-vivo deplesyon
ile +3, +4. cü gün endoxan verilerek 2010‘dan bu
yana Haploidentik Hematopoietik kök hücre nakli
123 hastaya yapılmıştır ve neticeleri sunulacaktır.
8. ULUSAL KEMİK İLİĞİ TRANSPLANTASYONU ve KÖK HÜCRE TEDAVİLERİ KONGRESİ
Download

haploidentik hematopoetik kök hücre naklinde temel kavramlar ve