
Spesifik bir cerrahi girişimin herhangi bir
düzeyinde ortaya çıkan post operatif
enfeksiyonlardır.


Cerrahi kliniklerinde yatan hastalar içinde
en sık görülen nozokomiyal enfeksiyondur
(%38).
Önemi;
› Hastanede kalış gününü 7-10 gün kadar uzatır,
› Hastane masraflarını 2000-3200 $ artırır,
› Daha yüksek mortaliteye neden olur

Yüzeyel (superficial) insizyonel enfeksiyonlar

Derin insizyonel enfeksiyonlar

Organ/boşluk enfeksiyonları
1. Cerrahiden sonraki 30 gün içinde ortaya çıkar,
2. Sadece cilt ve ciltaltı (fasya üzeri) etkilenmiştir,
3. Aşağıdakilerden biri vardır;
› Yüzeyel yaradan pürülan drenaj,
› Yaradan yapılan kültürde üreme,
› Aşağıdakilerden en az biri;
 Duyarlılık,
 Lokalize şişlik,
 Kızarıklık,
 Isı artışı
Aşağıdaki durumlar CAE olarak tanımlanamaz:
 •Sutür absesi (sutür penetrasyon yeriyle sınırlı
minimal inflamasyon veya drenaj)
 •Lokalize bıçak yarası enfeksiyonu (deri ve
yumuşak doku enfeksiyonu olarak bildirilmelidir)
 •Sünnet bölgesinde gelişen enfeksiyon (sünnet
enfeksiyonu olarak tanımlanmalıdır. Sünnet
NHSN’ye (National Healthcare Safety Network)
göre bir ameliyat kategorisi değildir)
 •Enfekte yanık yarası (yanık enfeksiyonu olarak
bildirilmelidir)
1. Herhangi bir protez kullanılmamışsa 30 gün
içinde görülen, kullanılmışsa 1 yıl içinde
görülen ve klinik görünüm olarak cerrahi
işlem ile ilgili olan enfeksiyonlardır.
2. Enfeksiyon fasya ve kas tabakalarını içerir.
3. Pürülan drenaj veya histopatolojik ve
radyolojik olarak enfeksiyon bulguları veya bir
cerrahın enfeksiyon tanısı koyması
1. Herhangi bir protez kullanılmamışsa 30 gün içinde
görülen, kullanılmışsa 1 yıl içinde görülen ve klinik
görünüm olarak cerrahi işlem ile ilgili olan
enfeksiyonlardır.
2. Enfeksiyon cerrahi sırasında açılmış veya manuple edilmiş
insizyon dışı alanlarda olmalıdır.
3. Aşağıdakilerden biri olmalıdır;
› Bir organ veya bir alandan pürülan materyalin drenajı
veya aspirasyonu,
› Apse veya enfeksiyonun diğer işaretlerinin direkt olarak
veya reoperasyon anında saptanması,
› Histopatolojik veya radyolojik olarak enfeksiyon
belirtileri.
•Cerrahi alanın mikrobiyal kontaminasyonu
Endojen flora
Eksojen kontaminasyon: Cerrahi ekip,
ameliyathane ortamı, aletler vb.
 •Bakteriyel kontaminasyonun miktarı
 •Mikroorganizmanın virulansı
 •Konakçı direnci

CAE riski = bakteriyel kontaminasyon düzeyi
x virülans /Konakçı direnci




Temiz yara:
•Aseptik kuralların bozulmadığı,
•Elektif, primer kapatılan ve açık dren
konmayan,
•İnflamasyon bulunmayan,
•Gastrointestinal, solunum, genitoüriner
veya orofaringeal sistemlerin açılmadığı
ameliyatlar
Beklenen enfeksiyon hızı: %1.5-2.9
Temiz-kontamine yara:
 –Gastrointestinal, solunum, genitoüriner
veya orofaringeal sistemlerin, bu
dokularda enfeksiyon olmaması
koşuluyla, kontrollü olarak açıldığı ve
majör bir kontaminasyonun ya da teknik
sorunun olmadığı ameliyatlar
Beklenen enfeksiyon hızı: %2.9-7.7




Kontamine yara:
–Açık, taze, travmatik yaralarla ilgili cerrahi
işlemler,
–Gastrointestinal sistemden gözle görülebilir
bulaşın olduğu,
–Akut, pürülan olmayan inflamasyon ile
karşılaşılan,
–Aseptik kurallarda majör hata yapılan
ameliyatlar
Beklenen enfeksiyon hızı: %8.5-15.2
Kirli yara:
 •Ölü doku içeren eski travmatik yaralarla
ilişkili cerrahi işlemler
 •Klinik enfeksiyon veya organ
perforasyonu varlığında yapılan
ameliyatlar
Beklenen enfeksiyon hızı: %12.6-40.0










Hastaya ait faktörler
•Yaş
•Malnutrüsyon
•Diabetes mellitus
•Sigara
•Obezite
•Vücudun başka bir yerinde enfeksiyon bulunması
•Mikroorganizmalarla kolonizasyon
•İmmünsupresyon
•Uzamış preoperatif hospitalizasyon süresi
•Fizyolojik durum (ASA SKORU -American Society of
Anesthesiologists)
ASA Skoru:
 1: Sağlıklı kişi (sistemik hastalığı yok)
 2: Orta ciddiyette sistemik hastalığı olan kişi
 3: Ciddi ancak genel durumu bozmayan sistemik hastalığı
olan kişi
 4: Genel durumu bozan, hayatı tehdit eden ciddi hastalığı
olan kişi
 5: Ameliyat olsun/olmasın 24 saat içinde ölmesi olası kişi.
NNIS Risk İndeksi (National Nosocomial Infection Surveillance
 1.ASA Skoru >2 (3-5)
 2.Kontamine veya kirli yara
 3.Operasyon süresinin beklenenin %75’ini aşması








Ameliyata ait faktörler
•Cerrahi el yıkama süresi
•Preoperatif cilt hazırlığı (asepsi, traş)
•Ameliyat süresi
•Antimikrobiyal profilaksi
•Ameliyathane havalandırması
•Aletlerin yetersiz sterilizasyonu
•Cerrahi alanda yabancı cisim
•Cerrahi drenler
 Kötü
hemostaza bağlı
kanama/pıhtı varlığı.
 Ölü boşlukların kapatılmasındaki
yetersizlik.
 Ameliyatta doku travması
oluşturulması.
Preoperatif hastanede kalma süresinin
uzaması
1 gün
21 gün
enfeksiyon riski %6 artar
“
“
%14 artar.
Operasyondan bir gün önce operasyon
alanının traşı
Jiletle traş
%5,6
Makine ile traş
%1,4
Kıl dökücüler
%0,6
Hiçbirşey yapmama %0,6
Operasyon süresinin uzaması
Operasyon 1 saat
2 saat
3 saat
Enfeksiyon riski
%1,3
%2,7
%3,6
Profilaktik abdominal drenlerin kullanılması
En sık üreyen mikroorganizmalar;
Staf. aureus
Staf. epidermidis
Cerrahın mekanik temizlik yaptığı madde
 Hastanın mekanik cilt temizliğinin yapıldığı
madde
 Cilt drapelerinin kullanımı
 Laminar akım sisteminin kullanılması (15-20
kez/saat hava değişecek)

1. Yarada bakteriyel kontaminasyon olası ise.
2. Riski yüksek olan veya protez yerleştirilecek temiz
yaralar.
3. Travmatik yaralar.
4. Bir yaralanma sonucu gastrointestinal kanalı
açılanlar.
5. Barsak ve kolonu ilgilendiren elektif ameliyat
geçirecek olanlar.
6. Yüksek riskli safra yolları operasyonlarına tabi
tutulanlar.
7. Jinekolojik operasyonlar.



Doğru antibiyotik: Ucuz, bakterisidal,
muhtemel patojenler üzerinde etkili, dar
spektrumlu  Sefazolin
Doğru zamanlama: İnsizyondan önceki bir
saat içinde (anestezi indüksiyonu)
Yeterli süre:
› Tek doz yeterli, maksimum 24 saat
› Tüp ve drenler kaldığı sürece profilaksiye
devam etmek enfeksiyon hızlarında azalma
sağlamaz.

Ameliyatın uzaması veya fazla kan kaybı
olması durumunda ek doz yapılmalı
› Sefazolin için 3-4. saat

Rutin cerrahi profilakside glikopeptidler
(vankomisin, teikoplanin), 3. kuşak
sefalosporinler ve diğer geniş spektrumlu
antibiyotikler kullanılmamalı

CERRAHİ ALAN İNFEKSİYONLARININ
ÖNLENMESİ
İnsizyon bölgesindeki kıllar ameliyat
açısından bir olumsuzluk yaratmadığı
sürece temizlenmemelidir
 Kılların temizlenmesi gerekiyorsa bu
işlem ameliyat öncesinde (ameliyat
gününde) yapılmalı ve kıllar elektrikli
aletler kullanılarak kesilmelidir




Tüm diabetik hastalarda kan glukoz
düzeyinin yeterli kontrolü sağlanmalı,
özellikle preoperatif dönemde hiperglisemi
önlenmeli
Hastalar ameliyattan bir önceki gece
antiseptikli bir solüsyonla banyo yapmalı
veya duş alması tercih edilmeli
Antiseptik cilt hazırlığına başlamadan önce
insizyon bölgesindeki deri iyice yıkanarak
temizlenmeli ve kirlerden arındırılmalı.


Cilt hazırlığı için uygun bir antiseptik ajan
(%10’uk povidon iyot, %4’lük klorheksidin
glukonat, %60-95 etil alkol, veya %50-91
izopropil alkol) kullanılmalı
Preoperatif cilt hazırlığında kullanılan
antiseptik ajan insizyon yapılacak alanın
ortasından perifere doğru konsantrik
daireler halinde uygulanmalıdır.

Cerrahi personel, bulaşıcı bir enfeksiyon
hastalığına ait belirti ve bulguları
olduğunda (akıntılı cilt lezyonu, vb.) bu
durumu amirlerine ve personel sağlığı
bölümüne haber vermeleri konusunda
eğitilmeli ve bu şekilde davranmaya
özendirilmelidir.

S. aureus (burun, eller veya vücudun başka
bir bölgesi) veya grup A streptokoklar gibi
mikroorganizmalarla kolonize olan
personelin epidemiyolojik olarak sağlık
kurumunda bu mikroorganizmanın yayılımı
ile ilişkili olduğu gösterilmediği sürece rutin
olarak görevden uzaklaştırılmasına gerek
yoktur.



Antimikrobiyal profilaksi sadece gerçekten endike
olduğu durumlarda kullanılmalı
Profilaktik antimikrobiyal ajanın ilk dozu, ilacın
insizyon yapıldığı sırada serumda ve dokularda
bakterisidal konsantrasyona ulaşmış olmasını
sağlayacak şekilde uygulanmalıdır.
Ameliyat süresince ve en fazla ameliyathanede
insizyonun kapatılmasından sonraki birkaç saat
boyunca serumda ve dokularda terapötik
antimikrobiyal ajan düzeyi korunmalıdır.
Elektif kolorektal ameliyatlar öncesinde
kolonun lavman ve katartik ajanlar
kullanılarak mekanik hazırlığı
yapılmalıdır.
 Vankomisin rutin antimikrobiyal
profilakside kullanılmamalıdır.

Sıcaklık
20 – 23 0C
Rölatif nem
% 30- % 60
Hava akımı
Temiz alandan daha az temiz alana
Hava
değişimi
Saatte en az üç kez temiz hava ile
değişim
Ameliyat odalarında koridorlara ve diğer
komşu alanlara göre pozitif basınç
sağlanmalıdır
 Hava girişi tavandan, çıkışı ise yere yakın
bir yerden olmalıdır
 Ortopedik implant yerleştirilen cerrahi
girişimler ultra-temiz havaya sahip
ameliyat odalarında yapılmalıdır.


Cerrahi Yara Sınıflaması’na göre
“Kontamine” veya “Kirli-Enfekte” sınıfına
giren ameliyatlardan (gazlı gangren dahil)
ve Hepatit B, Hepatit C veya HIV ile enfekte
hastaların ameliyatlarından sonra
ameliyathanede diğer ameliyatlardakinden
farklı özel bir temizlik yapılmamalı, ameliyat
odası veya ameliyathane kapatılmamalıdır.



Enfeksiyon kontrolü için ameliyathanenin
veya ameliyat odalarının girişine yapışkan
paspaslar veya kumaş örtüler
konulmamalıdır
CAE’lerin önlenmesi için galoş giyilmesine
gerek yoktur. Galoş, sadece kan ve diğer
vücut sıvılarının sıçraması ihtimaline karşı
kullanılabilecek bir bariyerdir
Ameliyathanede rutin ortam kültürleri
alınmasına gerek yoktur


İntravasküler aletlerin (örneğin, santral venöz
kateter), spinal ve epidural anestezi kateterlerinin
yerleştirilmesi veya intravenöz ilaçların
hazırlanması ve uygulanması sırasında asepsi
prensiplerine uyulmalıdır.
Steril malzemelerin paketleri/bohçaları
kullanımdan hemen önce açılmalı ve kullanım
öncesinde paket/bohça üzerindeki maruziyet
indikatörü ve paket/bohça içindeki integratör veya
çok parametreli indikatör kontrol edilmelidir.
› Sterilitesi, konusunda şüpheye düşülen malzemeler
kullanılmamalıdır.
Primer olarak kapatılmış bir insizyon
ameliyat sonrasında 24-48 saat süreyle
steril bir örtü ile kapalı tutulmalıdır.
 Pansumandan ve yara ile her türlü
temastan önce ve sonra el hijyeni
sağlanmalıdır.

Pansuman değiştirilirken steril teknik
kullanılmalıdır
 Hasta ve ailesi doğru insizyon bakımı,
CAİ semptomları ve bu semptomların
bildirilmesinin gerekliliği konusunda
eğitilmelidir

Download

Derin insizyonel enfeksiyonlar