İLİ
:Yozgat
TARİH :21.11.2014
KONU :TECÜSSÜS (KUSURLARI ARAŞTIRMAK)
َّ ‫ض‬
َّ َ‫َيَٓا اَيُّ َها الَّذ۪ ينَ ٰا َمنُوا اجْ تَنِبُوا َكث۪ يرا ً ِمن‬
‫الظ ِن اِثْ ٌم‬
َ ‫الظ ِن ا َِّن َب ْع‬
‫ض ُك ْم َب ْعض ًۜا ً اَي ُِحبُّ ا َ َحدُ ُك ْم ا َ ْن يَأ ْ ُك َل لَحْ َم‬
ُ ‫سوا َو ََل َي ْغتَبْ َب ْع‬
َّ ‫َو ََل ت َ َج‬
ُ ‫س‬
ًۜ ٰ ‫ا َ ۪خي ِه َميْتا ً فَ َك ِر ْهت ُ ُمو ًۜهُ َواتَّقُوا‬
ٰ ‫اّللَ ا َِّن‬
‫اّللَ ت ََّـوابٌ َر ۪حي ٌم‬
َّ
َّ
‫ فإن‬، ‫والظ َّن‬
‫ « إيًا ُك ْم‬: ‫سلَّم قال‬
َّ ‫سول‬
ُ ‫أن ر‬
َ ُ‫صلّى هللا‬
َ ‫علَ ْي ِه و‬
َ ‫اَّلل‬
َّ
َ ‫أكذب الحد‬
‫سوا‬
‫الظ َّن‬
َّ ‫ وال ت َج‬، ‫سوا‬
َّ ‫ وال ت َح‬، ‫ِيث‬
ُ
ُ َ‫سوا وال تناف‬
ُ ‫س‬
ُ ‫س‬
ِ َّ ‫ و ُكونُوا ِعباد‬، ‫روا‬
َ ‫ والت َبا‬، ‫سدُوا‬
‫اَّلل‬
ُ ‫غ‬
َ ‫وال ت َحا‬
ُ ‫ وال ت َدا َب‬،‫ضوا‬
ْ
‫إخوانا ً َكما أمر ُك ْم‬
Muhterem Mü’minler
Din-i
Mübini
İslam’ın
bu
dünyada
gerçekleştirmek istediği en büyük amaçlarından biri iyi,
ahlaklı, doğru ve dürüst, Allaha ve insanlara karşı görev
ve sorumluluklarının bilincinde olan insanları
yetiştirmek ve bu insanlar arasında “Kardeşlik” bağıyla
kopmaz ilişkiler kurulmuş bir huzur toplumunu inşa
etmektir. Yüce Kitabımız Kur’an-ı Kerim ve onun en
büyük öğreticisi Hz. Peygamberin mübarek sözlerinde
bu toplumu oluşturacak emirler ve böyle bir toplumun
oluşmasına engel olan davranışlarla ilgili yasaklar
vardır. Bu meyanda İslâmî edep ve ahlâkın başlıca
kurallarından bazılarının sıralandığı Hucurât süresinin
9-12. âyetlerinde müslümanlar arasında baş gösterecek
ihtilâf ve çatışmaları gidermenin toplumsal bir görev
sayıldığına işaret edilerek, “Müminler ancak
kardeştir.”buyurulmuş, ardından insanların alaya
alınması, aşağılanması, onlara çirkin lakap takılması,
suizanda bulunulması, gıybet yapılması ve gizli
kusurlarının araştırılması kesin bir dille yasaklanmış, bu
davranışların müslümanlar arasındaki kardeşlik
bağlarının kopmasına, toplumsal barışın bozulmasına
yol açan yıkıcı davranışlar niteliği taşıdığına dikkat
çekilerek1 “Ey iman edenler! Zannın bir çoğundan
sakının. Çünkü zannın bir kısmı günahtır.
Birbirinizin kusurlarını ve mahremiyetlerini
araştırmayın. Birbirinizin gıybetini yapmayın.
Herhangi biriniz ölü kardeşinin etini yemekten
hoşlanır mı? İşte bundan tiksindiniz! Allah'a karşı
gelmekten sakının. Şüphesiz Allah tövbeyi çok kabul
edendir, çok merhamet edendir.”2 Buyrulmuştur.
Değerli Kardeşlerim.
Yüce Mevla’nın yasakladığı ve bizi kaçınmamız
konusunda uyardığı bu davranışlardan biri de
tecessüstür. Kişinin, insanların ayıplarını, kusurlarını
gizli ve özel hallerini araştırması anlamına gelen
tecessüs daha çok kötü ve ayıp halleri sorgulamayı ifade
eder. Bu tür bir araştırmanın/tecessüsüsün yasaklanması
özel hayatın gizliliğini korumaya yönelik bir tedbirdir.
Çünkü özel hayatın gizliliği bir haktır.3
Kuranın ve Hz. Peygamberin hadislerinde açıkça
yasakladığı bu tür davranışların yasaklanmasının sebebi
inananlar arasındaki kardeşlik hukukuna aykırı olması,
müslümanlar arasındaki güven duygusunu yıkıcı
olması ve toplumsal huzuru bozmaya sebep olmasıdır.
Değerli Kardeşlerim.
İşlenen günahlar topluma zarar vermesi söz
konusu olmadığı sürece Allah ile kul arasında
kalmalıdır. Ve insanların ayıp ve kusurlarını
araştırmak da kimsenin görevi değildir. Bunu
kimsenin araştırmaya hakkı yoktur. Hz. İsa (as) “…
Kendinizi Rab gibi görüp insanların günahlarını
araştırmayın. Kendinizi kul gibi görüp kendi
günahlarınıza bakın..”4 buyurarak kişinin öncelikle
kendi kusur ve günahlarıyla ilgilenmesi gerektiğini
hatırlatmıştır. Hz. Peygamber (SAV) Efendimiz de
“…Kim
bir
müslümanın
ayıbını/kusurunu
örter/gizlerse, Allah da onun ayıp ve kusurlarını
kıyamet günü örter."5 buyurarak bizleri uyarmıştır.
Değerli müminler
Dinimizce yasaklanan tecessüs kişinin özel
hayatıyla ilgili konulardadır. Yoksa toplumun
genelinin huzurunu bozan, zulüm ve haksızlık içeren
konulardaki suçların gizlenmesi doğru değildir. Aksi
takdirde bu suçlar çoğalır ve hem fert hem toplum
açısından büyük zararlara yol açar. Bu şekilde topluma
zarar veren kimselerin idare tarafından tespit edilip
gerekli önlemlerin alınması, toplum düzeninin
sağlanması açısından gereklidir.6
Ayrıca bir Müslümanın kardeşinin ayıp ve
kurslarına karşı duyarsız kalması da mümkün değildir.
Yapması gereken eğer o ayıp, kusur veya günahı
düzeltme imkanı varsa uygun dille, uygun zaman ve
zeminde uyarıp ikaz etmesi ve gücü yetiyorsa
düzeltme yoluna gitmelidir. Çünkü müminlerin hata
ve kusurlar konusunda birbirlerini uyarma görevleri
vardır.
Değerli Kardeşlerim,
Dinimizin tecessüsü yasaklaması toplum
içerisinde oluşabilecek huzursuzluk ve Fesadı
önlemek amacıyladır. Peygamber Efendimizin
toplumun huzurunu sağlamak için kırgınlık ve
dargınlıklara sebep olan tecessüsün bırakılıp kardeşlik
bağlarını pekiştirecek şu öğütleriyle hutbemizi
bitirmek istiyorum:"Zandan sakınınız. Çünkü zan
(yersiz
itham),
sözlerin
en
yalan
olanıdır.Başkalarının konuştuklarını dinlemeyin,
ayıplarını/kusur ve günahlarını araştırmayın,
birbirinize
karşı
öğünüp
böbürlenmeyin,
birbirinize haset etmeyin, kin tutmayın, yüz
çevirmeyin. Ey Allah'ın kulları! Allah'ın size
emrettiği gibi kardeş olun….!”7
Abdullah YALMAN
Kadışehri İlçe Müftüsü
4
1
5
2
6
DİA,Tecessüs Maddesi cilt: 40, sayfa: 246-247
Hucurat 49/12
3
Hadislerle İslam 3/486-487
Muvatta Kelam,3
Buhârî, Mezâlim 3, İkrâh 7; Müslim, Birr 58, (2580).)
Hadislerle İslam 3/486-487
7
Müslim, Birr 30-33
Download

Kusurları araştırmak