Bir önceki konu
Müzekker- Müennes idi.
I. sınıf
Konu 3
Müfred-Müsenna-Cem
1
Tekil isimler (‫)االسم المفرد‬
 Tekil isimler sözlükte maddeye koyulduğu haliyle olan
isimlerdir.
 Tekil isimleri bulmanın en kestirme yolu ikilik ve çoğul
alameti almadıklarını bulmaktır. Bunun dışında kesin bir
özellik söyleyebilmek güçtür. Çünkü isimler 3-4-5-6-7 harfe
kadar olabilir.
 Ör: ‫سلَ ْحفَاة‬
ُ - ‫سفَ ْر َجل‬
َ – ‫قَلَم – ِكتَاب‬
2
İkil isimler (‫)االسم المثنى‬
 Türkçe’de olmayan bu isim yapısı ikili isimler için koyulmuştur.
 İkili isimler sonlarına ‫ ان‬ya da ‫ ين‬koyularak yapılır.
 Ör: ‫كتابنا–كتابَا ْيا‬
‫ َا‬:‫كتاب‬
! Sondaki nunlar nadiren de olsa düşebilir. Kısa bir bilgi notu olarak
aklımızda bulunmasında yarar var.
Tekil isimler ikili yapılırken çoğunlukla tekil yapısı bozulmaz.
Bozulanlar da çoğunlukla sonunda ‫ ا‬ya da ‫ ي ى‬olanlardır. Bu isimler
bazen tekil de düşürdüğü harfi diğer hallerde geri alır bazen de harfini
düşürür
ٍ
Ör: ‫ي‬
‫قاضا– قاضيانا– قاضيَ ْ ا‬
‫عصويْنا‬
َ –‫عصوانا‬
َ –‫عصاًا‬
3
Çoğul (‫)جمع‬
 Arapça’da çoğullar kurallı ‫ سالم‬ve kuralsız ‫ غير سالم‬olmak üzere iki
şekilde yapılır.
müzekker
Salim
Kelimenin tekil haline ‫ ون‬ya da ‫ ين‬eklenerek
yapılır.
‫معلمونا– معلمي‬
ُ –‫معلما‬
Bu nunlar da nadiren de olsa düşebilir.
Dikkatli olmakta fayda var.
müennes
Kelimenin tekil haline ‫ ات‬eklenerek yapılır.
‫معلم ٍا‬
‫ات‬
ٌ ‫معلم‬
َ -‫اتا‬
َ –‫معلمةا‬
4
Gayri salim
Kelimenin tekil yapısının bozularak çoğul
yapılmasıdır.
‫اَ َس ٌد – اُ ُس ٌد‬
‫ب‬
ٌ ُ‫كتاب – ُكت‬
Cem-i kılle (‫)جمع قلة‬
 Türkçe’deki birkaç kelimesini karşılayabilecek çoğul yapılarıdır.
Dört tanedir. Az olduğu için soru gelme ihtimali fazladır.
‫اَفْ عُ ْلا‬
‫كلب – اكلب‬
‫ انفس‬- ‫نفس‬
5
‫اَفْ َعال‬
‫اَفْعالَة‬
‫ف ْعلَة‬
‫قلم – اقالم‬
‫ اطفال‬- ‫طفل‬
‫سؤال – اسئلة‬
‫ امثلة‬- ‫مثال‬
‫اخ – اخوة‬
Neden iki şekilde yazdık çoğulları
 Dikkat edilirse çoğul ve ikili yapıları iki şekilde yazdık. İkilileri ‫ان‬
ve ‫ ين‬çoğulları ‫ ون‬ve ‫ ين‬şeklinde olduklarını söyledik. Bunun sebebi
şu.
 Normal tekil isimlerin son harfi ötre, esre ya da üstün ile
harekelenirken ikil ve çoğullar ötre ve diğer hallerine göre çoğul
ekleri değişir.
ikil
‫ان‬
Ötre
Diğer
‫ين‬
6
çoğul
Ötre
‫ون‬
Diğer
‫ين‬
Ötre
‫ات‬
Diğer ‫ات‬
‫‪Tekil isim‬‬
‫‪Çoğul isim‬‬
‫ت املعلمةُ‬
‫ذهبَ ْ‬
‫املعلم‬
‫قدم ُ‬
‫املعلمات‬
‫ذهبت‬
‫ُ‬
‫املعلمو َن‬
‫قدم ُ‬
‫ايت املعلمةَ‬
‫ر ُ‬
‫املعلم‬
‫ر ُ‬
‫ايت َ‬
‫ايت املعلمات‬
‫ر ُ‬
‫ايت معلم ْي‬
‫ر ُ‬
‫نظرت اىل املعلمة‬
‫نظرت اىل املعلم‬
‫نظرت اىل املعلمات‬
‫ي‬
‫نظرت اىل معلم َ‬
‫‪Kelimelerin son harekelerine dikkat ediyoruz‬‬
‫‪7‬‬
Aşağıdaki çoğul isimlerden hangisi cem-i kesret
veznindedir? (2012 ara sınav)
ْ
a. ‫إخ َوة‬
b. ‫ع َملَة‬
َ
c. ‫أَب َْواب‬
d. ‫أ ْج ِو َبة‬
e. ‫أح ُْرف‬
Aşağıdaki kelimelerden hangisi tesniyedir? (2012
ara sınav)
a. ‫الغُ ْف َرا ُن‬
b. ‫ال ُجدْ َرا ُن‬
c. َ‫ال َح ِقي ِبين‬
d. ‫ان‬
َّ ‫ال‬
ِ ‫س ْودَ َاو‬
e. َ‫ال َكتَابِين‬
Aşağıdakilerin hangisinde tekil kelimenin çoğulu
doğru olarak verilmiştir? (2013 ara sınav)
a. ‫ِكتَاب – ُكتَّاب‬
ْ – ‫أ ُ ْخت‬
b. ‫إخوة‬
c. ‫امل – عملة‬
ِ ‫ع‬
َ
ْ – ‫ِط ْفلة‬
d. ‫أطفال‬
e. ‫فتاة – ِفتْ َيان‬
8
Aşağıdaki kelimelerden hangisi cem-i
müennes salim değildir? (2013 ara sınav /
2011 dönem sonu)
a. ‫اط َمات‬
ِ َ‫ف‬
b. ‫ُم َع ِلمات‬
c. ‫َكاتِبَات‬
d. ‫أ ُ َّم َهات‬
e. ‫أ َ ْبيَات‬
Aşağıdakilerden hangisi çoğul bir
kelimedir? (2013 ara sınav)
a. ‫تِجأرة‬
b. ‫نافِذة‬
c. ‫ِحجارة‬
d. ‫ِطفلة‬
e. ‫فتيان‬
ِ
Aşağıdaki kelimelerden hangisi cem-i
müzekker salimdir?(2013 dönem sonu)
a. ‫قرويُّون‬
b. ‫طلبة‬
c. ‫ُكتَّاب‬
ْ
d. ‫إخوان‬
e. ‫ُم ْس ِلمي ِْن‬
Aşağıdaki kelimelerden hangisi tesniye
değildir?(2011 ara sınav / 2012 bütünleme)
a. ‫ان‬
َ ‫َمدْ َر‬
ِ َ ‫ست‬
b. ‫ستَي ِْن‬
َ ‫ُمدَ ِر‬
c. ‫ُمؤْ ِمنَي ِْن‬
d. ‫ان‬
َ
ِ ‫صائِ َم‬
e. َ‫صا ِئ ِمين‬
Aşağıdaki çoğul isimlerden hangisi cem-i kıllet
veznindedir? (2011 ara sınav / 2012 bütünleme)
ُ
a. ‫ش ُهور‬
b. ‫ِجبَال‬
c. ‫أ ْش ُهر‬
d. ُ ‫اجد‬
َ ‫َم‬
ِ ‫س‬
e. ‫أَن َب َيا ُء‬
Aşağıdakilerin hangisinde, tekil kelimenin çoğulu
doğru olarak verilmiştir? (2012 ara sınav)
a. ‫َو ْقت – َوقَتَات‬
b. ‫صاص‬
َّ ِ‫ق‬
َ ‫صة – أ َ ْق‬
c. ‫صدِيقَات‬
َ – ‫صدِيق‬
َ
ُ – ‫صن‬
ُ
d. ‫صن‬
ْ ‫غ‬
ُ ‫غ‬
e. ‫َمدِينَة – ُمد ُن‬
9
Download

aö1-1 ders 3 müfred müsenna cem