Ýöúëÿíÿí Àçÿðáàéúàí
Îðäóñó èøüàë÷û Åðìÿíèñòàí
ö÷öí äàèì ãîðõó ìÿíáÿéèäèð
Ïàêèñòàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñû
ùÿð çàìàí Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè
áöòþâëöéöíö äÿñòÿêëÿéèð
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, Åðìÿíèñòàíûí òÿúàâöçêàð ñèéàñÿòè íÿòèúÿñèíäÿ Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëèíÿ
íàèë îëìàã ö÷öí ýþñòÿðèëÿí ñÿéëÿð ùÿëÿëèê ùå÷ áèð íÿòèúÿ
âåðìèð. Àçÿðáàéúàí òÿðÿôè ìöíàãèøÿíèí áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ñöëù éîëó èëÿ ùÿëë îëóíìàñûíûí òÿðÿôäàðûäûð. Þëêÿìèçäÿí ôÿðãëè îëàðàã Åðìÿíèñòàí
ðÿùáÿðëèéèíèí áó âàõòà ãÿäÿð ìöíàãèøÿíèí ùÿëëèíÿ ìöíàñèáÿòäÿ íöìàéèø åòäèðäèéè ìþâãå èñÿ ñòàòóñ-êâîíó
ìöìêöí ãÿäÿð ÷îõ ñàõëàìàüà ùåñàáëàíûá...
2010-úó èëèí ìàðòûíäà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéèíèí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè Ïàêèñòàí Èñëàì
Ðåñïóáëèêàñûíäà ñÿôÿðäÿ îëóá. Ñÿôÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè Åëåêòðîí Îïòèê Úèùàçëàð
çàâîäó, Ïàêèñòàí ñèëàù-ñóðñàò êîìïëåêñè, Òàêñèëà Àüûð
Ñÿíàéå çàâîäó, Êàìðà Àâèàñèéà Êîìïëåêñè, ÀÅÐÎ øèðêÿòè, ùÿì÷èíèí, Ìèëëè Ðàäèî Òåëåãðàô Êîðïîðàñèéàñûíûí
ôÿàëèééÿòè âÿ ìÿùñóëëàðû èëÿ òàíûø îëóáëàð. 2010-úó èëèí
àïðåëèíäÿ èñÿ þëêÿìèçäÿ ñÿôÿðäÿ îëàí...
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Àçÿðáàéúàíû ìöñòÿãèëëèê
éîëóíäà èíêèøàô åòäèðìÿéÿ
ãàäèð áèð ïàðòèéàäûð
Áàõ ñÿh. 2
Áàõ ñÿh. 8
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí íÿøð îëóíóð. 09 ñåíòéàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ àõøàìû / ¹ 162 (4321). Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí îðãàíû. Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Ñèéÿçÿí ðàéîíóíóí Ñèéÿçÿí-Áþéöê
Ùÿìéÿ-Áàëàúà Ùÿìéÿ-×ÿíäÿùàð àâòîìîáèë éîëóíóí òèêèíòèñè
èëÿ áàüëû òÿäáèðëÿð ùàããûíäà Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá
Ïðåçèäåíòèí èø ýöíö
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Êîðåéà ßìÿê Ïàðòèéàñûíûí Áèðèíúè Êàòèáè, Êîðåéà Õàëã Äåìîêðàòèê Ðåñïóáëèêàñû Äþâëÿò Ìöäàôèÿ Êîìèòÿñèíèí Áèðèíúè Ñÿäðè, Êîðåéà Õàëã Îðäóñóíóí Àëè
Áàø Êîìàíäàíû Êèì ×åí Ûíà òÿáðèê ìÿêòóáó ýþíäÿðèá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Òàúèêèñòàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè Åìîìÿëè Ðÿùìîíà òÿáðèê ìÿêòóáó ýþíäÿðèá.
Èòàëèéàíûí áèð ñûðà õÿáÿð ñàéòëàðûíäà
Àçÿðáàéúàí ñÿôèðèíèí ìöñàùèáÿñè éåðëÿøäèðèëèá
Èòàëèéàíûí ÀÝÈ õÿáÿð àýåíòëèéèíèí ñàéòûíäà âÿ “Íîòèçèå
Ýåîïîëèòèúùå” èíôîðìàñèéà ïîðòàëûíäà Àçÿðáàéúàíûí áó þëêÿäÿêè ñÿôèðè Âàãèô Ñàäûãîâóí ìöñàùèáÿñè éåðëÿøäèðèëèá. Ñÿôèð ìöñàùèáÿéÿ Àçÿðáàéúàí ãàçûíû Àâðîïàéà ÷àòäûðàúàã
ÒÀÏ ëàéèùÿñèíèí ÿùÿìèééÿòè ùàããûíäà äàíûøìàãëà áàøëàéûð. Î äåéèð êè, Èòàëèéà ùþêóìÿòèíèí ëàéèùÿ èëÿ áàüëû êå÷ÿí
ùÿôòÿ âåðäèéè ìöñáÿò ãÿðàð Àâðîïàíûí åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí åäèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ...
Áàõ ñÿh. 8
ÀÄÀ Óíèâåðñèòåòè õàðèúè
äèïëîìàòëàð ö÷öí òÿëèì
êóðñó êå÷èðèð
ÀÄÀ Óíèâåðñèòåòèíèí Èõòèñàñàðòûðìà Ïðîãðàìëàðû õàðèúè äèïëîìàòëàð ö÷öí òÿëèì êóðñó êå÷èðèð. ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, òÿëèì
êóðñóíóí à÷ûëûøûíäà óíèâåðñèòåòèí ðåêòîðó, õàðèúè èøëÿð íàçèðèíèí
ìöàâèíè Ùàôèç Ïàøàéåâ ÷ûõûø
åäÿðÿê ìÿãñÿäèí õàðèúè...
Òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ àïàðûëàí èñëàùàòëàð
Àçÿðáàéúàíûí ïàðëàã ýÿëÿúÿéèíÿ ùåñàáëàíûá
Àëìàíèéàëû ãîíàãëàð Ýþéýþë
øÿùÿðèíäÿ ýþðäöêëÿðèíäÿí
ìÿìíóí ãàëûáëàð
Åëìàð Ìÿììÿäéàðîâ: Åðìÿíèñòàí
ãîøóíëàðûíûí èøüàë åòäèêëÿðè
Àçÿðáàéúàí ÿðàçèëÿðèíäÿ
ãàëìàëàðû òÿùëöêÿëèäèð
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí, Åðìÿíèñòàí
ïðåçèäåíòè Ñåðæ Ñàðêèñéàíûí âÿ ÀÁØ äþâëÿò êàòèáè Úîí
Êåððèíèí Óåëñäÿ êå÷èðèëìèø áèðýÿ ýþðöøöíäÿ ðÿñìè Âàøèíãòîí áþéöê ñöëù ñàçèøè ëàéèùÿñè öçÿðèíäÿ...
Áàõ ñÿh. 4
Àëìàíèéàäàí îëàí áèð ãðóï íöìàéÿíäÿ Ýþéýþëÿ ñÿôÿð
åäèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, âàõòèëÿ àòà-áàáàëàðûíûí éàøàäûãëàðû éåðëÿðè çèéàðÿò åäÿí àëìàíëàðà ðàéîíóí òàðèõè, ìÿäÿíèééÿòè, àáèäÿëÿðè, åëÿúÿ äÿ òóðèçì ìÿêàíëàðû ùàããûíäà ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèëèá. Óøàã ìóñèãè ìÿêòÿáèíäÿ êå÷èðèëÿí ýþðöøäÿ èêè þëêÿ àðàñûíäà ìþâúóä îëàí äîñòëóã
ÿëàãÿëÿðèíäÿí, áó ÿëàãÿëÿðèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè ö÷öí ùÿéàòà êå÷èðèëÿí òÿäáèðëÿðäÿí äàíûøûëûá. Ñîíðà Àëìàíèéàíûí
âÿ éåðëè èíúÿñÿíÿò óñòàëàðûíûí èøòèðàêû èëÿ êîíñåðò òÿøêèë
îëóíóá.
Àëìàíèéàëû ãîíàã Ëèëéà Ùàèíëè äåéèá: “Ìÿí èëê äÿôÿäèð
êè, áó éåðëÿðäÿ îëóðàì. Ìÿëóìàòûì âàð êè, áó øÿùÿð áèçèì áàáàëàðûìûç òÿðÿôèíäÿí ñàëûíûá. Ýÿçèíòè çàìàíû
îíëàðûí èíøà åòäèêëÿðè áèíàëàðûí ÷îõ ýþçÿë øÿêèëäÿ ãîðóíäóüóíóí øàùèäè îëäóã. Áó, áèçè ñåâèíäèðäè âÿ Àçÿðáàéúàíûí ÿñë òîëåðàíò þëêÿ îëäóüóíóí, èíñàíëàðûí áàøãà õàëãëàðûí ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèíÿ ùþðìÿòëÿ éàíàøäûãëàðûíûí áèð äàùà øàùèäè îëäóã. Áöòöí áóíëàðà ýþðÿ
àëìàí õàëãû àäûíäàí ìèííÿòäàðëûüûìûçû áèëäèðèðèê”.
...Àçÿðáàéúàíäà ùÿð áèð ñàùÿäÿ ìöøàùèäÿ îëóíàí èíêèøàô òåíäåíñèéàñû òÿùñèë ñåêòîðóíäà äà íÿçÿðÿ ÷àðïìàãäàäûð. Áó èíêèøàôûí ÿñàñûíäà èñÿ, øöáùÿñèç, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí èäåéàëàðû âÿ ùÿìèí èäåéàëàðûí èøûüûíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñèéàñè-ñòðàòåæè êóðñ äàéàíûð. Áó ýöí èñÿ, ìÿùç Óëó
þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìèðàñ ãîéäóüó, þçöíäÿ éöêñÿê íîðìà âÿ äÿéÿðëÿð ñèñòåìèíè åùòèâà åäÿí ÿíÿíÿëÿð Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí óüóðëà...
Áàõ ñÿh. 5
Ùÿð áèð äþâëÿòèí ìèëëè èíêèøàô ñòðàòåýèéàñûíûí ìöùöì
èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèíè äÿ ñÿìÿðÿëè ýÿíúëÿð ñèéàñÿòè
òÿøêèë åäèð. Äåìîêðàòèéà éîëóíäà èíàìëà àääûìëàéàí,
äèíàìèê èíêèøàôà âÿ ÿñàñëû èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèéÿ ìàëèê îëàí, áåéíÿëõàëã ìèãéàñäà åòèáàðëû òÿðÿôäàø êèìè òàíûíàí Àçÿðáàéúàíäà äà ñÿìÿðÿëè ýÿíúëÿð ñèéàñÿòè...
Áàõ ñÿh. 3
Ìöáàðèç Ãóðáàíëû: Ùå÷
êèìèí éàñ ìÿðàñèìëÿðèíÿ
ìöäàõèëÿ åòìÿéÿ
èõòèéàðû éîõäóð
Ýÿíúÿ øÿùÿð Èúðà
Ùàêèìèééÿòèíäÿ òÿùñèë
èø÷èëÿðèíèí êîíôðàíñû
êå÷èðèëèá
...“Ôðååäîì Ùîóñå” òÿøêèëàòû ùÿð çàìàí Àçÿðáàéúàíà ãÿðÿçëè ìþâãåäÿí éàíàøûð. Òÿáèè êè, ãåéðè-ùþêóìÿò òÿøêèëàòûíûí íÿ äåìÿéèíäÿí àñûëû îëìàéàðàã...
Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ
Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè
Ìöáàðèç Ãóðáàíëû ñîí ýöíëÿð áÿçè ðàéîíëàðäà êå÷èðèëÿí éàñ ìÿðàñèìëÿðèíÿ ïîëèñ âÿ áÿëÿäèééÿ...
Äöíÿí Ýÿíúÿ øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíäÿ òÿùñèë
èø÷èëÿðèíèí êîíôðàíñû êå÷èðèëèá. Êîíôðàíñäà Ýÿíúÿ øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí
áàø÷ûñû Åëìàð Âÿëèéåâ...
Áàõ ñÿh. 4
Äöíéà áèðëèéè “åðìÿíè
ìÿñÿëÿñè”íè áèðäÿôÿëèê
áàüëàìàëûäûð
Äþâëÿòèí ýÿíúëÿð ñèéàñÿòè
þçöíöí ìöòÿðÿããèëèéè
èëÿ ôÿðãëÿíèð
Ñèéàâóø Íîâðóçîâ: Êðàìåð
þçöíö ñûüîðòàëàìàã
ö÷öí áåëÿ “ñàðñàã”
áÿéàíàòëàð éàéûð
Áàõ ñÿh. 4
Áàõ ñÿh. 2
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí
ÿñàñ ìÿãñÿäëÿðèíäÿí áèðè Àçÿðáàéúàí ýåð÷ÿêëèêëÿðèíè äöíéà èúòèìàèééÿòèíÿ ÷àòäûðìàãäûð. Ôîíä
Åðìÿíèñòàíûí âÿ òàðèõè ñàõòàëàøäûðàí, áåéíÿëõàëã èúòèìàèééÿòè
÷àøäûðìàüà ÷àëûøàí äöíéà åðìÿíèëÿðèíèí èôøà îëóíìàñûíà...
Áàõ ñÿh. 3
Ñóäàí Ðåñïóáëèêàñû
Õîúàëû ãÿòëèàìûíû ñîéãûðûìû
êèìè òàíûéûá
Ñóäàí Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè Àññàìáëåéàñûíûí õàðèúè
ÿëàãÿëÿð êîìèòÿñèíèí ãÿáóë
åòäèéè ñÿíÿääÿ 1992-úè èëèí
ôåâðàëûíäà Õîúàëû øÿùÿðèíäÿ
ìöëêè Àçÿðáàéúàí ÿùàëèñèíÿ
ãàðøû Åðìÿíèñòàí...
Áàõ ñÿh. 4
Áàõ ñÿh. 5
2
www.yeniazerbaycan.com
09 ñåíòéàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ àõøàìû / ¹ 162 (4321)
Ýöúëÿíÿí Àçÿðáàéúàí Îðäóñó èøüàë÷û
Åðìÿíèñòàí ö÷öí äàèì ãîðõó ìÿíáÿéèäèð
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Åðìÿíèñòàíäà òÿëàø, òÿøâèø ùþêì ñöðöð âÿ ÿí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ åòèðàô îëóíóð êè, þëêÿäÿí êöòëÿâè øÿêèëäÿ êþ÷ áàøëàìûøäûð
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, Åðìÿíèñòàíûí òÿúàâöçêàð ñèéàñÿòè íÿòèúÿñèíäÿ Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëèíÿ íàèë îëìàã
ö÷öí ýþñòÿðèëÿí ñÿéëÿð ùÿëÿëèê ùå÷ áèð íÿòèúÿ âåðìèð. Àçÿðáàéúàí òÿðÿôè ìöíàãèøÿíèí áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ñöëù éîëó èëÿ ùÿëë îëóíìàñûíûí òÿðÿôäàðûäûð. Þëêÿìèçäÿí ôÿðãëè îëàðàã Åðìÿíèñòàí ðÿùáÿðëèéèíèí áó âàõòà ãÿäÿð ìöíàãèøÿíèí ùÿëëèíÿ ìöíàñèáÿòäÿ íöìàéèø
åòäèðäèéè ìþâãå èñÿ ñòàòóñ-êâîíó ìöìêöí ãÿäÿð ÷îõ ñàõëàìàüà ùåñàáëàíûá.
Ìÿëóìäóð êè, ìöíàãèøÿíèí ùÿëëè èëÿ áèðáàøà ìÿøüóë îëàí ÀÒßÒ-èí Ìèíñê ãðóïó
ùÿìñÿäðëÿðèíèí, Ðóñèéà ïðåçèäåíòèíèí òÿøÿááöñö âÿ äèýÿð áåéíÿëõàëã òÿäáèðëÿð
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí âÿ Åðìÿíèñòàíûí äþâëÿò áàø÷ûëàðû, ùÿì÷èíèí, õàðèúè èøëÿð íàçèðëÿðè àðàñûíäà ÷îõñàéëû ýþðöøëÿð
êå÷èðèëèá. Àòÿøêÿñèí èìçàëàíìàñûíäàí êå÷ÿí 20 èë ÿðçèíäÿ äàíûøûãëàðäà ãàçàíûëàí
÷îõèëëèê òÿúðöáÿ èñÿ îíó ýþñòÿðèð êè, ìÿñÿëÿ éàëíûç ýþðöøëÿðèí êå÷èðèëìÿñè, ïðîáëåìèí ìöçàêèðÿ îëóíìàñû èëÿ áèòìèð. Ìöíàãèøÿíèí ùÿëëè ö÷öí êîíêðåò àääûìëàð àòûëìàëûäûð. Äîüðóäóð, áåéíÿëõàëã àëÿì Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíÿ ùöãóãè ãèéìÿò
âåðèá. ÁÌÒ Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñû, ÈßÒ,
ÀÒßÒ, Àâðîïà Øóðàñû, Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí ÷îõñàéëû ãÿðàð âÿ ãÿòíàìÿëÿðèíäÿ
Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíûí èøüàë ôàêòû òÿñäèãëÿíèá, Åðìÿíèñòàí ãîøóíëàðûíûí çÿáò
îëóíìóø ÿðàçèëÿðäÿí ÷ûõàðûëìàñû, ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðèí éóðä-éóâàñûíà ãàéûòìàñû
òÿëÿá åäèëèá. Ëàêèí èøüàë÷û Åðìÿíèñòàí áó
ãÿðàðëàðûí ùå÷ áèðèíÿ ìÿùÿë ãîéìóð. Áó
þëêÿíèí äàíûøûãëàðäà èøòèðàêû éàëíûç èìèòàñèéà õàðàêòåðè äàøûéûð. Îíà ýþðÿ äÿ, ùÿëÿ-
“...Ñî÷è ýþðöøö ÿðÿôÿñèíäÿ Åðìÿíèñòàí ðÿùáÿðëèéè ÷àëûøûðäû êè, þçö ö÷öí
äàùà äà ìöíàñèá ìþâãå ÿëäÿ åòñèí âÿ Àçÿðáàéúàíû ãàíå åòìÿéÿí ùàíñûñà
ìÿñÿëÿéÿ ðàçû ñàëà áèëñèí. Àíúàã áó, áàø òóòìàäû âÿ ÿêñèíÿ, Àçÿðáàéúàíûí
ìþâãåéè Ñî÷èäÿ äàùà äà ýöúëö ñÿñëÿíäè, ãÿùðÿìàí Àçÿðáàéúàí ÿñýÿðëÿðè âÿ
çàáèòëÿðèíèí úÿñàðÿòè íÿòèúÿñèíäÿ äöøìÿíÿ ñàðñûäûúû çÿðáÿ âóðóëìóøäóð âÿ
ùÿëÿ êè, îíëàð î çÿðáÿäÿí þçëÿðèíÿ ýÿëÿ áèëìèðëÿð”
ùà äîüðóñó, áó ïðîñåñ ÷îõäàí ýåäèð.
Ñàäÿúÿ îëàðàã òÿìàñ õÿòòèíäÿêè ñîí ùàäèñÿëÿð áóíó äàùà äà ñöðÿòëÿíäèðìèøäèð.
Îí ìèíëÿðëÿ åðìÿíè âÿòÿíäàøû þëêÿíè ùÿìèøÿëèê òÿðê åäèð âÿ ñîí ùàäèñÿëÿð áó
“Àçÿðáàéúàí ñöëùöí, òÿùëöêÿñèçëèéèí ãàðàíòûäûð. Îíà ýþðÿ áèç ùÿëÿ ÷àëûøûðûã êè, áó ìÿñÿëÿ ñöëù éîëó èëÿ ùÿëë îëóíñóí. Àíúàã þç àðäûúûë ñèéàñÿòèìèçè àïàðûðûã, Åðìÿíèñòàíû áöòöí ëàéèùÿëÿðäÿí òÿúðèä åòìèøèê, îðàäà ÷îõ áþéöê áþùðàí éàøàíûð, ùÿì èãòèñàäè, ùÿì ñèéàñè, ùÿì ùÿðáè áþùðàí âÿ åéíè çàìàíäà,
ýåòäèêúÿ ÿùàëèíèí ñàéû àçàëûð. Áèçäÿ àðòûð, îðàäà àçàëûð âÿ òàðèõèí ýåäèøàòû îíà
ýÿòèðèá ÷ûõàðàúàã êè, áèð íå÷ÿ èëäÿí ñîíðà áó ôÿðã, áó ó÷óðóì î ùÿääÿ ÷àòàúàã êè, áó, þçö-þçëöéöíäÿ äàíûøûãëàð ïðîñåñèíäÿ ìöñáÿò ðîë îéíàéàúàã”
ëèê ìöíàãèøÿíèí ùÿëëè éþíöíäÿ ùàíñûñà
íÿòèúÿäÿí äàíûøìàã ìöìêöí äåéèë.
Îíó äà âóðüóëàéàã êè, Åðìÿíèñòàíûí
ãåéðè-êîíñòðóêòèâ ìþâãåéè àâãóñòóí ÿââÿëèíäÿ úÿáùÿ õÿòòèíäÿ òþðÿòäèéè òÿõðèáàòëàðëà
áèð äàùà òÿñäèã îëóíäó. Àììà Àçÿðáàéúàí Îðäóñóíóí òóòàðëû úàâàáëàðû èøüàë÷û þëêÿíè òÿøâèøÿ ñàëäû. Éåðè ýÿëìèøêÿí, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ àâãóñòóí 28-äÿ Áåéëÿãàíà ñÿôÿðè çàìàíû éåíè èñòèôàäÿéÿ âåðèëìèø Ýÿíúëÿð Ìÿðêÿçèíäÿ ðàéîí ýÿíúëÿðèíèí âÿ èúòèìàèééÿòèí íöìàéÿíäÿëÿðè èëÿ ýþðöøöíäÿ Åðìÿíèñòàíûí òÿøâèø è÷èíäÿ îëäóüóíó áèëäèðèá: “Àçÿðáàéúàí èúòèìàèééÿòè
áèëèð êè, áó àéûí ÿââÿëèíäÿ Åðìÿíèñòàí
òÿìàñ õÿòòèíäÿ òÿõðèáàò òþðÿòìÿê èñòÿìèøäè. Àíúàã Àçÿðáàéúàí Îðäóñó äöøìÿíÿ ëàéèãëè úàâàá âåðìèøäèð. Îíëàðëà
èøüàë÷û ìÿùâ åäèëìèøäèð âÿ îíëàðûí òÿõðèáàòû áàø òóòìàìûøäûð. Áó òÿõðèáàòûí ñÿáÿáëÿðè äÿ àéäûíäûð. ×öíêè áèëäèéèíèç êèìè, Ñî÷è ýþðöøö ÿðÿôÿñèíäÿ Åðìÿíèñòàí
ðÿùáÿðëèéè ÷àëûøûðäû êè, þçö ö÷öí äàùà äà
ìöíàñèá ìþâãå ÿëäÿ åòñèí âÿ Àçÿðáàéúàíû ãàíå åòìÿéÿí ùàíñûñà ìÿñÿëÿéÿ
ðàçû ñàëà áèëñèí. Àíúàã áó, áàø òóòìàäû
âÿ ÿêñèíÿ, Àçÿðáàéúàíûí ìþâãåéè Ñî÷èäÿ äàùà äà ýöúëö ñÿñëÿíäè, ãÿùðÿìàí
Àçÿðáàéúàí ÿñýÿðëÿðè âÿ çàáèòëÿðèíèí úÿñàðÿòè íÿòèúÿñèíäÿ äöøìÿíÿ ñàðñûäûúû
çÿðáÿ âóðóëìóøäóð âÿ ùÿëÿ êè, îíëàð î
çÿðáÿäÿí þçëÿðèíÿ ýÿëÿ áèëìèðëÿð. Åðìÿíèñòàíäà òÿëàø, òÿøâèø ùþêì ñöðöð âÿ ÿí
éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ åòèðàô îëóíóð êè, þëêÿäÿí êöòëÿâè øÿêèëäÿ êþ÷ áàøëàìûøäûð. Äà-
ïðîñåñÿ éåíè òÿêàí âåðìèøäèð”.
Äþâëÿò áàø÷ûñûíûí âóðüóëàäûüû êèìè, Åðìÿíèñòàíäà ÿùàëè áó þëêÿíè ñöðÿòëÿ òÿðê
åäèð. Áóíóí ÿñàñ ñÿáÿáè èñÿ èøüàë÷ûëûã ñèéàñÿòèíèí åðìÿíè õàëãûíà âóðäóüó çèéàíäûð. Åðìÿíèñòàí ùàêèìèééÿòè áó âÿçèééÿòè
èçàù åòìÿê ö÷öí ìöõòÿëèô öñóëëàðà ÿë àòûð.
Äþâëÿò áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâ áó ìÿñÿëÿ èëÿ
áàüëû ãåéä åäèá: “Áó éàõûíëàðäà, ùÿòòà
åòèðàô åäèëìèøäèð êè, áóíóí ÿñàñ ñÿáÿáè
äèàñïîðóí ýöúëö îëìàñûäûð, åéíè çàìàíäà, Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèäèð. Éÿíè,
àðòûã Åðìÿíèñòàí ðÿùáÿðëèéè åòèðàô åäèð
êè, äåìîãðàôèê áþùðàíûí ÿñàñ ñÿáÿáè
ãîðõóäóð. Åðìÿíèñòàí úÿìèééÿòè ãîðõó
è÷èíäÿäèð. ßëáÿòòÿ, ýöúëÿíÿí Àçÿðáàéúàí âÿ ãöäðÿòëè Àçÿðáàéúàí Îðäóñó,
ãÿùðÿìàí Àçÿðáàéúàí ÿñýÿðè îíëàð
ö÷öí äàèì ãîðõó ìÿíáÿéèäèð âÿ áó
ãîðõóíó àðàäàí ãàëäûðìàã ö÷öí ñàäÿúÿ îëàðàã Åðìÿíèñòàí áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðûíà ÿìÿë åòìÿëèäèð âÿ èøüàë åäèëìèø òîðïàãëàðäàí ãåéä-øÿðòñèç
÷ûõìàëûäûð. ÁÌÒ Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñûíûí 4 ãÿòíàìÿñè äÿ áóíó òÿëÿá åäèð”.
Ãåéä åäÿê êè, Àçÿðáàéúàíûí Úÿíóáè
Ãàôãàç ðåýèîíóíóí ëèäåðè îëìàñû àðòûã áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿäÿ ãÿáóë îëóíìóø ðåàëëûãäûð. Ðåýèîíóí ëèäåð äþâëÿòè êèìè Àçÿðáàéúàí áó áþëýÿíèí ñèéàñè, èãòèñàäè àòìîñôåðèíèí ôîðìàëàøìàñûíäà ùÿëëåäèúè òÿñèðÿ ìàëèêäèð. Ìÿùç áó èìêàíëàðûíäàí éàðàðëàíàðàã
þëêÿìèç äàõèëè ñàáèòëèê âÿ ÷îõøàõÿëè õàðèúè
ÿëàãÿëÿð ÿñàñûíäà áþëýÿäÿ ñöëù âÿ ñàáèòëèéèí òÿìèí îëóíìàñûíäà þç ìþâãåéèíè êîíê-
ðåò ôÿàëèééÿòè èëÿ îðòàéà ãîéóð. Åéíè çàìàíäà, þëêÿìèçäÿêè èíêèøàô, Àçÿðáàéúàíûí ìöÿééÿí ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà êå÷èðìÿêëÿ ãëîáàë
ìÿíàäà Àâðîïàíûí åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíÿ
òþùôÿëÿð âåðìÿñè äöíéà áèðëèéè òÿðÿôèíäÿí
éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëèð. Òÿáèè êè, Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã ìöñòÿâèäÿ àðòàí íöôóçó
Äàüëûã Ãàðàáàü ïðîáëåìèíèí ùÿëëè
èñòèãàìÿòèíäÿ àïàðûëàí äàíûøûãëàðäà þëêÿìèçèí öñòöíëöéöíö àðòûðûð. Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíöí
òÿìèí åäèëÿúÿéèíè âóðüóëàéûá: “ßìèíÿì êè,
áèç þç ÿðàçè áöòþâëöéöìöçö áÿðïà åäÿ-
êè, åðìÿíè õàëãû äà ÿñë ìöñòÿãèëëèéÿ ãîâóøñóí. Èíäè àñûëû âÿçèééÿòäÿ, àúèç äóðóìäà õàðèúè éàðäûì, èàíÿ îëìàäàí éàøàéà áèëìèð. Òîðïàãëàðûìûçû ùÿëÿ êè, èøüàë àëòûíäà ñàõëàéûð. Àíúàã þçëÿðè äÿ áèëèðëÿð êè, áó, ìöâÿããÿòè áèð âÿçèééÿòäèð”.
Ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð êè, Åðìÿíèñòàíûí
èøüàë÷ûëûã ñèéàñÿòèíè äàâàì åòäèðìÿñè ðåýèîíàë òÿùëöêÿñèçëèéÿ úèääè òÿùäèä éàðàòìàãëà áÿðàáÿð, åéíè çàìàíäà, áþëýÿäÿ
éåíè ÿìÿêäàøëûã ïëàòôîðìàëàðûíûí ôîðìàëàøäûðûëìàñûíà ÿíýÿë éàðàäûð. Áåëÿëèêëÿ,
Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè íÿ ãÿäÿð êè,
ÿäàëÿòëè øÿêèëäÿ ùÿëë åäèëìÿéèá, ðåýèîíäà
òàì ìÿíàäà ñöëù âÿ ñàáèòëèêäÿí áÿùñ åòìÿéÿ äÿéìÿç. ×öíêè ÿðàçè èääèàëàðûíûí,
òÿúàâöç ôàêòûíûí âÿ ñåïàðàòèçìèí ìþâúóä
îëäóüó ìÿêàí âÿ øÿðàèòäÿ ãàðøûëûãëû ìàðàãëàðà ñþéêÿíÿí ÿìÿêäàøëûã íèééÿòëÿðèíè
èñòÿíèëÿí ñÿâèééÿäÿ ðåàëëàøäûðìàã ãåéðèìöìêöíäöð. Áóíà ýþðÿ äÿ, ìöíàãèøÿíèí
ùÿëëè ïðîñåñèíäÿ âàñèòÿ÷èëèê ìèññèéàñûíû
ùÿéàòà êå÷èðÿí ÀÒßÒ-èí Ìèíñê ãðóïó äà
ôÿàëèééÿò ìåõàíèçìèíèí ñÿìÿðÿëèëèê ñÿâèééÿñèíè àðòûðìàëû âÿ ïðîáëåìèí ùÿëëè èñòèãàìÿòèíäÿ ùöãóãè íîðìà âÿ ãàéäàëàðëà òÿñáèò åäèëìèø åôôåêòèâ ìåòîäëàðà áàø âóðìàëûäûð. ßêñ òÿãäèðäÿ, Úÿíóáè Ãàôãàç éåíè
ãàðøûäóðìàëàð ìåéäàíûíà ÷åâðèëÿ áèëÿð.
Øöáùÿñèç, ÀÒßÒ-èí Ìèíñê ãðóïó Åðìÿíèñòàíà ãàðøû õöñóñè òÿçéèã ìåõàíèçìè âÿ
âàñèòÿëÿðèíäÿí èñòèôàäÿ åòìÿëèäèð. Áó, äàíûøûãëàð ïðîñåñèíäÿ ïîçèòèâ äèíàìèêàíûí éàðàíìàñûíà ñÿáÿá îëà áèëÿð.
ßëáÿòòÿ, äèïëîìàòèê âàñèòÿëÿðèí ñÿìÿðÿ
âåðìÿäèéè ñîí ìÿãàìäà áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðûíäà òÿñáèò åäèëäèéè êèìè,
Àçÿðáàéúàí þç ÿðàçè áöòþâëöéöíö âÿ òÿùëöêÿñèçëèéèíè òÿìèí åòìÿê ö÷öí ùÿðáè ìåòîäà ÿë àòàúàã. Áó, Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðû èëÿ òÿñáèò åäèëìèø àëè
ñèéàñè ùöãóãóäóð. Ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð
êè, îðäóíóí äþéöø âÿ ìöäàôèÿ ãàáèëèééÿòèíèí àðòûðûëìàñû Àçÿðáàéúàíûí þç òîðïàãëàðûíû òåçëèêëÿ èøüàëäàí àçàä åäÿúÿéèíÿ äàèð
òàì ÿìèíëèê éàðàäûð.
“Ùÿð ýöí áèç ýöúëÿíèðèê, ùÿð ýöí Åðìÿíèñòàí çÿèôëÿéèð. Åðìÿíèñòàí þçö
àðòûã åòèðàô åäèð êè, õàðèúè éàðäûì îëìàäàí éàøàéà áèëìÿç, èãòèñàäè èíêèøàôà
íàèë îëà áèëìÿç âÿ ùÿòòà þç òÿùëöêÿñèçëèéèíè ãîðóéà áèëìÿç. Àðòûã éöêñÿê âÿçèôÿëè åðìÿíè äþâëÿò ìÿìóðëàðû áóíó åòèðàô åäèðëÿð. Áó, ÿñëèíäÿ åðìÿíè äþâëÿòèíèí èôëàñû äåìÿêäèð”
úÿéèê. Áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðû áèçèì ìþâãåéèìèçè äÿñòÿêëÿéèð. Àçÿðáàéúàí äöíéà ìèãéàñûíäà íöôóç ñàùèáèäèð
âÿ áèçèìëÿ ùåñàáëàøûðëàð, ìÿñëÿùÿòëÿøèðëÿð. Áó ýöí áèçèì áåéíÿëõàëã íöôóçóìóç
éöêñÿê ñÿâèééÿäÿäèð”.
Ðåàëëûã Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí èíêèøàôûíûí äèíàìèê õàðàêòåð àëäûüûíû ýþñòÿðèð. Òÿáèè êè, áó èíêèøàô áöòöí ìÿñÿëÿëÿðäÿ þëêÿìèçèí ìþâãåëÿðèíè ýöúëÿíäèðèð. Áó ïðîñåñäÿ îðäó ãóðóúóëóüó äà õöñóñè éåð òóòóð.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ àâãóñòóí 28-äÿ
Ôöçóëè ðàéîíóíà ñÿôÿðè çàìàíû ðàéîí èúòèìàèééÿòèíèí íöìàéÿíäÿëÿðè èëÿ ýþðöøöíäÿ
áèëäèðèá êè, Àçÿðáàéúàíûí àðòàí ýöúö ôîíóíäà Åðìÿíèñòàí çÿèôëÿéèð: “Ùÿð ýöí áèç
ýöúëÿíèðèê, ùÿð ýöí Åðìÿíèñòàí çÿèôëÿéèð. Åðìÿíèñòàí þçö àðòûã åòèðàô åäèð êè,
õàðèúè éàðäûì îëìàäàí éàøàéà áèëìÿç,
èãòèñàäè èíêèøàôà íàèë îëà áèëìÿç âÿ ùÿòòà þç òÿùëöêÿñèçëèéèíè ãîðóéà áèëìÿç. Àðòûã éöêñÿê âÿçèôÿëè åðìÿíè äþâëÿò ìÿìóðëàðû áóíó åòèðàô åäèðëÿð. Áó, ÿñëèíäÿ
åðìÿíè äþâëÿòèíèí èôëàñû äåìÿêäèð. ×öíêè ùÿð áèð õàëã ö÷öí ÿí áþéöê íåìÿò
ìöñòÿãèëëèêäèð. Áèç áó ìöñòÿãèëëèê èëëÿðèíäÿí ñÿìÿðÿëè øÿêèëäÿ èñòèôàäÿ åäÿðÿê,
áó ýöí òàì øÿêèëäÿ ìöñòÿãèë þëêÿ êèìè,
àçàä õàëã êèìè éàøàéûðûã. Àíúàã Åðìÿíèñòàíûí èøüàë÷û ñèéàñÿòè èìêàí âåðìÿäè
Áèð ñþçëÿ, Àçÿðáàéúàíûí äèïëîìàòèéàñû
ñàéÿñèíäÿ Åðìÿíèñòàí äàëàíà äèðÿíèá.
Åéíè çàìàíäà, Úÿíóáè Ãàôãàçûí ëèäåð
äþâëÿòè îëàðàã Àçÿðáàéúàí èøüàë÷û þëêÿíè
áöòöí ðåýèîíàë âÿ áåéíÿëõàëã ëàéèùÿëÿðäÿí
òÿúðèä åäèá. Òÿáèè êè, áó àìèë òÿúàâöçêàð
Åðìÿíèñòàíûí ñîñèàë-èãòèñàäè áþùðàíëà öçëÿøìÿñèíÿ ñÿáÿá îëóá. Áó ôàêòû Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâ äÿ Ôöçóëè ðàéîíóíóí èúòèìàèééÿòèíèí íöìàéÿíäÿëÿðè èëÿ ýþðöøöíäÿ
âóðüóëàéûá: “Áó àéûí ÿââÿëèíäÿ òÿìàñ
õÿòòèíäÿ áàø âåðìèø ùàäèñÿëÿð áèð äàùà
Àçÿðáàéúàí Îðäóñóíóí ãöäðÿòèíè, ýöúöíö, ãàðøû òÿðÿôèí èñÿ ýöúñöçëöéöíö,
àúèçëèéèíè ÿéàíè øÿêèëäÿ ýþñòÿðìèøäèð.
Àçÿðáàéúàí ñöëùöí, òÿùëöêÿñèçëèéèí ãàðàíòûäûð. Îíà ýþðÿ áèç ùÿëÿ ÷àëûøûðûã êè,
áó ìÿñÿëÿ ñöëù éîëó èëÿ ùÿëë îëóíñóí.
Àíúàã þç àðäûúûë ñèéàñÿòèìèçè àïàðûðûã,
Åðìÿíèñòàíû áöòöí ëàéèùÿëÿðäÿí òÿúðèä
åòìèøèê, îðàäà ÷îõ áþéöê áþùðàí éàøàíûð, ùÿì èãòèñàäè, ùÿì ñèéàñè, ùÿì ùÿðáè áþùðàí âÿ åéíè çàìàíäà, ýåòäèêúÿ
ÿùàëèíèí ñàéû àçàëûð. Áèçäÿ àðòûð, îðàäà
àçàëûð âÿ òàðèõèí ýåäèøàòû îíà ýÿòèðèá ÷ûõàðàúàã êè, áèð íå÷ÿ èëäÿí ñîíðà áó
ôÿðã, áó ó÷óðóì î ùÿääÿ ÷àòàúàã êè,
áó, þçö-þçëöéöíäÿ äàíûøûãëàð ïðîñåñèíäÿ ìöñáÿò ðîë îéíàéàúàã”.
Íàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ
ÀÄÀ Óíèâåðñèòåòè õàðèúè äèïëîìàòëàð ö÷öí òÿëèì êóðñó êå÷èðèð
ÀÄÀ Óíèâåðñèòåòèíèí Èõòèñàñàðòûðìà Ïðîãðàìëàðû õàðèúè äèïëîìàòëàð ö÷öí òÿëèì êóðñó êå÷èðèð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, òÿëèì êóðñóíóí
à÷ûëûøûíäà óíèâåðñèòåòèí ðåêòîðó,
õàðèúè èøëÿð íàçèðèíèí ìöàâèíè Ùàôèç Ïàøàéåâ ÷ûõûø åäÿðÿê ìÿãñÿäèí õàðèúè äèïëîìàòëàðà âÿ äþâëÿò
ãóëëóã÷óëàðûíà Õÿçÿð äÿíèçè ùþâçÿñè ðåýèîíó ùàããûíäà äàùà ìöôÿññÿë ìÿëóìàò âåðìÿê îëäóüóíó
äåéèá. Ðåêòîð áèëäèðèá êè, êóðñ
ìöääÿòèíäÿ èøòèðàê÷ûëàð áó ðåýèîíóí òàðèõè, ìÿäÿíèééÿòè, äåìîãðàôèê âÿçèééÿòè, åòíèê âÿ ÿðàçè ìöíàãèøÿëÿðè, òèúàðè âÿ èãòèñàäè ìöíàñèáÿòëÿðè, ýåîïîëèòèê âÿ ðåýèîíàë òÿùëöêÿñèçëèéè âÿ äèýÿð ìÿñÿëÿëÿð áàðÿäÿ ìÿëóìàòëàíäûðûëàúàãëàð.
Êóðñäà Ãàçàõûñòàí, Èîðäàíèéà, Êöâåéò, Ëèâàí, Þçáÿêèñòàí, Òöðêèéÿ, Ìàëàéçèéà, Ïàêèñòàí, Èíäîíåçèéà, Áàíãëàäåø, Ìÿðàêåø, Áÿùðåéí, Éÿìÿí, Ñóäàí âÿ Òàúèêèñòàíûí Õàðèúè Èø-
ëÿð Íàçèðëèéèíäÿ ÷àëûøàí éöêñÿê
÷èíëè 15 äèïëîìàò èøòèðàê åäèð.
Òÿëèì÷èëÿð àðàñûíäà ÀÄÀ Óíèâåðñèòåòèíèí ïðîôåññîð âÿ òÿäãèãàò÷ûëàðû, î úöìëÿäÿí Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû Äþâëÿò Íåôò Øèðêÿòèíèí, Äþâëÿò Íåôò Ôîíäóíóí, Ñòðàòåæè Àðàøäûðìàëàð Ìÿðêÿçèíèí, þëêÿäÿ àêêðåäèòÿ îëóíìóø ñÿôèðëèêëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðè âÿ ïàðëàìåíò
öçâëÿðè âàð.
Ñåíòéàáðûí 16-äÿê äàâàì
åäÿúÿê êóðñóí èøòèðàê÷ûëàðû Àçÿðáàéúàíûí Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëèéèíäÿ,
Íîáåë Ãàðäàøëàðû Ìóçåéèíäÿ îëàúàã, Øÿêèéÿ âÿ Ãÿáÿëÿéÿ ñÿôÿð åäÿúÿêëÿð.
Ñîíäà èøòèðàê÷ûëàð ñåðòèôèêàòëàðëà òÿëòèô îëóíàúàãëàð.
Õàòûðëàäàã êè, 2010-úó èëäÿí åòèáàðÿí êå÷è-
ðèëÿí áó òÿëèìäÿ èíäèéÿäÿê 5 òöðê äèïëîìàòû,
Àñèéà, Àôðèêà, Ëàòûí Àìåðèêàñû âÿ Êàðèá äÿíèçè
ùþâçÿñè þëêÿëÿðèíèí 45 äèïëîìàòû, î úöìëÿäÿí
ÀÁØ-äàí 11 òÿäãèãàò÷û âÿ òÿëÿáÿ èøòèðàê åäèá.
Ñåíåãàë Ðåñïóáëèêàñûíûí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìÿçàðûíû âÿ
Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíû çèéàðÿò åäèá
Àçÿðáàéúàíäà ñÿôÿðäÿ îëàí Ñåíåãàë
Ðåñïóáëèêàñûíûí Èãòèñàäèééàò âÿ Ìàëèééÿ
Íàçèðëèéèíèí Áàø Ýþìðöê Èäàðÿñèíèí áàø äèðåêòîðóíóí ìöàâèíè
Àëëèñîí
Íäèàéåíèí
áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè ñåíòéàáðûí 8-äÿ Ôÿõðè õèéàáàíà ýÿëÿðÿê õàëãûìûçûí Öìóììèëëè ëèäåðè, ìöàñèð ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ìåìàðû âÿ ãóðóúóñó Ùåéäÿð ßëèéåâèí õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà éàä åäèá, ìÿçàðû þíöíÿ ÿêëèë ãîéóá.
Ýþðêÿìëè îôòàëìîëîã àëèì, àêàäåìèê Çÿðèôÿ õàíûì ßëèéåâàíûí äà õàòèðÿñè àíûëûá, ìÿçàðû öçÿðèíÿ ýöëëÿð äöçöëöá.
Ñîíðà ãîíàãëàð Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíà ýÿëÿðÿê þëêÿìèçèí
àçàäëûüû âÿ ÿðàçè áöòþâëöéö óüðóíäà úàíëàðûíäàí êå÷ìèø ãÿùðÿìàí Àçÿðáàéúàí þâëàäëàðûíûí õàòèðÿñèíÿ ùþðìÿò âÿ åùòèðàìëàðûíû áèëäèðèá, “ßáÿäè ìÿøÿë” àáèäÿñèíèí þíöíÿ ÿêëèë ãîéóáëàð.
Áàêûíûí ÿí ùöíäöð íþãòÿñèíäÿí Àçÿðáàéúàí ïàéòàõòûíûí
ìÿíçÿðÿñèíè ñåéð åäÿí ãîíàãëàðà Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíûí òàðèõè âÿ øÿùÿðäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí àáàäëûã-ãóðóúóëóã èøëÿðè áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèëèá.
Ìàêåäîíèéà Ðåñïóáëèêàñûíûí
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè Ôÿõðè õèéàáàíû âÿ
Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíû çèéàðÿò åäèá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà ðÿñìè
ñÿôÿðäÿ îëàí Ìàêåäîíèéà Ðåñïóáëèêàñûíûí
Áàø íàçèðèíèí ìöàâèíè
âÿ ìàëèééÿ íàçèðè Çîðàí Ñòàâðåñêèíèí ðÿùáÿðëèê åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè ñåíòéàáðûí 8-äÿ Ôÿõðè õèéàáàíà ýÿëÿðÿê ìöàñèð
ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ìåìàðû âÿ ãóðóúóñó,
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà éàä
åäèá, ìÿçàðû þíöíÿ ÿêëèë ãîéóá.
Ýþðêÿìëè îôòàëìîëîã àëèì, àêàäåìèê Çÿðèôÿ õàíûì ßëèéåâàíûí äà õàòèðÿñè éàä îëóíóá, ìÿçàðû öñòöíÿ ýöë äÿñòÿëÿðè äöçöëöá.
Ñîíðà Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíà ýÿëÿí ãîíàãëàð Àçÿðáàéúàíûí
ìöñòÿãèëëèéè âÿ ÿðàçè áöòþâëöéö óüðóíäà úàíëàðûíäàí êå÷ìèø
ãÿùðÿìàí Âÿòÿí þâëàäëàðûíûí õàòèðÿñèíè àíàðàã, “ßáÿäè ìÿøÿë” àáèäÿñèíèí þíöíÿ ÿêëèë ãîéóáëàð.
Áàêûíûí ÿí ùöíäöð íþãòÿñèíäÿí Àçÿðáàéúàí ïàéòàõòûíûí
ìÿíçÿðÿñèíè ñåéð åäÿí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí öçâëÿðèíÿ Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíûí òàðèõè âÿ øÿùÿðèìèçäÿ ýþðöëÿí àáàäëûã-ãóðóúóëóã èøëÿðè áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèëèá.
Ìîëäîâà Áàø íàçèðèíèí ìöàâèíè Ôÿõðè õèéàáàíû
âÿ Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíû çèéàðÿò åäèá
Àçÿðáàéúàíäà ñÿôÿðäÿ îëàí Ìîëäîâà
Áàø íàçèðèíèí ìöàâèíè, õàðèúè èøëÿð âÿ Àâðîïà èíòåãðàñèéàñû íàçèðè õàíûì Íàòàëèà
Ãåðìàíûí áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè ñåíòéàáðûí 8-äÿ
Ôÿõðè õèéàáàíà ýÿëÿðÿê õàëãûìûçûí Öìóììèëëè ëèäåðè, ìöàñèð
ìöñòÿãèë äþâëÿòèìèçèí ìåìàðû âÿ ãóðóúóñó Ùåéäÿð ßëèéåâèí
õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà éàä åäèá, ìÿçàðû þíöíÿ ýöëëÿð ãîéóá.
Ýþðêÿìëè îôòàëìîëîã àëèì, àêàäåìèê Çÿðèôÿ õàíûì ßëèéåâàíûí äà õàòèðÿñè éàä îëóíóá, ìÿçàðû öçÿðèíÿ ýöëëÿð äöçöëöá.
Ñîíðà Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíà ýÿëÿí ãîíàãëàð þëêÿìèçèí
àçàäëûüû âÿ ñóâåðåíëèéè óüðóíäà ìöáàðèçÿäÿ øÿùèä îëìóø
ãÿùðÿìàí Âÿòÿí þâëàäëàðûíûí õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà éàä åäèáëÿð.
Áàêûíûí ÿí ùöíäöð íþãòÿñèíäÿí Àçÿðáàéúàí ïàéòàõòûíûí
ìÿíçÿðÿñèíè ñåéð åäÿí ãîíàãëàðà Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíûí òàðèõè âÿ øÿùÿðèìèçäÿ ýþðöëÿí àáàäëûã-ãóðóúóëóã èøëÿðè áàðÿäÿ
ìÿëóìàò âåðèëèá.
Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíäÿ ÀçÿðáàéúàíÌîëäîâà ÿëàãÿëÿðè ìöçàêèðÿ îëóíóá
Ñåíòéàáðûí 8-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Áàø íàçèðè
Àðòóð Ðàñèçàäÿ Áàêûäà ñÿôÿðäÿ îëàí Ìîëäîâà Áàø íàçèðèíèí
ìöàâèíè, õàðèúè èøëÿð âÿ Àâðîïà èíòåãðàñèéàñû íàçèðè õàíûì
Íàòàëèà Ãåðìàí èëÿ ýþðöøöá.
Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à
áèëäèðèáëÿð êè, ýþðöøäÿ Ìîëäîâà èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà èãòèñàäè-ìÿäÿíè ÿëàãÿëÿðÿ áþéöê ìàðàã ýþñòÿðèëäèéè âÿ ìöõòÿëèô
ñàùÿëÿðäÿ èøáèðëèéèíÿ þíÿì âåðèëäèéè íÿçÿðÿ ÷àòäûðûëûá. Áöòöí
áåéíÿëõàëã òÿäáèðëÿðäÿ ùÿð èêè þëêÿíèí åéíè ìþâãåäÿí ÷ûõûø
åäÿðÿê ðåýèîíàë ìöíàãèøÿëÿðèí ÿðàçè áöòþâëöéö âÿ ñÿðùÿäëÿðèí òîõóíóëìàçëûüû ïðèíñèïëÿðè ÿñàñûíäà ùÿëëèíÿ äÿñòÿê âåðäèéè ìÿìíóíëóãëà õàòûðëàíûá. Àçÿðáàéúàí-Ìîëäîâà èãòèñàäè
ÿëàãÿëÿðèíèí èíêèøàô äèíàìèêàñû ãåéä åäèëìÿêëÿ éöêñÿê ñÿâèééÿëè ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿðèí èêèòÿðÿôëè ôàéäàëû ÿìÿêäàøëûüûí äÿðèíëÿøìÿñèíÿ õèäìÿò åòäèéè âóðüóëàíûá.
Ýþðöøäÿ ãàðøûëûãëû ìàðàã äîüóðàí äèýÿð ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ýåíèø ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Àçÿðáàéúàíûí äàõèëè èøëÿð íàçèðè Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð
Áèðëèéèíèí èøòèðàê÷ûñû îëàí äþâëÿòëÿðèí Äàõèëè Èøëÿð
Íàçèðëÿðè Øóðàñûíûí èúëàñûíäà èøòèðàê åäèá
Àçÿðáàéúàíûí äàõèëè èøëÿð íàçèðè, ýåíåðàë-ïîëêîâíèê Ðàìèë
Óñóáîâ Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéèíèí èøòèðàê÷ûñû îëàí äþâëÿòëÿðèí Äàõèëè Èøëÿð Íàçèðëÿðè Øóðàñûíûí íþâáÿòè èúëàñûíäà èøòèðàê
åòìÿê ö÷öí ñåíòéàáðûí 4-äÿí 6-äÿê Ãûðüûç Ðåñïóáëèêàñûíûí
×îëïàí-Àòà øÿùÿðèíäÿ ñÿôÿðäÿ îëóá.
Äàõèëè Èøëÿð Íàçèðëèéèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à
áèëäèðèáëÿð êè, òÿäáèðäÿ öçâ äþâëÿòëÿðèí Äàõèëè Èøëÿð íàçèðëèêëÿðèíèí ÿìÿêäàøëûüûíûí ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðè âÿ úèíàéÿòêàðëûãëà
ìöáàðèçÿäÿ äþâëÿòëÿðàðàñû ïðîãðàìëàðûí èúðà âÿçèééÿòè áàðÿäÿ öìóìè ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Äàõèëè Èøëÿð Íàçèðëÿðè Øóðàñûíûí èúëàñûíäà, ùÿì÷èíèí ñÿëàùèééÿòëè îðãàíëàð òÿðÿôèíäÿí øÿõñëÿðèí äþâëÿòëÿðàðàñû àõòàðûøûíûí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè ãàéäàëàðûíû ìöÿééÿí åäÿí ñÿíÿä ëàéèùÿñè, éåòêèíëèê éàøûíà ÷àòìàéàíëàðûí þç äàèìè éàøàäûãëàðû
äþâëÿòëÿðÿ ãàéòàðûëìàñû ìÿñÿëÿëÿðèíäÿ ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà
2002-úè èë 7 îêòéàáð òàðèõëè Ñàçèøÿ äàèð Èúðà Ïðîòîêîëó, öçâ
äþâëÿòëÿðèí ÿðàçèñèíäÿ ìöòÿøÿêêèë úèíàéÿòêàðëûã âÿ äèýÿð òÿùëöêÿëè úèíàéÿò íþâëÿðè èëÿ ìöáàðèçÿíèí ÿëàãÿëÿíäèðèëìÿñè öçðÿ
Áöðîíóí Ìÿðêÿçè Àñèéà ðåýèîíóíäà Ðåýèîíàë ßìÿëèééàò
Ãðóïóíóí èøèíèí òÿøêèë åäèëìÿñèíè òÿíçèìëÿéÿí ñÿíÿäëÿðèí èøëÿíèá ùàçûðëàíìàñû, ùÿì÷èíèí áèð ñûðà äèýÿð ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ
ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá âÿ ìöâàôèã ãÿðàðëàð ãÿáóë åäèëèá.
3
www.yeniazerbaycan.com
09 ñåíòéàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ àõøàìû / ¹ 162 (4321)
Íàòàëèà Ãåðìàí: Àçÿðáàéúàíûí
Àêàäåìèê Êàìàë
Àáäóëëàéåâ àëèìëÿðëÿ ýþðöøöá òÿúðöáÿñè Ìîëäîâàíûí èíêèøàôû
ö÷öí íöìóíÿäèð
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Áèëèê Ôîíäóíóí
Ùèìàéÿ÷èëèê Øóðàñûíûí öçâö, àêàäåìèê Êàìàë Àáäóëëàéåâ Àçÿðáàéúàíûí áèð ãðóï àëèìè èëÿ ýþðöøöá.
Ôîíäóí èíôîðìàñèéà òÿìèíàòû
ñåêòîðóíäàí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð
êè, ýþðöøäÿ Áèëèê Ôîíäóíóí “Èëáîéó
áèëèê” ëàéèùÿñè ìöçàêèðÿ åäèëèá. Áèëèê
Ôîíäóíóí ìèññèéàñû ùàããûíäà
àëèìëÿðÿ ìÿëóìàò âåðÿí Ê.Àáäóëëàéåâ “Èëáîéó áèëèê” ëàéèùÿñèíèí ìÿãñÿäè âÿ ùÿäÿôëÿðè áàðÿäÿ äàíûøûá. Î
äåéèá: “Áó ëàéèùÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí ýÿíúëÿðèìèçÿ ùèìàéÿ÷èëèê åòìÿëÿðè ö÷öí àëèìëÿðèìèçÿ
âåðäèéè äàùà áèð èìêàíäûð. Ùÿð áèðèíèçèí èøòèðàêû èëÿ áèç áèëèê úÿáùÿñèíäÿ óüóðëàð ãàçàíàúàüûã. Ìöùàçèðÿëÿðäÿ ýÿíúëÿðëÿ éàíàøû, éåðëè çèéàëûëàð äà èøòèðàê åäÿúÿê âÿ ëàéèùÿ î âàõò óüóðëó ñàéûëàúàã êè,
áþëýÿ çèéàëûëàðû ïàéòàõò ìÿêòÿáëÿðèíäÿ ìöùàçèðÿëÿð îõóéàúàãëàð”.
Ãåéä îëóíóá êè, ñåíòéàáðûí 15äÿ “Èëáîéó áèëèê” ëàéèùÿñè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ àëèìëÿðèìèç, õàðèúè þëêÿëÿðèí
Àçÿðáàéúàíäàêû ñÿôèðëÿðè ìöõòÿëèô
ðàéîíëàðäàêû 70-äÿí ÷îõ ìÿêòÿáäÿ
“Àçÿðáàéúàí áó ýöí âÿ ñàáàù”
ìþâçóñóíäà ìöùàçèðÿëÿð îõóéàúàãëàð.
Ýþðöøäÿ ìöõòÿëèô åëì ñàùÿëÿðèíè
òÿìñèë åäÿí àëèìëÿð ëàéèùÿ èëÿ áàüëû
àðçó âÿ òÿêëèôëÿðèíè ñÿñëÿíäèðèáëÿð.
Àêàäåìèê Òîôèã Ùàúûéåâ ëàéèùÿéÿ úÿëá îëóíäóüóíà ýþðÿ òÿøÿêêöðöíö áèëäèðèá âÿ áþëýÿëÿðäÿ ìààðèôëÿíäèðìÿ èøèíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñèíèí âàúèáëèéèíè âóðüóëàéûá. Î äåéèá: “Êàìàë ìöÿëëèìèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èøëÿðèí óüóðëó íÿòèúÿëÿðèíèí äÿôÿëÿðëÿ øàùèäè îëìóøàì.
Èíàíûðàì êè, Áèëèê Ôîíäó þëêÿ ÿùàëèñèíèí ìààðèôëÿíäèðèëìÿñèíäÿ ÿùÿìèééÿòëè ðîë îéíàéàúàã”.
Ïðîôåññîð Éóñèô Ìÿììÿäîâ òÿêëèôëÿ ÷ûõûø åäèá: “Íþâáÿòè ìÿðùÿëÿëÿðäÿ éåðëÿðäÿ ñîðüóëàð âàñèòÿñèëÿ
ñîñèàë ñèôàðèøè ìöÿééÿíëÿøäèðñÿê,
äàùà ñÿìÿðÿëè íÿòèúÿëÿð ÿëäÿ åäÿ
áèëÿðèê”. Àëèì ùÿì÷èíèí áèëäèðèá êè,
ëàéèùÿ áèòÿíäÿí ñîíðà ìîíèòîðèíãëÿðèí àïàðûëìàñû ìöùàçèðÿëÿðèí åôôåêòèíè äÿéÿðëÿíäèðìÿéÿ èìêàí âåðÿúÿê.
Ñîñèîëîã àëèì ßùìÿä Ãÿøÿìîüëó Áèëèê Ôîíäóíóí ìààðèô÷èëèéÿ
éþíÿëìèø áöòöí ëàéèùÿëÿðèíäÿ ùÿâÿñëÿ èøòèðàê åäÿúÿéèíè áèëäèðèá,
àëèìëÿðèí ðàéîíëàðäà, óúãàð êÿíäëÿðäÿ éåðëè ÿùàëè èëÿ ýþðöøëÿðèíèí úÿìèééÿòèí èíêèøàôûíà áþéöê òÿêàí îëàúàüûíû ñþéëÿéèá.
Ýåíåðàë-ìàéîð Êàìèë Ìÿììÿäîâ “Èëáîéó áèëèê” ëàéèùÿñèíèí ýÿíúëÿðäÿ âÿòÿíïÿðâÿðëèê ðóùóíóí éöêñÿëäèëìÿñèíäÿ ìöñòÿñíà ðîë îéíàéàúàüûíà ÿìèíëèéèíè èôàäÿ åäèá.
“Àëèìëÿð áöòöí ìöùàçèðÿëÿðèíäÿ
âÿòÿíñåâÿðëèéè âÿ àçÿðáàéúàí÷ûëûüû ïðèîðèòåò êèìè ýþòöðìÿëèäèðëÿð”.
Ñîíäà àëèìëÿðèí äÿðñ äåéÿúÿéè
øÿùÿð, ãÿñÿáÿ âÿ êÿíä ìÿêòÿáëÿðèíèí ñèéàùûñû åëàí îëóíóá. Òÿäáèðäÿ
èøòèðàê åäÿí ìöõòÿëèô óíèâåðñèòåòëÿðèí òÿëÿáÿ-êþíöëëöëÿðèíÿ ìöâàôèã
òàïøûðûãëàð âåðèëèá.
“Èëáîéó áèëèê” ëàéèùÿñèíèí äèýÿð
ïðîãðàìûíûí - “Ãàðäàøëàøìûø ìÿêòÿáëÿð”èí èúðàñûíà ñåíòéàáðûí 8-äÿí
áàøëàíûá. Ïðîãðàìûí èëêèí ìÿðùÿëÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí ìöõòÿëèô ðàéîíëàðûíäà éåðëÿøÿí 20 ìÿêòÿá ãàðäàøëàøàúàã.
Áóíóíëà éàíàøû, Áèëèê Ôîíäó
“Äèíè àáèäÿëÿðäÿ òàðèõèí èçëÿðè”, “Àóäèòîðèéà+”, “Óñòàä âÿ øÿéèðä “, “Äîúåíäî äèñúèìóñ”, “Éàðàäûúûëûã ôàêöëòÿëÿðè”, “Åïèçîä”, “Ìÿñúèäëÿðäÿ
êèòàáõàíà”, “Àçÿðáàéúàí åëìè õàðèúäÿ”, “Äöíéà åëìè Àçÿðáàéúàíäà”
ëàéèùÿëÿðèíè ùÿéàòà êå÷èðèð.
Ñåíòéàáðûí 8-äÿ Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè èøëÿð íàçèðè Åëìàð Ìÿììÿäéàðîâ
Ìîëäîâà Áàø íàçèðèíèí ìöàâèíè, õàðèúè
èøëÿð âÿ Àâðîïà èíòåãðàñèéàñû íàçèðè õàíûì Íàòàëèà Ãåðìàí èëÿ ýþðöøöá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, òÿêáÿòÿê âÿ
ýåíèø òÿðêèáëè ýþðöøëÿðäÿí ñîíðà Åëìàð
Ìÿììÿäéàðîâ âÿ Íàòàëèà Ãåðìàí áèðýÿ ìÿòáóàò êîíôðàíñû êå÷èðèáëÿð.
Å.Ìÿììÿäéàðîâ Àçÿðáàéúàí èëÿ
Ìîëäîâà àðàñûíäà éöêñÿê ñÿâèééÿëè
ÿëàãÿëÿðèí îëäóüóíó äåéèá. Î áèëäèðèá
êè, ùÿð èêè þëêÿ öçâ îëäóüó áöòöí áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðäà åéíè ìþâãåäÿí
÷ûõûø åäèð.
Àçÿðáàéúàí õàðèúè ñèéàñÿò èäàðÿñèíèí ðÿùáÿðè ýþðöøäÿ áèð ÷îõ ìÿñÿëÿëÿðèí ìöçàêèðÿ åäèëäèéèíè, õöñóñèëÿ èãòèñàäè ÿëàãÿëÿðèí äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ îëäóüóíó äåéèá. Àçÿðáàéúàíûí Ìîëäîâàéà
èíâåñòèñèéà éàòûðìàñû èëÿ áàüëû ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ìöçàêèðÿëÿðèí àïàðûëäûüûíû
áèëäèðÿí Å.Ìÿììÿäéàðîâ ðÿñìè Êèøèíéîâóí ùÿì äÿ áèçíåñ ñàùÿñèíäÿ
ÿìÿêäàøëûüû äàùà äà äÿðèíëÿøäèðìÿêäÿ
ìàðàãëû îëäóüóíó äèããÿòÿ ÷àòäûðûá. Íà-
çèð êÿíä òÿñÿððöôàòû âÿ åíåðýåòèêà ñàùÿëÿðèíäÿ äÿ ÿëàãÿëÿðèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíèí ïëàíëàøäûðûëäûüûíû ÿëàâÿ åäèá.
Íàòàëèà Ãåðìàí þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿðèí èñòÿð ñèéàñè, èñòÿð
èãòèñàäè, èñòÿðñÿ äÿ ùóìàíèòàð ñàùÿëÿðäÿ éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ îëäóüóíó äåéèá.
Î áèëäèðèá êè, ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿð, êå÷èðèëÿí ýþðöøëÿð èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðèí
èíêèøàôûíà òþùôÿ âåðìÿêäÿäèð. Àçÿðáàéúàí èëÿ Ìîëäîâà àðàñûíäà áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ äÿ éàõøû
ÿìÿêäàøëûã ìþâúóääóð.
Íàòàëèà Ãåðìàí äåéèá: “Áèç èñòÿéèðèê êè, þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà èãòèñàäèééàò ñàùÿñèíäÿ ÿëàãÿëÿð äàùà äà èíêèøàô åòñèí. Àçÿðáàéúàí èãòèñàäè âÿ
ìàëèééÿ áàõûìûíäàí ÷îõ ýöúëö äþâëÿòäèð, åíåðýåòèêà ñàùÿñèíäÿ áþéöê
òÿúðöáÿñè âàð. Àçÿðáàéúàíûí òÿúðöáÿñè Ìîëäîâàíûí èíêèøàôû ö÷öí íöìóíÿäèð”.
Î, ùÿì÷èíèí áó èëèí ñîíóíà êèìè
Àçÿðáàéúàí-Ìîëäîâà ùþêóìÿòëÿðàðàñû
êîìèññèéàñûíûí èúëàñûíûí êå÷èðèëÿúÿéèíè
äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Àçÿðáàéúàí, Ýöðúöñòàí âÿ Òöðêèéÿ
àðàñûíäà ö÷òÿðÿôëè åíåðæè êþðïöñö ëàéèùÿñè
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ éåíè ñàçèø èìçàëàíàúàã
Áó èëèí ñîíóíäà Àçÿðáàéúàí,
Ýöðúöñòàí âÿ Òöðêèéÿ àðàñûíäà ö÷òÿðÿôëè åíåðæè êþðïöñö ëàéèùÿñè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ åëåêòðèê åíåðæèñèíèí ãàðøûëûãëû íÿãëèíÿ äàèð ñàçèø èìçàëàíàúàã.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, áóíó
ñåíòéàáðûí 8-äÿ Àâðîïà Èòòèôàãûíûí
“Øÿðã Òÿðÿôäàøëûüû” þëêÿëÿðèíèí åíåðýåòèêà íàçèðëÿðèíèí Áàêûäà êå÷èðèëÿí
äþðäöíúö ãåéðè-ðÿñìè ýþðöøöíäÿêè
÷ûõûøûíäà Àçÿðáàéúàíûí åíåðýåòèêà
íàçèðè Íàòèã ßëèéåâ äåéèá.
Íàçèð áèëäèðèá êè, Àçÿðáàéúàí,
Ýöðúöñòàí âÿ Òöðêèéÿ àðàñûíäà ö÷òÿðÿôëè åíåðæè êþðïöñö ëàéèùÿñè Ãàðà äÿíèç åëåêòðèê åíåðæèñè ñèñòåìèíèí èíêèøàôûíà þç òþùôÿñèíè âåðÿúÿê. Áó ëàéèùÿ, ùÿì÷èíèí Àçÿðáàéúàíà þç åíåðæè
òÿùëöêÿñèçëèéèíè ìþùêÿìëÿíäèðìÿê
âÿ åëåêòðèê åíåðæèñè èõðàúûíû òÿìèí åòìÿê ö÷öí ÿëàâÿ èìêàíëàð éàðàäàúàã.
Ùàçûðäà Àçÿðáàéúàí-Ýöðúöñòàí-Òöðêèéÿ ìàðøðóòó öçðÿ åëåêòðèê åíåðæèñèíèí èõðàúû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ èøëÿð äàâàì
åòäèðèëèð.
Äöíéà áèðëèéè “åðìÿíè ìÿñÿëÿñè”íè áèðäÿôÿëèê áàüëàìàëûäûð
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ÿñàñ
ìÿãñÿäëÿðèíäÿí áèðè Àçÿðáàéúàí
ýåð÷ÿêëèêëÿðèíè äöíéà èúòèìàèééÿòèíÿ ÷àòäûðìàãäûð. Ôîíä Åðìÿíèñòàíûí âÿ òàðèõè ñàõòàëàøäûðàí, áåéíÿëõàëã èúòèìàèééÿòè ÷àøäûðìàüà
÷àëûøàí äöíéà åðìÿíèëÿðèíèí èôøà
îëóíìàñûíà éþíÿëäèëìèø ëàéèùÿëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíäÿ ôÿàë èøòèðàê åäèð.
Ôîíäóí êþìÿéè èëÿ “Àçÿðíÿøð”èí ùÿéàòà êå÷èðäèéè ëàéèùÿ
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ õàðèúè äþâëÿòëÿðèí àðõèâëÿðèíäÿ ñàõëàíûëàí âÿ åðìÿíèëÿðèí ñèéàñÿòèíèí ÿñë ìàùèééÿòèíè àøêàðà ÷ûõàðàí ñÿíÿäëÿð ÿñàñûíäà
òÿðòèá åäèëìèø êèòàáëàð íÿøð îëóíóð.
Íÿøðèééàòûí áó êèòàáëàð ñåðèéàñûíà âåðäèéè ìöãÿääèìÿäÿ äåéèëèð
êè, 2015-úè èëäÿ Îñìàíëû Òöðêèéÿñèíäÿ óéäóðìà “åðìÿíè ñîéãûðû”ìûíûí 100 èëè òàìàì îëóð. Ìöãÿääèìÿäÿ äåéèëèð: “Åðìÿíè äþâëÿòèíèí, ùàáåëÿ ÿââÿëëÿð äÿ ôÿàëëûüû èëÿ ôÿðãëÿíìèø õàðèúäÿêè ÷îõñàéëû åðìÿíè äèàñïîðóíóí áöòöí òÿáëèüàò ìàøûíû èíäè Òöðêèéÿäÿ åðìÿíèëÿðèí êöòëÿâè ñóðÿòäÿ
ìÿùâ åäèëìÿñè “ôàêòûíà” ùöãóãè
ñòàòóñ âåðèëìÿñèíÿ, áó “ôàêòûí”
áöòöí äöíéà èúòèìàèééÿòèíèí
øöóðóíäà ãàíóíèëÿøäèðèëìÿñèíÿ
éþíÿëäèëèá”.
Ìÿùç áóíà ýþðÿ “Àçÿðíÿøð” åðìÿíè âÿ õàðèúè þëêÿ ìöÿëëèôëÿðèíèí
1915-úè èëäÿ Òöðêèéÿ ÿðàçèñèíäÿ
áàø âåðìèø ùàäèñÿëÿðÿ îáéåêòèâ
ãèéìÿò âåðÿí ñèëñèëÿ êèòàáëàðûíû
ðóñ, èíýèëèñ, ôðàíñûç âÿ àëìàí äèëëÿðèíäÿ íÿøð åòìÿéè ïëàíëàøäûðûá.
Ùÿìèí êèòàáëàðäàí áèðè òàðèõ
åëìëÿðè íàìèçÿäè Íÿñèìàí Éàãóáëóíóí Ðóñèéà Äþâëÿò Ùÿðáè
Òàðèõ Àðõèâèíäÿ ñàõëàíûëàí ñÿíÿäëÿð ÿñàñûíäà òÿðòèá åäèëìèø “Åðìÿíèëÿð òöðêëÿðÿ ãàðøû” êèòàáûäûð. Êèòàáäà äåéèëèð êè, 1914-úö èëäÿ Òöðêèéÿäÿ éàøàéàí åðìÿíèëÿðèí öìóìè ñàéû 1.229.007 íÿôÿð îëóá. Áèð
ìèëéîí éàðûì åðìÿíèíèí “ñîéãûðûìûíà” íåúÿ ìÿðóç ãàëìàñû ëàï
òàïìàúàäûð. 1914, 1915 âÿ 1916úû èëëÿðèí àðõèâ ñÿíÿäëÿðèíèí äÿðú
îëóíäóüó áó êèòàáäà äåéèëèð: “Ðóñèéà äþâëÿòèíèí 1915-úè èëèí “åðìÿíè ñîéãûðûìû” ôàêòûíû èíêàð
åäÿí àðõèâ ñÿíÿäëÿðè ñöáóò åäèð
êè, Òöðêèéÿ òÿðÿôèíäÿí åðìÿíèëÿð
áàðÿñèíäÿ ùå÷ áèð ñîéãûðûìû ñèéàñÿòè îëìàéûá, ÿêñèíÿ, ìÿùç
åðìÿíèëÿð ùÿðáèëÿøäèðèëìèø äÿñòÿëÿð éàðàäàðàã ÷àð Ðóñèéàñû èëÿ
áèðëèêäÿ Òöðêèéÿéÿ ãàðøû ìöùàðèáÿ àïàðûáëàð”.
“Àçÿðíÿøð”èí áóðàõäûüû äèýÿð
áèð êèòàá áåëÿ àäëàíûð: “Áèðèíúè
Äöíéà ìöùàðèáÿñèíäÿ Òöðêèéÿäÿ âÿ Çàãàôãàçèéàäà åðìÿíè ñèëàùëû äÿñòÿëÿðèíèí ôÿàëèééÿòè áàðÿäÿ ýåíåðàë-ìàéîð Áîëõîâèòèíîâóí ðàïîðòó”. Áó êèòàáäà òöðê
ÿùàëèñèíèí åðìÿíè ãóëäóð äÿñòÿëÿðè
òÿðÿôèíäÿí ìöíòÿçÿì ñóðÿòäÿ
ìÿùâ åäèëäèéèíè ýþñòÿðÿí äÿëèëëÿð
òîïëàíûá.
“Åðìÿíè ñîéãûðûìûíû” èíêàð
åäÿí ôðàíñûç ìöÿëëèô Æîðæ äå Ìàëåâèëèí êèòàáû “1915-úè èëèí åðìÿíè ôàúèÿñè” àäëàíûð. Î éàçûð: “Áèç ñàüëàì äöøöíúÿíè âÿ àäè ìÿíòèãè
ðÿùáÿð òóòàðàã õàòûðëàòìàã èñòÿéèðèê êè, áàøãàñûíà ãàðøû èòòèùàì
èðÿëè ñöðÿíèí ñöáóòó îëìàëûäûð,
äåêëàðàòèâ ìöëàùèçÿëÿðèí òÿêðàðëàíìàñû íÿ ãÿäÿð ìöíòÿçÿì âÿ
èíàäêàð õàðàêòåð äàøûñà äà, ùå÷
âàõò òóòàðëû ÿñàñ îëìàéûá”.
“Åðìÿíè ìÿñÿëÿñè Ðóñèéà äþâëÿò àðõèâëÿðèíèí 120 ñÿíÿäèíäÿ”
àäëû êèòàáäà “åðìÿíè ìÿñÿëÿñè”íèí
ìöáàùèñÿëè òÿðÿôëÿðèíÿ äàèð ùÿãèãÿòèí ìöÿééÿí åäèëìÿñèíäÿ ìöùöì ðîë îéíàéàí ñÿíÿäëÿð âàðäûð.
Êèòàáäà äåéèëèð: “Äàøíàêëàðûí íöìàéÿíäÿëÿðèíèí ÷àð Ðóñèéàñûíûí
ðÿñìè øÿõñëÿðè èëÿ éàçûøìàñûíäàí âÿ äàíûøûãëàðûíäàí àéäûí
îëóð êè, òöðê ÿðàçèëÿðèíèí ÿëÿ êå÷èðèëìÿñè ëàéèùÿëÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
åðìÿíèëÿðèí öçÿðèíÿ èêè âÿçèôÿ
ãîéóëóðäó. Åðìÿíèëÿð àðõàäà
öñéàíà ãàëõìàãëà òöðê îðäóñóíó çÿèôëÿòìÿëè èäèëÿð. Åðìÿíèëÿðèí
èêèíúè âÿçèôÿñè òöðê îðäóñóíóí
ìöäàôèÿ õÿòòèíè ãûðìàã ö÷öí êþ-
íöëëö äÿñòÿëÿð òÿøêèë åòìÿê éîëó
èëÿ ÿðàçèëÿðèí äöøìÿí îðäóëàð
òÿðÿôèíäÿí äàùà àñàíëûãëà ÿëÿ
êå÷èðèëìÿñèíè òÿìèí åòìÿê èäè”.
“Åðìÿíè êþíöëëö äÿñòÿëÿðè” êèòàáûíäà åðìÿíèëÿðèí ñîéãûðûìû èääèàëàðûíûí ôàêòëàðëà òÿñäèãëÿíìÿäèéèíè ýþñòÿðÿí îíëàðëà äÿëèë âÿ ñÿíÿä òîïëàíûá. Áó ñÿíÿäëÿðëÿ òàíûøëûã òàìàìèëÿ áàøãà òÿñÿââöð éàðàäûð. Âàí âÿ ßðçóðóì ÿéàëÿòëÿðèíäÿ
Ðóñèéàíûí áàø êîíñóëó îëìóø äèïëîìàò Â.Ìàéåâñêè þç èäàðÿñèíÿ
áåëÿ áèð ìÿëóìàò âåðìèøäè: “Òöðêèéÿíèí ìöõòÿëèô øÿùÿðëÿðèíäÿ
åðìÿíèëÿðëÿ ìöñÿëìàíëàð àðàñûíäà òîããóøìàëàð áàðÿäÿ øÿõñÿí ìÿíÿ ìÿëóì îëàí ôàêòëàð
áåëÿ áèð ôèêèð éàðàäûð êè, ùÿð éåðäÿ ãàíëû ùàäèñÿëÿð åðìÿíèëÿðèí
þçëÿðèíèí òÿøÿááöñö èëÿ òþðÿäèëèá”. Ùÿìèí Â.Ìàéåâñêè éàçûðäû
êè, “åðìÿíèëÿðèí ñîéãûðûìû èääèàëàðû äöøöíöëìöø ìèôèê óéäóðìàëàð òîïëóñóíäàí áàøãà áèð
øåé äåéèëäèð”.
“Äàøíàêëàð àëìàí êÿøôèééàòûíûí õèäìÿòèíäÿ” àäëû êèòàá ôàøèñò
Àëìàíèéàñûíûí ìöõòÿëèô êÿøôèééàò
îðãàíëàðûíäà õèäìÿò åòìèø, ñîíðà
èñÿ Ñîâåò îðäóñóíà ÿñèð äöøìöø
Ïåòåð Êàìñàðàêàíûí ôÿàëèééÿòèíäÿí áÿùñ åäèð. Î, ÿñèðëèêäÿ îëàðêÿí âåðäèéè èôàäÿëÿðèíäÿ “áþéöê
Åðìÿíèñòàí”, Òöðêèéÿ, Àçÿðáàéúàí âÿ Ýöðúöñòàí òîðïàãëàðûíû ôàøèñò Àëìàíèéàñûíûí ÿëè èëÿ ãîïàðìàã èäåéàëàðûíû íåúÿ ùÿéàòà êå÷èðìÿñèíäÿí áÿùñ åäèð.
Àíàëîæè êèòàáëàðûí íÿøðè äàâàì
åòäèðèëèð. Öìèäâàðûã êè, áó êèòàáëàð
ñàéÿñèíäÿ åðìÿíè éàëàíû òàìàìèëÿ èôøà îëóíàúàã âÿ åðìÿíèëÿðèí
îíèëëèêëÿð áîéóíúà àñàíëûãëà âÿ
ìÿãñÿäéþíëö øÿêèëäÿ ÷àøáàø ñàëäûãëàðû äöíéà áèðëèéè “åðìÿíè ìÿñÿëÿñè”íè áèðäÿôÿëèê áàüëàéàúàã.
Äþâëÿòèí ýÿíúëÿð ñèéàñÿòè þçöíöí
ìöòÿðÿããèëèéè èëÿ ôÿðãëÿíèð
ßëè Ùÿñÿíîâ: Þëêÿ ðÿùáÿðè ýÿíúëÿðèìèçèí þç áèëèê âÿ áàúàðûãëàðûíû öçÿ
÷ûõàðìàëàðûíà, ïîòåíñèàëëàðûíû ñÿìÿðÿëè ðåàëëàøäûðìàëàðûíà, úÿìèééÿòäÿ
ëàéèãëè éåð òóòìàëàðûíà ìöíáèò øÿðàèò éàðàäûá. Òÿáèè êè, ýÿíúëÿðèìèç áó åòèìàäû
ëàéèãèíúÿ äÿéÿðëÿíäèðìÿëè âÿ éàðàäûëìûø øÿðàèòäÿí ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ åòìÿëèäèðëÿð
Ùÿð áèð äþâëÿòèí ìèëëè èíêèøàô ñòðàòåýèéàñûíûí ìöùöì èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèíè
äÿ ñÿìÿðÿëè ýÿíúëÿð ñèéàñÿòè òÿøêèë åäèð.
Äåìîêðàòèéà éîëóíäà èíàìëà àääûìëàéàí, äèíàìèê èíêèøàôà âÿ ÿñàñëû èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèéÿ ìàëèê îëàí, áåéíÿëõàëã ìèãéàñäà åòèáàðëû òÿðÿôäàø êèìè òàíûíàí Àçÿðáàéúàíäà äà ñÿìÿðÿëè ýÿíúëÿð ñèéàñÿòè
ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí ÿñàñûíû ãîéäóüó ðàñèîíàë ýÿíúëÿð ñèéàñÿòè áó ýöí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí óüóðëà äàâàì åòäèðèëèð. Áåëÿ êè, äþâëÿòèí ùÿðòÿðÿôëè ãàéüûñû èëÿ ÿùàòÿ
îëóíàí ýÿíúëÿð úÿìèééÿòèí ÿí äèíàìèê òÿáÿãÿñè êèìè ÷ûõûø åäèðëÿð âÿ îíëàðûí ôÿàëèééÿòè Àçÿðáàéúàíûí äèíàìèê èíêèøàôûíà
ÿùÿìèééÿòëè òþùôÿëÿð âåðèð.
Êîíñåïòóàë õàðàêòåð
äàøûéàí ýÿíúëÿð
ñèéàñÿòè Àçÿðáàéúàíûí
èíêèøàôûíà ÿùÿìèééÿòëè
òþùôÿëÿð âåðèð
Âóðüóëàìàã ýÿðÿêäèð êè, þëêÿìèçäÿ
ýÿíúëÿð ñèéàñÿòè êîíñåïòóàë õàðàêòåð äàøûéûð âÿ Àçÿðáàéúàí ýÿíúëèéèíèí èíêèøàôû
èñòèãàìÿòèíäÿ ìöâàôèã Äþâëÿò ïðîãðàìëàðû óüóðëà èúðà îëóíóð. Áåëÿ êè, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí 2005-úè èë àâãóñòóí 30-äà
èìçàëàäûüû “Àçÿðáàéúàí Ýÿíúëèéè Äþâëÿò
Ïðîãðàìûíûí (2005-2009-úó èëëÿð) òÿñäèã
åäèëìÿñè ùàããûíäà” Ñÿðÿíúàìäàí èðÿëè
ýÿëÿðÿê ýÿíúëÿðèí èíêèøàôû èñòèãàìÿòèíäÿ
÷îõñàéëû òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëèá âÿ ìöùöì íÿòèúÿëÿð ÿëäÿ îëóíóá. Áóíóíëà éàíàøû, äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí Ñÿðÿíúàìû
èëÿ “Àçÿðáàéúàí ýÿíúëèéè 2011-2015-úè èëëÿðäÿ” Äþâëÿò Ïðîãðàìûíûí ãÿáóë åäèëìÿñè
ìöàñèð Àçÿðáàéúàí ýÿíúëèéèíèí äþâðöí
òÿëÿáëÿðè ñÿâèééÿñèíäÿ ùÿðòÿðÿôëè èíêèøàôûíà ìþùêÿì çÿìèí éàðàäûá. Ùÿì÷èíèí,
2012-úè èëäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí òÿñäèã åäèëÿí “Àçÿðáàéúàí 2020:
ýÿëÿúÿéÿ áàõûø” Èíêèøàô Êîíñåïñèéàñûíäà
äà ýÿíúëÿðèí ïîòåíñèàëûíûí éöêñÿëäèëìÿñè
àéðûúà íÿçÿðäÿ òóòóëóá.
Ýÿíúëÿð ñèéàñÿòè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Ýÿíúëÿð
Ôîíäóíóí éàðàäûëìàñû, ýÿíúëÿðèí âÿ ýÿíúëÿð òÿøêèëàòëàðûíûí áàúàðûã, òÿøÿááöñ âÿ éàðàäûúûëûãëàðûíûí öçÿ ÷ûõàðûëìàñû, îíëàðûí ùþêóìÿò òÿðÿôèíäÿí äÿñòÿêëÿíìÿñè, Ýÿíúëÿð
ö÷öí Ïðåçèäåíò Ìöêàôàòûíûí òÿñèñ îëóíìàñû, þëêÿ ýÿíúëÿðèíèí áåéíÿëõàëã àðåíàäà
òÿìñèë÷èëèéèíèí éöêñÿëìÿñè, ðåñïóáëèêàíûí
ÿêñÿð ðàéîí âÿ øÿùÿðëÿðèíäÿ ýÿíúëÿðèí èñòèôàäÿñèíÿ âåðèëÿí ýÿíúëÿð ìÿðêÿçëÿðèíèí âÿ
ýÿíúëÿð åâëÿðèíèí òèêèëìÿñè ñÿìÿðÿëè íÿòèúÿëÿðèí ÿëäÿ îëóíìàñûíû øÿðòëÿíäèðèá.
Áåëÿëèêëÿ, êîíñåïòóàë õàðàêòåð äàøûéàí
ýÿíúëÿð ñèéàñÿòè, þç íþâáÿñèíäÿ, Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàôûíà ÿùÿìèééÿòëè òþùôÿëÿð
âåðèð.
Àçÿðáàéúàíäà
ðåàëëàøäûðûëàí ýÿíúëÿð
ñèéàñÿòè áèð ÷îõ þëêÿëÿð
ö÷öí íöìóíÿäèð
Àçÿðáàéúàíäà ýÿíúëÿðÿ äþâëÿò ãàéüûñûíûí ÿí þíÿìëè àääûìëàðûíäàí áèðè äÿ þëêÿ ýÿíúëÿðèíÿ ùþêóìÿò âÿñàèòè èëÿ õàðèúè
äþâëÿòëÿðäÿ íöôóçëó àëè ìÿêòÿáëÿðäÿ îõóìàã èìêàíû âÿ øÿðàèòèíèí éàðàäûëìàñûäûð
êè, áó ýöí áóíäàí 10 ìèíÿ éàõûí ýÿíú
ôàéäàëàíûð. Èêèíúè èñòèãàìÿò èñÿ Àçÿðáàéúàíäà ãåéðè-ùþêóìÿò ýÿíúëÿð òÿøêèëàòëàðû
âàñèòÿñèëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ýÿíúëÿð èøèäèð
êè, áó ñàùÿäÿ äÿ áèð ÷îõ ãóðóì àêòèâ øÿêèëäÿ þç ôÿàëèééÿòèíè äàâàì åòäèðèð. Þç
íþâáÿñèíäÿ, ýþñòÿðèëÿí äèããÿò âÿ ãàéüûäàí ýöú àëàí Àçÿðáàéúàí ýÿíúëÿð òÿøêèëàòëàðû áó ýöí éàëíûç éåðëè âÿ ìÿùäóä ñÿâèééÿäÿ äåéèë, ðåýèîíàë âÿ áåéíÿëõàëã àðåíàäà ìöùöì ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà êå÷èðèð, þëêÿìèçèí ýÿíúëÿð ñèéàñÿòèíè ëàéèãèíúÿ òàíûäûðëàð.
Áåëÿëèêëÿ, áöòöí áóíëàð îíó ýþñòÿðèð êè,
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè ýÿíúëèéèí èíêèøàôûíà
õöñóñè äèããÿò éåòèðèð. Áàøãà ñþçëÿ, Àçÿð-
áàéúàíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ýÿíúëÿð ñèéàñÿòè þçöíöí ìöòÿðÿããèëèéè èëÿ ôÿðãëÿíèð. Áó ñèéàñÿò áèð ÷îõ èíêèøàô åòìèø þëêÿëÿðèí ýÿíúëÿð ñèéàñÿòèíäÿí äàùà öñòöí âÿ ñÿìÿðÿëèäèð, ùÿì÷èíèí, áèð ñûðà
þëêÿëÿð ö÷öí íöìóíÿäèð. Éåðè ýÿëìèøêÿí, ñåíòéàáðûí 5-äÿ Áàêûäà “Õàðèúäÿ
Òÿùñèë Àëàí âÿ Ìÿçóí Îëìóø Ýÿíúëÿðèí Áåéíÿëõàëã Ôîðóìó” Èúòèìàè Áèðëèéèíèí (ÀÑÀÈÔ) ÕÛÛ Ôîðóìóíäà ÷ûõûø åäÿí
Ïðåçèäåíò Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí Èúòèìàè-ñèéàñè ìÿñÿëÿëÿð øþáÿñèíèí ìöäèðè ßëè Ùÿñÿíîâ áó ìÿñÿëÿéÿ òîõóíàðàã ãåéä åäèá êè, þëêÿ ðÿùáÿðè ýÿíúëÿðèìèçèí þç áèëèê âÿ áàúàðûãëàðûíû öçÿ ÷ûõàðìàëàðûíà, ïîòåíñèàëëàðûíû ñÿìÿðÿëè
ðåàëëàøäûðìàëàðûíà, úÿìèééÿòäÿ ëàéèãëè
éåð òóòìàëàðûíà ìöíáèò øÿðàèò éàðàäûá:
“Òÿáèè êè, ýÿíúëÿðèìèç áó åòèìàäû ëàéèãèíúÿ äÿéÿðëÿíäèðìÿëè âÿ éàðàäûëìûø
øÿðàèòäÿí ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ åòìÿëèäèðëÿð”.
Ýÿíúëÿð Àçÿðáàéúàíûí
ìèëëè ìàðàãëàðû íàìèíÿ
þç öçÿðëÿðèíÿ äöøÿí
âÿçèôÿëÿðè ëàéèãèíúÿ
éåðèíÿ éåòèðìÿëèäèðëÿð
Áåëÿëèêëÿ, áöòöí áóíëàðûí ôîíóíäà
ýÿíúëÿð þëêÿìèçèí ìèëëè ìàðàãëàðû ÿòðàôûíäà ñûõ áèðëÿøìÿëè, ìèëëè ìàðàãëàð íàìèíÿ
þç öçÿðëÿðèíÿ äöøÿí âÿçèôÿëÿðè ëàéèãèíúÿ
éåðèíÿ éåòèðìÿëèäèðëÿð. Õöñóñèëÿ äÿ, äþâëÿòèí äÿñòÿéè èëÿ õàðèúäÿ òÿùñèë àëàí ýÿíúëÿð
äàùà ýåíèø ìöñòÿâèäÿ - ÷îõøàõÿëè ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿëèäèðëÿð. Áó áàõûìäàí, áèð íå÷ÿ èñòèãàìÿò õöñóñè ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð.
ßñàñ èñòèãàìÿò ýÿíúëÿðèí òÿùñèë àëäûãëàðû
þëêÿëÿðäÿêè ôÿàëèééÿòè èëÿ áàüëûäûð. Áó êîíòåêñòäÿ Àçÿðáàéúàí ùÿãèãÿòëÿðèíèí, õöñóñèëÿ äÿ Äàüëûã Ãàðàáàü ïðîáëåìè èëÿ áàüëû ùÿãèãÿòëÿðèí õàðèúè þëêÿëÿðèí àóäèòîðèéàñûíà ÷àòäûðûëìàñû âÿ äàõèëè ùÿéàòà èíòåãðàñèéà êîîðäèíàñèéà îëóíìóø øÿêèëäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëìÿëèäèð. Ïðåçèäåíò Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí Èúòèìàè-ñèéàñè ìÿñÿëÿëÿð øþáÿñèíèí ìöäèðè ßëè Ùÿñÿíîâóí ãåéä åòäèéè êèìè, õàðèúäÿ òÿùñèë àëàí ýÿíúëÿðèìèç îõóäóãëàðû àëè ìÿêòÿáëÿðäÿ, øÿùÿðëÿðäÿ âÿ þëêÿëÿðäÿ øÿáÿêÿëÿøìÿëè, ãðóï ùàëûíäà òÿøêèëàòëàíìàëûäûðëàð: “Ùÿìèí ãðóïëàð ÀÑÀÈÔ-èí òÿðêèá ùèññÿñè êèìè ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿëè, âàùèä ìÿðêÿçäÿí ÿëàãÿëÿíäèðèëìÿëèäèð. Ñþçöýåäÿí ãðóïëàðûí ÿñàñ èøè
äèàñïîð âÿ ëîááè÷èëèê îëìàëûäûð.
Áó ýöí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû
þç òàðèõèíèí øÿðÿôëè âÿ ìöðÿêêÿá äþâðöíö éàøàéûð. Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèíèí âÿ ñóâåðåíëèéèíèí ãîðóíóá
ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè, ÿðàçè áöòþâëöéöíöí òÿìèí åäèëìÿñè, î úöìëÿäÿí, èøüàë
àëòûíäàêû òîðïàãëàðûìûçûí àçàä îëóíìàñû, Àçÿðáàéúàíûí äöíéà áèðëèéèíäÿ ëàéèãëè éåðèíè òóòìàñû éîëóíäà ýþðöëÿñè
èøëÿð ùÿëÿ ÷îõäóð. Õàðèúäÿ òÿùñèë àëàí
âÿ ìÿçóí îëìóø ýÿíúëÿðèìèç áó èøäÿ
ñÿôÿðáÿð îëìàëû, Àçÿðáàéúàíûí ùàãã
ñÿñèíè äöíéàéà áÿéàí åòìÿëèäèðëÿð. Îíëàð îõóäóãëàðû àëè ìÿêòÿáëÿðäÿ, îëäóãëàðû àóäèòîðèéàëàðäà ùÿð ôöðñÿòäÿ ôàêòëàðà ÿñàñëàíàí òÿáëèüàòëà ìÿøüóë îëìàëûäûðëàð”.
Ùå÷ øöáùÿñèç, ñàäàëàíàíëàðëà éàíàøû,
Àçÿðáàéúàí ìÿäÿíèééÿòèíèí, òàðèõè äÿéÿð
âÿ çÿíýèíëèêëÿðèíèí áåéíÿëõàëã ìèãéàñäà
òÿáëèü îëóíìàñû äà ìöùöì èñòèãàìÿòëÿðäÿí áèðè êèìè ÷ûõûø åäèð. Áèð ñþçëÿ, Àçÿðáàéúàí ýÿíúëèéè äþâðöí òÿëÿá âÿ ðåàëëûãëàðûíà óéüóí ñóðÿòäÿ ÷åâèê âÿ ñÿìÿðÿëè
ôÿàëèééÿò ìåõàíèçìè èëÿ ìèëëè èíêèøàôà
ñòðàòåæè òþùôÿëÿð âåðìÿëèäèð. Ïðåçèäåíò Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí Èúòèìàè-ñèéàñè ìÿñÿëÿëÿð øþáÿñèíèí ìöäèðè ßëè Ùÿñÿíîâ ÀÑÀÈÔèí ÕÛÛ Ôîðóìóíäàêû ÷ûõûøû çàìàíû áó ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû áèëäèðèá êè, éåíè ÷àüûðûøëàðëà
âÿ ðåàëëûãëàðëà öç-öçÿ ãàëàí äöíéàäà éàøàäûüûìûç ö÷öí ýÿíúëèéèìèç ùÿìèí òÿìàéöëëÿðÿ úàâàá âåðìÿéÿ, îíà ìöâàôèã ðåàêñèéà ýþñòÿðìÿéÿ ãàäèð îëìàëûäûð:
“Ýÿíúëÿðèìèç áó ïðîñåñäÿ äèýÿð éàø
ãðóïëàðûíà íöìóíÿ îëìàëûäûð. Áó ìÿíàäà õàðèúäÿ òÿùñèë àëàí âÿ ìÿçóí îëìóø ýÿíúëÿðèìèçèí öçÿðèíÿ áþéöê ìÿñóëèééÿò äöøöð. ÀÑÀÈÔ äÿ áó ìÿíàäà
ìöÿééÿí ãÿäÿð äÿéèøìÿëè, þç ôÿàëèééÿòèíè äàùà ÷åâèê âÿ ïðàêòèê ìöñòÿâèéÿ
êå÷èðìÿëèäèð. Áó ýöíÿäÿê ÀÑÀÈÔ-èí
ôÿàëèééÿòè éàëíûç Àçÿðáàéúàíäà âÿ Àâðîïàíûí äèýÿð þëêÿëÿðèíäÿ ôîðóìëàð êå÷èðìÿêäÿí èáàðÿò èäèñÿ, áóíäàí ñîíðà
ÿìÿëè ôÿàëèééÿòëÿðÿ áàøëàìàëû, õàðèúè þëêÿëÿðäÿ øÿáÿêÿëÿøìÿ, ëîááè÷èëèê, äèàñïîð èøëÿðèíÿ äàùà ÷îõ äèããÿò àéûðìàëûäûð”.
Íóðëàí ÃßËßÍÄßÐËÈ
4
www.yeniazerbaycan.com
09 ñåíòéàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ àõøàìû / ¹ 162 (4321)
Ñèéàâóø Íîâðóçîâ: Êðàìåð þçöíö ñûüîðòàëàìàã
ö÷öí áåëÿ “ñàðñàã” áÿéàíàòëàð éàéûð
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû Èúðà êàòèáèíèí
ìöàâèíè, ìèëëÿò âÿêèëè Ñèéàâóø Íîâðóçîâóí
ÑÈÀ-éà ìöñàùèáÿñè:
- “Ôðååäîì Ùîóñå” òÿøêèëàòûíûí ðÿùáÿðè
Äàâèä Êðàìåð ÿíÿíÿâè àìïëóàñûíäà ÷ûõûø åäÿðÿê, þëêÿìèçëÿ áàüëû àíîðìàë áÿéàíàò éàéûá. Áó áÿéàíàòûí ùàíñûñà ñèéàñè õàðàêòåð äàøûäûüûíû äåìÿê îëàðìû?
- “Ôðååäîì Ùîóñå” òÿøêèëàòû ùÿð çàìàí
Àçÿðáàéúàíà ãÿðÿçëè ìþâãåäÿí éàíàøûð. Òÿáèè
êè, ãåéðè-ùþêóìÿò òÿøêèëàòûíûí íÿ äåìÿéèíäÿí
àñûëû îëìàéàðàã, Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿòëÿðàðàñû
ìöíàñèáÿòëÿðè ìþâúóääóð. Áó êèìè òÿøêèëàòëàðûí àðà ãàðûøäûðìàñûíûí áàøëûúà ñÿáÿáè Àçÿðáàéúàíûí èãòèñàäè èíêèøàôûíû, àïàðûëàí èñëàùàòëàðû ýþçö ýþòöðìÿìÿéèäèð. Ìÿëóì îëäóüó êèìè,
þëêÿìèçäÿ ùÿð êÿñèí ãàíóí ãàðøûñûíäà áÿðàáÿð îëìàñû ãàíóíóí àëèëèéèíèí ÿñàñ ýþñòÿðèúèñèäèð. Åéíè çàìàíäà, òÿøêèëàòûí ðÿùáÿðè Äàâèä
Êðàìåðèí ùÿéÿúàíûíû áàøà äöøöðÿì, ÷öíêè
îíóí ÿìÿëëÿðè èôøà îëóíóá, àøêàðà ÷ûõûá. Àðòûã
áó áàðÿäÿ Àìåðèêàíûí ìöâàôèã òÿøêèëàòëàðûíà
ìÿëóìàòëàð ÷àòäûðûëûð. ×öíêè Ëåéëà Éóíóñ ÿìÿëèééàòûíäàí ñîíðà ìåéäàíà ÷ûõàí õàðèúäÿí
ìàëèééÿëÿøÿí ÃÙÒ-ëÿðèí àëäûüû ãðàíòëàðäàí
“Ôðååäîì Ùîóñå” êèìè òÿøêèëàòëàðà ôàèçëÿðèí
âåðèëìÿñè, áó òÿøêèëàòëàðûí åðìÿíè ëîááèñèíäÿí
ïóë àëûá Àçÿðáàéúàíûí ÿëåéùèíÿ íåãàòèâ èíôîðìàñèéàëàð éàéìàñû èçàùàòëàðäà êèôàéÿò ãÿäÿð
þç ÿêñèíè òàïûá. Ýþðöíÿí îäóð êè, Êðàìåð äÿ
áó âÿçèééÿòäÿí îëäóãúà ùÿéÿúàíëûäûð. Àðòûã
îíóí èôøà îëóíìàñû, åéíè çàìàíäà, îíóí ãðóïóíà äàõèë îëàí åðìÿíèëÿðèí äÿ íàðàùàòëûüûäûð.
Áóíà ýþðÿ äÿ Êðàìåð þçöíö ñûüîðòàëàìàã
ö÷öí áåëÿ “ñàðñàã” áÿéàíàòëàð éàéûð.
- Ä.Êðàìåð ÿêñÿð åêñïåðòëÿðäÿí ôÿðãëè
îëàðàã, Àçÿðáàéúàíûí Àâðîïà Øóðàñû
ãàðøûñûíäà ýþòöðäöéö þùäÿëèêëÿðè éåðèíÿ éåòèðìÿäèéèíè èääèà åäèð. Àçÿðáàéúàíûí Àâðîïà Øóðàñûíûí Íàçèðëÿð Êîìèòÿñèíÿ ñÿäðëèéè ìöääÿòèíäÿ áåëÿ áèð áÿéàíàòûí ñÿñëÿíìÿñè íÿäÿí ãàéíàãëàíûð?
- Áó, ãÿòè øÿêèëäÿ äöçýöí äåéèë. Ùÿð ùàíñû
áèð þëêÿíèí áåéíÿëõàëã ãóðóìà ñÿäðëèê åòìÿñè
íþâáÿëèëèê ïðèíñèïèíÿ ÿñàñÿí ùÿéàòà êå÷èðèëèð.
Õöñóñè âóðüóëàìàã ëàçûìäûð êè, Àçÿðáàéúàí áèð
ìöääÿò áóíäàí ÿââÿë ÁÌÒ Òÿùëöêÿñèçëèê
Øóðàñûíà ñÿäðëèéè äþâðöíäÿ þç öçÿðèíÿ
äöøÿí þùäÿëèéè ëàéèãèíúÿ éåðèíÿ éåòèðìèøäè. Åéíè çàìàíäà, Àçÿðáàéúàí ñÿäðëèéè
äþâðöíäÿ èúëàñëàðäà éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ
òÿøêèëàò÷ûëûüû, èäàðÿ÷èëèéè, ùÿð áèð þëêÿéÿ áÿðàáÿð øÿêèëäÿ éàíàøìàñû èëÿ èêèëè ñòàíäàðòëàðäàí óçàã àääûìëàð àòûá. Ñÿäðëèê þùäÿëèéè Àâðîïà Øóðàñûíà äà àèääèð. Òÿáèè êè,
Àçÿðáàéúàí ùàããûíäà áó úöð äöøöíúÿ
òÿðçè äÿ ýþçö ýþòöðìÿçëèêäèð. Áó äà îíóí
Àçÿðáàéúàíà ãàðøû éåðèòäèéè ãåéðè-îáéåêòèâ, äöøìÿí÷èëèê ñèéàñÿòèíèí áàðèç íöìóíÿñèäèð. Ùàëáóêè, áåëÿ òÿøêèëàòëàð ÿñëèíäÿ
íåéòðàë îëìàëûäûð. Àíúàã ùÿìèí òÿøêèëàòûí
íåéòðàëëûüûíäàí ÿñÿð-ÿëàìÿò éîõäóð.
- Áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðäà þëêÿìèçëÿ
áàüëû ãÿðÿçëè ìþâãåíèí îðòàéà ãîéóëìàñûíäà Àçÿðáàéúàíûí äàüûäûúû ìöõàëèôÿòè
èëÿ Äàâèä Êðàìåð êèìèëÿðèí õöñóñè ôÿàëëûüûíûí ðîë îéíàäûüûíû äåìÿê îëàðìû?
- Òÿáèè êè, áåëÿäèð. Áàøãà òÿøêèëàòëàð, åëÿúÿ
äÿ, áèð-èêè ñèéàñè ïàðòèéà þçëÿðè òÿðÿôèíäÿí ìàëèééÿëÿøäèðèëÿí ÃÙÒ-ëÿðèí ìÿíáÿéè, âåðäèéè èíôîðìàñèéà áàçàñû ÿñàñûíäà èøëÿðèíè ãóðóðëàð.
×öíêè îíëàðûí âåðäèéè ìÿëóìàòëàðûí ùàìûñû ùàçûðäûð. Îíëàð ùÿð òÿðÿôè äèíëÿéèá, èçàùàò âÿ òÿêëèô àëûá áó êèìè ìÿñÿëÿëÿðÿ ìöíàñèáÿò þéðÿíìÿéèáëÿð. Áó áàõûìäàí, ìÿùç áåëÿ òÿøêèëàòëàðûí âåðäèéè áÿéàíàòëàðà ãÿòèééÿí ôèêèð âåðìÿê
ëàçûì äåéèë.
- Ñèçúÿ, ñèéàñè ïàðòèéàëàðûí Åðìÿíèñòàí
õöñóñè õèäìÿò îðãàíëàðû èëÿ ÿìÿêäàøëûã
åäÿí ÃÙÒ ðÿùáÿðëÿðèíè ùèìàéÿ åòìÿñèíèí àðõàñûíäà äàéàíàí ìÿãàìëàð íÿäÿí èáàðÿòäèð?
- Îíëàðûí ìÿãñÿäè ÿñàñÿí Àçÿðáàéúàíûí
äàõèëèíäÿ ÷àøãûíëûã éàðàòìàã, þëêÿíè çÿèôëÿòìÿê, äþâëÿòèí èíêèøàôûíà çèéàí âóðìàãäûð. Áó
êèìè ùÿðÿêÿòëÿð äÿ áèëàâàñèòÿ åðìÿíèëÿðèí òÿùðèêè ÿñàñûíäà áàø âåðèð. Îíëàðûí àéûðäûüû ìàëèééÿ äÿ ìÿùç áó êèìè íèééÿòëÿðÿ ùåñàáëàíûá.
- ÀÕÚÏ ìÿëóì úèíàéÿòëÿð èëÿ ÿëàãÿäàð
ùÿáñ îëóíàí ÃÙÒ ðÿùáÿðëÿðèíèí ùöãóãëàðûíûí ìöäàôèÿñè èëÿ áàüëû àêñèéàëàð êå÷èðìÿéè ïëàíëàøäûðûð. Ñèçúÿ, ÀÕÚÏ êèìè
áèð ïàðòèéàíûí ýåíèøìèãéàñëû àêñèéà êå÷èðìÿéÿ ýöúö éåòÿðëèäèðìè?
- Åëÿ îíëàð äà åðìÿíèëÿðèí òàéûäûð. Àêñèéà
êå÷èðìÿê ö÷öí àéðûëàí ìàëèééÿ âÿñàèòèíèí áþéöê ÿêñÿðèééÿòè ùÿìèí àíäà ïàðòèéà ðÿùáÿðëèéè
òÿðÿôèíäÿí “ñèëèíèð”, éÿíè éåéèëèð. Îíëàð, ñàäÿúÿ, ýÿíúëÿðè ïóëëà éîëäàí ÷ûõàðûá äþâëÿòèí âÿ
éà ùþêóìÿòèí ÿëåéùèíÿ ùÿð ùàíñû ÷àüûðûøëàðà
ñþâã åäÿðÿê âÿòÿíäàøëàðûí øÿõñè ÿìëàêûíà çèéàí âóðìàãëà ìÿøüóëäóðëàð. Ýÿíúëÿð áàøà
äöøìÿëèäèðëÿð êè, îíëàðû áó öñóëëàðëà àëäàäàíëàðûí ÿñàñ ìÿãñÿäëÿðè àêñèéàëàðäàí ïóë ãîïàðûá, þçëÿðèíèí ùÿéàò òÿðçèíè éàõøûëàøäûðìàãäûð.
Îíà ýþðÿ äÿ îíëàðûí íÿèíêè ýÿíúëÿð, ùå÷ äåìîêðàòèéà âÿ èíêèøàôëà áàüëû äà ùå÷ áèð ëàéèùÿëÿðè éîõäóð.
Ýÿíúÿ øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíäÿ
òÿùñèë èø÷èëÿðèíèí êîíôðàíñû êå÷èðèëèá
òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ýåíèøìèãéàñëû òÿäáèðëÿðäÿí
ñþùáÿò à÷ûá. Ãåéä
åäèá êè, ñîí èëëÿð þëêÿ
áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâèí
äèããÿò âÿ ãàéüûñû,
ùÿì÷èíèí, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí äÿñòÿéè
èëÿ òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ
êþêëö èñëàùàòëàð àïàðûëûð. Áó èñëàùàòëàðûí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè íÿòèúÿñèíäÿ þëêÿìèçèí ùÿð
éåðèíäÿ, î úöìëÿäÿí,
Ýÿíúÿäÿ úèääè éåíèëÿøìÿ âÿ ìöàñèðëÿøÄöíÿí Ýÿíúÿ øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíäÿ
òÿùñèë èø÷èëÿðèíèí êîíôðàíñû êå÷èðèëèá. Êîíôðàíñäà Ýÿíúÿ øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí
áàø÷ûñû Åëìàð Âÿëèéåâ ÷ûõûø åäÿðÿê, áöòöí
òÿùñèë èø÷èëÿðèíè ãàðøûäàí ýÿëÿí “Áèëèê ýöíö”
ìöíàñèáÿòèëÿ òÿáðèê åäèá, îíëàðà èøëÿðèíäÿ éåíè-éåíè íàèëèééÿòëÿð àðçóëàéûá. Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
ìöÿëëèìëÿðÿ õöñóñè ùþðìÿò âÿ åùòèðàìëà éàíàøäûüûíû, ùÿð çàìàí òÿùñèëÿ þíÿì âåðäèéèíè
ñþéëÿéèá. Î, Öìóììèëëè ëèäåðèí ëàéèãëè äàâàì÷ûñû, þëêÿ áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí Àçÿðáàéúàí åëìèíèí, òÿùñèëèí èíêèøàôûíà,
åéíè çàìàíäà, òÿùñèë èø÷èëÿðèíÿ ýþñòÿðèëÿí
ãàéüû âÿ äèããÿòäÿí, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí áó èñòèãàìÿòäÿ ùÿéàòà êå÷èðäèéè òÿäáèðëÿðäÿí äÿ ÿòðàôëû äàíûøûá.
Òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí òÿùñèë íàçèðèíèí ìöàâèíè Úåéùóí Áàéðàìîâ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ìèëëè òÿùñèëèìèçèí èíêèøàôû, Àâðîïàéà èíòåãðàñèéàñû, áó ñàùÿíèí ìàääè-òåõíèêè áàçàñûíûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè íàìèíÿ äþâëÿò
ÿùÿìèééÿòëè, òàëåéöêëö ãÿðàðëàð èìçàëàìàñûíû, ãàðøûéà ãîéóëàí øÿðÿôëè ìÿãñÿäèí ðåàëëàøäûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëÿí âàúèá âÿ çÿðóðè èøëÿðè þíÿ ÷ÿêèá. Íàòèã, ìÿêòÿáèí úÿìèééÿòèí èíêèøàôû ôþâãöíäÿ îëìàñû ö÷öí äþâëÿòèìèçèí ìöÿééÿí åòäèéè òÿäáèðëÿðèí èúðàñûíäà
øÿùÿðèí òÿùñèë èø÷èëÿðèíèí ôÿàë èøòèðàêûíû äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Òÿäáèðäÿ “2013-2014-úö äÿðñ èëèíèí éåêóíëàðû âÿ ãàðøûäà äóðàí âÿçèôÿëÿð” ùàããûíäà
ìÿðóçÿ èëÿ ÷ûõûø åäÿí Òÿùñèë Èäàðÿñèíèí ìöäèðè Çàêèð Ùöñåéíîâ ùàçûðäà äþâëÿòèí òÿùñèë
ñèéàñÿòèíèí ïðèîðèòåò ñàùÿëÿðèíäÿí áèðè êèìè
ùÿð áèð âÿòÿíäàøûí êåéôèééÿòëè âÿ ôàñèëÿñèç
òÿùñèë àëìàñû èìêàíûíûí òÿìèí åäèëìÿñèíäÿí,
ìÿ ïðîñåñëÿðè ýåäèð.
Êîíôðàíñäà î äà ãåéä îëóíóá êè, þòÿí
òÿäðèñ èëèíäÿ øÿùÿðèèí 31, 25, 12 íþìðÿëè òàì
îðòà ìÿêòÿáëÿðèíèí ÿñàñëû òÿìèðäÿí ñîíðà
à÷ûëûøû îëóá, 16 âÿ 32 íþìðÿëè òàì îðòà ìÿêòÿáëÿðäÿ éåíè êîðïóñ, Óøàã Éàðàäûúûëûã Ìÿðêÿçèíèí éåíè áèíàñû øàýèðäëÿðèí èñòèôàäÿñèíÿ
âåðèëèá. Áó òÿäðèñ èëèíäÿ èñÿ 4, 26, 39 âÿ 40
íþìðÿëè òàì îðòà ìÿêòÿáëÿð øàýèðäëÿðèí èñòèôàäÿñèíÿ âåðèëÿúÿê.
Ùàçûðäà Òÿùñèë Èäàðÿñèíèí éåíè áèíàñûíûí
òèêèíòèñè áàøà ÷àòûá âÿ éàõûí ýöíëÿðäÿ à÷ûëûøû
îëàúàã. Ñàíàòîðèéà òèïëè èíòåðíàò ìÿêòÿáäÿ,
14, 41 âÿ 44 íþìðÿëè òàì îðòà ìÿêòÿáëÿðäÿ
ÿñàñëû òÿìèð èøëÿðè äàâàì åäèð. 39 íþìðÿëè
òàì îðòà ìÿêòÿáäÿ 1200 øàýèðä éåðëèê êîðïóñëàð èíøà åäèëèð. 18 íþìðÿëè òàì îðòà ìÿêòÿáäÿ èñòèëèê ñèñòåìëÿðè éåíèäÿí ãóðóëóá,
ìöàñèð ãàçàíõàíàëàð òèêèëèá. 2011-úè èëäÿí èíäèéÿäÿê 49 öìóìòÿùñèë ìÿêòÿáèíäÿí 35
ìÿêòÿáäÿ ÿñàñëû òÿìèð èøëÿðè àïàðûëûá, áóíëàðäàí ñîí ö÷ èëäÿ 24 ìÿêòÿá, ÿââÿëêè 8 èëäÿ èñÿ
11 ìÿêòÿá òÿìèð îëóíóá.
Òÿùñèëÿ ýþñòÿðèëÿí úèääè ìöíàñèáÿòèí íÿòèúÿñèäèð êè, 2013-2014-úö äÿðñ èëèíäÿ ÕÛ ñèíôè áèòèðÿí 2334 íÿôÿð øàýèðäèí ùÿð áèðè òàì îðòà òÿùñèë ùàããûíäà àòòåñòàò àëûá. Î úöìëÿäÿí,
4 íÿôÿð ìÿçóí Ãûçûë ìåäàëà ëàéèã ýþðöëöá.
Àëè ìÿêòÿáëÿðÿ ãÿáóë îëóíàíëàðûí 179 íÿôÿðè
500-äÿí éóõàðû, 48 íÿôÿðè 600-äÿí éóõàðû, 14
íÿôÿðè èñÿ 650-äÿí éóõàðû áàë òîïëàéàðàã éöêñÿê íÿòèúÿëÿð ÿëäÿ åäèáëÿð.
Òÿäáèðäÿ ìöçàêèðÿ îëóíàí ìÿñÿëÿëÿðëÿ
áàüëû ìöâàôèã ãÿðàð ãÿáóë åäèëèá.
Ñîíäà 650-äÿí ÷îõ áàë òîïëàéàí ìÿçóíëàð ìöêàôàòëàíäûðûëûá âÿ îíëàðà ãèéìÿòëè ùÿäèééÿëÿð âåðèëèá.
Åëìàð Ìÿììÿäéàðîâ: Åðìÿíèñòàí
ãîøóíëàðûíûí èøüàë åòäèêëÿðè Àçÿðáàéúàí
ÿðàçèëÿðèíäÿ ãàëìàëàðû òÿùëöêÿëèäèð
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí, Åðìÿíèñòàí ïðåçèäåíòè Ñåðæ
Ñàðêèñéàíûí âÿ ÀÁØ äþâëÿò êàòèáè
Úîí Êåððèíèí Óåëñäÿ êå÷èðèëìèø áèðýÿ
ýþðöøöíäÿ ðÿñìè Âàøèíãòîí áþéöê
ñöëù ñàçèøè ëàéèùÿñè öçÿðèíäÿ èøèí
àïàðûëìàñûíû òÿêëèô åäèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, áó ñþçëÿðè Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè èøëÿð íàçèðè Åëìàð Ìÿììÿäéàðîâ ñåíòéàáðûí 8-äÿ
Ìîëäîâà Áàø íàçèðèíèí ìöàâèíè, õàðèúè èøëÿð âÿ Àâðîïà èíòåãðàñèéàñû íàçè-
ðè õàíûì Íàòàëèà Ãåðìàí èëÿ êå÷èðäèéè ìÿòáóàò êîíôðàíñûíäà
ñþéëÿéèá.
Íàçèð ìöíàãèøÿíèí ùÿëëè èëÿ
áàüëû Àçÿðáàéúàíûí ìþâãåéèíè
õàòûðëàäàðàã äåéèá êè, ýþðöø õàòèðèíÿ ýþðöø êå÷èðèëìÿìÿëèäèð âÿ
êîíêðåò ìÿñÿëÿëÿð ìöçàêèðÿéÿ
÷ûõàðûëìàëûäûð. Å.Ìÿììÿäéàðîâ
âóðüóëàéûá êè, ÿí áþéöê ïðîáëåì Åðìÿíèñòàí ñèëàùëû ãöââÿëÿðèíèí Àçÿðáàéúàí ÿðàçèëÿðèíäÿ
ìþâúóäëóüóäóð. Îíëàð èøüàë åòäèêëÿðè ÿðàçèëÿðäÿí ÷ûõìàëûäûðëàð. ×öíêè Åðìÿíèñòàí ñèëàùëû
ãöââÿëÿðèíèí ùÿìèí ÿðàçèëÿðäÿ
ãàëìàëàðû òÿùëöêÿëèäèð âÿ Àçÿðáàéúàí
áó âÿçèééÿòëÿ ùå÷ âàõò ðàçûëàøìàéàúàã.
Íàçèð äèããÿòÿ ÷àòäûðûá êè, áó àé
ÀÒßÒ-èí Ìèíñê ãðóïóíóí àìåðèêàëû
ùÿìñÿäðè Úåéìñ Óîðëèêèí ðåýèîíà
ñÿôÿðè ýþçëÿíèëèð âÿ Íéó-Éîðêäà
ÁÌÒ Áàø Ìÿúëèñè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
Àçÿðáàéúàí âÿ Åðìÿíèñòàí õàðèúè
èøëÿð íàçèðëÿðè ñÿâèééÿñèíäÿ ýþðöø
êå÷èðèëÿúÿê.
Ìöáàðèç Ãóðáàíëû: Ùå÷ êèìèí
éàñ ìÿðàñèìëÿðèíÿ ìöäàõèëÿ
åòìÿéÿ èõòèéàðû éîõäóð
Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ
Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ìöáàðèç Ãóðáàíëû ñîí ýöíëÿð áÿçè ðàéîíëàðäà êå÷èðèëÿí éàñ
ìÿðàñèìëÿðèíÿ ïîëèñ âÿ áÿëÿäèééÿ òÿðÿôèíäÿí ìöäàõèëÿ
îëóíìàñû èëÿ áàüëû éàéûëàí õÿáÿðëÿðÿ ìöíàñèáÿò áèëäèðèá.
Ì.Ãóðáàíëû ÀÏÀ-éà à÷ûãëàìàñûíäà áèëäèðèá êè, àïàðûëàí àðàøäûðìà íÿòèúÿñèíäÿ
ãåéä îëóíàí ìÿëóìàòëàð òÿñäèãèíè òàïìàéûá. Êîìèòÿ ñÿäðè ãåéä åäèá êè, áó ìÿëóìàòëàð äîüðó äåéèë âÿ ÀçÿðáàéúàÄþâëÿò Êîìèòÿñè éàñ ìÿðàñèìëÿðèíÿ
íûí ùå÷ áèð áþëýÿñèíäÿ éàñ
ìÿðàñèìëÿðèíÿ áó êèìè ìö- ìöäàõèëÿëÿðèí îëìàñû áàðÿäÿ õÿáÿðëÿðÿ
äàõèëÿäÿí ñþùáÿò ýåäÿ áèëìöíàñèáÿò áèëäèðèá
ìÿç: “Áèçèì ðåýèîíëàðäà äà
áþëìÿëÿðèìèç âàð âÿ áèç áóíó
Ì.Ãóðáàíëû ãåéä åäèá êè, éàñ
åøèäÿí êèìè äÿðùàë àðàøäûðìàéà
ìÿðàñèìëÿðè àäÿò-ÿíÿíÿëÿðäÿí èðÿëè
áàøëàäûã. Ìÿëóì îëäó êè, áó, áÿýÿëÿí ùàëäûð âÿ áóíóíëà áàüëû àíúàã
çè ñåíñàñèéà àõòàðûøûíà ÷ûõàí
òþâñèéÿ, òÿáëèüàò õàðàêòåðëè èø àïàðûëûð:
ìåäèà âàñèòÿëÿðèíèí óéäóðìàñûí“Ùå÷ êèìèí áó ìÿðàñèìëÿðÿ ìöäàí áàøãà áèð øåé äåéèë”.
äàõèëÿ åòìÿéÿ èõòèéàðû éîõäóð”.
“Áóíäàí ñîíðà òîéëàðà êå÷ìÿê ëàçûìäûð”
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû Èúðà
êàòèáèíèí ìöàâèíè, ìèëëÿò âÿêèëè Ñèéàâóø Íîâðóçîâ “Ìåäèà ôîðóì”
ñàéòûíûí ñóàëëàðûíû úàâàáëàíäûðûá:
- Àçÿðáàéúàíäà éàñ ìÿðàñèìëÿðèíèí ñàäÿ ôîðìàäà êå÷èðèëìÿñèíÿ íàèë îëìàã ö÷öí òÿäáèðëÿð
ýþðöëöð. Ñèçúÿ, áó, äîüðó àääûìäûð, éîõñà èíñàíëàðûí ùöãóãëàðûíû ìÿùäóäëàøäûðûð?
- Áèçäÿ éàñ ìÿúëèñëÿðè èôðàò äÿðÿúÿäÿ èñðàô÷ûëûãëà êå÷èðèëèð. Íÿ “ÃóðàíèÊÿðèì”äÿ, íÿ äèýÿð ìöãÿääÿñ éàçûëàðäà, íÿ äÿ øÿðèÿòäÿ áåëÿ áóéóðóëóá.
Èñëàìûí ìåéäàíà ÷ûõäûüû ÿðÿá þëêÿëÿðèíäÿ äÿ áó úöð òÿìòÿðàã éîõäóð. Äèýÿð ìöñÿëìàí þëêÿëÿðèíäÿ äÿ áó ôîðìàòäà ìÿúëèñ âåðèëìèð.
Àçÿðáàéúàíäà éàñ ìÿðàñèìëÿðèíèí ñàäÿëÿøäèðèëìÿñè éþíöíäÿ àòûëàí
àääûìëàð áÿçè èø àäàìëàðûíûí íàðàçûëûüûíà ñÿáÿá îëà áèëÿð, àììà öìóìèëèêäÿ èñëàùàòëàð áöòöí õàëãûí èñòÿéè, àðçóñó, òÿëÿáè èäè. Áó èñëàùàòëàðà “Íàõ÷ûâàí ìîäåëè” äÿ äåéèðëÿð, ÷öíêè èëê äÿôÿ
Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñûíäà
ÿíÿíÿ ùàëûíû àëûá. Íàõ÷ûâàí Àëè Ìÿúëèñèíèí Ñÿäðè þç éàõûíûíûí ìÿðàñèìèíäÿ
ñàäÿ åùñàí âåðìÿêëÿ ùàìûéà íöìóíÿ ýþñòÿðèá. Áó íöìóíÿíè ýþðÿí úàìààò äà ãÿðàðà ýÿëèá êè, î, ñàäÿ åùñàí ñöôðÿñè âåðèðñÿ, ìÿí íèéÿ áåëÿ åòìÿéèì? Áåëÿëèêëÿ, ÿíÿíÿ ôîðìàëàøûá.
Àììà Áàêûäà ùöçð âåðÿí àäàìà
ìÿúëèñèí áèð èøòèðàê÷ûñû ö÷öí 8 ìàíàòäàí 48 ìàíàòà ãÿäÿð ãèéìÿò òÿêëèô
åäèðëÿð. Ùöçð ìÿðàñèìèíäÿ 500 íÿôÿð
èøòèðàê åäÿúÿêñÿ, éèéÿñè 20 ìèí ìàíàòà ãÿäÿð õÿðú ÷ÿêìÿëèäèð. Áó ïóëó ìÿðùóìóí ñàüëûüûíäà õÿðúëÿñÿéäè, áÿëêÿ
äÿ îíóí þìðöíö 10 èë óçàäàðäû âÿ éà
éàøàéûø øÿðàèòèíè éàõøûëàøäûðàðäû. Èíñàíëàð ìÿúáóðèééÿò ãàðøûñûíäà áèð-áèðèíäÿí ýåðè ãàëìûð. Íÿòèúÿäÿ îíëàðûí
àúûíàúàãëû âÿçèééÿòè ùåñàáûíà ìöôòÿõîðëàð âàðëàíûð. Àäàìëàð âàð - êðåäèò
ýþòöðöá ùöçð ìÿðàñèìè êå÷èðèð, èëëÿðëÿ
áàíêëàðà, àéðû-àéðû èíñàíëàðà áîðúëó
ãàëûð. Áöòöí áóíëàðûí ãàðøûñû àëûíìàëû
èäè. Ùÿëÿ áèð ãÿäÿð ýåúèêäèðèëèá. Áóíäàí ñîíðà òîéëàðà êå÷ìÿê ëàçûìäûð.
Áåëÿ èôðàò äÿðÿúÿäÿ òîé äà îëà áèëìÿç.
Òîé ìÿðàñèìëÿðè äÿ àèëÿ õîøáÿõòëèéèíÿ
äåéèë, ðåñòîðàí ìöäèðëÿðèíÿ èøëÿéèð.
- Ñèçúÿ, òîéëàðû íåúÿ òÿíçèìëÿìÿê îëàð?
- Äöíéà òÿúðöáÿñè âàð. Òîé âÿ éàñ
ìÿðàñèìëÿðè èëÿ áàüëû Òàúèêèñòàí ïðåçèäåíòèíèí ñÿðÿíúàìû âàð. Ìÿúëèñÿ íÿ
ãÿäÿð àäàì ÷àüûðûëà, ÿí éöêñÿê ìÿáëÿü íå÷ÿ ìàíàò òÿøêèë åäÿ áèëÿð âÿ äèýÿð ìÿãàìëàð ìöÿééÿíëÿøäèðèëèá.
Ìÿí Áþéöê Áðèòàíèéàäà, Øîòëàíäèéàäà ìÿðàñèìëÿðäÿ èøòèðàê åòìèøÿì.
Åâëÿíÿíëÿðÿ ùÿäèééÿ àëìàã ö÷öí õöñóñè ìàüàçàëàð âàð. Áóðàäà 20 ôóíòñòåðëèíãäÿí 3 ìèí ôóíò-ñòåðëèíãÿ ãÿäÿð äÿéÿðäÿ ùÿäèééÿëÿð ãîéóëóá, ãîíàã úèáèíÿ óéüóí ùÿäèééÿ ñå÷èð, ãÿáçè åâëÿíÿíëÿðÿ òÿãäèì åäèðëÿð. Èêèíúèñè, êèì íÿ éåéÿúÿêñÿ, îíó ñèôàðèø
åäèð, äàùà áèçäÿêè êèìè 30 úöð ñàëàò,
50 úöð èñòè-ñîéóã éåìÿê âåðèëìèð. Áó
éåìÿêëÿðèí ÷îõóíà ùå÷ òîõóíóëìóð,
ðåñòîðàíû èøëÿäÿíëÿð îíó ñöôðÿäÿí éûüûá íþâáÿòè ýöí áàøãà áèð òîé éèéÿñèíÿ ñàòûðëàð. Áåëÿ ùàëëàðäà èñÿ áÿçÿí
çÿùÿðëÿíìÿ áàø âåðèð. Áèçäÿ äÿ ìèñàë
÷ÿêäèéèì ãàéäàäà ìÿðàñèì òÿøêèë
åäèëìÿëè, êèì íÿ éåìÿê èñòÿéèðñÿ, ñèôàðèø âåðìÿëè, îíà óéüóí ùÿäèééÿñè
èëÿ áèðëèêäÿ þäÿíèø åòìÿëèäèð.
- Àçÿðáàéúàí òîéëàðûíäà ìåíéóëàðûí ãèéìÿòèíäÿ äÿ øèøèðòìÿëÿð âàðìû?
- Òÿáèè êè, òîé ìÿðàñèìëÿðèíäÿ äÿ
òÿíçèìëÿíÿí ãèéìÿòëÿð ãîéóëìàëûäûð.
Ùÿð êÿñ ôÿðãëè ãàéäàäà ãèäàëàíûð, áèðè
ïÿùðèç ñàõëàéûð, äèýÿðè ÿò éåìèð. Ùÿð
êÿñÿ èñòÿéè èëÿ òÿêëèô åäèëñÿ, ãèéìÿòëÿðäÿ òÿíçèìëÿìÿ ïðîñåñè ýåäÿúÿê.
- Àçÿðáàéúàíäà ÿñëÿí Íàõ÷ûâàíäàí íàçèðëÿð, êîìèòÿ ñÿäðëÿðè, áàøãà âÿçèôÿëÿðè òóòàí ìÿìóðëàð âàð. Îíëàð éàõûíëàðûíûí
éàñ ìÿúëèñëÿðèíè ùàíñû ôîðìàäà
êå÷èðèð? Íàõ÷ûâàíäàêû ñàäÿ éàñ
ãàéäàñûíà åòèðàç åäÿí, ìöõòÿëèô
òÿàìëàðûí âåðèëäèéè åùñàí ñöôðÿëÿðè à÷ìàã èñòÿéÿíëÿð îëóðìó?
- Áàêûäà éàøàéûá èøëÿéÿíëÿð äÿ ÷àëûøûðëàð êè, Íàõ÷ûâàíäàêû êèìè ñàäÿ åùñàí ìÿúëèñè âåðñèíëÿð. Áèð ÷îõ ìÿìóðëàð áóíà úÿùä åäèðëÿð. Àììà áÿçÿí
ÿòðàôäà îëàí àäàìëàðûí ãûçûøäûðìàñû,
êÿíàð òÿñèðëÿð îíëàðà èìêàí âåðìèð.
Àðòûã ö÷ âÿ éåääè ìÿðàñèìëÿðè áèðëÿø-
äèðèëèð, úöìÿ àõøàìëàðû éûüûøäûðûëûð, éàâàø-éàâàø ïðîñåñ ýåäèð. Ãÿáèðèñòàíëûãëàðû ùåéêÿëòÿðàøëûã ìóçåéèíÿ äþíäÿðèáëÿð. Ùåñàá åäèðÿì êè, ýÿëÿúÿêäÿ
áó ïðîáëåìëÿðÿ äÿ íÿçÿð ñàëìàã ëàçûìäûð. Úàìààò ãÿáèðöñòö ýþòöðìÿê
ìÿñÿëÿñèíäÿ äÿ ÿçèééÿò ÷ÿêèð. Áó ìÿñÿëÿëÿðäÿ õàëãûí òÿëÿáè âÿ èñòÿéè íÿçÿðÿ àëûíìàëûäûð.
- Áèð ìöääÿò ÿââÿë áàúûíûç ðÿùìÿòÿ ýåäèá. Éàñ ìÿðàñèìè Íàõ÷ûâàíäà èäè. Íåúÿ êå÷èðèëäè éàñ
ìÿúëèñè?
- Íàõ÷ûâàíäà ìàääè äóðóìóíäàí
àñûëû îëìàéàðàã áöòöí éàñ ìÿðàñèìëÿðè åéíè ôîðìàäà êå÷èðèëèð. Áèð íöàíñäà
äà äÿéèøèêëèê îëà áèëìÿç. Ãîíøóì íåúÿ, ìÿí äÿ åëÿ. Ñöôðÿéÿ àðòûã íÿñÿ
ãîéóëà áèëìÿç. Áèðèíúèñè, ÿùàëè ãÿáóë
åòìèð, èêèíúèñè, èíñàí êèìëèéèíäÿí àñûëû
îëìàéàðàã ãîéóëìóø ÿíÿíÿéÿ óéüóíëàøìàëûäûð.
- Ñèçúÿ, áó ìÿñÿëÿëÿðëÿ áàüëû
ãàíóíâåðèúèëèêäÿ äÿéèøèêëèéÿ
åùòèéàú âàðìû?
- Ùåñàá åäèðÿì êè, ãàéäàëàðû ÿíÿíÿ øÿêëèíäÿ ôîðìàëàøäûðìàëûéûã. Çèéàëûëàð, åëì àäàìëàðû èúòèìàèééÿò ãàðøûñûíäà ÷ûõûø åòìÿëèäèð, øÿõñè íöìóíÿ
ýþñòÿðìÿëèäèð, òåëåâèçèéà, äèýÿð ìåäèà
îðãàíëàðû âàñèòÿñèëÿ òÿáëèüàòà ãîøóëìàëûäûðëàð. Úàìààò éàñ ìÿðàñèìëÿðèíèí ñàäÿ ôîðìàäà êå÷èðèëìÿñèíÿ ùàçûðäûð, áóíà èêèÿëëè ñÿñ âåðÿúÿê, áóíó
÷îõäàí ýþçëÿéèðëÿð.
Ñèéàâóø Íîâðóçîâ: Ïàðòèéàëàð ö÷öí ÿí âàúèá ñå÷êèëÿðäÿí áèðè áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèäèð
“Ìÿëóìäóð êè, Àçÿðáàéàíäà
2000-ÿ éàõûí áÿëÿäèééÿ âÿ îíëàðûí äà
20 ìèí íÿôÿðÿ ãÿäÿð öçâö âàð. Ïàðòèéà êèìè ñå÷êèëÿðäÿ èøòèðàê åòìÿêäÿí
þòðö ÿí àçû áÿëÿäèééÿëÿðèí 30 ôàèçèíäÿ íàìèçÿäëÿð ãåéäÿ àëûíìàëûäûð”.
Áó ñþçëÿðè éàï.îðý.àç ñàéòûíà Éåíè
Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Èúðà êàòèáèíèí ìöàâèíè, Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû
Ñèéàâóø Íîâðóçîâ äåéèá.
Ñ.Íîâðóçîâ áèëäèðèá êè, þëêÿìèçäÿ áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíäÿ èøòèðàê åòìÿê ö÷öí
ïðîñåäóðëàð ñàäÿäèð. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, ùÿð íàìèçÿä ö÷öí ìàêñèìóì 150,
ìèíèìóì èñÿ 15 èìçà òîïëàíûëìàëûäûð.
“Ëàêèí áó ýöí ðàäèêàë ìöõàëèôÿòèí
ñîñèàë áàçàñû, åëåêòîðàòû îëìàäûüû ö÷öí
îíëàð áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíäÿ èøòèðàêäàí ìöõòÿëèô áÿùàíÿëÿðëÿ áîéóí ãà÷ûðìàã èñòÿéèðëÿð. Ïàðòèéàëàð ö÷öí ÿí âà-
úèá ñå÷êèëÿðäÿí áèðè áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèäèð. ×öíêè áÿëÿäèééÿëÿð áöòöí áþëýÿëÿðè, éàøàéûø ÿðàçèëÿðèíè ÿùàòÿ åäèð âÿ
éåðëè ñòðóêòóðëàðûí ìþùêÿìëÿíìÿñè,
ñå÷êè òåõíîëîýèéàëàðûíûí þéðÿíèëìÿñè,
ñå÷ìÿê âÿ ñå÷èëìÿê ùöãóãóíäàí èñòèôàäÿ åäèëìÿñè áàõûìûíäàí ùÿð áèð ïàðòèéà ö÷öí áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíäÿ èøòèðàê åòìÿê âàúèáäèð. Éÿãèí êè, ìöõàëèôÿò
ïàðòèéàëàðû áóíó éàõøû áèëèð, àììà
åëåêòîðàòû îëìàäûüû ö÷öí ïàðòèéà øÿêëèíäÿ áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíäÿ èøòèðàê
åäÿ áèëìèðëÿð. Îíëàðûí äèýÿð áÿùàíÿëÿðè
ñå÷êèëÿðäÿ èøòèðàê åòìÿìÿê ö÷öí ùå÷
áèð ÿñàñ îëà áèëìÿç. Éàëíûç âÿ éàëíûç
åëåêòîðàòûí îëìàìàñû ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí ïàðòèéà øÿêëèíäÿ áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíäÿ èøòèðàê åòìÿìÿñèíÿ ñÿáÿá îëàð
áèëÿð. Áàøãà ñÿáÿá éîõäóð” - äåéÿ,
ÉÀÏ Èúðà êàòèáèíèí ìöàâèíè âóðüóëàéûá.
“áï-Àçåðáàèæàí” øèðêÿòè àçÿðáàéúàíëû òÿëÿáÿ âÿ
ìÿçóíëàð ö÷öí êàðéåðà ôîðóìó òÿøêèë åäèá
Ñåíòéàáðûí 8-äÿ “áï-Àçåðáàèæàí” øèðêÿòè íåôò âÿ
ãàç ñÿíàéåñè èëÿ áàüëû èõòèñàñëàð öçðÿ õàðèúäÿ òÿùñèë
àëàí àçÿðáàéúàíëû òÿëÿáÿ âÿ ìÿçóíëàð ö÷öí êàðéåðà
ôîðóìó òÿøêèë åäèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ôîðóìó ýèðèø ñþçö èëÿ
à÷àí øèðêÿòèí òÿìñèë÷èñè Òàìàì Áàéàòëû òÿäáèðèí áï
âÿ îíóí òÿðÿôäàøëàðûíûí íåôò-ãàç ñàùÿñèíäÿ éöêñÿê
èõòèñàñëû éåðëè ìöòÿõÿññèñëÿð éåòèøäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ þëêÿíèí ýþñòÿðäèéè ñÿéëÿðÿ äÿñòÿê îëìàã þùäÿëèéèíèí áèð ùèññÿñè îëäóüóíó áèëäèðèá. Ãåéä îëóíóá êè,
ôîðóìóí ìÿãñÿäè õàðèúè óíèâåðñèòåòëÿðäÿ òÿùñèë àëàí
èñòåäàäëû òÿëÿáÿëÿð àðàñûíäà øèðêÿòäÿ èø èìêàíëàðûíû
òÿøâèã åòìÿê âÿ îíëàðëà áèðáàøà ÿëàãÿëÿð ãóðìàãäûð.
“áï-Àçåðáàèæàí” øèðêÿòèíèí èíñàí ðåñóðñëàðû öçðÿ
âèòñå-ïðåçèäåíòè Ëåéëà Íîâðóçîâà ÷ûõûøûíäà ôîðóìóí õàðèúäÿ òÿùñèë àëàí òÿëÿáÿëÿðè ìÿëóìàòëàíäûðìàã âÿ îíëàðëà öíñèééÿò ãóðìàã èìêàíû éàðàòäûüûíû ñþéëÿéèá. “Òÿëÿáÿëÿð “áï-Àçåðáàèæàí” øèðêÿòèíèí éöêñÿê âÿçèôÿëè ìÿìóðëàðû èëÿ ýþðöøÿðÿê ìþâúóä âÿ ýÿëÿúÿê êàðéåðà
èìêàíëàðûíû, èøÿýþòöðìÿ ïðîãðàìëàðûíû
âÿ ïëàíëàðû ìöçàêèðÿ åäÿ áèëÿúÿêëÿð.
Ùÿì÷èíèí øèðêÿòèí Àçÿðáàéúàíäà âÿ
ðåýèîíäà 20 èë ÿðçèíäÿ äÿíèçäÿ âÿ ãóðóäà òÿùëöêÿñèç âÿ åòèáàðëû øÿêèëäÿ ùÿéàòà êå÷èðäèéè ÿìÿëèééàòëàð ùàããûíäà
ìÿëóìàò àëìàã èìêàíû ãàçàíàúàãëàð”
- äåéÿ Ë.Íîâðóçîâà âóðüóëàéûá.
Ïðåçèäåíò Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí Èúòèìàè-ñèéàñè
ìÿñÿëÿëÿð øþáÿñèíèí ýÿíúëÿð òÿøêèëàòëàðû èëÿ èø ñåêòîðóíóí ìöäèðè Âöñàë Ãóëèéåâ þëêÿìèçäÿ ýÿíúëÿðÿ
äþâëÿò ñÿâèééÿñèíäÿ ýþñòÿðèëÿí ãàéüûäàí áÿùñ åäèá.
Âóðüóëàéûá êè, éàëíûç ñîí ö÷ èëäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí ýÿíúëÿðëÿ ìöõòÿëèô òÿäáèðëÿðäÿ àëòû ýþðöøö
îëóá. Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû áöòöí ýþðöøëÿðäÿ ýÿíúëÿðèìèçè éöêñÿê èõòèñàñëû ìöòÿõÿññèñ êèìè íÿèíêè þëêÿìèçèí, åëÿúÿ äÿ äöíéàíûí àïàðûúû øèðêÿòëÿðèíäÿ ýþðìÿê èñòÿéèíè èôàäÿ åäèá. “Àçÿðáàéúàí ýÿíúëèéè 20112015-úè èëëÿðäÿ” Äþâëÿò Ïðîãðàìûíûí âÿ äèýÿð ðÿñìè
ñÿíÿäëÿðèí áàøëûúà ìÿãñÿäëÿðèíäÿí áèðè ýÿíúëÿðèí
âÿòÿíïÿðâÿðëèê, àçÿðáàéúàí÷ûëûã, äþâëÿò÷èëèê ïðèíñèïëÿðè ÿñàñûíäà Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí òàðèõè-ìÿäÿíè èð-
ñèíÿ, ìèëëè ìÿíÿâè âÿ öìóìáÿøÿðè äÿéÿðëÿðÿ ùþðìÿò
ðóùóíäà òÿðáèéÿ îëóíìàñûíäàí, úÿìèééÿòèí èúòèìàèñèéàñè, ñîñèàë-èãòèñàäè âÿ ìÿäÿíè ùÿéàòûíäà ôÿàë èøòèðàêûíûí òÿìèí åäèëìÿñèíäÿí, îíëàðûí èíòåëëåêòóàë âÿ
éàðàäûúûëûã ïîòåíñèàëûíûí öìóììèëëè ìÿñÿëÿëÿðèí ùÿëëèíÿ éþíÿëäèëìÿñèíäÿí èáàðÿòäèð.
Â.Ãóëèéåâ íåôò-ãàç ñÿíàéåñè ñàùÿñèíäÿ äöíéàíûí ÿí íöôóçëó øèðêÿòè îëàí “áï-Àçåðáàèæàí”äà êàðéåðà ãóðìàã èñòÿéÿí ýÿíúëÿðÿ óüóðëàð àðçóëàéûá.
Áþéöê Áðèòàíèéà Ìÿçóíëàðû Èúòèìàè Áèðëèéè èëÿ áèðýÿ òÿøêèë îëóíàí ôîðóìäà õàðèúäÿ òÿùñèë àëàí 120
àçÿðáàéúàíëû òÿëÿáÿ âÿ ìÿçóí èøòèðàê åäèá. Îíëàð þç
êàðéåðàëàðûíû þëêÿíèí íåôò âÿ ãàç ñÿíàéåñèíäÿ ãóðìàüû ïëàíëàøäûðàí ýÿíúëÿðäèð.
5
www.yeniazerbaycan.com
09 ñåíòéàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ àõøàìû / ¹ 162 (4321)
Ìÿëàùÿò Èáðàùèìãûçû: ÍÀÒÎ-íóí Óåëñ ñàììèòèíèí éåêóí ñÿíÿäèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí
ÿðàçè áöòþâëöéöíöí äÿñòÿêëÿíìÿñèíèí þç ÿêñèíè òàïìàñû äèïëîìàòèê ãÿëÿáÿìèçäèð
“Óåëñäÿ êå÷èðèëÿí ÍÀÒÎ-íóí
ñàììèòèíèí éåêóíëàðû þëêÿìèçèí
óüóðóäóð. Õöñóñèëÿ, ñàììèòèí éåêóí ñÿíÿäèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíöí äÿñòÿêëÿíìÿñèíèí þç ÿêñèíè òàïìàñû äèïëîìàòèê
ãÿëÿáÿìèçäèð”.
Áó
ôèêèðëÿðè
éàï.îðý.àç ñàéòûíà Àçÿðáàéúàíûí
ÍÀÒÎ Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíäà
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí öçâö, Ìèëëè
Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Ìÿëàùÿò Èáðàùèìãûçû äåéèá.
Ì.Èáðàùèìãûçû áèëäèðèá êè, áó äèïëîìàòèê óüóð Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí áþéöê äþâëÿò õàäèìè îëàðàã ùÿéàòà êå÷èðäèéè õàðèúè ñèéàñÿò íÿòèúÿ-
ñèíäÿ ãàçàíûëûá. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû ñàììèòäÿ
÷ûõûøû çàìàíû Àçÿðáàéúàí-ÍÀÒÎ
ÿëàãÿëÿðèíèí ÿùÿìèééÿòèíè õöñóñè
âóðüóëàéûá.
“Åéíè çàìàíäà, ìþùòÿðÿì
Ïðåçèäåíòèìèç ÷ûõûøû çàìàíû Åðìÿíèñòàíûí Àçÿðáàéúàíà ãàðøû
ùÿðáè òÿúàâöçö, òîðïàãëàðûìûçûí
èøüàë îëóíìàñû âÿ áóíóí íÿòèúÿñèíäÿ áèð ìèëéîíäàí ÷îõ èíñàíûí
ãà÷ãûí-êþ÷êöí âÿçèééÿòèíÿ äöøìÿñè èëÿ áàüëû ôàêòëàðû áèð äàùà
ãåéä åòäè. Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû
áèð äàùà ìöíàãèøÿíèí ùÿëëè èëÿ ÿëàãÿäàð Àçÿðáàéúàíûí ïðèíñèïèàë,
áåéíÿëõàëã ùöãóãà ÿñàñëàíàí
ìþâãåéèíè èôàäÿ åòäè. Ôàêòëàð äà
áóíó ýþñòÿðèð êè, Åðìÿíèñòàí ùÿì
äÿ áåéíÿëõàëã ùöãóãà òÿúàâöç
åäèá. Áèëèðñèíèç êè, ÍÀÒÎ-íóí ×èêàãî ñàììèòèíäÿ äÿ Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéö äÿñòÿêëÿíìèøäè. Àììà áó äÿôÿ ìÿñÿëÿ äàùà êîíêðåò øÿêèëäÿ èôàäÿ îëóíóá.
Ñàììèòèí éåêóí áÿéàííàìÿñèíèí
31-úè áÿíäèíäÿ ãåéä åäèëèð êè, ìöíàãèøÿíèí ùÿëëèíäÿ 1975-úè èëäÿ
ãÿáóë îëóíìóø Ùåëñèíêè Éåêóí
Àêòûíûí ïðèíñèïëÿðè ÿñàñ ýþòöðöëìÿëèäèð. Áó, î äåìÿêäèð êè, ìöíà-
ãèøÿ áåéíÿëõàëã ùöãóã ÿñàñûíäà,
î úöìëÿäÿí ÁÌÒ Íèçàìíàìÿñè âÿ
Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñûíûí ãÿáóë åòäèéè äþðä ãÿòíàìÿ ÿñàñûíäà ùÿëë
îëóíìàëûäûð” - äåéÿ, Ì.Èáðàùèìãûçû
âóðüóëàéûá.
Ìèëëÿò âÿêèëè ãåéä åäèá êè, ñàììèòèí ñÿíÿäëÿðèíèí ëàéèùÿñè ìöçàêèðÿëÿð ÿñàñûíäà ÿââÿëúÿäÿí ùàçûðëàíûð.
Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, éåêóí ñÿíÿääÿ Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíö
äÿñòÿêëÿéÿí áÿíäèí îëìàìàñû ö÷öí
Åðìÿíèñòàí âÿ åðìÿíè ëîááèñè ÷îõ
÷àëûøñà äà, áóíà íàèë îëà áèëìÿéèá.
“×öíêè àðòûã èøüàë÷û äþâëÿò Àçÿðáàéúàíûí ùöúóì äèïëîìàòèéàñûíûí ãàðøûñûíäà àúèçäèð. Òÿáèè êè,
ÍÀÒÎ-Àçÿðáàéúàí ÿìÿêäàøëûüû,
þëêÿìèçèí äèýÿð òÿøêèëàòëàðëà ôÿàë
ÿëàãÿëÿðè äÿ áóðàäà þç ñþçöíö äåäè. Õöñóñèëÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ãÿòèééÿòëè ñèéàñÿòè äèïëîìàòèê ãÿëÿáÿëÿðèìèçèí ÿñàñûíû òÿøêèë
åäèð. Àðòûã áó ñÿíÿäëÿðèí ãÿáóë
îëóíìàñû èøüàë÷û Åðìÿíèñòàíûí
þçöíÿ áÿðàÿòè ö÷öí ùå÷ áèð éåð
ãîéìóð. Ùåñàá åäèðÿì êè, ãÿáóë
îëóíàí áåëÿ ñÿíÿäëÿð Äàüëûã Ãàðàáàü ïðîáëåìèíèí ÿäàëÿòëè ùÿëëèíè
äàùà äà éàõûíëàøäûðûð” - äåéÿ,
Ì.Èáðàùèìãûçû ãåéä åäèá.
Ìèëëÿò âÿêèëè Ñàùèáÿ Ãàôàðîâà ÀØÏÀ êîìèòÿñèíèí èúëàñûíäà
Àçÿðáàéúàíäà ýåíäåð ñèéàñÿòè ùàããûíäà ìÿëóìàò âåðèá
Äöíÿí Àâðîïà Øóðàñû Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíûí (ÀØÏÀ)
Áÿðàáÿðëèê âÿ ãåéðè-äèñêðèìèíàñèéà êîìèòÿñèíèí èúëàñû êå÷èðèëèá. Èúëàñäà Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû,
ÀØÏÀ àëò êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ñàùèáÿ Ãàôàðîâà ÷ûõûø åäèá. Î, Àçÿðáàéúàíäà ýåíäåð ñèéàñÿòè, ãàäûíëàðûí ùöãóãëàðûíûí ãîðóíìàñû
èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿð áàðÿäÿ ýåíèø ìÿëóìàò âåðèá. Àçÿðáàéúàíûí 1918-úè èëäÿ Øÿðãäÿ
ãàäûíëàðà èëê ñå÷èá-ñå÷èëìÿê ùöãóãëàðûíûí âåðèëäèéè þëêÿ îëäóüóíó õàòûðëàäàí ìèëëÿò âÿêèëè âóðüóëàéûá êè, þëêÿìèçäÿ ìÿãñÿäéþíëö
ýåíäåð ñèéàñÿòè àïàðûëûð âÿ áó ìöùöì ñàùÿ äþâëÿòèí äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿäèð. Î, áóíóíëà ÿëàãÿäàð õöñóñè Äþâëÿò Ïðîãðàìûíûí ãÿáóë
îëóíäóüóíó, áó ýöí Àçÿðáàéúàíäà
ãàäûí ùöãóãëàðûíûí òÿìèí îëóíìàñûíà, îíëàðûí úÿìèééÿòäÿ âÿ äþâëÿò
èäàðÿ÷èëèéèíäÿ ðîëóíóí àðòìàñûíà
éþíÿëìèø ñèéàñÿòèí Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí óüóðëà ùÿéàòà êå-
÷èðèëäèéèíè ãåéä åäèá. Ìèëëÿò âÿêèëè
äåéèá êè, ùàçûðäà þëêÿìèçäÿ ãàäûíëàðûí ùöãóãëàðûíûí ÿí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ ãîðóíìàñû, îíëàðûí úÿìèééÿòèí ùÿéàòûíäà ôÿàë ðîë îéíàìàñû
ö÷öí éåòÿðèíúÿ ñèéàñè èðàäÿ âÿ ìöêÿììÿë ùöãóãè áàçà ìþâúóääóð:
“Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà
ìèëëè ãàíóíâåðèúèëèê ãàäûíëàðûí
ùöãóã áÿðàáÿðëèéèíè òÿìèí åäÿðÿê, ùÿð úöð àéðû-ñå÷êèëèéèí ãàðøûñûíû àëìàüà èìêàí âåðèð, áó èñòè-
ãàìÿòäÿ àòûëàí àääûìëàð ãàäûíëàðûí áÿðàáÿð èìêàíëàðûíûí
ýåð÷ÿêëÿøäèðèëìÿñèíÿ éþíÿëèá.
Àçÿðáàéúàí áó ýöí ýåíäåð
áÿðàáÿðëèéè öçðÿ áèð ñûðà áåéíÿëõàëã ñÿíÿäëÿðÿ ãîøóëóá,
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà óüóðëà
ÿìÿêäàøëûã åäèð”.
Äàùà ñîíðà èúëàñäà “Áÿðàáÿðëèê âÿ áþùðàí” ìþâçóñóíäà
ìÿðóçÿ äèíëÿíèëèá, Àâðî-Àðàëûã
Äÿíèçè áþëýÿñèíäÿ ãàäûí ùöãóãëàðûíûí âÿçèééÿòè âÿ ïåðñïåêòèâëÿð, Èñòàíáóë Êîíâåíñèéàñûíûí ãöââÿéÿ ìèíìÿñè, ãàäûíëàðà
ãàðøû çîðàêûëûãëà ìöáàðèçÿäÿ ìöñáÿò òÿúðöáÿëÿðèí òÿøâèãè âÿ äèýÿð
ìþâçóëàðäà ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá,
Ôðàíñà Ñåíàòûíûí Ãàäûí ùöãóãëàðû, êèøè âÿ ãàäûí áÿðàáÿðëèéè êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Áðèýèòòà Ýîíòèåð
Ìàîóðèí þëêÿñèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ýåíäåð ñèéàñÿòè ùàããûíäà äàíûøûá.
Èúëàñäà áèð ñûðà òÿøêèëàòè ìÿñÿëÿëÿðÿ äÿ áàõûëûá.
Ñóäàí Ðåñïóáëèêàñû Õîúàëû ãÿòëèàìûíû ñîéãûðûìû êèìè òàíûéûá
Ñóäàí Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè
Àññàìáëåéàñûíûí õàðèúè ÿëàãÿëÿð êîìèòÿñèíèí ãÿáóë åòäèéè ñÿíÿääÿ 1992-úè èëèí ôåâðàëûíäà Õîúàëû øÿùÿðèíäÿ ìöëêè
Àçÿðáàéúàí ÿùàëèñèíÿ ãàðøû
Åðìÿíèñòàí ñèëàùëû ãöââÿëÿðè
òÿðÿôèíäÿí òþðÿäèëìèø ãÿòëèàì
ñîéãûðûìû àêòû âÿ èíñàíëûüà
ãàðøû úèíàéÿò êèìè òàíûíûá.
Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëèéèíèí
ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, ñÿíÿääÿ
Õîúàëûäà ìöëêè èíñàíëàðûí þëäöðöëìÿñè âÿ Åðìÿíèñòàíûí
Àçÿðáàéúàíà ãàðøû òÿúàâöçö
ïèñëÿíèëèð âÿ ÁÌÒ Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñûíûí 822, 853, 874
âÿ 884 ñàéëû ãÿòíàìÿëÿðèíÿ
èñòèíàä îëóíàðàã, Åðìÿíèñòàí
ñèëàùëû ãöââÿëÿðèíèí èøüàë åäèëìèø
Àçÿðáàéúàí ÿðàçèëÿðèíäÿí äÿðùàë,
òàì âÿ ãåéä-øÿðòñèç ÷ûõàðûëìàñû òÿëÿá
åäèëèð.
Ñÿíÿääÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíÿ äÿñòÿê
èôàäÿ îëóíàðàã, ýöú òÿòáèã åòìÿê éîëó èëÿ ÿðàçè ÿëäÿ åäèëìÿñèíèí ÁÌÒ Íèçàìíàìÿñèíÿ âÿ áåéíÿëõàëã ùöãóãà çèää îëäóüó áèð äàùà âóðüóëàíûð.
Ñÿíÿääÿ Õîúàëû ñîéãûðûìû ãóðáàíëàðûíûí âÿ îíëàðûí ãîùóìëàðûíûí
îíëàðà âóðóëìóø ìÿíÿâè âÿ ìàääè èòêèëÿðÿ ýþðÿ ÿäàëÿòëè âÿ ùöãóãè ÿñàñäà òÿçìèíàò àëìàã ùöãóãó äà òàíûíûð.
Õîúàëû ñîéãûðûìûíûí äöíéà ìèãéàñûíäà òàíûòäûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ
àðäûúûë ôÿàëèééÿò áóíäàí ñîíðà äà äàâàì åòäèðèëÿúÿê.
Åðìÿíèñòàí õàðèúè èøëÿð íàçèðèíèí ÍÀÒÎ ñàììèòèíèí áÿéàííàìÿñèíÿ
ìöíàñèáÿòäÿ ìþâãåéè ðÿñìè Éåðåâàíûí ÷àðÿñèç äóðóìóíóí òÿçàùöðöäöð
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Õàðèúè
Èøëÿð Íàçèðëèéèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíèí
ðÿùáÿðè Åëìàí Àáäóëëàéåâ Åðìÿíèñòàíûí õàðèúè èøëÿð íàçèðè Åäâàðä Íàëáàíäéàíûí Àâñòðèéà õàðèúè èøëÿð íàçèðè èëÿ êå÷èðäèéè ìÿòáóàò êîíôðàíñûíäà
ñÿñëÿíäèðäèéè ôèêèðëÿðè øÿðù åäèá.
Å.Àáäóëëàéåâ äåéèá êè, ÍÀÒÎíóí ñåíòéàáðûí 4-5-äÿ Óåëñäÿ êå÷èðèëìèø ñàììèòèíäÿ Àëéàíñà öçâ þëêÿëÿðèí äþâëÿò âÿ ùþêóìÿò áàø÷ûëàðû ãÿáóë åòäèêëÿðè éåêóí áÿéàííàìÿäÿ
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ÿðàçè
áöòþâëöéö, ñóâåðåíëèéè âÿ ñÿðùÿäëÿðèíèí òîõóíóëìàçëûüûíà äÿñòÿê èôàäÿ
åäÿðÿê, Úÿíóáè Ãàôãàçäà ùÿëëè óçàäûëìûø ìöíàãèøÿëÿðèí ìÿùç áó ïðèíñèïëÿð ÿñàñûíäà ùÿëëèíÿ ÷àüûðûáëàð.
Áó, áèð äàùà îíó ýþñòÿðèð êè,
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ÿðàçè
áöòþâëöéö, ñóâåðåíëèéè âÿ áåéíÿëõàëã
ñÿâèééÿäÿ òàíûíìûø ñÿðùÿäëÿðèíèí òîõóíóëìàçëûüû äöíéà áèðëèéè òÿðÿôèíäÿí
ãÿòè øÿêèëäÿ äÿñòÿêëÿíèð.
Åðìÿíèñòàí òÿðÿôè äÿðê åòìÿëèäèð
êè, Åðìÿíèñòàíûí Àçÿðáàéúàíà ãàðøû
èøüàëûíûí äàâàì åòìÿñè âÿ Åðìÿíèñòàí ñèëàùëû ãöââÿëÿðèíèí Àçÿðáàéúàíûí èøüàë îëóíìóø ÿðàçèëÿðèíäÿ ôèçèêè
ìþâúóäëóüó ìöíàãèøÿíèí ùÿëëè ïðîñåñèíÿ âÿ ðåýèîíàë ñöëù âÿ ñàáèòëèéÿ
ÿí áàøëûúà òÿùäèääèð.
Åðìÿíèñòàí õàðèúè èøëÿð íàçèðè òÿðÿôèíäÿí Óåëñäÿ ÍÀÒÎ-éà öçâ äþâëÿòëÿð òÿðÿôèíäÿí ãÿáóë åäèëìèø ãÿðàðà ãàðøû èôàäÿ åäèëìèø ìþâãå ðÿñìè
Éåðåâàíûí ÷àðÿñèç äóðóìóíóí òÿçàùöðöäöð.
ÍÀÒÎ-éà öçâ äþâëÿòëÿðèí ãÿðàðûíû
øöáùÿ àëòûíà àëìàüà úÿùä ýþñòÿðÿí
Åðìÿíèñòàí õàðèúè èøëÿð íàçèðè áèð äàùà þëêÿñèíèí áåéíÿëõàëã ùöãóãóí
ïðèíñèïëÿðèíÿ ùþðìÿòñèçëèéèíè à÷ûã øÿêèëäÿ íöìàéèø åòäèðèð. Åðìÿíèñòàíûí
õàðèúè èøëÿð íàçèðè òàìàìèëÿ çèääèééÿòëè âÿ áàøûíû èòèðìèø Åðìÿíèñòàí
ðÿùáÿðëèéèíÿ õàñ îëàí áèð òÿðçäÿ äöíéà èúòèìàèééÿòèíè áåéíÿëõàëã ùöãóãóí íîðìà âÿ ïðèíñèïëÿðèíè ïîçìàüà
÷àüûðûð.
Þç ÿíÿíÿëÿðèíÿ ñàäèã ãàëàðàã,
Åðìÿíèñòàíûí õàðèúè èøëÿð íàçèðè þëêÿñèíèí ðöñâàé÷û èøüàë÷ûëûã ñèéàñÿòèíè
åòèðàô åòìÿê âÿ áóíà ñîí ãîéìàã
ÿâÿçèíÿ áåéíÿëõàëã èúòèìàèééÿòè âÿ
èëê íþâáÿäÿ Åðìÿíèñòàí úÿìèééÿòèíè
÷àøäûðìàã âÿ Åðìÿíèñòàíûí äèïëîìàòèê ìÿüëóáèééÿòèíÿ óüóðñóç øÿêèëäÿ áÿðàÿò ãàçàíäûðìàã ìÿãñÿäè ýöäöð.
Òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ àïàðûëàí èñëàùàòëàð
Àçÿðáàéúàíûí ïàðëàã ýÿëÿúÿéèíÿ ùåñàáëàíûá
Ìèëëè Ìÿúëèñèí Åëì âÿ òÿùñèë êîìèòÿñèíèí öçâö Êàìèëÿ ßëèéåâà
www.yaï.org.az ñàéòûíà ìöñàùèáÿ
âåðèá:
- Êàìèëÿ õàíûì, þëêÿìèçäÿ àðòûã
éåíè òÿäðèñ èëè áàøëàìàã öçðÿäèð.
Áèëäèéèìèç êèìè, òÿùñèë ñàùÿñèíèí
èíêèøàôû Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè
ö÷öí ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðäÿí
áèðèäèð. Äþâëÿòèí òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðäèéè èñëàùàòëàðû
íåúÿ ãèéìÿòëÿíäèðèðñèíèç?
- Àçÿðáàéúàíäà ùÿð áèð ñàùÿäÿ
ìöøàùèäÿ îëóíàí èíêèøàô òåíäåíñèéàñû
òÿùñèë ñåêòîðóíäà äà íÿçÿðÿ ÷àðïìàãäàäûð. Áó èíêèøàôûí ÿñàñûíäà èñÿ, øöáùÿñèç, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí èäåéàëàðû âÿ ùÿìèí èäåéàëàðûí èøûüûíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñèéàñè-ñòðàòåæè êóðñ äàéàíûð. Áó ýöí èñÿ, ìÿùç Óëó þíäÿð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìèðàñ ãîéäóüó,
þçöíäÿ éöêñÿê íîðìà âÿ äÿéÿðëÿð ñèñòåìèíè åùòèâà åäÿí ÿíÿíÿëÿð Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí óüóðëà äàâàì
åòäèðèëèð. Äþâëÿò áàø÷ûñûíûí éöêñÿê äèããÿòè âÿ åôôåêòèâ ýþñòÿðèøëÿðè ÿñàñûíäà
àòûëàí àääûìëàð, èúðà åäèëÿí Äþâëÿò
ïðîãðàìëàðû òÿùñèë ñèñòåìèíäÿ êåéôèééÿòúÿ éåíè èíêèøàô ìåéèëëÿðèíèí ÿëäÿ
åäèëìÿñèíÿ, éöêñÿê íÿòèúÿëÿðèí ãàçàíûëìàñûíà õèäìÿò åäèð. Áó äà, øöáùÿñèç, þëêÿìèçèí ìèëëè êàäð ïîòåíñèàëûíûí
êÿìèééÿò âÿ êåéôèééÿò áàõûìûíäàí éåòèøäèðèëìÿñè âÿ òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè èøèíÿ
ìöùöì òþùôÿ âåðèð.
Òÿùñèëèí èíêèøàôû ùÿð áèð þëêÿäÿ èíêèøàô êîíñåïñèéàñûíûí ìöùöì òÿðêèá
ùèññÿñèäèð. Þëêÿìèçäÿ ñîí èëëÿðäÿ òÿùñèëèí èíêèøàôû èëÿ áàüëû ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
òÿäáèðëÿð äåìÿéÿ ÿñàñ âåðèð êè, Àçÿðáàéúàí þç ýÿëÿúÿéèíè äàùà åòèáàðëû âÿ
èíàìëû ýþðìÿê ÿçìèíäÿäèð. Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâèí òÿùñèëèí èíêèøàôûíà ýþñòÿðäèéè äèããÿò âÿ ãàéüû îíó òÿñäèãëÿéèð
êè, áó ìöùöì àìèë äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí
ìöùöì ñòðàòåæè èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðè
âÿ áÿëêÿ äÿ ÿí áàøëûúàñûäûð.
Áó ýöí Àçÿðáàéúàíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí Äþâëÿò ïðîãðàìëàðû âÿ èñëàùàòëàð
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ òÿùñèëèí áöòöí ñàùÿëÿðè
èíêèøàô åäèð. Òÿùñèëäÿ èäàðÿåòìÿ, ìöÿëëèì ùàçûðëûüû âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðèí èíêèøàôûíà õöñóñè äèããÿò éåòèðèëèð. Åéíè çàìàíäà, òÿùñèëèí èíêèøàôû èëÿ áàüëû äþâëÿò
áàø÷ûñûíûí òÿñäèã åòäèéè ìöâàôèã Äþâëÿò ïðîãðàìëàðû ùàçûðäà Àçÿðáàéúàí
ùþêóìÿòè òÿðÿôèíäÿí óüóðëà èúðà åäèëèð.
Áó ïðîãðàìëàð îðòà ìÿêòÿáëÿðäÿ êóðèêóëóì, òÿùñèë ñèñòåìèíèí èíôîðìàñèéàëàøäûðûëìàñû, òåõíèêè ïåøÿ òÿùñèëè, Àçÿðáàéúàíûí àëè òÿùñèë ñèñòåìèíèí Àâðîïà
òÿùñèë ìÿêàíûíà èíòåãðàñèéàñûíû âÿ ñ.
ñàùÿëÿðè ÿùàòÿ åäèð.
Ìÿêòÿáëÿðèí ìàääè-òåõíèêè áàçàñûíûí ýöúëÿíäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ äÿ
ìöùöì èøëÿð ýþðöëöá. Áó ïðîñåñ òÿêúÿ
ïàéòàõò èëÿ ìÿùäóäëàøìûð, ÿí óúãàð
áþëýÿëÿðè äÿ ÿùàòÿ åäèð. Òÿñàäöôè äåéèë
êè, ñîí áèð íå÷ÿ èëäÿ ðåñïóáëèêà ÿðàçèñèíäÿ ùå÷ áèð äþâðäÿ ìöøàùèäÿ îëóíìàäûüû ãÿäÿð ìÿêòÿá áèíàñû òèêèëèá, áèð
÷îõ ìÿêòÿá áèíàëàðû ö÷öí éåíè êîðïóñëàð èíøà îëóíóá, êþùíÿ òÿäðèñ ìöÿÿññèñÿëÿðè áÿðïà âÿ ÿñàñëû òÿìèð åäèëèáëÿð.
Áó èøäÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ôÿà-
ëèééÿòè äÿ õöñóñèëÿ ãåéä îëóíìàëûäûð.
Ôîíäóí àòäûüû àääûìëàð, “Éåíèëÿøÿí
Àçÿðáàéúàíà éåíè ìÿêòÿá” ëàéèùÿñè
Àçÿðáàéúàíûí òÿùñèë ñèñòåìèíèí èíêèøàôû öçðÿ ìöùöì òþùôÿëÿð âåðèð. Éåíè
ìÿêòÿá áèíàëàðûíûí òèêèëèá èñòèôàäÿéÿ
âåðèëìÿñè, ìÿêòÿáÿãÿäÿð ìöÿññèñÿëÿðèí âÿ ìÿêòÿáëÿðèí ìàääè-òåõíèêè áàçàñûíûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè, òÿùñèë
ìöÿññèñÿëÿðèíèí ìöàñèð àâàäàíëûãëàðëà
òÿúùèç åäèëìÿñè, ÿñàñëû òÿìèð âÿ áÿðïà
èøëÿðèíèí àïàðûëìàñû êèìè èñòèãàìÿòëÿðäÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ýþñòÿðäèéè ìöñòÿñíà õèäìÿòëÿð ìèñèëñèçäèð. Áó
äà îíà äÿëàëÿò åäèð êè, ãëîáàë ìèññèéàëû
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó áó èñòèãàìÿòäÿ
Àçÿðáàéúàí òÿùñèëèíèí ïåðñïåêòèâ èíêèøàôûíà òÿêàí âåðÿí áàøëûúà ôóíêñèéàíû
éåðèíÿ éåòèðèð.
Áåëÿëèêëÿ, áó ýöí Àçÿðáàéúàíäà
òÿùñèëÿ ãàéüû ÿí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿäèð.
Áó ñàùÿäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ùÿð èñëàùàò, áàø âåðÿí ùÿð áèð ùàäèñÿ, èëê íþâáÿäÿ, Àçÿðáàéúàíûí ïàðëàã ýÿëÿúÿéèíÿ ùåñàáëàíûá.
- Òÿùñèëèí èíêèøàôû èëÿ áàüëû Äþâëÿò ïðîãðàìëàðû ùÿéàòà êå÷èðèëèð.
Ñèçúÿ, áó ïðîãðàìëàðûí ÿùÿìèééÿòè íÿäÿí èáàðÿòäèð?
- Òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ àïàðûëàí èñëàùàòëàð, ãÿáóë îëóíàí Äþâëÿò ïðîãðàìëàðû, ùÿì÷èíèí, 2011-2021-úè èëëÿðäÿ
Àçÿðáàéúàíäà òÿùñèëèí èíêèøàôû öçðÿ
Ìèëëè Ñòðàòåýèéàíûí ùàçûðëàíìàñû, ìöñàáèãÿëÿðèí êå÷èðèëìÿñè áèð äàùà òÿùñèëèí äþâëÿò áàø÷ûñûíûí äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ îëäóüóíóí ýþñòÿðèúèñèäèð.
Ãÿáóë îëóíìóø Äþâëÿò ïðîãðàìëàðûíäà òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíèí ìàääè-òåõíèêè âÿ òÿäðèñ áàçàñûíûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíè äÿ ÿñàñ èñòèãàìÿòëÿðäÿí áèðè
êèìè ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð. Ìÿêòÿáëÿðäÿ
ÿñàñëû òÿìèð-òèêèíòè èøëÿðèíèí àïàðûëìàñû,
ìöàñèð òèïëè éåíè òÿùñèë îúàãëàðûíûí òèêèëèá èñòèôàäÿéÿ âåðèëìÿñè Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû ðåýèîíëàðûíûí ñîñèàë èãòèñàäè èíêèøàôû Äþâëÿò ïðîãðàìëàðûíäà þç
ÿêñèíè òàïäû. Åéíè çàìàíäà, “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà öìóìòÿùñèë ìÿêòÿáëÿðèíèí àâàäàíëûãëàðëà òÿìèí îëóíìàñûíà äàèð Èíêèøàô Ïðîãðàìû” áó ñàùÿäÿ
òÿõèðÿñàëûíìàç òÿäáèðëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíè òÿìèí åòìèø îëäó. Úÿíàá Ïðåçèäåíòèí þëêÿéÿ ðÿùáÿðëèê åòäèéè ñîí 10
èëäÿ ðÿãàáÿò ãàáèëèééÿòëè èãòèñàäè ñèñòåìèí ôîðìàëàøäûðûëìàñû âÿ äàâàìëû èíêèøàôûí òÿìèí åäèëìÿñè áàõûìûíäàí þëêÿíèí ìöàñèð òÿëÿáëÿðÿ úàâàá âåðÿí êàäðëàðà åùòèéàúûíû þäÿìÿê ö÷öí ýÿíúëÿðèí
õàðèúäÿ òÿùñèë àëìàñû äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí
ÿñàñ ïðèîðèòåòëÿðèíäÿí îëìóøäóð. Ýÿíúëÿðèí þëêÿ ö÷öí çÿðóðè èõòèñàñëàð öçðÿ õàðèúäÿ òÿùñèë àëìàëàðûíû âÿ þëêÿíèí èíêèøàôûíûí ìöùöì àìèëèíÿ ÷åâðèëìÿëÿðèíè
òÿìèí åòìÿê ìÿãñÿäèëÿ “2007-2015-úè
èëëÿðäÿ Àçÿðáàéúàí ýÿíúëÿðèíèí õàðèúè
þëêÿëÿðäÿ òÿùñèëè öçðÿ Äþâëÿò Ïðîãðàìû”íûí òÿñäèã åäèëìÿñè áàðÿäÿ Ñÿðÿíúàì äà èìçàëàíûá.
Íÿùàéÿò îíó äà âóðüóëàìàã éåðèíÿ äöøÿð êè, 24 îêòéàáð 2013-úö èë òàðèõäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà òÿùñèëèí èíêèøàôû öçðÿ Äþâëÿò Ñòðàòåýèéàñû”íû òÿñäèã
åòìèøäèð. Áó ñÿíÿäèí ÿñàñ ìÿãñÿäè
êåéôèééÿò ñÿâèééÿñèíÿ ýþðÿ äöíéàäà
ãàáàãúûë ìþâãå òóòàí òÿùñèë ñèñòåìè
ôîðìàëàøäûðìàãäûð. Ýöúëö âÿ äèíàìèê
èíêèøàô åäÿí Àçÿðáàéúàíà éöêñÿê èíòåëëåêòëè êàäðëàð ëàçûìäûð. Áó úöð êàäðëàðûí ùàçûðëàíìàñû ö÷öí ýöúëö òÿùñèë îëìàëûäûð âÿ Äþâëÿò Ñòðàòåýèéàñûíäà ýþñòÿðèëäèéè êèìè èñëàùàòëàðûí àïàðûëìàñû
äàùà äà éåòêèí âÿòÿíäàøëàðûí éåòèøäèðèëìÿñèíÿ çÿìèí éàðàäàúàã. Ñòðàòåýèéàíûí ðåàëëàøäûðûëìàñû òÿùñèëèí ìÿçìóíóíóí, êàäð ùàçûðëûüûíûí, òÿùñèëäÿ èäàðÿåòìÿíèí éåíèäÿí ãóðóëìàñûíà èìêàí âåðÿúÿê, äàâàìëû èíêèøàôû òÿìèí
åäÿúÿê.
- Áó áàõûìäàí, “2007-2015-úè èëëÿðäÿ Àçÿðáàéúàí ýÿíúëÿðèíèí
õàðèúè þëêÿëÿðäÿ òÿùñèëè öçðÿ
Äþâëÿò Ïðîãðàìû”íûí íÿ êèìè öñòöíëöêëÿðè âàð? Ñèçúÿ, õàðèúäÿ
òÿùñèë þëêÿìèçÿ ùàíñû äèâèäåíäëÿð ýÿòèðèð?
- ßëáÿòòÿ êè, áó ïðîãðàìûí áàøëûúà
ìÿãñÿäè Àçÿðáàéúàí ö÷öí ýöúëö ìöòÿõÿññèñëÿðèí ùàçûðëàíìàñûäûð. Äþâëÿòèìèç áó ïðîãðàì âàñèòÿñèëÿ ýÿíúëÿðèìèçè íöôóçëó àëè ìÿêòÿáëÿðÿ ýþíäÿðèð âÿ
îíëàð çÿðóðè îëàí èõòèñàñëàð öçðÿ òÿùñèë
àëûðëàð. Áó àìèë þëêÿìèçäÿ èíñàí êàïèòàëûíûí èíêèøàôû áàõûìûíäàí ÷îõ ìöùöì ôàêòîðäóð. Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè
Èëùàì ßëèéåâ þëêÿ ýÿíúëÿðèíèí äöíéàíûí àïàðûúû óíèâåðñèòåòëÿðèíäÿ òÿùñèëèíÿ
÷îõ áþéöê äèããÿò âÿ þíÿì âåðèð. Áó,
þëêÿìèçèí èíêèøàô ïðèîðèòåòëÿðèíäÿí áèðèäèð, áó ñèéàñÿòèí äàùà äÿðèí êþêëÿðè,
ÿíÿíÿëÿðè âàð. Áó ýöí þëêÿìèçèí èíêèøàôûíäà, äöíéàäà òàíûíìàñûíäà õàðèúäÿ òÿùñèë àëàí ýÿíúëÿðèí ÿìÿéè áþéöêäöð. Ùåñàá åäèðÿì êè, õàðèúäÿ òÿùñèë
àëàí ýÿíúëÿðèìèç éöêñÿê áèëèêëÿðÿ éèéÿëÿíìÿêëÿ éàíàøû, þëêÿìèçèí ôÿàë òÿáëèüàò÷ûñû ôóíêñèéàñûíû äà éåðèíÿ éåòèðèðëÿð. Ùåñàá åäèðÿì êè, áó ýÿíúëÿð ýÿëÿúÿêäÿ Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàôûíà áþéöê
òþùôÿëÿð âåðÿúÿêëÿð.
- Êàìèëÿ õàíûì, áÿñ òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ ãàíóíâåðèúèëèê áàçàñûíû
íåúÿ äÿéÿðëÿíäèðìÿê îëàð?
- Òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ ìöâàôèã ãàíóíóìóç âàð. Áèëäèéèíèç êèìè, 2010-úó èëäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí “Òÿùñèë ùàããûíäà” Ãàíóíó ãÿáóë åäèëèá.
Ùåñàá åäèðÿì êè, áó ãàíóí ìöêÿììÿë áèð ùöãóãè ñÿíÿääèð âÿ òÿùñèëèìèçèí êîíñòèòóñèéàñûäûð. Ãàíóíà ýöíöí
òÿëÿáëÿðèíÿ óéüóí îëàðàã ÷îõñàéëû ÿëàâÿ âÿ äÿéèøèêëèê åäèëèá âÿ çÿðóðÿò éàðàíäûãúà éåíÿ äÿ åäèëÿúÿê. Áó äà íîðìàëäûð. Ãàíóíâåðèúèëèê ôÿàëèééÿòèíèí
ìàùèééÿòè äÿ åëÿ ìÿùç áóíäàí èáàðÿòäèð êè, ùÿð ñàùÿäÿ ýöíöí òÿëÿáëÿðèíÿ
óéüóí îëàðàã èúòèìàè ìöíàñèáÿòëÿðè
òÿíçèì åäÿí ùöãóã íîðìàëàðû éàðàäûëñûí. Òÿùñèë åëÿ áèð ñàùÿäèð êè, îðàäà äàèì äÿéèøèêëèêëÿðèí îëìàñû ãà÷ûëìàçäûð.
Áóíà ìöâàôèã îëàðàã äà éåíè íîðìàòèâ-ùöãóãè àêòëàð ãÿáóë åäèëÿ áèëÿð.
- “Åëì ñèéàñÿòè ùàããûíäà” ãàíóí ëàéèùÿñèíèí ïàðëàìåíòèí
ìöçàêèðÿñèíÿ ÷ûõàðûëìàñû ýöíäÿìäÿäèð. Ñèçúÿ, áó ñÿíÿä åëìèí èíêèøàôûíà ùàíñû òþùôÿëÿð âåðÿúÿê?
- “Åëì ñèéàñÿòè ùàããûíäà” ãàíóí ëàéèùÿñèíèí ÿùÿìèééÿòè áþéöêäöð. ×öíêè
ãàíóí äþâëÿòèí åëì ñèéàñÿòèíèí òÿíçèìëÿíìÿñèíäÿ úèääè ùöãóãè áàçà îëàúàã. “Åëì ñèéàñÿòè ùàããûíäà” ãàíóí
åëìè ôÿàëèééÿò ñàùÿñèíäÿ äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí ìÿãñÿä âÿ ïðèíñèïëÿðèíè, åëìè
ôÿàëèééÿòèí ñóáéåêòëÿðèíèí âÿ èøòèðàê÷ûëàðûíûí ùöãóã âÿ âÿçèôÿëÿðèíè, åëìè ôÿàëèééÿòèí òÿøêèëàòè, ùöãóãè ÿñàñëàðûíû
ìöÿééÿíëÿøäèðÿúÿê. Ãàíóí, åéíè çàìàíäà, âÿòÿíäàøëàðûí ÿãëè ïîòåíñèàëûíûí ðåàëëàøìàñû âÿ åëìè íàèëèééÿòëÿðäÿí
èñòèôàäÿ åäèëìÿñèíäÿ ìÿãñÿäéþíëö
ôÿàëèééÿòèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè ö÷öí
ùöãóãè çÿìèí éàðàäàúàã.
Ñîí èëëÿð åëìäÿ àïàðûëàí èñëàùàòëàð
ìöñáÿò íÿòèúÿëÿð âåðèð. Áóíóí íÿòèúÿñèíäÿ äÿ Àçÿðáàéúàí åëìè âÿ åëì
àäàìëàðû áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿäÿ äàùà
äèããÿòëÿ ãàðøûëàíûð. Áó áàõûìäàí, ãàíóí åëìèí èíêèøàôûíà, áó ñàùÿäÿ àïàðûëàí èñëàùàòëàðà òÿêàí âåðÿúÿê. Ëàéèùÿäÿ åëìè èø÷èíèí ùöãóã âÿ âÿçèôÿëÿðè,
åëìè èø÷èëÿðèí ñîñèàë ìöäàôèÿñè, îíëàðûí
ìöêàôàòëàíäûðûëìàñû, áåéíÿëõàëã åëìè
ÿìÿêäàøëûã âÿ äèýÿð ìÿñÿëÿëÿð äÿ ÿêñèíè òàïàúàã. Áöòþâëöêäÿ, ãàíóí åëìèí
èíêèøàôûíà áþéöê òþùôÿëÿð âåðÿúÿê.
Ëàéèùÿíèí áöòöí èøòèðàê÷ûëàðû ìöêàôàòëàíäûðûëàúàãëàð
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí òàïøûðûüû èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí “Þëêÿìèçè òàíûéàã” ëàéèùÿñè ýÿíúëÿðèí
âÿòÿíïÿðâÿðëèê ðóùóíóí éöêñÿëäèëìÿñèíäÿ ìöùöì ðîë îéíàéûð.
Áó ïðîãðàìûí äàâàìû îëàðàã
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Áèëèê Ôîíäóíóí “Ãàðäàøëàøìûø ìÿêòÿáëÿð”
ëàéèùÿñè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ þëêÿ ÿðàçèñèíäÿ 6 ìÿêòÿá ãàðäàøëàøìà
ñàçèøè èìçàëàéûá.
Áèëèê Ôîíäóíóí èíôîðìàñèéà
òÿìèíàòû øþáÿñèíäÿí ÀçÿðÒÀúà âåðèëÿí ìÿëóìàòà ýþðÿ, Áàêûíûí 190 íþìðÿëè ìÿêòÿáè Øÿêèíèí 7
íþìðÿëè ìÿêòÿáèíèí, ïàéòàõòäàêû 145
íþìðÿëè ìÿêòÿá Àüñòàôàíûí 1 íþìðÿëè
ìÿêòÿáèíèí, Áàêû Ñëàâéàí Óíèâåðñèòåòèíèí Ìÿêòÿá-Ëèñåé Êîìïëåêñè Òîâóçóí Ãîâëàð øÿùÿð îðòà ìÿêòÿáèíèí ãîíàüû îëóá.
ßââÿëúÿ øàýèðäëÿð Öìóììèëëè ëèäåð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí àáèäÿñèíè çèéàðÿò
åäèáëÿð.
Ìÿêòÿáëÿð àðàñûíäà èìçàëàíàí
“Ãàðäàøëàøìà ñàçèøè”íèí ìöääÿàëàðû
ìÿêòÿáëèëÿðèí ìöçàêèðÿñè ÿñàñûíäà
ìöÿééÿíëÿøèá.
Ãîíàãëàð åâ ñàùèáëÿðèíÿ ùÿäèééÿëÿð
âåðèá, ùÿð èêè òÿðÿô òÿìñèë åòäèéè ðàéîíóí
âÿ ìÿêòÿáèí òÿãäèìàòûíû êå÷èðèá.
Ìÿêòÿáëèëÿð àõøàì ñààòëàðûíäà ãîíàã îëäóãëàðû áþëýÿéÿ åêñêóðñèéà åäÿúÿê, ùÿì÷èíèí “äÿéèðìè ìàñà”ëàð êå÷èðèëÿúÿê, èíòåëëåêòóàë éàðûøìàëàð òÿøêèë îëóíàúàã. Éàðûøìàíûí ãåéðè-àäèëèéè
îíäàäûð êè, áóðàäà òÿêúÿ ãàëèáëÿð
äåéèë, ìÿüëóáëàð äà ìöêàôàòëàíäûðûëàúàãëàð.
Øàýèðäëÿð ëàéèùÿäÿ èøòèðàê åòäèêëÿðèíÿ ýþðÿ Áèëèê Ôîíäóíà
ìèííÿòäàðëûãëàðûíû áèëäèðèáëÿð.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Áèëèê Ôîíäóíóí “Èëáîéó áèëèê” ïðîãðàìû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ “Ãàðäàøëàøìûø ìÿêòÿáëÿð” ëàéèùÿñèíèí èëê ìÿðùÿëÿñè ñåíòéàáðûí 15-äÿê
äàâàì åäÿúÿê. Áó ìÿðùÿëÿäÿ ìöõòÿëèô áþëýÿëÿðäÿêè 20 ìÿêòÿá ãàðäàøëàøàúàã. Ñîíðàêû ìÿðùÿëÿëÿðäÿ þëêÿäÿêè
áöòöí ìÿêòÿáëÿð ëàéèùÿéÿ úÿëá îëóíàúàãëàð.
6
www.yeniazerbaycan.com
09 ñåíòéàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ àõøàìû / ¹ 162 (4321)
“Òÿìèç Áèíÿãÿäè” ñîñèàë ëàéèùÿñè
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ âåëîéöðöø êå÷èðèëèá
Èëãàð Ñöëåéìàíîâ: ßòðàô ìöùèòè âÿ åêîëîæè âÿçèééÿòè ãîðóìàã íàìèíÿ âåëîñèïåä
ùÿâÿñêàðëàðûíûí áó èúòèìàè ôàéäàëû èøÿ ãîøóëìàñû ÷îõ ìöñáÿò àääûìäûð
Þëêÿìèçäÿ Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð
ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí éàðàäûëàí âÿ ùàçûðäà
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí òÿìèíàò÷ûñû îëäóüó ñàáèòëèê âÿ èíêèøàô
ìöñòÿãèë äþâëÿòèìèçèí
áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ ìöñáÿò èìèúèíèí ôîðìàëàøìàñûíäà ùÿëëåäèúè ðîë îéíàéûá. Äöíéà ÿùÿìèééÿòëè èäìàí éàðûøëàðûíûí
Àçÿðáàéúàíäà êå÷èðèëìÿñè èëÿ áàüëû ãÿðàðëàðûí
âåðèëìÿñè äÿ ìÿùç þëêÿìèçèí áåéíÿëõàëã àëÿìäÿêè ìöñáÿò èìèúèíäÿí
õÿáÿð âåðèð. Áåëÿ ìþòÿáÿð éàðûøëàðäàí áèðè äÿ èëê
äÿôÿ äîüìà Áàêûìûçäà
êå÷èðèëìÿñè ïëàíëàøäûðûëàí “Áàêû 2015” áèðèíúè
Àâðîïà Îéóíëàðûäûð. Áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðûíûí
êå÷èðèëÿúÿéè òàðèõ éàõûíëàøäûãúà þëêÿäÿ ùÿéÿúàí âÿ úîøãó àðòìàãäàäûð. Ìÿëóì
îëäóüó êèìè, áó èñòèãàìÿòäÿ ïàéòàõòûí øèìàë ãàïûñû Áèíÿãÿäè ðàéîíóíäà “Òÿìèç
Áèíÿãÿäè” ñîñèàë ëàéèùÿñèíÿ ñòàðò âåðèëèá.
Ñåíòéàáðûí 7-äÿ Áèíÿãÿäè ðàéîí Èú-
ðà Ùàêèìèééÿòèíèí, Àçÿðáàéúàí
Âåëîñèïåä Èäìàíû Ôåäåðàñèéàñûíûí, Ýÿíúëÿð âÿ Èäìàí Íàçèðëèéèíèí âÿ “Òÿáèÿò Äîñòëàðû” Ýÿíúëÿð
Èúòèìàè Áèðëèéèíèí íÿçäèíäÿ Éàøûë
Âåëîñèïåä÷èëÿð Êëóáóíóí òÿøêèëàò÷ûëûüû, éàõûíäàí äÿñòÿéè, àêòèâ
èøòèðàêû âÿ áèðýÿ ÿìÿêäàøëûüû èëÿ
êå÷èðèëÿí âåëîéöðöøÿ ìöõòÿëèô þëêÿëÿðäÿí îëàí ÿúíÿáè âåëîñèïåä÷èëÿðëÿ éàíàøû, ôÿðãëè éàø ãðóïóíà ìÿíñóá èøòèðàê÷ûëàðûí ãàòûëìàñû, õöñóñèëÿ äÿ ìÿêòÿáéàøëû
éåíèéåòìÿëÿðèí èøòèðàêû òÿäáèðÿ
ÿëàâÿ ðÿíý ãàòûá. Ùåéäÿð ßëèéåâ àäûíà
ìÿäÿíèééÿò âÿ èñòèðàùÿò ïàðêûíäà òÿøêèë
îëóíàí à÷ûëûø ìÿðàñèìèíäÿ Áèíÿãÿäè ðà-
éîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè áàø÷ûñûíûí áèðèíúè
ìöàâèíè Èëãàð Ñöëåéìàíîâ ÷ûõûø åäÿðÿê
éöðöøöí ÿùÿìèééÿòèíäÿí äàíûøûá. Î
âóðüóëàéûá êè, ÿòðàô ìöùèòè âÿ åêîëîæè âÿçèééÿòè ãîðóìàã íàìèíÿ âåëîñèïåä ùÿ-
âÿñêàðëàðûíûí áó èúòèìàè ôàéäàëû èøÿ ãîøóëìàñû ÷îõ ìöñáÿò àääûìäûð.
Ñîíðà Ýÿíúëÿð âÿ Èäìàí Íàçèðëèéèíèí ñåêòîð ìöäèðè Ôóàä Áàáàéåâ ÷ûõûø
åäÿðÿê áåëÿ ôàéäàëû òÿäáèðëÿðèí òÿøêèëèíÿ
ýþðÿ òÿøêèëàò÷ûëàðà þç ìèííÿòäàðëûüûíû
áèëäèðèá. Éàøûë Âåëîñèïåä÷èëÿð êëóáóíóí
öçâö Åëìàí ßñýÿðîâ âÿ “Òÿáèÿò Äîñòëàðû” Ýÿíúëÿð Èúòèìàè Áèðëèéèíèí ñÿäðè Åëøÿí
Íóðèéåâ äÿ à÷ûëûø ìÿðàñèìèíäÿ ÷ûõûø
åäÿðÿê òÿäáèðèí ÿùÿìèééÿòèíäÿí äàíûøûáëàð.
Âåëîéöðöøöí “ãûçûë ãàéäàëàð”û ùàããûíäà èøòèðàê÷ûëàðà ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèëäèêäÿí ñîíðà þí ñûðàäà ìÿêòÿáéàøëû éåíèéåòìÿëÿðèí äàéàíäûüû âåëîñèïåä÷èëÿð
éöðöøÿ ñòàðò âåðèáëÿð. Íîâõàíû ÿðàçèñèíäÿ “ÀÔ îòåë” ãàðøûñûíà
÷àòàí âåëîéöðöø÷öëÿð
áþéöê úîøãó èëÿ ãàðøûëàíûá âÿ îíëàð ö÷öí
êîíñåðò ïðîãðàìû íöìàéèø åòäèðèëèá.
Òÿäáèð åêîëîæè ìöùèòèí ãîðóíìàñû èëÿ áàüëû
êîíôðàíñëà äàâàì åäèá.
Êîíôðàíñäà þëêÿìèçäÿí îëàí íöìàéÿíäÿëÿðëÿ éàíàøû, Òöðêèéÿ,
Àâñòðèéà, ×åõèéà, Ëèòâà,
Äàíèìàðêà âÿ Ðóñèéà
òÿìñèë÷èëÿðèíèí ÷ûõûøëàðû
äèíëÿíèëèá. ßúíÿáè òÿìñèë÷èëÿð þç þëêÿëÿðèíäÿêè
åêîëîæè ïðîáëåìëÿðäÿí
âÿ áóíëàðëà ìöáàðèçÿ
éîëëàðûíäàí áÿùñ åäèá,
Áèíÿãÿäè ðàéîíóíäà
êå÷èðèëÿí “Òÿìèç Áèíÿãÿäè” ñîñèàë ëàéèùÿñè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿðè, î úöìëÿäÿí, áó âåëîéöðöøöí òÿøêèëèíè éöêñÿê
ãèéìÿòëÿíäèðèáëÿð.
ÍÀÄÈÐ
Ìàðòèíø Ëàçäîâñêèñ: Àçÿðáàéúàí ðåýèîíäà ÿñàñ òÿðÿôäàøûìûçäûð
ÉÀÏ Ìàñàëëû ðàéîí òÿøêèëàòûíäà ýÿíúëÿðëÿ ýþðöø êå÷èðèëèá
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
(ÉÀÏ) Ìàñàëëû ðàéîí òÿøêèëàòûíäà
ýÿíúëÿðëÿ íþâáÿòè ýþðöø êå÷èðèëèá.
Òÿäáèðè ýèðèø ñþçö èëÿ ÉÀÏ Ìàñàëëû
ðàéîí òÿøêèëàòû Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí
ñÿäð ìöàâèíè Úÿëàë ßëèéåâ à÷àðàã
ýÿíúëÿðèí úÿìèééÿòäÿêè ðîëóíäàí,
ðàéîíóí èúòèìàè-ñèéàñè, ìÿäÿíè ùÿéàòûíäà, èäìàíäà, òÿùñèëäÿ âÿ äèýÿð
ñàùÿëÿðäÿ ãàçàíäûãëàðû óüóðëàðäàí
äàíûøûá. Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
ýÿíúëÿðÿ ãàéüûñûíäàí áÿùñ åäÿí
íàòèã Ýÿíúëÿð âÿ Èäìàí Íàçèðëèéèíèí
éàðàäûëìàñûíû, äþâëÿò ýÿíúëÿð ñèéàñÿòè êîíñåïñèéàñûíûí ãÿáóë åäèëìÿñèíè ýÿíúëèéÿ ýþñòÿðèëÿí äèããÿò âÿ ãàéüûíûí òÿçàùöðö êèìè äÿéÿðëÿíäèðèá.
Òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû Ìàñàëëû ðàéîí òÿøêèëàòûíûí
ñÿäðè Ñåéôÿääèí ßëèéåâ áèëäèðèá êè, ÿñàñû
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëàí ýÿíúëÿð ñèéàñÿòè ùàçûðäà Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ óüóðëà äàâàì åòäèðèëèð. Ìÿùç áóíóí ñàéÿñèíäÿ
Àçÿðáàéúàí ýÿíúëèéè úÿìèééÿòèí áöòöí
ñôåðàëàðûíäà ôÿàëëûüû èëÿ ñå÷èëèð âÿ äþâëÿòÿ,
äþâëÿò÷èëèéÿ ñàäèãäèð. Þç íþâáÿñèíäÿ
ÉÀÏ Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí äÿ ìÿãñÿäè äþâëÿòèíè, õàëãûíû ñåâÿí, îíà ñàäèã îëàí
ýÿíúëÿðè áèð àðàéà ýÿòèðÿðÿê, îíëàðûí ñîñèàë-èãòèñàäè, åëìè-ìÿäÿíè ñàùÿëÿðäÿ èíêèøàôûíû òÿìèí åòìÿêäèð.
Ñåéôÿääèí ßëèéåâ ãåéä åäèá êè, áó
èëèí äåêàáð àéûíäà þëêÿäÿ áÿëÿäèééÿ ñå÷-
Ôðàíñà ìÿòáóàòûíäà áó þëêÿíèí âÿ Àçÿðáàéúàíûí
ðåýèîíëàðû àðàñûíäà äîñòëóã ÿëàãÿëÿðèíäÿí áÿùñ
åäÿí ìÿãàëÿ äÿðú îëóíóá
Ñîí âàõòëàð Ôðàíñà ìÿòáóàòûíäà áó þëêÿ èëÿ Àçÿðáàéúàí
àðàñûíäà èãòèñàäè ñàùÿäÿ ÿìÿêäàøëûüûí ñöðÿòëÿ èíêèøàôûíäàí,
äîñòëóã ÿëàãÿëÿðèíèí äàùà äà äÿðèíëÿøìÿñèíäÿí âÿ ýåíèøëÿíìÿñèíäÿí áÿùñ åäÿí ìÿãàëÿëÿðÿ
òåç-òåç ðàñò ýÿëèíèð. Þëêÿëÿðèìèçèí
ìöõòÿëèô ðàéîíëàðû àðàñûíäà äîñòëóã ùàããûíäà ñàçèøëÿðèí áàüëàíìàñûíäàí ñþùáÿò à÷ûëàí éàçûëàðà
ìöòÿìàäè éåð âåðèëèð.
“Ðåñïóáëèêà÷û Éîí” ãÿçåòèíäÿ äÿðú îëóíàí “Øàáëè Ýþéýþë èëÿ
äîñòëóüó ìþùêÿìëÿíäèðèð” ñÿðëþâùÿëè ìÿãàëÿ äåéèëÿíëÿðÿ ÿéàíè
ñöáóòäóð.
Ìÿãàëÿäÿ Ôðàíñàíûí Øàáëè âÿ
Àçÿðáàéúàíûí Ýþéýþë ðåýèîíëàðû
àðàñûíäà äîñòëóüà äàèð ñÿíÿäèí
èìçàëàíìàñûíûí Éîí ÿéàëÿòè èëÿ
Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðèíè ýöúëÿíäèðäèéè õöñóñè äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá.
Éàçûíûí ìöÿëëèôè õàíûì Ìèðéÿì Ëåáðå Øàáëèíèí ìåðè Ïàòðèê
Æàíäðî âÿ Ýþéýþë ðàéîí Èúðà Ùà-
êèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Àðèô Ñåéèäîâóí èìçàëàäûãëàðû äîñòëóã âÿ
ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà õàðòèéàíû
öçöì÷öëöêëÿ ìÿøüóë îëàí ùÿð èêè
ðåýèîíóí ùÿéàòûíäà ìöùöì ùàäèñÿ êèìè äÿéÿðëÿíäèðèá. Áó ñÿíÿäèí Ôðàíñà èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàôûíäà
ìöùöì ðîë îéíàäûüûíû ãåéä åäèá.
Àçÿðáàéúàíûí Ôðàíñàäàêû ñÿôèðè Åë÷èí ßìèðáÿéîâ áèëäèðèá êè,
ñîí èëëÿð áó èñòèãàìÿòäÿ àïàðûëàí
èøëÿð þç ìöñáÿò íÿòèúÿñèíè âåðèá
âÿ ìöíàñèáÿòëÿðèìèçäÿ éåíè ñÿùèôÿ à÷ûá.
Éîí ðåýèîíó Àëè Øóðàñûíûí
ñÿäðè Àíäðå Âèëéå äÿ áó úöð ìöãàâèëÿëÿðèí ìöùöì ÿùÿìèééÿòèíè
ãåéä åäèá.
Ìÿãàëÿäÿ ñåíàòîðëàð Àíäðå
Âèëéå âÿ Íàòàëè Ãóëåíèí þëêÿìèçÿ
ñÿôÿðëÿðè, îíëàðûí Ôðàíñà èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûüûí âÿ äîñòëóã ÿëàãÿëÿðèíèí
ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè ñàùÿñèíäÿ
ýþðäöêëÿðè èøëÿð áàðÿäÿ ìÿëóìàò
âåðèëèá.
êèëÿðè êå÷èðèëÿúÿê. Áèëäèðèëèá êè, 1999úó èëäÿí, éÿíè èëê áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðè êå÷èðèëäèéè äþâðäÿí þòÿí çàìàí
ÿðçèíäÿ áÿëÿäèééÿëÿðëÿ áàüëû ùöãóãè
áàçà ÿùÿìèééÿòëè øÿêèëäÿ òÿêìèëëÿøäèðèëèá, áÿëÿäèééÿëÿðèí ôÿàëèééÿòèíè
òÿíçèìëÿéÿí ãàíóíëàð ãÿáóë åäèëèá
âÿ óüóðëà èúðà îëóíóð: “Þòÿí ìöääÿò ÿðçèíäÿ êå÷èðèëìèø ö÷ áÿëÿäèééÿ ñå÷êèñèíäÿ Éåíè Àçÿðáàéúàí
Ïàðòèéàñû ïàðëàã ãÿëÿáÿ ãàçàíûá,
ýÿíúëÿðèí âÿ ãàäûíëàðûí þçöíöèäàðÿåòìÿ ãóðóìëàðûíäà òÿìñèë÷èëèéèíÿ äèããÿò àðòûðûëûá. Áöòöí ñå÷êèëÿðäÿ îëäóüó êèìè, áó èëèí äåêàáðûíäà êå÷èðèëÿúÿê áÿëÿäèééÿ
ñå÷êèëÿðèíäÿ äÿ Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû ãàëèá ýÿëÿúÿê”.
Ñîíðà Ñöáùàí Øèðèéåâ, Ñàðõàí ßùìÿäîâ, Íåìÿò Àáäóëëàéåâ, Ùÿìèä Ìÿíñèìîâ, Êàìðàí Úÿëèëëè âÿ áàøãàëàðû ÷ûõûø
åäÿðÿê, ãàðøûäàí ýÿëÿí áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíäÿ Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí
ãÿëÿáÿñèíÿ èíàìëàðûíû èôàäÿ åäèáëÿð.
Ñÿëèì ËÎÜÌÀÍÎÜËÓ
Ýÿíúÿäÿ íþâáÿòè
öìóìøÿùÿð èìÿúèëèéè
Þòÿí èñòèðàùÿò ýöíö Ýÿíúÿäÿ íþâáÿòè öìóìøÿùÿð èìÿúèëèéè êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, øÿùÿðèí èäàðÿ, ìöÿññèñÿ âÿ òÿøêèëàòëàðûíûí, åëÿúÿ äÿ àëè âÿ îðòà òÿùñèë
ìöÿññèñÿëÿðè êîëëåêòèâëÿðèíèí èøòèðàê åòäèêëÿðè èìÿúèëèêäÿ Ýÿíúÿíèí èãëèì øÿðàèòèíÿ óéüóí îëàí 5
ìèíäÿí àðòûã øàì, êöêíàð âÿ ÷èíàð àüàúëàðû ÿêèëèá. Àüàúëàðûí ñóâàðûëìàñû ö÷öí ìþâúóä àðõëàð òÿìèçëÿíèá.
Èìÿúèëèê çàìàíû ÿðàçèäÿ éàøàéàí ñàêèíëÿð äÿ
áó àêñèéàéà ãîøóëàðàã òóëëàíòûëàðûí äàøûíìàñûíäà, éàøûëëûãëàðà ãóëëóã åäèëìÿñèíäÿ èøòèðàê åäèáëÿð.
Àíäðî Øèëàêàäçå: Àçÿðáàéúàí
óøàã ùöãóãëàðûíûí òÿìèíè
ñàùÿñèíäÿ íàèëèééÿòëÿð ÿëäÿ åäèá
Àçÿðáàéúàí óøàã ùöãóãëàðûíûí òÿìèíè ñàùÿñèíäÿ íàèëèééÿòëÿð ÿëäÿ åäèá.
Áó ñþçëÿðè ÓÍÛÚÅÔ-èí Àçÿðáàéúàíäàêû éåíè íöìàéÿíäÿñè Àíäðî Øèëàêàäçå äåéèá. Î õàòûðëàäûá êè,
ÓÍÛÚÅÔ óøàãëàðûí åùòèéàúëàðûíû ãàðøûëàìàãäà, õöñóñèëÿ èìêàíñûç óøàãëàðà éàðäûìû òÿìèí åòìÿêäÿ
þëêÿëÿðÿ êþìÿê åòìÿéè þç þùäÿñèíÿ ýþòöðöá.
À.Øèëàêàäçå ÿââÿëëÿð ÓÍÛÚÅÔ-èí òÿðêèáèíäÿ
Ìÿðêÿçè âÿ Úÿíóáè Àñèéà þëêÿëÿðèíäÿ ìöùöì âÿçèôÿëÿð òóòóá. Ùàçûðêû âÿçèôÿñèíäÿí ÿââÿë î, ÓÍÛÚÅÔ èí Ïàêèñòàíûí Êàðà÷è øÿùÿðèíäÿêè ñàùÿ îôèñèíèí ðÿùáÿðè èøëÿéèá.
Ëàòâèéà Èãòèñàäèééàò Íàçèðëèéèíèí äþâëÿò êàòèáè Ìàðòèíø Ëàçäîâñêèñ ÀçÿðÒÀú-ûí
ìöõáèðè èëÿ ñþùáÿòèíäÿ þëêÿñèíèí Àçÿðáàéúàí èëÿ èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûüûíûí ÿñàñ
èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí äàíûøûá.
Ì.Ëàçäîâñêèñ ãåéä åäèá êè, Ëàòâèéà
èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà òèúàðÿò-èãòèñàäè
ÿëàãÿëÿðèí ôÿàëëàøìàñûíà 2013-úö èëèí éàçûíäà Ëàòâèéà Ïðåçèäåíòè Àíäðèñ Áåðçèíøèí Áàêûéà ñÿôÿðè äÿ êþìÿê åäèá. Þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà ìàë äþâðèééÿñè 2013-úö
èëäÿ 31 ìèëéîí àâðî òÿøêèë åäèá êè, áó äà
2012-úè èëäÿêèíäÿí 30 ôàèç ÷îõäóð. Äþâëÿò êàòèáè áèëäèðèá êè, ìàë äþâðèééÿñèíèí ôàèçëÿ àðòûìû Ëàòâèéà èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà èãòèñàäè ÿëàãÿëÿðèí èíòåíñèâëèéèíè
ñöáóò åäèð. Ëàêèí áó ýþñòÿðèúè ùÿëÿëèê þëêÿëÿðèìèçèí ïîòåíñèàëûíà úàâàá âåðìèð.
Ì.Ëàçäîâñêèñ áèëäèðèá êè, ñèéàñè ñàùÿäÿ Ëàòâèéà-Àçÿðáàéúàí ÿëàãÿëÿðè ÷îõ
éàõøû ñÿâèééÿäÿäèð. Àçÿðáàéúàíûí ðåýèîíäà Ëàòâèéàíûí ÿñàñ òÿðÿôäàøû îëäóüóíó âóðüóëàéàí äþâëÿò êàòèáè ãåéä åäèá êè,
Ëàòâèéà òÿðÿôè èíñòèòóòñèîíàë áàçàíûí òÿêìèëëÿøÿúÿéèíÿ âÿ ýÿëÿúÿêäÿ êîíêðåò ëàéèùÿëÿðèí ðåàëëàøàúàüûíà öìèä åäèð.
Äþâëÿò êàòèáè âóðüóëàéûá êè, Ëàòâèéà
èêè þëêÿ ñàùèáêàðëàðûíûí ôÿàëèééÿòèíèí ñÿìÿðÿëèëèéèíÿ áþéöê öìèäëÿ áàõûð. Ì.Ëàçäîâñêèñ äèããÿòÿ ÷àòäûðûá êè, áàíê ñàùÿñè
öçðÿ ëàòâèéàëû ñàùèáêàðëàð Àçÿðáàéúàíûí
ìàëèééÿ áàçàðûíûí ôÿàë èøòèðàê÷ûëàðûäûð. Þëêÿäÿ Ëàòâèéàíûí “Úèòàäåëå” âÿ “Òðàñòà
êîìåðúáàíêà” ìàëèééÿ ãðóïëàðû ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðèð, åëÿúÿ äÿ “ÄÏÀ” áåéíÿëõàëã èíôîðìàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû, “ÒÛËÄÀ” øèðêÿòëÿðè, Áàëòèêéàíû þëêÿëÿðèí àïàðûúû ÿúçà÷ûëûã ìöÿññèñÿñè îëàí “Ýðèíäåõ” øèðêÿòè, “Îëàéôàðì” êèìéà-ÿúçà÷ûëûã çàâîäó
Àçÿðáàéúàíäà ôèëèàëëàðûíû à÷ûáëàð.
Ì.Ëàçäîâñêèñ áèëäèðèá êè, Ëàòâèéà
Àçÿðáàéúàíûí þç ìàëëàðûíûí äàøûíìàñû,
òðàíçèòè âÿ ñàõëàíìàñû ö÷öí Ëàòâèéàíûí
íÿãëèééàò èíôðàñòðóêòóðóíäàí èñòèôàäÿíè
ýåíèøëÿíäèðìÿñèíäÿ ìàðàãëûäûð. Äþâëÿò
êàòèáèíèí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, áó, Àçÿðáàéúàíà Ëàòâèéàíûí íÿãëèééàò èíôðàñòðóêòóðóíäàí, î úöìëÿäÿí ëèìàí õèäìÿòëÿðèíäÿí
âÿ Ëàòâèéàíûí äÿìèðéîëó äàøûíìàëàðû ñàùÿñèíäÿ ìöñáÿò òÿúðöáÿñèíäÿí èñòèôàäÿ
åòìÿêëÿ þç ìàëëàðûíûí Àâðîïàéà èõðàúûíû
ýåíèøëÿíäèðìÿê ö÷öí éàõøû èìêàíëàð âåðÿðäè. Ëàòâèéà Àçÿðáàéúàíûí íÿãëèééàò
âÿ ëîýèñòèêà øèðêÿòëÿðèíÿ áó þëêÿíèí ÿðàçèñèíäÿ þçëÿðèíèí ëîýèñòèêà âÿ äèñòðèáóñèéà
ìÿðêÿçëÿðèíè à÷ìàãëà ôÿàëèééÿòëÿðèíè ýåíèøëÿíäèðìÿéè òÿêëèô åòìÿéÿ ùàçûðäûð.
Ì.Ëàçäîâñêèñ äåéèá êè, ùàâà íÿãëèééàòû ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûã èêèòÿðÿôëè èãòèñàäè ÿëàãÿëÿðèí âàúèá àñïåêòëÿðèíäÿíäèð. ×öíêè Ëàòâèéà èêè þëêÿ àðàñûíäà éöê
âÿ ñÿðíèøèí àâèàñèéàñû ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàôûíäà ìàðàãëûäûð. Áó çàìàí Øèìàëè Àâðîïà íÿãëèééàò ãîâøàüû
ãèñìèíäÿ “Ðèãà” Áåéíÿëõàëã Àåðîïîðòóíóí öñòöíëöêëÿðè âóðüóëàíûð.
Ìàðòèíø Ëàçäîâñêèñ ãåéä åäèá êè, Óêðàéíàäàêû ùàçûðêû âÿçèééÿò ïðèçìàñûíäàí
áàõñàã, Àçÿðáàéúàí áàçàðû Ëàòâèéàíûí
êÿíä òÿñÿððöôàòû ìÿùñóëëàðû ö÷öí ïîòåíñèàë áàçàðäûð. Äþâëÿò êàòèáè ãåéä åäèá êè,
Ëàòâèéà, þç íþâáÿñèíäÿ, èñòèíàä íþãòÿñè
îëà âÿ Àçÿðáàéúàí ìÿùñóëëàðûíûí Àâðîïà
áàçàðûíà ÷ûõìàñûíà êþìÿê åäÿ áèëÿð.
Àçÿðáàéúàí èëÿ áàüëû òÿÿññöðàòëàðûíû
áþëöøÿí Ìàðòèíø Ëàçäîâñêèñ áèëäèðèá êè,
î, áèðúÿ äÿôÿ - 2006-úû èëäÿ Áàêûäà îëóá.
Äþâëÿò êàòèáè äåéèá: “Êå÷ìèø ÑÑÐÈ-íèí
ìöõòÿëèô øÿùÿðëÿðèíäÿ îëìóøàì, Áàêûäà äà îõøàð âÿçèééÿòëÿ ãàðøûëàøàúàüûìû ýþçëÿéèðäèì. Ëàêèí ùÿëÿ 2006-úû
èëäÿ Àçÿðáàéúàí áèð ÷îõ èñòèãàìÿòëÿðäÿ éöêñÿê ñöðÿòëè èíêèøàôû èëÿ ùåéðÿò
äîüóðóá. Èêè èë ÿââÿë Áàêûíûí åâ ñàùèáëèéè åòäèéè “Åóðîâèñèîí” ìàùíû ìöñàáèãÿñèíÿ òåëåâèçèéà âàñèòÿñèëÿ áàõàíäà ÷îõ òÿñèðëÿíäèì âÿ áèð äàùà ÿìèí
îëäóì êè, Àçÿðáàéúàí áþéöê èíêèøàô
éîëó êå÷èá”.
Ìàêåäîíèéà Ðåñïóáëèêàñû íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí
öçâëÿðè Ñóìãàéûò Òåõíîëîýèéàëàð Ïàðêûíäà îëóáëàð
Àçÿðáàéúàíäà ðÿñìè ñÿôÿðäÿ îëàí Ìàêåäîíèéà Ðåñïóáëèêàñû Áàø íàçèðèíèí ìöàâèíè âÿ
ìàëèééÿ íàçèðè Çîðàí Ñòàâðåñêèíèí ðÿùáÿðëèê åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí öçâëÿðè ñåíòéàáðûí
8-äÿ Ñóìãàéûò Òåõíîëîýèéàëàð
Ïàðêûíäà (ÑÒÏ) îëóáëàð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè,
2009-úó èëäÿ ôÿàëèééÿòÿ áàøëàéàí
ÑÒÏ áó ýöí Àçÿðáàéúàíûí ãåéðèíåôò ñåêòîðóíäà þçöíöí ëàéèãèíúÿ éåðèíè òóòàí ìöÿññèñÿëÿðäÿí
áèðèäèð. Ùàçûðäà ïàðêûí öìóìè
ñàùÿñè 250 ùåêòàðäûð. Òÿðêèáèíäÿ
17 çàâîäó áèðëÿøäèðÿí íÿùÿíý
Òåõíîïàðêûí 4500-äÿí ÷îõ èø÷èñè âàð.
Òåõíîïàðêûí èúðà÷û äèðåêòîðó Ñàùèá
Ìóñàéåâ ãîíàãëàðû ñàëàìëàéàðàã áèëäèðèá
êè, Àçÿðáàéúàíäà ãåéðè-íåôò ñàùÿñèíèí èíêèøàôûíû ñòðàòåæè âÿçèôÿ åëàí åäÿí Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ þëêÿäÿ òåõíîïàðêëàðûí éàðàäûëìàñû òÿøÿááöñö èëÿ ÷ûõûø
åäèá. Òåõíîïàðêëàð êè÷èê âÿ îðòà ñàùèáêàðëûüûí ñòèìóëëàøäûðûëìàñûíû íÿçÿðäÿ òóòàí ðåýèîíàë èííîâàñèéà çîíàñûíûí ôîðìàëàøäûðûëìàñû ëàéèùÿñè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ èíøà åäèëèð.
Ïàðêà äàõèë îëàí ùÿð áèð çàâîä àïàðûúû
äöíéà èñòåùñàë÷ûëàðûíûí ÿí ìöàñèð òåõíîëîæè àâàäàíëûüû èëÿ òÿúùèç åäèëèá. Î áèëäèðèá êè,
ýÿëÿúÿêäÿ ÑÒÏ èõðàú òÿéèíàòëû ìÿùñóë èñòåùñàëû èëÿ ìÿøüóë îëàí 30 ìöÿññèñÿíè
ÿùàòÿ åäÿúÿê. Éåíè çàâîäëàð èñòèôàäÿéÿ
âåðèëÿíäÿí ñîíðà èø÷èëÿðèí ñàéû àðòàðàã 10
ìèí íÿôÿðäÿí ÷îõ îëàúàã. ÑÒÏ-äÿ áóðàõûëàí ìÿùñóëóí äöíéà ñòàíäàðòëàðûíà óéüóíëóã ñåðòèôèêàòû âàðäûð. ÑÒÏ-íèí ìÿùñóëó
èêè áåéíÿëõàëã ÛÑÎ ñòàíäàðòûíà ñàùèá îëäóãäàí ñîíðà äöíéà áàçàðëàðûíà ÷ûõàðûëûá.
Ñîíðà ãîíàãëàð àâòîáóñëà çàâîäóí
ìöÿññèñÿëÿðèíÿ òàíûøëûã åêñêóðñèéàñûíà ÷ûõûáëàð. Îíëàð êàáåë çàâîäóíäà, ìèñ âÿ àëöìèíèóì ÷óáóãëàðûí èñòåùñàëû ñåõèíäÿ, ïëàñòèê áîðóëàð, èñòè ñèíêëÿìÿ, ùàáåëÿ éöêñÿê âîëòëó åëåêòðèê àâàäàíëûüû, ýöíÿø êîëëåêòîðëàðû èñòåùñàë åäÿí çàâîäëàðäà,
åëåêòðîí úèùàçëàð, ìåòàë êîíñòðóêñèéàëàð, äÿãèã åìàë ìÿðêÿçèíäÿ îëóáëàð.
Ìàêåäîíèéàëû ãîíàãëàðà
ìöÿññèñÿíèí áöòöí çàâîäëàðûíûí ñòðóêòóðó âÿ ôÿàëèééÿòè áàðÿäÿ ÿòðàôëû èíôîðìàñèéà âåðèëèá.
Áèëäèðèëèá êè, ïàðêûí áöòöí ìöÿññèñÿëÿðè éöêñÿê òåõíîëîýèéàëàðëà òÿúùèç
åäèëèá. Áóðàäà Ôðàíñà, Àëìàíèéà, Éàïîíèéà, Èñâå÷ âÿ ñ. þëêÿëÿðèí òàíûíìûø èñòåùñàë÷ûëàðûíûí àâàäàíëûüû éåðëÿøäèðèëèá.
Òåõíîëîýèéà ïàðêûíäà ýþíäÿðèëÿí ìÿùñóëóí êåéôèééÿòèíÿ íÿçàðÿò åäèëèð.
Ìàêåäîíèéà íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí
öçâëÿðè áóðàäà èñòèôàäÿ îëóíàí òåõíîëîýèéàëàðûí ÷îõóíóí òÿêúÿ Àçÿðáàéúàí ö÷öí
äåéèë, ùÿì äÿ áöòöí ðåýèîí ö÷öí éåíèëèê
îëìàñû áàðÿäÿ ìÿëóìàòû áþéöê ìàðàãëà
ãàðøûëàéûáëàð.
7
www.yeniazerbaycan.com
09 ñåíòéàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ àõøàìû / ¹ 162 (4321)
ÈØÈÄ-ÿ ãàðøû êîàëèñèéà: åðìÿíè òåððîðó íèéÿ éàääàí ÷ûõûá?
Ãÿðá äþâëÿòëÿðè þçöíö “Èðàã âÿ Øàì
Èñëàì Äþâëÿòè” (ÈØÈÄ) àäëàíäûðàí òåððîð÷ó ãðóïëàøìàéà ãàðøû áåéíÿëõàëã êîàëèñèéà éàðàòìàã ùàããûíäà äöøöíöð.
ÀÁØ áàøäà îëìàãëà Àâðîïà þëêÿëÿðè
þçöíöìöäàôèÿ ãàéüûñûíà ãàëûðëàð. Áó,
áèð òÿðÿôäÿí òÿáèè ùàëäûð. ×öíêè äèíú èíñàíëàðûí ãÿòëÿ éåòèðèëìÿñè, Éàõûí Øÿðã
þëêÿëÿðèíÿ íèôàã ñàëûíìàñû ãÿáóëåäèëìÿçäèð. Åéíè çàìàíäà, áó úöð àääûìëàðûí äèýÿð òåððîð òÿøêèëàòëàðûíà, òÿúàâöçêàð äþâëÿòëÿðÿ ãàðøû àòûëìàìàñû ñóàëëàð äîüóðóð. Óçóí èëëÿðäèð êè, åðìÿíè
òåððîðó âÿ Åðìÿíèñòàí äþâëÿòè Úÿíóáè
Ãàôãàçäà ýÿðýèíëèê éàðàäûð. Ãîíøó þëêÿëÿðèí ÿðàçèñèíÿ èääèà åäèð, êöòëÿâè ñóðÿòäÿ äèíú èíñàíëàðû ãÿòëÿ éåòèðèð. Ôàêòèêè îëàðàã åðìÿíè òåððîðó Àçÿðáàéúàí,
Òöðêèéÿ âÿ Ýöðúöñòàíû òÿùäèä åäèð.
Ùÿòòà Åðìÿíèñòàí ïðåçèäåíòè Ñ.Ñàðêèñéàí “Àüäàìû õàðàáàëûüà ÷åâèðäèéèíäÿí” ôÿõðëÿ äàíûøûð. Íÿéÿ ýþðÿ, Ãÿðáèí
áåëÿ ùàäèñÿëÿðÿ ðåàêñèéàñû ÈØÈÄ-ÿ ãàðøû îëäóüó êèìè äåéèë?
ÀÁØ íàðàùàòäûð:
òåððîð òÿùëöêÿñè àðòûð
Ñîí ýöíëÿð ÈØÈÄ òåððîð ãðóïëàøìàñû Ãÿðáè òÿùäèä åäèð. Òÿøêèëàò Àâðîïà
þëêÿëÿðèíäÿ âÿ ÀÁØ-äà òåððîð òþðÿäÿúÿêëÿðèíè áÿéàí åäèð. Àðòûã Áþéöê Áðèòàíèéà íàðàùàòëûüûíû áèëäèðèá, þëêÿäÿ
òåððîð òÿùëöêÿñèíÿ ãàðøû ÿëàâÿ òÿäáèðëÿð ýþðöëöð.
Àìåðèêà ðÿñìèëÿðè äÿ ÈØÈÄ-èí ùÿäÿëÿðèíè úèääè ãÿáóë åäèáëÿð. Âàøèíãòîí
ìöìêöí òåððîð àêòëàðûíäàí ìöäàôèÿ
îëóíìàã ö÷öí ìöõòÿëèô òÿäáèðëÿðÿ áàøëàéûá. Äöíéàíûí ÀÁØ âÿ Áþéöê Áðèòàíèéà êèìè áþéöê äþâëÿòëÿðèíèí Éàõûí
Øÿðãäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí òåððîð òÿøêèëàòûíäàí áó äÿðÿúÿäÿ åùòèéàòëàíìàñû
èëê áàõûøäàí òÿÿúúöáëö ýþðöíÿ áèëÿð.
Àíúàã ìÿñÿëÿéÿ ýåíèø àñïåêòäÿ éàíàøäûãäà, áöòþâëöêäÿ ìöàñèð äþâðöí
ýåîñèéàñè ðåàëëûãëàðû êîíòåêñòèíäÿ áèð
ñûðà èáðÿòàìèç ìÿãàìëàðû öçÿ ÷ûõàðìàã îëàð.
ßââÿëúÿ ÈØÈÄ-èí Èðàã âÿ Ñóðèéàäàêû
ôÿàëèééÿòèíèí áÿçè ìÿãàìëàðûíà íÿçÿð
ñàëàã. Áó òÿøêèëàò Èðàãûí øèìàë ÿðàçèëÿðèíäÿ àêòèâëèéèíè àðòûðûá. Êöðä ìóõòàðèééÿòèíèí ïàéòàõòû ßðáèëè çÿáò åòìÿéÿ éàõûí èäè. Ìîñóë ñó àíáàðûíû ÿëÿ êå÷èðìèø
âÿ þëêÿíè áàòûðàúàüû èëÿ ùÿäÿëÿéèðäè.
Òÿøêèëàò Ñóðèéàäà äà êöðäëÿðèí íÿçàðÿòèíäÿ îëàí áþëýÿëÿðÿ ùöúóìóíó
ýåíèøëÿíäèðìèøäè. ÈØÈÄ, ÿñëèíäÿ, åòíèê
ìÿíñóáëóüà ýþðÿ äåéèë, þç ìàðàüûíà
óéüóí ùÿðÿêÿò åäèð. Îíóí ìÿãñÿäè Éàõûí Øÿðãäÿ øÿðèÿò ãàíóíëàðû èëÿ èäàðÿ
åäèëÿí “õèëàôÿò” éàðàòìàãäûð. Áóíóí ôîíóíäà òÿøêèëàò ÀÁØ âÿòÿíäàøëàðûíû âÿ
îíëàðëà éàõûíëûã åäÿíëÿðè äÿ ùÿäÿëÿéèð.
Êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðè ÈØÈÄèí áó êèìè ìÿãñÿäëÿðè ùàããûíäà ìöòÿìàäè ìÿëóìàòëàð éàéûð. Ìÿñÿëÿí, òÿøêèëàòûí àìåðèêàíëàðà ìöðàúèÿòëÿ “áèç ñèçè ãàí ýþëöíÿ ãÿðã åäÿúÿéèê” ùÿäÿñèíè
áèð íå÷ÿ ìåäèà îðãàíû éàéäû (áàõ:
“
”
/
“ÍÅWÑðó.úîì”, 19 àâãóñò 2014). Òåððîð÷óëàð ÀÁØ òÿééàðÿëÿðèíèí îíëàðû âóðìàñûíà åòèðàç îëàðàã áó áÿéàíàòû âåðèáëÿð.
Õàòûðëàäàã êè, Àìåðèêà ùÿðáè-ùàâà
ãöââÿëÿðèíÿ ìÿõñóñ ãûðûúûëàð àðòûã 120
äÿôÿäÿí ÷îõ ÈØÈÄ-èí Ìîñóë ÿòðàôûíäàêû
ìþâãåëÿðèíè áîìáàëàéûá. Áó çÿðáÿëÿðäÿí òåððîð ãðóïëàøìàñû àüûð èòêèëÿð âåðèá. Ôöðñÿòäÿí èñòèôàäÿ åäÿí ïåøìÿðýÿ
ùöúóìà êå÷ÿðÿê, áèð íå÷ÿ éàøàéûø
ìÿíòÿãÿñèíè òåððîð÷óëàðäàí õèëàñ åäèá.
Áóíäàí áàøãà, éàéûëàí èíôîðìàñèéàëàðà ýþðÿ, ÀÁØ êÿøôèééàòû Á.ßñÿäÿ
ÈØÈÄ êîìàíäèðëÿðèíèí Ñóðèéàäàêû òîïëàíòûëàðûíûí öíâàíûíû âåðèá. Íÿòèúÿäÿ,
ùÿìèí éåð áîìáàëàíûá âÿ òÿøêèëàò áèð
íå÷ÿ ùÿðáè êàäðûíû èòèðèá. Áó äà ÈØÈÄ-ÿ
úèääè ïñèõîëîæè òÿñèð ýþñòÿðèá.
Ìàðàãëûäûð êè, òåððîð÷óëàðûí Àìåðè-
êàéà ìàðøðóòëàðû ùàããûíäà äà èíôîðìàñèéàëàð éàéûëûð. Åêñïåðòëÿð Ìåêñèêà ÿðàçèñèíäÿí èñòèôàäÿ åäèëÿúÿéèíè ïðîãíîçëàøäûðûðëàð (áàõ:
/“
”, 30 àâãóñò 2014). “Ôîõ Íåwñ”
òåëåêàíàëûíûí éàéäûüû èíôîðìàñèéàéà
ýþðÿ, Òåõàñ øòàòûíûí ùöãóã-ìöùàôèçÿ
îðãàíëàðû ñîñèàë øÿáÿêÿëÿðäÿ ÈØÈÄ öçâëÿðèíèí ìÿùç Ìåêñèêà ÿðàçèñèíäÿí èñòèôàäÿ åäÿúÿêëÿðèíäÿí éàçûðëàð.
ÀÁØ ïðåçèäåíòè Áàðàê Îáàìà ðÿñìè îëàðàã ÈØÈÄ-ÿ ãàðøû úèääè ñóðÿòäÿ
ñàâàøàúàãëàðûíû áèëäèðèá. Î, áóíóíëà
ÿëàãÿäàð áåéíÿëõàëã êîàëèñèéàíûí éàðàäûëìàñûíûí çÿðóðèëèéèíè ãåéä åäèá.
Ùàçûðäà ðÿñìè Âàøèíãòîí áó èñòèãàìÿòäÿ ìöâàôèã àääûìëàð àòûð (áàõ:
Æîùí Êåððé: Òùå Òùðåàò îô ÛÑÛÑ Äåìàíäñ à Ýëîáàë Úîàëèòèîí / “Òùå Íåw
Éîðê Òèìåñ”, 29 àâãóñò 2014).
Íèéÿ Úÿíóáè Ãàôãàçäà
àíòèòåððîð êîàëèñèéàñû
éàðàäûëìàäû?
Âàøèíãòîí áÿéàí åäèð êè, ÷îõëó
ÀÕÚÏ èëÿ “Ìöñàâàò” éåíèäÿí
ãàðøû äóðàí ñÿíýÿðëÿðäÿ
“Ìåùðèáàí äöøìÿíëÿð” áó äÿôÿ åðìÿíèïÿðÿñò Ëåéëà âÿ Àðèô Éóíóñîâëàðûí
“ìöäàôèÿ”ñèíè èíùèñàðà àëìàã, áåëÿëèêëÿ äÿ, õàðèúäÿêè àíòèìèëëè äàèðÿëÿðäÿí
éåíè èàíÿ, ãðàíò òðàíøëàðû ãàçàíìàã íàìèíÿ “äþéöø”ÿ àòûëûáëàð
Ãîíäàðìà “Ìèëëè øóðà”äàêû ìÿëóì ïàð÷àëàíìàäàí ñîíðà ÀÕÚÏ èëÿ “Ìöñàâàò” àðàñûíäà ãûñà ìöääÿòäÿ ìöøàùèäÿ åäèëÿí “ñöëù” áó ýöíëÿðäÿ éåíèäÿí
ïîçóëóá. Äàüûäûúû äöøÿðýÿäÿ “àòÿøêÿñ”èí ïîçóëìàñûíà ñÿáÿá îëàí àìèëëÿð èñÿ éåíÿ äÿ êþùíÿäèð. Áåëÿ
êè, ðàäèêàëëàð áó äÿôÿ äÿ “éàüëû ãîüàë” öñòöíäÿ ãàðøûãàðøûéà ýÿëÿðÿê áèð-áèðèëÿðèíÿ ãàðøû ñàâàø à÷ûáëàð.
Ñþùáÿò éåíÿ äÿ ðàäèêàëëàðûí õàðèúäÿêè àíòè-àçÿðáàéúàí÷û äàèðÿëÿðèí “ìîëîäåñ”èíè ãàçàíìàã âÿ ùÿìèí äàèðÿëÿðèí þç ÷èðêèí ìÿãñÿäëÿðèíèí ìöãàáèëèíäÿ
“áåøèíúè êîëîí”à öíâàíëàäûãëàðû èàíÿëÿðè, ãðàíòëàðû
ÿëÿ êå÷èðìÿê íàìèíÿ ñÿðýèëÿäèêëÿðè “ìèí áèð
îéóí”äàí ýåäèð. Íÿ ãÿäÿð ãÿðèáÿ ýþðöíñÿ äÿ, áèð
âàõòëàð ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí ÿñàñ ýöú ìÿðêÿçëÿðè îëäóãëàðûíû òÿñäèãëÿìÿê óüðóíäà, íåúÿ äåéÿðëÿð, éàõà
úûðàí ÀÕÚÏ, “Ìöñàâàò” âÿ áó ãÿáèëäÿí îëàí äèýÿð
ïàðòèéàëàðûí öçâëÿðè èíäè ñèéàñè äöøÿðýÿíè òÿìñèë åòäèêëÿðèíè “óíóäàðàã” “ùöãóã ìöäàôèÿ÷èñè” ðîëóíäà ÷ûõûø åäèðëÿð. Îíëàðûí “ìöäàôèÿñèíÿ” ãàëõäûãëàðû ïåðñîíàëàð èñÿ Ëåéëà âÿ Àðèô Éóíóñîâëàð êèìè åðìÿíèïÿðÿñò “ÃÙÒ” íöìàéÿíäÿëÿðèäèð.
ßñëèíäÿ, àäëàðû ÷ÿêèëÿí “ÃÙÒ” òÿìñèë÷èëÿðèíèí êå÷ìèøèíÿ âÿ îíëàðûí ùÿáñÿ àëûíìàëàðûíûí ìîòèâëÿðèíÿ
íÿçÿð ñàëäûãäà ðàäèêàëëàðûí ñèéàñè àìáèñèéàëàðûíû áèð
êÿíàðà ãîéàðàã “ùöãóã ìöäàôèÿ÷èñè” ðîëóíäà àïàðäûãëàðû “ìöáàðèçÿ”íèí ìàùèééÿòèíÿ àéäûíëûã ýÿëèð. Ëåéëà âÿ Àðèô Éóíóñîâëàðûí åðìÿíèïÿðÿñòëèéè, âÿòÿíäàø
úÿìèééÿòèíèí òÿìñèë÷èñè àäû àëòûíäà ýèçëÿíÿðÿê àíòèìèëëè äàèðÿëÿðÿ þëêÿìèçëÿ áàüëû äîíîñ õàðàêòåðëè ùåñàáàòëàð þòöðìÿêëÿ áþéöê ïóëëàðà, ìàë-ìöëêÿ ñàùèá îëäóãëàðû Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòèíäÿ ùÿð êÿñÿ ìÿëóìäóð. Àèëÿ úöòëöéö, ìÿùç áó êèìè ÿìÿëëÿðäÿ, î úöìëÿäÿí äÿ, âÿçèôÿäÿí ñóè-èñòèôàäÿ åòìÿêäÿ, âåðýè úèíàéÿòëÿðèíÿ éîë âåðìÿêäÿ èòòèùàì îëóíàðàã ùÿáñÿ àëûíûá.
Áÿñ áåëÿ îëàí ùàëäà ðàäèêàëëàð íèéÿ úàíôÿøàíëûã
ýþñòÿðèðëÿð? Îíëàðû åðìÿíèïÿðÿñò àèëÿ úöòëöéöíöí
“ìöäàôèÿ”ñèíèí “éöê”öíö þç öçÿðëÿðèíÿ ýþòöðìÿéÿ
ñþâã åäÿí ïÿðäÿàðõàñû ìÿãàìëàð ùàíñûëàðäûð? Áó
êèìè ñóàëëàðûí ÷îõ ñàäÿ úàâàáû âàð.
Ìÿëóìäóð êè, Ëåéëà âÿ Àðèô Éóíóñîâëàð âàõòèëÿ
õèäìÿò ýþñòÿðäèêëÿðè õàðèúäÿêè àíòèìèëëè äàèðÿëÿð òÿðÿôèíäÿí ùèìàéÿ îëóíóðëàð. ÀÕÚÏ, “Ìöñàâàò” âÿ áó
ãÿáèëäÿí îëàí äèýÿð ðàäèêàëéþíöìëö ïàðòèéàëàðûí
òÿìñèë÷èëÿðè èñÿ åðìÿíèïÿðÿñò àèëÿ úöòëöéöíöí “ìöäàôèÿ”ñè íàìèíÿ “éàõà úûðìàã”ëà ùÿìèí àíòè-àçÿð-
áàéúàí÷û äàèðÿëÿðèí éåíè èàíÿ, ãðàíò
òðàíøëàðûíà öìèä áÿñëÿéèðëÿð. Ðàäèêàëëàð
àðàñûíäà áàø ãàëäûðàí íþâáÿòè ãîâüà äà
åëÿ åùòèìàë îëóíàí ãðàíò òðàíøëàðûíà ýþðÿäèð. Ìÿñÿëÿíèí ìàùèééÿòè îíäàí èáàðÿòäèð êè, “úÿáùÿ÷è”ëÿð âÿ “Ìöñàâàò”÷ûëàð
èéèíè áóðóíëàðûíäà ùèññ åòäèêëÿðè áó õÿéàëè ãðàíò òðàíøëàðûíû äèýÿð áèð êèìñÿ èëÿ
áþëöøìÿê èñòÿìèð âÿ áóíà ýþðÿ äÿ,
ìöõòÿëèô ÿìÿëëÿð ñÿðýèëÿéÿðÿê “ñöáóò åòìÿê” èñòÿéèðëÿð êè, åðìÿíèïÿðÿñò Ëåéëà
âÿ Àðèô Éóíóñîâ êèìèëÿðè îíëàðà äàùà àðòûã ÿçèçäèðëÿð.
Áåëÿëèêëÿ, ìÿëóì ìÿãñÿäëÿð íàìèíÿ åðìÿíèïÿðÿñò “ùöãóã ìöäàôèÿ÷èëÿðè”íèí “ìöäàôèÿ”ñèíè þç èíùèñàðëàðûíà êå÷èðìÿê úÿùäëÿðè ÀÕÚÏ èëÿ “Ìöñàâàò”
àðàñûíäàêû êþùíÿ ÿäàâÿòè éåíèäÿí ýöíäÿìÿ ýÿòèðèá. Íþâáÿòè ãðàíò òðàíøëàðûíà öìèä áÿñëÿéÿí ðàäèêàëëàð Ëåéëà âÿ Àðèô Éóíóñîâëàðà “ìÿùÿááÿòëÿðèíè”
èôàäÿ åòìÿê ö÷öí, ñþçöí ÿñë ìÿíàñûíäà, éàðûøà ÷ûõûáëàð. ßââÿëúÿ “Ìöñàâàò”ûí òÿøÿááöñö èëÿ åðìÿíèïÿðÿñò àèëÿ úöòëöéöíöí “ìöäàôèÿñè” èëÿ áàüëû “êîìèòÿ” éàðàäûëûá. Áóíäàí úÿìè ö÷ ýöí ñîíðà èñÿ ßëè Êÿðèìëèíèí ðÿùáÿðëèê åòäèéè ÀÕÚÏ âÿ îíóí éåäÿéèíäÿ
ýåäÿí ãîíäàðìà “Ìèëëè øóðà” òÿðÿôèíäÿí îõøàð “êîìèòÿ” éàðàäûëäûüû áÿéàí åäèëèá. Íåúÿ äåéÿðëÿð, ãîíøó ãîíøóéà áàõàð, þçöíö îäëàðà éàõàð. Ùàçûðäà ßëè
Êÿðèìëè âÿ îíóí ùèìàéÿñèíäÿ îëàí ãîíäàðìà “Ìèëëè
øóðà” “Ìöñàâàò”ûí ýåíèø òÿñèð èìêàíëàðûíà ìàëèê îëäóüó “ìöäàôèÿ êîìèòÿñè”íè “ñàõòà” àäëàíäûðûð, þç
íþâáÿñèíäÿ, “Ìöñàâàò”÷ûëàð äà íÿçàðÿòëÿðèíäÿ îëàí
ÊÈÂ-ëÿðäÿ ßëè Êÿðèìëèíèí Ëåéëà âÿ Àðèô Éóíóñîâëàðû
ìöäàôèÿ åòìÿéÿ ùàããûíûí ÷àòìàäûüû áàðÿäÿ ìÿëóìàòëàð òèðàæëàéûðëàð.
Áó ýöíëÿðäÿ èñÿ “ìåùðèáàí äöøìÿíëÿð” õàðèúäÿêè èàíÿ, ãðàíò êèñÿëÿðèíèí öñòöíäÿ îòóðàí ìÿëóì äàèðÿëÿðèí äèããÿòèíè úÿëá åòìÿê íàìèíÿ åðìÿíèïÿðÿñò
“ùöãóã ìöäàôèÿ÷èëÿðè”íèí “ìöäàôèÿ”ñè ö÷öí éåíè
“òÿêëèôëÿð”ëÿ ýöíäÿìÿ ýÿëèáëÿð. Áåëÿ êè, “Ìöñàâàò” äöøÿðýÿñè” Ëåéëà âÿ Àðèô Éóíóñîâëàðûí “ìöäàôèÿ”ñè
ìÿãñÿäèëÿ õàðèúè òÿøêèëàòëàðà ìöðàúèÿò öíâàíëàíìàñûíû, åëÿúÿ äÿ, ìàùèééÿòè, ýþðöíöð, ùå÷ þçëÿðèíÿ äÿ
áÿëëè îëìàéàí “äåìîêðàòèéà õàðòèéàñû” èìçàëàíìàñûíû ìöçàêèðÿëÿðÿ ÷ûõàðûá. Ãîíøóäàí (îõó: äöøìÿíäÿí-Ì.À.) ýåðè ãàëìàã èñòÿìÿéÿí “ÀÕÚÏ äöøÿðýÿñè” èñÿ ùå÷ íÿéÿ éàðàìàéàí “ìèòèíã êå÷èðÿê” òÿêëèôèíè ñÿñëÿíäèðèá. Áóðàäà ÀÕÚÏ-íèí ãðàíò, èàíÿ ãàçàíìàã ö÷öí “Ìöñàâàò”û þíëÿìÿê íàìèíÿ õàðèúäÿêè
àíòèìèëëè äàèðÿëÿðèí ýþçöíÿ êöë öôöðìÿê úÿùäèíäÿ
áóëóíäóüó îðòàäàäûð. “Úÿáùÿ÷è”ëÿðÿ õàòûðëàòìàã ýÿðÿê: Ãîíäàðìà “Ìèëëè øóðà”íûí ìèòèíã ðÿçàëÿòèíè íÿ
òåç óíóòäóíóç? Àõû ñèç ùàíñû ãöââÿ èëÿ ìèòèíã êå÷èðÿúÿêñèíèç?
Áåëÿëèêëÿ, èàíÿ, ãðàíò ãîõóñó ÀÕÚÏ èëÿ “Ìöñàâàò” àðàñûíäà êþùíÿ äöøìÿí÷èëèéè éåíèäÿí ãûçûøäûðûá. Áåëÿ ýþðöíöð êè, “úÿáùÿ÷è”ëÿðëÿ “Ìöñàâàò”÷ûëàðûí
“óëäóçëàð”û ùå÷ âàõò áàðûøìàéàúàã...
ÌÖÁÀÐÈÇ
ñàéäà èíñàí ãÿòëÿ éåòèðÿí ÈØÈÄ òåððîð÷ó ãðóïëàøìàñû áèð ñûðà äþâëÿòëÿðÿ áþéöê òÿùëöêÿäèð. Ùÿì ÍÀÒÎ öçâëÿðèíäÿí, ùÿì äÿ Éàõûí Øÿðãèí áó òÿøêèëàòûí òÿùäèä åòäèéè þëêÿëÿðèíäÿí èáàðÿò
ýåíèø êîàëèñèéà éàðàòìàã ëàçûìäûð
(áàõ: ÿââÿëêè ìÿíáÿéÿ).
Áöòöí áóíëàð áàøàäöøöëÿíäèð.
Ãÿðá âÿ Éàõûí Øÿðãèí áèð íå÷ÿ äþâëÿòèíÿ ùÿð ùàíñû òåððîð òÿùëöêÿñè ìåéäàíà ýÿëèáñÿ, îíëàðûí þçëÿðèíè ìöäàôèÿ
åòìÿê ùàããû âàðäûð. Õöñóñèëÿ, êöòëÿâè
øÿêèëäÿ äèíú èíñàíëàð ãÿòëÿ éåòèðèëèðñÿ,
áóíà ãàðøû ãöââÿëÿðè áèðëÿøäèðìÿê çÿðóðèäèð. Äèíèíäÿí, èðãèíäÿí, åòíèê ìÿíñóáëóüóíäàí àñûëû îëìàéàðàã ùÿð áèð
èíñàíûí éàøàìàã ùöãóãó âàðäûð. Àíëàìàã ëàçûìäûð êè, èíñàíûí òÿáèè ùöãóãëàðûíûí ñèéàñÿòÿ àèäèééÿòè îëìàìàëûäûð.
Ëàêèí òÿÿññöô êè, ðåàëëûãäà áþéöê äþâëÿòëÿðèí áó àäè ùÿãèãÿòè òàïäàëàäûãëàðûíûí øàùèäè îëóðóã. Ñèéàñÿòäÿ äåìîêðàòèéàäàí, ÿäàëÿòäÿí, èíñàí ùàãëàðûíäàí
äàíûøìàã ùÿëÿ îíëàðà ÿìÿë åòìÿê äåìÿê äåéèë. ÈØÈÄ-ëÿ áàüëû äà åéíè ìÿíçÿðÿ éàðàíûá.
1988-úè èëäÿí áó éàíà Åðìÿíèñòàí
Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíà òÿúàâöç åäèð.
Îí ìèíëÿðëÿ äèíú èíñàí ãÿòëÿ éåòèðèëèá.
Éàëíûç Õîúàëû ñîéãûðûìûíû õàòûðëàìàã
êèôàéÿòäèð. Ùÿìèí ùàäèñÿäÿ ãàäûí,
óøàã, ãîúà äèðè-äèðè òîíãàëëàðäà éàíäûðûëäû, áÿäÿí öçâëÿðè êÿñèëäè, èíñàíëàð
ñàü èêÿí ãóéóëàðà àòûëäû. Ùàìèëÿ ãàäûíëàðûí ãàðûíëàðû éûðòûëäû. Àíúàã ÀÁØ
âÿ Àâðîïà áó âÿùøèëèêëÿðÿ íåúÿ ðåàêñèéà âåðäèëÿð? Îíëàð ùàíñû êîàëèñèéàíû
éàðàòäûëàð? Áó ùàãäà ùå÷ áèð êÿëìÿ
áåëÿ ñþùáÿò ýåòìÿäè.
ßâÿçèíäÿ, òÿðÿôëÿð ñàêèò îëìàüà ÷àüûðûëäû. Ùÿòòà Àçÿðáàéúàíà “ìöùàðèáÿ åòìÿ, ÷öíêè áó ñàâàøûí ãàëèáè éîõäóð!” äåéÿ, ùÿäÿ-ãîðõó äà ýÿëäèëÿð. ßñëèíäÿ èñÿ
î ñàâàøäà ãàëèá èêèëè ñòàíäàðòëàð, ÿäàëÿòñèçëèê, áþéöê äþâëÿòëÿðèí ðèéàêàðëûüû âÿ åðìÿíè òåððîð÷óëàðûíûí âÿùøèëèéè îëäó!
ÈØÈÄ åðìÿíè òåððîðóíäàí äàùà äÿùøÿòëè äåéèë! Äàüëûã Ãàðàáàüäà åðìÿíè
òÿðÿôäÿí äþéöøÿíëÿð àðàñûíäà Ðóñèéà,
Àâðîïà, ÀÁØ, Éàõûí Øÿðã âÿ áàøãà ðåýèîíëàðäàí îëàí ìóçäëóëàð âóðóøóðäó.
Èíäè ÈØÈÄ-äÿ äþéöøÿíëÿðÿ 500 ÀÁØ äîëëàðû ïóë þäÿíèëäèéèíäÿí éàçûðëàð. Àíúàã
ùÿìèí ñèñòåìèí òÿìÿëèíè åðìÿíè òåððîð
òÿøêèëàòëàðû ãîéóá. Îíëàð Äàüëûã Ãàðàáàüäà äèíú ñàêèíëÿðè ãÿòëÿ éåòèðìÿê
ö÷öí ñûðàëàðûíà úÿëá åòäèêëÿðè ìóçäëóëàðà ïóë þäÿéèðäèëÿð. Î çàìàí Ãÿðá äþâëÿòëÿðè áó ùàãäà ùå÷ äàíûøìàäûëàð.
1980-úè èëëÿðèí èêèíúè éàðûñûíäàí åòèáàðÿí Åðìÿíèñòàí ðåýèîí äþâëÿòëÿðè
ö÷öí òÿùëöêÿ êÿñá åäèð. Áó þëêÿ Àçÿðáàéúàí, Òöðêèéÿ âÿ Ýöðúöñòàíûí ÿðàçèëÿðèíÿ ÿñàññûç èääèàëàð åäèð. Þòÿí ìöääÿò ÿðçèíäÿ áèð äÿôÿ äÿ îëñóí, Ãÿðáäÿí òÿúàâöçêàðà ãàðøû êîàëèñèéà éàðàòìàã òÿêëèôè ýÿëìÿéèá. Àìåðèêà âÿ éà
Àâðîïà Èòòèôàãû áåëÿ áèð òÿêëèôè àñàíëûãëà
èðÿëè ñöðÿ áèëÿðäè.
Ìÿñÿëÿí, åðìÿíè ñåïàðàòèçìè âÿ
òåððîðóíóí ùÿäÿôè îëàí Àçÿðáàéúàí,
Òöðêèéÿ âÿ Ýöðúöñòàíäàí èáàðÿò êîàëèñèéà éàðàäûëà áèëÿðäè. Áóíóí ÿâÿçèíäÿ
ÀÒßÒ-èí ùÿìñÿäðëèéèíÿ Òöðêèéÿíèí íà-
ìèçÿäëèéèíè Èðÿâàí ÿíýÿëëÿäè, ÀÁØ èñÿ
ùå÷ áèð ðåàë àääûì àòìàäû. Åðìÿíèñòàí
ùÿð äÿôÿ Àíêàðàíûí Áàêûíû ìöäàôèÿ åòìÿñèíè áÿùàíÿ ýÿòèðèð. Áóíóí ôîíóíäà
Ðóñèéà, Ôðàíñà âÿ ÀÁØ-ûí Èðÿâàíà ùàâàäàðëûã åòäèéè áþéöê äþâëÿòëÿðäÿí ùå÷
áèðèíèí “ýþçöíÿ ýþðöíìöð”.
Èíäè Âàøèíãòîí ÷îõ ùÿéÿúàíëàíûá.
Î, ÈØÈÄ-ÿ ãàðøû áèð íå÷ÿ äþâëÿòè áèðëÿøäèðìÿéÿ ÷àëûøûð. Ôàêòèêè îëàðàã ÀÁØ
òåððîð äÿùøÿòèíè þç öçÿðèíäÿ ùèññ åäèð.
Àçÿðáàéúàí 20 èëäÿí àðòûã ìöääÿòäèð
êè, ìÿùç ùÿìèí äóéüóëàðû äöíéàéà
÷àòäûðìàã èñòÿéèðäè. Áóðàäà áóìåðàíã
åôôåêòè þçöíö ýþñòÿðäè. Ëàêèí ìÿñÿëÿ
ùå÷ äÿ áóíäà äåéèë.
Ñþùáÿò ùÿð øåéäÿí ÿââÿë äöíéà ñèéàñÿòèíèí ìÿçìóíóíäàí ýåäèð. Àçÿðáàéúàíûí ùàãã ñÿñèíè àðòûã ö÷öíúö
îíèëëèêäèð êè, áþéöê äþâëÿòëÿð åøèòìÿê
èñòÿìèðëÿðñÿ, îíäà îíëàð òåððîðà ãàðøû
ùå÷ áèð ðåàë êîàëèñèéà éàðàäà áèëìÿéÿúÿêëÿð. Ùàãñûçëûã ýþðÿí àçÿðáàéúàíëû
íåúÿ ÈØÈÄ-ÿ ãàðøû öðÿêëÿ ñàâàøà áèëÿð?
Î, þç òîðïàãëàðûíäà åðìÿíè ñåïàðàò÷ûëàðûíûí âÿ òåððîð÷óëàðûíûí àò îéíàòäûüûíû
éàääàøûíäàí ùàíñû äþéöø ìåéäàíûíäà ñèëÿ áèëÿð? Âÿ éàõóä ÿôãàíûñòàíëû,
ñóðèéàëû, èðàãëû, òöðêèéÿëè, áîñíèéàëû äöíéà ñèéàñÿòèíèí ÿäàëÿòèíÿ íåúÿ èíàíà
áèëÿð?
Áöòöí áóíëàðà ýþðÿ ÈØÈÄ-ÿ ãàðøû ñÿìÿðÿëè êîàëèñèéà ìöìêöí äåéèë. ßââÿëúÿ, ãëîáàë ýåîñèéàñÿòèí çèääèééÿòëÿðè
ñèñòåìëè øÿêèëäÿ àðàäàí ãàëäûðûëìàëû, î
úöìëÿäÿí, Àçÿðáàéúàíûí ùàãã ñÿñè
åøèäèëìÿëè âÿ òÿúàâöçêàð Åðìÿíèñòàíû
çÿðÿðñèçëÿøäèðìÿê ö÷öí, ëàçûì ýÿëñÿ,
êîàëèñèéà éàðàäûëìàëûäûð. Öìóìèééÿòëÿ,
òåððîð âÿ çîðàêûëûüà ãàðøû îáéåêòèâ ìþâãå òóòóëìàëûäûð. Áóíëàð îëìàñà, Éàõûí
Øÿðãäÿ ýåòäèêúÿ äàùà äà êÿñêèíëÿøÿí
òåððîð äàëüàñûíûí ãàðøûñûíû êÿñìÿê
ìöìêöí îëìàéàúàã, äöíéà äþâëÿòëÿðè
äàèì òÿùäèä àëòûíäà ãàëàúàãäûð.
Íåwòèìåñ.àç
Ñåðæ Ñàðêèñéàí òÿëàøëà ÀÒßÒ-èí Ìèíñê ãðóïó ôîðìàòû àðõàñûíäà ýèçëÿíìÿéÿ ÷àüûðûð
ÍÀÒÎ-íóí Óåëñ ñàììèòèíäÿ íþâáÿòè øàïàëàã àëàí Åðìÿíèñòàí ïðåçèäåíòè Ñåðæ Ñàðêèñéàí
Áþéöê Áðèòàíèéàäàí ãàéûäàíäàí äÿðùàë ñîíðà
ëèäåðè îëäóüó ùàêèì Ðåñïóáëèêà ïàðòèéàñûíûí
ôþâãÿëàäÿ èúëàñûíû ÷àüûðûá.
Åðìÿíèñòàí ÊÈÂ-ëÿðèíèí åòèðàô åòäèéè êèìè, áó
èúëàñäà Ñåðæ Ñàðêèñéàí Àçÿðáàéúàíûí äèïëîìàòèê óüóðëàðûíû òÿñäèãëÿéèá âÿ òÿðÿôäàðëàðûíû áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿðè ýåíèøëÿíäèðìÿéÿ, äöíéà ìèãéàñûíäà þç òÿáëèüàòûíû ýöúëÿíäèðÿí Àçÿðáàéúàíà ãàðøû ìöáàðèçÿ àïàðìàã ö÷öí áó ÿëàãÿëÿðäÿí èñòèôàäÿ åòìÿéÿ ÷àüûðûá.
Ñåðæ Ñàðêèñéàí ÍÀÒÎ-íóí ñàììèòëÿðèíäÿ,
ùàáåëÿ Àâðîïà Øóðàñûíûí Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíäà Ãàðàáàü ìÿñÿëÿñèíèí ìöçàêèðÿñèíè
íÿçÿðäÿ òóòàðàã áåëÿ áèð åòèðàô åäèá: “ßñëèíäÿ,
äåìÿê ëàçûìäûð êè, áÿçè ùàëëàðäà Àçÿðáàéúàí
áóíà íàèë îëóð”. Î ãåéä åäèá êè, Åðìÿíèñòàí
òÿðÿôè Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí íèçàìà ñàëûíìàñû ìÿñÿëÿñèíè ÀÒßÒ-èí Ìèíñê ãðóïó ôîðìàòûíäà
ñàõëàìàëû âÿ ðÿñìè Áàêûíûí áó ìÿñÿëÿíè ùÿìèí
ôîðìàòäàí áàøãà ìöñòÿâèëÿðÿ êå÷èðìÿéÿ úÿùä
ýþñòÿðäèéèíè íÿçÿðÿ àëàðàã “ùÿãèãÿòè” (ìàðàãëûäûð, ùàíñû ùÿãèãÿòè?) áåéíÿëõàëã áèðëèéÿ ÷àòäûðìàüû áàúàðìàëûäûð.
Íþâáÿòè óüóðñóçëóüó áàðÿäÿ ïàðòèéà öçâëÿðè ãàðøûñûíäà ùåñàáàò âåðÿí Ñåðæ Ñàðêèñéàíûí
òÿëàøëû ÷ûõûøûíäàí áåëÿ íÿòèúÿ ÷ûõàðìàã îëàð êè,
Àçÿðáàéúàí òÿðÿôèíèí âÿçèôÿñè Ãàðàáàü ìÿñÿëÿñèíèí ìöçàêèðÿ ìåéäàíûíû ôÿàëèééÿòñèçëèéèíÿ
âÿ ñÿìÿðÿñèçëèéèíÿ ýþðÿ ëÿüâ åäèëìÿñÿ äÿ, ÿí
àçûíäàí úèääè òÿíãèä åäèëìÿëè îëàí Ìèíñê ãðóïó
ôîðìàòû ùöäóäëàðûíäàí êÿíàðäà ìàêñèìóì ýåíèøëÿíäèðìÿêäèð. ×öíêè áó ýöí Ìèíñê ãðóïó
ôîðìàòû Ãàðàáàü ìÿñÿëÿñèíè þðò-áàñäûð åòìÿê
âÿ ñòàòóñ-êâîíóí äÿéèøäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ
ùå÷ áèð èðÿëèëÿéèøÿ èìêàí âåðìÿìÿê ìÿãñÿäèëÿ
Éåðåâàí ö÷öí ÿëâåðèøëè äàëäàëàíàúàãäûð. Ìÿùç
áóíà ýþðÿ ÍÀÒÎ-íóí Óåëñ áÿéàííàìÿñèíèí
ãÿáóë îëóíìàñû ÿðÿôÿñèíäÿ Ñåðæ Ñàðêèñéàí Àëéàíñà öçâ þëêÿëÿðÿ “Ìèíñê ãðóïó ðèòîðèêàñû”íäàí èñòèôàäÿ åòìÿê ö÷öí éàëâàðûðäû. Àììà
àëûíìàäû. Ñåðæ Ñàðêèñéàí éóìøàã äåñÿê, ãóëàãàðäûíà âóðóëóá âÿ Àçÿðáàéúàíûí, Óêðàéíàíûí,
Ýöðúöñòàíûí, Ìîëäîâàíûí ÿðàçè áöòþâëöéö ìöäàôèÿ åäèëèá.
Ýåðè ãàéûäàí êèìè îíóí òÿúèëè ìöøàâèðÿ êå÷èðìÿñèíèí äÿ ñÿáÿáè áóäóð.
Åðìÿíèñòàí êöòëÿâè àæèîòàæ è÷èíäÿ...
Ñàðêèñéàí ùàêèìèééÿòèíèí õàðèúè ñèéàñÿòèíèí èôëàñû, äèïëîìàòèê úÿáùÿäÿ ìöøàùèäÿ åäèëÿí ÷îõñàéëû óüóðñóçëóãëàð,
õöñóñèëÿ äÿ ÍÀÒÎ-íóí Óåëñ ñàììèòèíèí íÿòèúÿëÿðè èøüàë÷û þëêÿ äàõèëèíäÿêè èñòåðèêàíû äàùà äà àðòûðûá
Åðìÿíèñòàí êöòëÿâè àæèîòàæ è÷èíäÿäèð.
Ñàðêèñéàí ùàêèìèééÿòèíèí õàðèúè ñèéàñÿòèíèí èôëàñû, äèïëîìàòèê úÿáùÿäÿ ìöøàùèäÿ åäèëÿí ÷îõñàéëû óüóðñóçëóãëàð,
úÿáùÿ õÿòòèíäÿ áàø âåðÿí ñîí ùàäèñÿëÿðäÿí ñîíðà èøüàë÷û þëêÿ äàõèëèíäÿêè èñòåðèêà Åðìÿíèñòàíûí äàëàíà äèðÿíäèéèíè
ýþñòÿðèð. Õöñóñèëÿ äÿ, Óåëñäÿ ÍÀÒÎ
Ñàììèòèíèí Éåêóí Áÿéàííàìÿñèíäÿ
Àçÿðáàéúàíûí äà ÿðàçè áöòþâëöéö, ìöñòÿãèëëèéè âÿ ñóâåðåíëèéè ìöäàôèÿ åäèëäèéè
ùàëäà, õàëãëàðûí þç ìöãÿääÿðàòûíû òÿéèí
åòìÿñè ùöãóãó ìÿñÿëÿñèíèí éåð àëìàìàñû Ñàðêèñéàí ùàêèìèééÿòèíèí íþâáÿòè
äÿôÿ òÿøâèøÿ äöøìÿñèíè øÿðòëÿíäèðèá.
Òÿñàäöôè äåéèë êè, áÿùñ îëóíàí ñàììèòäÿ íþâáÿòè çÿðáÿ àëàí Åðìÿíèñòàí ïðåçèäåíòè þëêÿñèíÿ ãàéûäàí êèìè äÿðùàë
ðÿùáÿðè îëäóüó ùàêèì Ðåñïóáëèêà ïàðòèéàñûíûí
ôþâãÿëàäÿ èúëàñûíû ÷àüûðûá. Èúëàñäà Ñåðæ Ñàðêèñéàí Àçÿðáàéúàíûí äèïëîìàòèê óüóðëàðûíû åòèðàô
åäèá.
Ýþðöíÿí îäóð êè, êöòëÿâè àæèîòàæ è÷èíäÿ îëàí
Åðìÿíèñòàí éåíè ñèéàñè áþùðàíà äîüðó ñöðöêëÿíèð. Àðòûã ïàéòàõò Èðÿâàí âÿ äèýÿð áèð ñûðà éåðëÿðäÿ Ñàðêèñéàí ÿëåéùèíÿ åòèðàç àêñèéàëàðû - ìèòèíãëÿð êå÷èðèëèð. Ìèòèíãëÿðäÿ õàðèúè ñèéàñÿòäÿêè
àðäûúûë óüóðñóçëóãëàð, þëêÿíèí ôîðïîñò êèìè ñöðÿòëÿ òÿíÿççöë åòìÿñè, ìèãðàñèéàíûí ñöðÿòëÿíìÿñè èëÿ äåìîãðàôèê áþùðàíûí äÿðèíëÿøìÿñè,
ÿùàëèíèí ñîñèàë âÿçèééÿòèíèí àüûðëàøìàñû êèìè
ìÿñÿëÿëÿð äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûð. Áèð ñþçëÿ, ùàêèìèééÿòëÿ âÿòÿíäàøëàð àðàñûíäàêû ó÷óðóì äÿðèíëÿøìÿêäÿäèð.
Éåðè ýÿëìèøêÿí, åêñïåðòëÿð Åðìÿíèñòàíû òîòàë
áþùðàíà ñöðöêëÿéÿúÿê éåíè èãòèñàäè ïðîáëåìëÿðäÿí õÿáÿð âåðèðëÿð. Áåëÿ êè, éàõûí ìöääÿòäÿ áó
þëêÿäÿ ÿðçàã âÿ ãåéðè-ÿðçàã ìÿùñóëëàðûíûí êöòëÿâè øÿêèëäÿ áàùàëàøìàñû ýþçëÿíèëèð. Åðìÿíè
åêñïåðòëÿð éàõûí çàìàíëàðäà þëêÿíèí èäõàë åòäèéè 7000 àääà ìÿùñóëóí ãèéìÿòèíèí áàùàëàøàúàüûíû áèëäèðèðëÿð. “Ìÿëóìàòëû âÿòÿíäàøëàð áèðëèéè”
ãåéðè-ùþêóìÿò òÿøêèëàòûíûí ðÿùáÿðè Ãðàéð Ìàíóêéàíûí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, Åðìÿíèñòàíûí, èëê íþâáÿäÿ, Àâðîïà þëêÿëÿðèíäÿí èäõàë åòäèéè ìÿùñóëëàðûí áàùàëàøìàñû ýþçëÿíèëèð. Áó äþâëÿòèí èäõàë
åòäèéè ìàëëàðûí 75 ôàèçè Àâðîïà þëêÿëÿðèíèí, 25
ôàèçè èñÿ ÌÄÁ-íèí ïàéûíà äöøöð. Áàùàëàøìàéà
òÿñèð åäÿúÿê àìèëëÿðäÿí áèðè áåíçèíèí ãèéìÿòèíèí ÿí àç 5 ôàèç àðòàúàüûäûð.
Ãèéìÿò àðòûìû èëÿ áàüëû ïðîãíîçëàðû Åðìÿíèñòàíûí ñàáèã èãòèñàäèééàò íàçèðè Âàãðàì Àâàíåñéàí äà òÿñäèãëÿéèá. “Ìÿëóìàòëû âÿòÿíäàøëàð
áèðëèéè” ãåéðè-ùþêóìÿò òÿøêèëàòûíûí ðÿùáÿðè
Ãðàéð Ìàíóêéàí êÿíä òÿñÿððöôàòû ìÿùñóëëàðûíûí ãèéìÿòèíèí áàùàëàøàúàüûíûí äà ãà÷ûëìàç
ïðîñåñ îëäóüóíó äåéèá. Î ãåéä åäèá êè, Åðìÿíèñòàíûí éöðöòäöéö õàðèúè ñèéàñÿò íþâáÿòè äÿôÿ
þëêÿíèí èãòèñàäè äóðóìóíà ìÿíôè òÿñèð ýþñòÿðÿúÿê âÿ áó, èëê íþâáÿäÿ, þëêÿäÿ ýöíäÿëèê òÿëÿáàò
ìÿùñóëëàðûíûí ãèéìÿòèíèí ãàëõìàñû èëÿ
ìöøàéèÿò îëóíàúàã. Éåíè áàùàëàøìà
äàëüàñû Åðìÿíèñòàíäà îíñóç äà ýöúëö
îëàí ìèãðàñèéà ïðîñåñèíè äàùà äà ñöðÿòëÿíäèðÿúÿê âÿ äîòàñèéà ùåñàáûíà ôîðìàëàøàí þëêÿ áöäúÿñèíè áîøàëäàúàã,
èãòèñàäèééàòû èñÿ äàùà äà èôëèú âÿçèééÿòèíÿ ñàëàúàã.
Áåëÿ îëàí ùàëäà, äÿðèí èãòèñàäè òÿíÿççöë âÿ õàîñ èíñàíëàðûí ùÿéàò øÿðàèòèíè îëäóãúà ÷ÿòèíëÿøäèðäèéè ö÷öí åêñïåðòëÿð èøüàë÷û þëêÿäÿ ñîñèàë èíãèëàá ÷àüûðûøëàðûíûí àêòóàëëàøäûüûíû áèëäèðèðëÿð. Áóíäàí áàøãà, èãòèñàäè âÿçèééÿòèí àüûð îëìàñûíûí ôîíóíäà úàðè èëäÿ Åðìÿíèñòàíäà âÿòÿíäàøëàðûí ìèãðàñèéàñû äàùà äà
ñöðÿòëÿíèá, þëêÿ éåíè äåìîãðàôèê ïðîáëåìëÿðëÿ ãàðøû-ãàðøûéà ãàëûá. Áàøëûúàñû
èñÿ áóäóð êè, ìèãðàíòëàðûí ÿñàñ ùèññÿñèíè ÿìÿê
ãàáèëèééÿòëè ÿùàëè òÿøêèë åäèð. Áó úöð ìèãðàñèéà
òåíäåíñèéàñû Åðìÿíèñòàíû úèääè äåìîãðàôèê
áþùðàíà ñöðöêëÿéèð.
Áåëÿëèêëÿ, Åðìÿíèñòàíûí ùàçûðêè äóðóìó îëäóãúà àúûíàúàãëûäûð: êÿñêèí äàõèëè áþùðàí âÿ
õàðèúè ñèéàñÿòèí òîòàë èôëàñû. Õàðèúè ñèéàñÿòäÿ åäèëÿí ìàíåâðëÿð èñÿ ùå÷ áèð íÿòèúÿ âåðìèð, ÿêñèíÿ,
èøüàë÷û þëêÿ ìÿíôè èìèúè èëÿ äàëàíà äèðÿíèð. Ìÿùç
ðåýèîíàë ìèãéàñäà áàø âåðÿí ñîí ùàäèñÿëÿð áèð
ìöääÿò þíúÿ Àâðîïà èëÿ Ðóñèéà àðàñûíäà ìàíåâð åòäèéè ñþéëÿíèëÿí Åðìÿíèñòàíûí íÿèíêè
ìöñòÿãèë äþâëÿò îëìàäûüûíû, ùÿòòà ùàçûðêû äþíÿìäÿ, ñàäÿúÿ, ùÿðáè áàçà, éàõóä ãóáåðíèéà
ñÿúèééÿñè äàøûäûüûíû áèð äàùà òÿñäèãëÿäè. Ñîí
âàõòëàð åðìÿíè åêñïåðòëÿðè, ùÿì÷èíèí, èøüàë÷û þëêÿíèí ìåäèàñû äà Åðìÿíèñòàíûí “ôîðïîñò” êèìè
÷ûõûø åòäèéèíè õöñóñè îëàðàã áÿéàí åäèðëÿð âÿ þëêÿëÿðèíèí ýÿëÿúÿéèíèí ãåéðè-ìöÿééÿí îëäóüóíó
áèëäèðèðëÿð.
ÍÓÐËÀÍ
http://www.yeniazerbaycan.com
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ìÿãàëÿ ÊÈÂÄÔ-íèí ìàëèééÿ äÿñòÿéè èëÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí äöíéà áèðëèéèíÿ èíòåãðàñèéàñû, ðåýèîí þëêÿëÿðè âÿ äèýÿð äþâëÿòëÿðëÿ,
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè” èñòèãàìÿòè öçðÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùàçûðëàíìûøäûð
Ïàêèñòàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñû ùÿð çàìàí Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíö äÿñòÿêëÿéèð
Áó þëêÿíèí áèð ñûðà àïàðûúû ìÿòáóàò îðãàíëàðûíäà Äàüëûã
Ãàðàáàü ùÿãèãÿòëÿðèíÿ ùÿñð îëóíìóø ìÿãàëÿëÿð äÿðú åäèëèá
(ÿââÿëè þòÿí ñàéûìûçäà)
2010-úó èëèí ìàðòûíäà Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéèíèí
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè Ïàêèñòàí Èñëàì
Ðåñïóáëèêàñûíäà ñÿôÿðäÿ îëóá. Ñÿôÿð
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè Åëåêòðîí Îïòèê Úèùàçëàð çàâîäó, Ïàêèñòàí ñèëàù-ñóðñàò êîìïëåêñè, Òàêñèëà Àüûð Ñÿíàéå çàâîäó,
Êàìðà Àâèàñèéà Êîìïëåêñè, ÀÅÐÎ
øèðêÿòè, ùÿì÷èíèí, Ìèëëè Ðàäèî Òåëåãðàô Êîðïîðàñèéàñûíûí ôÿàëèééÿòè âÿ
ìÿùñóëëàðû èëÿ òàíûø îëóáëàð. 2010-úó
èëèí àïðåëèíäÿ èñÿ þëêÿìèçäÿ ñÿôÿðäÿ
îëàí Ïàêèñòàíûí êå÷ìèø ìöäàôèÿ êàòèáè Ñÿéèä ßòùàð ßëèíèí áàø÷ûëûã åòäèéè
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ
òÿðÿôèíäÿí ãÿáóë åäèëèá. Ýþðöøäÿ þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðèí óüóðëà èíêèøàô åòäèéèíè âóðüóëàéàí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ÿìÿêäàøëûüûìûçûí âÿ òÿðÿôäàøëûã ÿëàãÿëÿðèìèçèí ñÿâèééÿñèíèí ðàçûëûã äîüóðäóüóíó áèëäèðèá.
Þëêÿñèíèí Àçÿðáàéúàí èëÿ ÿëàãÿëÿðèíèí óüóðëà èíêèøàô åòäèéèíè äåéÿí
Ïàêèñòàíûí ìöäàôèÿ êàòèáè Ñÿéèä ßòùàð ßëè þëêÿëÿðèìèçèí áåéíÿëõàëã ôîðóìëàðäà áèð-áèðèíèí ìþâãåëÿðèíè äàèì
äÿñòÿêëÿìÿëÿðèíèí þíÿìèíè ãåéä
åäèá. Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí Àçÿðáàéúàí ö÷öí ÿí öìäÿ ìÿñÿëÿ îëäóüóíó
âóðüóëàéàí ãîíàã ìÿùç áóíóíëà
áàüëû Ïàêèñòàíûí Åðìÿíèñòàíû òàíûìàäûüûíû áèëäèðèá.
Èêè þëêÿ àðàñûíäà èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûã äà éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ èíêèøàô
åòìÿêäÿäèð. Èãòèñàäè ÿëàãÿëÿðèí äàùà
äà èíêèøàô åòäèðèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ éàðàäûëìûø Ùþêóìÿòëÿðàðàñû Áèðýÿ Êîìèññèéàíûí èíäèéÿäÿê äþðä èúëàñû êå÷èðèëèá.
Áèð ñþçëÿ, ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð êè,
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû èëÿ Ïàêèñòàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñû àðàñûíäà ÿëàãÿëÿð ñòðàòåæè òÿðÿôäàøëûã ñÿâèééÿñèíÿ
÷àòûá âÿ áóíäàí ñîíðà äà þëêÿëÿð àðàñûíäà ôîðìàëàøàí ìåùðèáàí äîñòëóã
âÿ ñûõ ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðèíèí äàùà
éöêñÿê çèðâÿéÿ ÷àòìàñû ö÷öí ýåíèø
èìêàíëàð âÿ áþéöê ïîòåíñèàë ìþâúóääóð. Èêè þëêÿ àðàñûíäà ùóìàíèòàð ñàùÿäÿ ÿëàãÿëÿð äàùà éöêñÿê ñÿâèééÿ-
Êàìàë Àáäóëëàíûí “Éàðûì÷ûã ÿëéàçìà”
êèòàáû èòàëéàí äèëèíäÿ ÷àïäàí ÷ûõûá
Ýþðêÿìëè Àçÿðáàéúàí éàçû÷ûñû Êàìàë Àáäóëëàíûí “Éàðûì÷ûã ÿëéàçìà” êèòàáû èòàëéàí äèëèíäÿ
÷àïäàí ÷ûõûá.
Äàíèåëå Ôðàíçîíèíèí òÿðúöìÿ åòäèéè
êèòàáäà “Þí ñþç”öí
ìöÿëëèôè ýþðêÿìëè éàçû÷û âÿ òàðèõ÷è, Ôëîðåíñèéà Óíèâåðñèòåòèíèí ïðîôåññîðó Ôðàíêî
Êàðäèíè, ðåäàêòîðó èñÿ ïðîôåññîð Ìèêåëå Áåðíàðäèíèäèð.
Áó ÿñÿðäÿ Êàìàë Àáäóëëà “Äÿäÿ Ãîðãóä” ùåêàéÿòëÿðèíèí
èëê âÿ éàðûì÷ûã ëàéèùÿñèíè ÿêñ åòäèðèá. Ðîìàíäà ÂÛÛÛ ÿñðäÿí
ÕÂ ÿñðÿäÿê îüóç åëè òàéôàëàðûíûí ùÿéàòû èëÿ áàüëû ìàðàãëû ìÿãàìëàð éåð àëûá.
“Ñàíäðî Òåòè” íÿøðèééàò åâèíäÿ ÷àïäàí ÷ûõàí êèòàáûí “Þí
ñþç”öíäÿ ïðîôåññîð Ôðàíêî Êàðäèíè ðîìàíûí èòàëèéàëû îõóúóëàð òÿðÿôèíäÿí áÿéÿíèëÿúÿéèíÿ ÿìèíëèéèíè âóðüóëàéûá.
ÀÐÝÒÌØ-ÿ öçâ
òÿøêèëàòëàðûí ðÿùáÿðëÿðè ö÷öí
òÿäðèñ ïðîãðàìûíà ñòàðò âåðèëèá
Äöíÿí Ëÿíêÿðàí øÿùÿðèíäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ýÿíúëÿð Òÿøêèëàòëàðû
Ìèëëè
Øóðàñû
(ÀÐÝÒÌØ) òÿðÿôèíäÿí ãóðóìóí öçâö îëàí ýÿíúëÿð
òÿøêèëàòëàðûíûí ðÿùáÿðëÿðè
âÿ ôÿàë ýÿíúëÿðäÿí èáàðÿò
80 íÿôÿðèí èøòèðàêû èëÿ Ïàéûç Àêàäåìèéàñû ñòàðò ýþòöðöá. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû
Ýÿíúëÿð âÿ Èäìàí Íàçèðëèéèíèí äÿñòÿéè èëÿ êå÷èðèëÿí òÿäáèð
ÀÐÝÒÌØ-íèí öçâö îëàí ýÿíúëÿð òÿøêèëàòëàðûíûí ðÿùáÿðëèéèíèí
èøòèðàêû èëÿ òÿøêèë îëóíàí ÃÈÄÀ (ÃÙÒ Èäàðÿåòìÿ Àêàäåìèéàñû)
Ïàéûç Àêàäåìèéàñû âÿ èíòåðíåòäÿí ôÿàë èñòèôàäÿ åäÿí ýÿíúëÿð,
ýÿíú æóðíàëèñòëÿð, áëîããåðëÿð âÿ äèçàéíåðëÿðèí èøòèðàêû èëÿ òÿøêèë
îëóíàí “Õÿòäÿ” Ïàéûç Àêàäåìèéàñûíäàí èáàðÿòäèð.
Ñåíòéàáðûí 12-äÿê äàâàì åäÿúÿê òÿäáèð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ èøòèðàê÷ûëàð ÃÙÒ èäàðÿåäèëìÿñè, ëàéèùÿ èäàðÿåäèëìÿñè âÿ èíòåðíåòäÿí äöçýöí èñòèôàäÿ áëîêëàðûíà äàõèë îëàí 20-éÿ éàõûí
ìþâçóíó ÿùàòÿ åäÿí òÿäðèñ ïðîãðàìûíäà èøòèðàê åäÿúÿêëÿð.
Òÿëèì-òÿäðèñ ïðîãðàìû çàìàíû ÿùàòÿ îëóíìóø ìþâçóëàðäà
áèëèêëÿðèí àðòûðûëìàñû ìÿãñÿäè èëÿ áèð ÷îõ ïðàêòèêè ìÿøüÿëÿëÿð
òÿøêèë îëóíàúàã.
Òÿñèñ÷è
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Áàø ðåäàêòîð:
Ùèêìÿò ÁÀÁÀÎÜËÓ
äÿ èíêèøàô åäèá. Ïàêèñòàí ùþêóìÿòè
òÿðÿôèíäÿí Åðìÿíèñòàíûí Àçÿðáàéúàíà òÿúàâöçö íÿòèúÿñèíäÿ éàðàíìûø
âÿçèééÿòëÿ ÿëàãÿäàð äÿôÿëÿðëÿ ãà÷ãûí
âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðèìèçÿ ùóìàíèòàð éàðäûìëàð ýþñòÿðèëèá. Èíäèéÿäÿê
Ïàêèñòàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñû àçÿðáàéúàíëû ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðÿ êþìÿê ìÿãñÿäèëÿ ýåéèì âÿ äÿðìàíäàí èáàðÿò 25 òîíäàí àðòûã ùóìàíèòàð éàðäûì ýþñòÿðèá. Åéíè çàìàíäà,
2005-úè èëäÿ Ïàêèñòàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñûíäà áàø âåðìèø äÿùøÿòëè çÿëçÿëÿ
íÿòèúÿñèíäÿ çÿðÿð ÷ÿêìèø èíñàíëàðà
éàðäûì åòìÿê ìÿãñÿäèëÿ Àçÿðáàéúàí
Ùþêóìÿòè òÿðÿôèíäÿí Ïàêèñòàí Èñëàì
Ðåñïóáëèêàñûíà ÿëàâÿ îëàðàã áèð ìèëéîí ÀÁØ äîëëàðû éàðäûì åäèëèá. Äàùà
þíúÿ èñÿ 500 ìèí ÀÁØ äîëëàðû âÿ çÿðóðè ëÿâàçèìàòëàðëà äîëó òÿééàðÿ ôÿëàêÿò çîíàñûíà ýþíäÿðèëìèøäè. Áóíäàí
áàøãà, Ïàêèñòàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñû
Õîúàëû ôàúèÿñèíè ñîéãûðûìû êèìè òàíûéûá. Áåëÿ êè, Ïàêèñòàí Ñåíàòû Àçÿðáàéúàíûí Õîúàëû øÿùÿðèíäÿ áàø âåðìèø ùàäèñÿëÿðèí ñîéãûðûìû êèìè òàíûíìàñû èëÿ áàüëû ãÿòíàìÿ ãÿáóë åäèá.
Ñÿíÿääÿ ýþñòÿðèëèð êè, Ñåíàò Àçÿðáàéúàí ÿðàçèëÿðèíèí åðìÿíèëÿð òÿðÿôèíäÿí èøüàëûíû âÿ 1992-úè èëèí ôåâðàëûíäà
åðìÿíè ñèëàùëû áèðëÿøìÿëÿðè òÿðÿôèíäÿí
òþðÿäèëÿí ñîéãûðûìûíû ïèñëÿéèð. Ñåíàò
áèð äàùà Àçÿðáàéúàí ÿðàçèëÿðèíèí òîõóíóëìàçëûüûíû òÿñäèãëÿéèð âÿ îíóí
áåéíÿëõàëã ÷ÿð÷èâÿäÿ ãÿáóë îëóíìóø
ñÿðùÿäëÿðèíè òàíûéûð.
Âóðüóëàìàã ëàçûìäûð êè, Àçÿðáàéúàí-Ïàêèñòàí ìöíàñèáÿòëÿðè äîñò þëêÿäÿ äÿ éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿáëèü îëóíóð. Ìÿñÿëÿí, þòÿí èëèí èéóíóíäà Ïàêèñòàíûí íöôóçëó èíýèëèñäèëëè “Ïàêèñòàí
Îáñåðâåð” ãÿçåòèíäÿ “Àçÿðáàéúàí
Ïàêèñòàíäà ùóìàíèòàð ôÿàëèééÿòèíè
ýåíèøëÿíäèðèð” ñÿðëþâùÿëè ìÿãàëÿ äÿðú
åäèëèá. Ìÿãàëÿäÿ Àçÿðáàéúàíûí Ïàêèñòàíäà ùÿéàòà êå÷èðäèéè ùóìàíèòàð
ëàéèùÿëÿðèí ýåíèøëÿíäèðèëäèéè áèëäèðèëèá.
Âóðüóëàíûá êè, ëàéèùÿëÿð ñÿùèééÿ, òÿùñèë âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðè ÿùàòÿ åäèð. Éàçûäà Àçÿðáàéúàíûí Ïàêèñòàíäàêû ñÿôèðè
Äàøãûí Øèêàðîâóí ñåíàòîðëàð Ùàúû
Ãóëàì âÿ Ùàúû Àäèëèí äÿâÿòè èëÿ Äöíéà Ãàí Äîíîðó Ýöíö èëÿ áàüëû êå÷èðè-
ëÿí òÿäáèðäÿ èøòèðàê åòìÿê ö÷öí Õàéáåð Ïàõòóíõâà ÿéàëÿòèíèí Ïåøàâàð øÿùÿðèíÿ ñÿôÿð åòäèéè ãåéä åäèëèá. Áèëäèðèëèá êè, “Ùÿð áèð äîíîð ãÿùðÿìàíäûð”
äåâèçè àëòûíäà êå÷èðèëÿí òÿäáèðèí ìÿãñÿäè èúòèìàèééÿòèí äèããÿòèíè êþíöëëö
äîíîðëàðûí ôÿäàêàðëûãëàðûíà úÿëá åòìÿê îëóá. Ìÿãàëÿíèí ìöÿëëèôè éàçûð êè,
ãàí õÿñòÿëèêëÿðèíäÿí ÿçèééÿò ÷ÿêÿí
õÿñòÿëÿðèí ìöàëèúÿñè èëÿ ìÿøüóë îëàí
Ùÿìçÿ Õåéðèééÿ Ôîíäóíäà ÷ûõûø
åäÿí Ä.Øèêàðîâ ãóðóìóí ýþðäöéö èøëÿðè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèá. Äèïëîìàò
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð
ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè, ÓÍÅÑÚÎ-íóí âÿ ÈÑÅÑÚÎ-íóí õîøìÿðàìëû
ñÿôèðè, Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí àäûíäàí Ùÿìçÿ Ôîíäóíóí òÿñèñ÷èñè Èúàç ßëè Õàíà õöñóñè
ãàíêþ÷öðìÿ âÿ êè÷èê ëàáîðàòîðèéà èëÿ
òÿúùèç îëóíìóø “Ñóçóêè” ìàðêàëû òÿúèëè òèááè éàðäûì àâòîìîáèëè âÿ èêè ìèí
ÿäÿä ãàíêþ÷öðìÿ ïàêåòèíè òÿãäèì
åäèá. Ìÿãàëÿäÿ ãåéä åäèëèá êè, Ä.Øèêàðîâ Ïåøàâàðà ñÿôÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
Õàéáåð Ýþç Ôîíäóíäà îëóá, áó òÿøêèëàòûí íÿçäèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí ýþç
êëèíèêàñûíûí éåíè êîðïóñóíóí òÿìÿëãîéìà ìÿðàñèìèíäÿ èøòèðàê åäèá. Ñÿôèð Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó àäûíäàí
Õàéáåð Ýþç Ôîíäóíà ìàääè éàðäûì
òÿãäèì åäèá. Éàçûäà ãåéä îëóíóá êè,
ìÿðàñèìäÿ èøòèðàê åäÿí ñåíàòîð Ùàúû
Ãóëàì ßëè âÿ Õàéáåð Ýþç Ôîíäóíóí
ñÿäðè Ìàëèê Ìÿùÿììÿä ßëè Ìåùðèáàí
õàíûì ßëèéåâàéà ýþñòÿðäèéè éàðäûìà
ýþðÿ ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá, áó éàðäûì íÿòèúÿñèíäÿ áèð ÷îõ èìêàíñûç èíñàíëàðûí øÿôà òàïàúàãëàðû âóðüóëàíûá.
Áó èëèí éàíâàð àéûíäà èñÿ Ïàêèñòàíûí
Õàéáåð Ïàõòóíõâà ßéàëÿòèíèí Ïåøàâàð øÿùÿðèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí Õàéáåð Ýþç Ôîíäóíóí êëèíèêàñûíäà Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè, ÓÍÅÑÚÎíóí âÿ ÈÑÅÑÚÎ-íóí õîøìÿðàìëû ñÿôèðè, Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Ìåùðèáàí
ßëèéåâàíûí äÿñòÿéè èëÿ èíøà åäèëìèø
êèøè âÿ ãàäûíëàð ö÷öí ýþçëÿìÿ îòàãëàðûíûí à÷ûëûøû ìÿðàñèìè êå÷èðèëèá.
Àçÿðáàéúàíûí Ïàêèñòàíäàêû ñÿôèðè
Äàøãûí Øèêàðîâ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîí-
äóíóí ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí õàíûì
ßëèéåâàíûí Àçÿðáàéúàíäà âÿ õàðèúè
þëêÿëÿðäÿ ùÿéàòà êå÷èðäèéè óüóðëó ëàéèùÿëÿð áàðÿäÿ ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèá.
Áèëäèðèëèá êè, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó òÿðÿôèíäÿí Ïàêèñòàíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
ñèëñèëÿ ùóìàíèòàð éàðäûìëàð ïðîãðàìû
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Õàéáåð Ïàõòóíõâà ÿéàëÿòèíäÿ Ùåïàòèò Á âèðóñóíà ãàðøû ïåéâÿíä êàìïàíèéàñû, à÷ûã öðÿê ÿìÿëèééàòëàðû àïàðûëûá, ÿéàëÿòèí êëèíèêàëàðûíäà ñåðåáðàë èôëèúèí ìöàéèíÿñè, Ïàêèñòàí-ßôãàíûñòàí ñÿðùÿäè áîéó ïóëñóç
ãàíêþ÷öðìÿ òÿøêèë åäèëèá, ýþç êëèíèêàñûíûí òèêèíòèñèíÿ ìàääè éàðäûì ýþñòÿðèëèá. Ùÿì÷èíèí, 2012-2013-úö èëëÿðäÿ
Ãóðáàí áàéðàìûíäà âÿ Ðàìàçàí
àéûíäà ÿéàëÿòèí ìöõòÿëèô áþëýÿëÿðèíäÿ
ùóìàíèòàð ëàéèùÿëÿð èúðà îëóíóá.
Òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí Õàéáåð Ýþç
Ôîíäóíóí èäàðÿ ùåéÿòèíèí ñÿäðè Ùàúû
Ìÿùÿììÿä Ùÿëèì Úàí Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè, Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâàéà ýþñòÿðäèéè äèããÿò âÿ ãàéüûéà
ýþðÿ äÿðèí ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá.
Ãåéä îëóíóá êè, ÿéàëÿòèí èìêàíñûç
àäàìëàðûíà ýþñòÿðèëÿí áó äèããÿò
Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí ùóìàíèñòëèéèíèí, Èñëàì äÿéÿðëÿðèíÿ ñàäèãëèéèíèí,
ùÿì÷èíèí, õàëãëàðûìûç àðàñûíäà ìÿùÿááÿòèí ýþñòÿðèúèñèäèð. Áèëäèðèëèá êè,
ìöàñèð àâàäàíëûãëà òÿúùèç îëóíìóø
êëèíèêàäà Ïàêèñòàíûí àïàðûúû îôòàëìîëîãëàðû ÷àëûøûð âÿ áóðàäà ìèíëÿðëÿ èìêàíñûç èíñàíà ïóëñóç òèááè õèäìÿò
ýþñòÿðèëèð.
Éóõàðûäà äà âóðüóëàäûüûìûç êèìè,
Ïàêèñòàí Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí,
Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëè
ìÿñÿëÿñèíäÿ äàèìà þëêÿìèçèí ùàãëû
ìþâãåéèíè ìöäàôèÿ åäèð. Âÿ Ïàêèñòàíäà Õîúàëû ñîéãûðûìû èëÿ áàüëû íþâáÿòè áÿéàííàìÿíèí ãÿáóë åäèëìÿñè
äÿ äåéèëÿíëÿðè òÿñäèã åäèð. Ìÿëóìàò
ö÷öí áèëäèðÿê êè, Ïàêèñòàí Ñåíàòû ñÿäðèíèí ìöàâèíè, Ñåíàòûí êîìèòÿ ñÿäðëÿðè, ÿéàëÿòëÿðèí ãàíóíâåðèúè âÿ èúðà îðãàíëàðûíûí ðÿùáÿðëÿðè, ñàáèã íàçèðëÿð,
èñòåôàäà îëàí îðäó ýåíåðàëëàðû, àäìèðàëëàð, òàíûíìûø ùöãóãøöíàñëàð, æóðíàëèñòëÿð âÿ àëèìëÿð äÿ äàõèë îëìàãëà 100
Èòàëèéàíûí áèð ñûðà õÿáÿð ñàéòëàðûíäà
Àçÿðáàéúàí ñÿôèðèíèí ìöñàùèáÿñè éåðëÿøäèðèëèá
Èòàëèéàíûí ÀÝÈ õÿáÿð àýåíòëèéèíèí
ñàéòûíäà âÿ “Íîòèçèå Ýåîïîëèòèúùå” èíôîðìàñèéà ïîðòàëûíäà Àçÿðáàéúàíûí áó þëêÿäÿêè ñÿôèðè Âàãèô Ñàäûãîâóí ìöñàùèáÿñè éåðëÿøäèðèëèá.
Ñÿôèð ìöñàùèáÿéÿ Àçÿðáàéúàí ãàçûíû Àâðîïàéà ÷àòäûðàúàã ÒÀÏ ëàéèùÿñèíèí
ÿùÿìèééÿòè ùàããûíäà äàíûøìàãëà áàøëàéûð. Î äåéèð êè, Èòàëèéà ùþêóìÿòèíèí ëàéèùÿ èëÿ áàüëû êå÷ÿí ùÿôòÿ âåðäèéè ìöñáÿò ãÿðàð Àâðîïàíûí åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí åäèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ âàúèá àääûìäûð. “Èòàëèéàíûí Áàø íàçèðè
Ìàòòåî Ðåíçèíèí úàðè àé Áàêûéà ñÿôÿðè
íÿçÿðäÿ òóòóëóá. Ñÿôÿð çàìàíû Áàø
íàçèð ÒÀÏ ëàéèùÿñèíèí ðåàëëàøìàñû öçðÿ ýåíèøìèãéàñëû èøëÿðèí áàøëàíìàñû,
åëÿúÿ äÿ “ßñðèí ìöãàâèëÿñè”íèí èìçàëàíìàñûíûí 20 èëëèéè èëÿ áàüëû Áàêûäà
êå÷èðèëÿúÿê ðÿñìè òÿäáèðäÿ èøòèðàê
åäÿúÿê. Òÿäáèðäÿ ÒÀÏ, åëÿúÿ äÿ “Úÿíóá” ãàç äÿùëèçèíèí äèýÿð âàúèá òÿðêèá
ùèññÿñè ñàéûëàí Òðàíñ-Àíàäîëó ãàç
áîðó êÿìÿðè ëàéèùÿñèíèí èøòèðàê÷ûñû
îëàí áöòöí þëêÿëÿðèí, ùÿì÷èíèí ìöõòÿëèô åíåðæè øèðêÿòëÿðèíèí íöìàéÿíäÿëÿðè èøòèðàê åäÿúÿê”, - äåéÿ ñÿôèð áèëäèðèð.
Àçÿðáàéúàí-Àâðîïà Èòòèôàãû (ÀÈ) ìöíàñèáÿòëÿðèíäÿí äàíûøàí Â.Ñàäûãîâ
ãåéä åäèð êè, þëêÿìèç èëÿ áó âàúèá ãóðóì
àðàñûíäà ùÿð çàìàí éàõøû ÿëàãÿëÿð îëóá.
Àçÿðáàéúàíûí ùÿëÿ ÕÛÕ ÿñðäÿí åòèáàðÿí
åíåðæè ñÿíàéåñèíèí ñöðÿòëè èíêèøàôûíà ýþðÿ äèýÿð þëêÿëÿðäÿí ôÿðãëÿíìÿñè ùÿð çàìàí Àâðîïàíûí äèããÿòèíè úÿëá åäèá.
Ìöõòÿëèô Àâðîïà þëêÿëÿðèíäÿí Àçÿðáàéúàíà ýÿëÿí èø àäàìëàðû ùÿì èãòèñàäè-òèúàðè, ùÿì äÿ ìÿäÿíè ÿëàãÿëÿðèí éåíè ñÿâèééÿäÿ ãóðóëìàñûíà âÿ èíêèøàôûíà òþùôÿ
âåðèðëÿð. Ñÿôèð äåéèá: “Áó ýöí Àçÿðáàéúàí ÀÈ-íèí öçâö îëàí þëêÿëÿðëÿ èêèòÿðÿôëè, åëÿúÿ äÿ “Øÿðã òÿðÿôäàøëûüû”
Ïðîãðàìû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ÷îõòÿðÿôëè
ÿìÿêäàøëûã åäèð. ÀÈ èëÿ ìöíàñèáÿòëÿðèìèçèí ôîðìàëàøìàñûíäà Èòàëèéà ìöùöì ðîë îéíàéûð. Áó áàõûìäàí, Àçÿð-
www.yeniazerbaycan.com
ìàèë@yeniazerbaycan.úîì
Öíâàí: Áàêû - AZ-1000, Öçåéèð Ùàúûáÿéîâ - 66
Òåëåôîíëàð:
498-78-03, 498-82-21
498-81-24, 498-19-84
áàéúàí-Èòàëèéà ÿëàãÿëÿðè áèçèì ö÷öí
âàúèáäèð. Éöçëÿðëÿ Èòàëèéà øèðêÿòè ùàçûðäà Àçÿðáàéúàíäà òèêèíòè, òóðèçì, ÈÊÒ,
èíôðàñòðóêòóð, ìåìàðëûã âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿéÿ ìàðàãëûäûð. Áó ñåêòîðëàðäà Èòàëèéà òÿúðöáÿñèíäÿí éàðàðëàíìàã éàõøû íÿòèúÿëÿð
âåðÿ áèëÿð. Áèç òÿêúÿ åíåðæè ñåêòîðóíäà äåéèë, äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ äÿ ãàçàíäûüûìûç óüóðëàðû íöìàéèø åòäèðìÿê íèééÿòèíäÿéèê”.
Àçÿðáàéúàí èëÿ Èòàëèéà àðàñûíäà ìÿäÿíèééÿò ñàùÿñèíäÿ ÿëàãÿëÿðèí ÿùÿìèééÿòèíè âóðüóëàéàí Â.Ñàäûãîâ äèããÿòÿ
÷àòäûðûá êè, áó èñòèãàìÿòäÿ áèð ÷îõ ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Úàðè èë ñåíòéàáðûí
12-äÿ Èòàëèéàíûí Âåðîíà øÿùÿðèíäÿêè
äöíéà øþùðÿòëè “Àðåíà Äè Âåðîíà” îïåðà
âÿ ñèìôîíèê ìóñèãèñè àìôèòåàòðûíäà èëê
äÿôÿ îëàðàã êå÷èðèëÿúÿê Àçÿðáàéúàí ìóñèãèëÿðèíäÿí èáàðÿò êîíñåðò äÿ áóíëàðäàí
áèðèäèð. Êîíñåðòäÿ Àçÿðáàéúàíûí Õàëã
àðòèñòè Éàë÷ûí Àäûýþçÿëîâóí äèðèæîðëóüó
èëÿ Èòàëèéàíûí òàíûíìûø ñèìôîíèê îðêåñòðè
“Îðúùåñòðà Ûòàëèàíà äåë Úèíåìà” âÿ “ÃàÈndeks: 67100
Lisenziya: N-B-317
Òèðàæ:
6074
“Êàïèòàë Áàíê”ûí Íÿðèìàíîâ ðàéîí ôèëèàëû
ù/ù - 33080019443900419109
êîä - 200093
ÂÞÅÍ - 1500486601
ðàáàü” ìóüàì òðèîñó, õàëã àðòèñòëÿðè
Ìÿíñóì Èáðàùèìîâ, Àéýöí Áàéðàìîâà
âÿ Àçÿð Ðçàçàäÿ Àçÿðáàéúàí êëàññèê
ìóñèãèñèíèí áÿíçÿðñèç ÿñÿðëÿðèíè âÿ
ÓÍÅÑÚÎ-íóí Ãåéðè-Ìàääè Ìÿäÿíè Èðñ
Ñèéàùûñûíà äàõèë åäèëìèø Àçÿðáàéúàíûí
ìóüàì ñÿíÿòèíèí ýþçÿë íöìóíÿëÿðèíè
òÿãäèì åäÿúÿêëÿð. Òÿäáèðèí ÷îõñàéëû òàìàøà÷ûëàðû ñûðàñûíäà êîíñåðòèí õöñóñè
ãîíàüû ãèñìèíäÿ Èòàëèéàíûí ìÿøùóð ìöüÿííèñè Àëáàíî Êàððèçè äÿ îëàúàã. Àçÿðáàéúàíûí Ìÿäÿíèééÿò âÿ Òóðèçì Íàçèðëèéèíèí òÿøêèëàò÷ûëûüû âÿ Èòàëèéàäàêû ñÿôèðëèéèí äÿñòÿéè èëÿ êå÷èðèëÿúÿê áó êîíñåðò þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà éàõûí ìÿäÿíè ÿëàãÿëÿðèí ïàðëàã íöìóíÿëÿðèíäÿí áèðè îëàúàã.
Ñÿôèð âóðüóëàéûð êè, úàðè èëèí èéóëóíäà
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè
Èëùàì ßëèéåâèí Èòàëèéàéà ðÿñìè ñÿôÿðè
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ áèð ÷îõ èñòèãàìÿòëÿðäÿ, î
úöìëÿäÿí ìÿäÿíèééÿò ñàùÿñèíäÿ ìöíàñèáÿòëÿðèí äàùà äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè
äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ îëóá. Ñÿôÿð çàìàíû
ãÿáóë îëóíìóø “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû èëÿ Èòàëèéà Ðåñïóáëèêàñû àðàñûíäà
ñòðàòåæè òÿðÿôäàøëûã ùàããûíäà Áèðýÿ Áÿéàííàìÿ”äÿ äÿ ìÿäÿíè ÿëàãÿëÿðèí äÿðèíëÿøäèðèëìÿñèíèí âàúèáëèéè âóðüóëàíûá.
Ùÿð èêè þëêÿäÿ ãàðøûëûãëû øÿêèëäÿ êîíñåðòëÿðèí âÿ ñÿðýèëÿðèí òÿøêèë åäèëìÿñè, ìöõòÿëèô ìÿäÿíè òÿäáèðëÿðèí áèðýÿ êå÷èðèëìÿñè
Àçÿðáàéúàí-Èòàëèéà ìÿäÿíè ÿëàãÿëÿðèíèí
ùÿìèøÿ éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ îëìàñûíûí áàðèç íöìóíÿñèäèð. Â.Ñàäûãîâ ãåéä åäèð
êè, Àçÿðáàéúàí óçóí ìöääÿòäèð Èòàëèéàíûí ìÿäÿíè ùÿéàòûíà ìöùöì òþùôÿëÿð
âåðìÿêäÿäèð. Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí
äÿñòÿéè èëÿ Ðîìàíûí Êàïèòîëèíè Ìóçåéèíèí “Ôèëîñîôëàð çàëû”íäà àïàðûëàí áÿðïà
èøëÿðè, Ðîìàäàêû Ìöãÿääÿñ Ìàð÷åëèíî
âÿ Ïéåòðî êàòàêîìáàëàðûíûí áÿðïàñû âÿ
Ðîìàíûí òàðèõè Âèà Àëåññàíäðèíà êö÷ÿñèíäÿ àðõåîëîæè ãàçûíòûëàðûí àïàðûëìàñûíà Àçÿðáàéúàí òÿðÿôèíäÿí ìàääè éàðäûìûí àéðûëìàñû áó òþùôÿíèí ÿí ýþçÿë íöìóíÿëÿðèíäÿíäèð.
íÿôÿðäÿí ÷îõ èúòèìàè-ñèéàñè õàäèì
ýþñòÿðèëÿí òàðèõäÿ Õîúàëû ñîéãûðûìûíû
òþðÿäÿíëÿðèí ãàíëû ÿìÿëëÿðèíè ïèñëÿéÿí
áÿéàííàìÿ ãÿáóë åäèá.
Áÿéàííàìÿäÿ êå÷ìèø ÑÑÐÈ-íèí
ñöãóòóíäàí ñîíðà ìöñòÿãèëëèéèíè áÿðïà åòìèø Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Åðìÿíèñòàí òÿðÿôèíäÿí èøüàëà ìÿðóç ãàëäûüû, òÿúàâöç íÿòèúÿñèíäÿ Äàüëûã Ãàðàáàü âÿ îíà áèòèøèê 7 ðàéîí
äàõèë îëìàãëà, Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíûí 20 ôàèçèíèí çÿáò åäèëäèéè áèëäèðèëèá.
Ñÿíÿääÿ Õîúàëûäà áàø âåðìèø ùàäèñÿëÿðèí áó ìöíàãèøÿíèí ÿí ãàíëû ñÿùèôÿñè îëäóüó ãåéä åäèëèá.
Áÿéàííàìÿäÿ Õîúàëûäà òþðÿäèëìèø ãûðüûí ùÿðáè úèíàéÿò âÿ éà èíñàíëûüà ãàðøû úèíàéÿò àäëàíäûðûëûá, ôàúèÿíèí ìèãéàñû íÿçÿðÿ àëûíàðàã áó ãÿòëèàìäà ÿëè îëàíëàðûí ìÿñóëèééÿòÿ úÿëá
åäèëìÿñèíèí âàúèáëèéè âóðüóëàíûá. Ñÿíÿääÿ Åðìÿíèñòàí ñèëàùëû ãöââÿëÿðèíèí èøüàë åòäèêëÿðè Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíäàí äÿðùàë, òàì âÿ ãåéä-øÿðòñèç
÷ûõàðûëìàñû ùàããûíäà ÁÌÒ Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñûíûí äþðä ãÿòíàìÿñè, åéíè
çàìàíäà, ÁÌÒ Áàø Ìÿúëèñèíèí ñÿíÿäëÿðè, Èñëàì ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû,
Ãîøóëìàìà Ùÿðÿêàòû, Àâðîïà Èòòèôàãû
(ÀÈ), ÍÀÒÎ, ÀÒßÒ êèìè ìþòÿáÿð áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí ãÿðàðëàðû, ùÿì÷èíèí, äèýÿð ìöðàúèÿòëÿð õàòûðëàíûá, áó
ñÿíÿäëÿðÿ ÿìÿë îëóíìàñûíûí âàúèáëèéè
ãåéä îëóíóá. Áÿéàííàìÿäÿ äåéèëèð:
“Ïàêèñòàí õàëãû Äàüëûã Ãàðàáàü âÿ
Àçÿðáàéúàíûí äèýÿð òîðïàãëàðûíûí
ãàíóíñóç èøüàëûíà åòèðàç åäèð âÿ áó
ìÿñÿëÿíèí ÁÌÒ Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñûíûí ãÿòíàìÿëÿðè ÿñàñûíäà ÿäàëÿòëè øÿêèëäÿ âÿ ñöëù éîëó èëÿ ùÿëëèíÿ
÷àüûðûð. Áèç áåéíÿëõàëã èúòèìàèééÿòè
äàâàìëû ñöëùöí áÿðãÿðàð îëìàñû
íàìèíÿ Äàüëûã Ãàðàáàü ìÿñÿëÿñèíÿ áèýàíÿ ãàëìàìàüà, áó ïðîáëåìèí ÿäàëÿòëè ùÿëë åäèëìÿñèíÿ éàðäûì
ýþñòÿðìÿñèíÿ ÷àüûðûðûã”.
Áÿéàííàìÿíèí éåêóíóíäà äåéèëèð
êè, Äàüëûã Ãàðàáàü, Êÿøìèð âÿ Ôÿëÿñòèí êèìè ïðîáëåìëÿð ÿäàëÿòëè øÿêèëäÿ
ùÿëë îëóíìàéàíà ãÿäÿð äöíéàäà ñöëù
òÿùëöêÿ àëòûíäà ãàëàúàã.
Ïÿðâèç ÑÀÄÀÉÎÜËÓ
Àçÿðáàéúàí Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèíèí
íöìàéÿíäÿëÿðè áåéíÿëõàëã òÿäáèðëÿðäÿ
Ñåíòéàáðûí 8-äÿí 12-äÿê Èòàëèéàíûí Íåàïîë øÿùÿðèíäÿ
ïåøÿêàð ÷àâóø êàäðëàðûíûí ùàçûðëûüû ìþâçóñóíäà ñåìèíàð, 19-äÿê Ýöðúöñòàíûí ïàéòàõòû Òáèëèñèäÿ äàùà ýåíèø
òÿùëöêÿñèçëèê ìöùèòèíäÿ ìöäàôèÿíèí èäàðÿ îëóíìàñû êóðñó, ñåíòéàáðûí 11-äÿí 28-äÿê èñÿ Óêðàéíàíûí Ëâîâ øÿùÿðèíäÿ “Ðàïèä Òðèäåíò-2014” êîìàíäà-ãÿðàðýàù òÿëèìè êå÷èðèëÿúÿê.
Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à
áèëäèðèáëÿð êè, òÿäáèðëÿðäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèíèí íöìàéÿíäÿëÿðè èøòèðàê åäÿúÿêëÿð.
Þçáÿêèñòàíûí ñùàðù.óç õÿáÿð àýåíòëèéèíäÿ
“Õûíàëûã - à÷ûã ñÿìà àëòûíäà åòíîãðàôèê
ìóçåé” ñÿðëþâùÿëè ìÿãàëÿ éåðëÿøäèðèëèá
Þçáÿêèñòàíûí ñùàðù.óç õÿáÿð àýåíòëèéèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí áó þëêÿäÿêè ñÿôèðëèéè âÿ ñÿôèðëèéèí íÿçäèíäÿêè Ùåéäÿð ßëèéåâ àäûíà Àçÿðáàéúàí Ìÿäÿíèééÿò Ìÿðêÿçèíèí òÿøÿááöñö èëÿ òàíûíìûø æóðíàëèñò Øÿðàôÿòäèí Òóëàãàíîâóí
þçáÿê äèëèíäÿ “Õûíàëûã - à÷ûã ñÿìà àëòûíäà åòíîãðàôèê ìóçåé” ñÿðëþâùÿëè ìÿãàëÿñè éåðëÿøäèðèëèá.
Ìÿãàëÿäÿ äåéèëèð êè, Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí ìöâàôèã Ñÿðÿíúàìû èëÿ 2007-úè èë äåêàáðûí 19-äà
Õûíàëûã êÿíäèíèí òàðèõè ÿðàçèñè Äþâëÿò Òàðèõè-Àðõåîëîýèéà
âÿ Åòíîãðàôèéà ãîðóüó åëàí îëóíóá. Éàçûäà ãåéä åäèëèð êè,
Õûíàëûã 5 ìèí èëëèê òàðèõÿ ìàëèêäèð âÿ êÿíä äÿíèç ñÿâèééÿñèíäÿí 2350 ìåòð éöêñÿêëèêäÿ éåðëÿøèð. Éåðëè ÿùàëè òàðèõÿí
ñÿíÿòêàðëûã, ùåéâàíäàðëûã âÿ ÿêèí÷èëèêëÿ ìÿøüóë îëóð. Áóðàäàêû êö÷ÿëÿð, êÿíäàðàñû éîëëàð 100 èë ÿââÿë íåúÿ èäèñÿ,
áó ýöí äÿ åëÿúÿ ãàëûð.
“Õûíàëûã” òöðê òîïîíèìè ùàããûíäà éàçàí ìöÿëëèô áèëäèðèð
êè, Õûíàëûã äèëè Ãàôãàç äèë ãðóïóíà äàõèëäèð âÿ áó äèë éàëíûç Õûíàëûãäà èøëÿäèëèð.
Ìàòåðèàëäà, ùÿì÷èíèí Õûíàëûüûí çÿíýèí ìÿäÿíèééÿòè,
àäÿò-ÿíÿíÿëÿðè âÿ ìÿòáÿõè ùàããûíäà äà ìÿëóìàò âåðèëèð.
Àëëàù ðÿùìÿò åëÿñèí!
“Éåíè Àçÿðáàéúàí” ãÿçåòèíèí Áàø ðåäàêòîðó Ùèêìÿò
Áàáàîüëó âÿ ãÿçåòèí êîëëåêòèâè èø éîëäàøëàðû Ïÿðâèç Ñàäàéîüëóíà, ÿçèçè
ßðêèíàç õàíûìûí
âÿôàòûíäàí êÿäÿðëÿíäèéèíè áèëäèðèð âÿ äÿðèí ùöçíëÿ áàøñàüëûüû âåðèð.
Èíôîðìàñèéà ìÿíáÿëÿðèìèç:
“ÀçÿðÒÀú”, “ÀÏÀ”,
“Àçàäèíôîðì”, “ÀññÀ-Èðàäÿ”, “ÑÈÀ”
Ãÿçåò “Éåíè Àçÿðáàécàí”ûí áèëýèñàéàð ìÿðêÿçèíäÿ éûüûëûá,
ñÿùèôÿëÿíèá âÿ “Àçÿðáàéúàí” íÿøðèééàòûíäà îôñåò öñóëó èëÿ ÷àï åäèëèá.
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí
íÿøð îëóíóð
Áóðàõûëûøà ìÿñóë:
Çàùèä ÈËÙÀÌÎÜËÓ
Download

09.09.2014