İçindekiler
KISIM 1
İNSAN ÖĞRENMESİNE GİRİŞ
BÖLÜM 1
Öğrenme Yaklaşımları 1
Öğrenmenin Önemi
2
Öğrenmeyi Tanımlama
4
Öğrenmenin Ne Zaman Oluştuğunu Belirlemek 4
Araştırma, İlkeler ve Kuramlar
5
Zaman İçinde Öğrenme Kuramları Nasıl
Değişti?
6
Kuramların Avantajları 7
Kuramların Olası Dezavantajları
9
Kuramlara ve İlkelere Bakış
10
Öğrenme İle İlgili Bilgiyi Öğretimsel
Uygulamalara Aktarmak
10
Kitaba Genel Bakış 11
ÖZET 12
KISIM 2
ÖĞRENMEDE DAVRANIŞÇI GÖRÜŞLER
BÖLÜM 3
Davranışçılık ve Klasik Koşullama
BÖLÜM 2
Öğrenme ve Beyin
Beynin Gelişimi 21
Doğum Öncesi Gelişme 22
Bebeklik ve Küçük Çocukluktaki Gelişim 22
Orta Çocukluk, Ergenlik ve Erişkinlikte
Gelişim 23
Beyin Gelişimini Etkileyen Faktörler 24
Beyin Gelişiminde Kritik Dönemler Ne
Ölçüde Bulunur? 24
Birşeyleri Bilme ve Öğrenmede Beyin Ne Ölçüde
Hazırlıklıdır? 27
Öğrenmenin Fizyolojik Temeli 28
Beyin Araştırmalarının Eğitsel Sonuçları 29
ÖZET 31
13
İnsan Sinir Sİsteminin Temel Yapı Taşları
Nöronlar
14
Sinapslar 16
Glial Hücreler 16
Beyin Yapıları ve İşlevleri
16
Beyin Araştırmalarında Yöntemler 17
Beynin Bölümleri 18
Sol ve Sağ Hemisferler 20
Beyin Yapılarının Birbirine Bağlılığı 21
14
32
Davranışçılığın Temel Varsayımları­­­­­­­­­­­
32
Klasik Koşullama­­­­­ 34
Klasik Koşullama Modeli 35
Klasik Koşullamada İnsan Öğrenmesi 36
Klasik Koşullamanın Ortak
Özellikleri 38
Klasik Koşullamada Biliş 41
İstenmeyen Koşullu Tepkileri Değiştirme
42
Davranışçı Varsayımların ve Klasik Koşullamanın
Eğitsel Sonuçları
44
ÖZET 46
x İÇİNDEKİLER
BÖLÜM 4
Araçsal Koşullama 48
Thorndike’ın İlk Çalışmaları 49
Ödüller ve Pekiştirme
50
Skinner’ın İşlemsel Koşullaması 50
Pekiştirmenin Alabileceği Çeşitli Şekiller 53
Ceza
57
Etkili Ceza Şekilleri 58
Cezanın Etkili Olmayan Şekilleri 61
Araçsal Koşullamada Sık Rastlanan Olgular
63
Batıl Davranış 63
Şekillendirme 63
Zincirleme 64
Sönme 65
Pekiştirme Düzenlerinin Etkileri 66
Kaçınma Öğrenmesi 71
Araçsal Koşullamada Öncül Uyarıcı ve Tepkilerin
Etkileri 73
İpucu Verme 73
Ortam Yaratma 74
Genelleştirme 74
Uyarıcıları Ayırt Etme 74
Davranışsal Momentum 75
Araçsal Koşullamada Biliş ve Motive Etme 75
ÖZET 77
BÖLÜM 5
78
Araçsal Koşullama Uygulamaları 78
Davranışçı İlkelerin Sınıf Yönetiminde
Uygulanması 78
Sınıfta Ödül ve Cezanın Kullanımına İlişkin
Kaygılar 79
İstendik Davranışları Arttırmada Pekiştirmenin
Kullanımı 82
İstenmeyen Davranışları Azaltmaya Yönelik
Stratejiler
86
Uygulamalı Davranış Analizi 92
Büyük Gruplarda Uygulamalı Davranış Analizinin
Kullanılması 96
UDA’ya Bilişsel Bir Öge Eklemek
99
Öğretimsel Hedefleri
99
Davranışsal Hedefler
99
Öğretim Hedeflerine Güncel Yaklaşımlar
100
Hedeflerin Kullanışlılığı ve Etkililiği 101
Farklı Düzeylerdeki Hedefleri Açık ve Kesin Olarak
İfade Etme 103
Programlı Öğretim ve Bilgisayar Destekli
Öğretim
104
PÖ ve BDÖ’nün Etkililiği 106
Tam Öğrenme
106
Keller’in Kişiselleştirilmiş Öğretim
Sistemi (KÖS)
107
Tam Öğrenme ve KÖS’nin Etkililiği 108
Davranışçı Tekniklerin Kullanımının En Uygun
Olduğu Durumlar
109
ÖZET 110
KISIM 4
SOSYAL BİLİŞSEL KURAM
BÖLÜM 6
Sosyal Bilişsel Kuram
111
Sosyal Bilişsel Kuramın Genel İlkeleri 112
Sosyal Öğrenmede Çevresel Etmenler: Pekiştireç ve
Cezaya Yeniden Bakış
113
Sosyal Öğrenmenin Katı Davranışçı Analizindeki
Problemler 115
Sosyal Öğrenmede Bilişsel Faktörler 116
Karşılıklı Nedensellik
118
Model olma
119
Model Olma Davranışı Nasıl
Etkiler? 120
Etkili Modellerin Özellikleri 120
Model Alma Yoluyla Öğrenilebilen
Davranışlar
122
Etkili Model Olma İçin
Gerekli Koşullar
124
Öz Yetkinlik
127
Öz Yetkinlik Davranışı ve Düşünceyi
Nasıl Etkiler?
128
Öz Yetkinliğin Gelişmesindeki
Faktörler 129
Öz Düzenleme
131
Öz Düzenlemenin Ögeleri 132
Öz Düzenleyici Davranışı Artırma 133
Öz Düzenlemenin Bilişsel Yönü 136
Sosyal Bilişsel Kuramın Eğitsel
Çıkarımları 137
ÖZET 140
İÇİNDEKİLER xi
KISIM 4
BÖLÜM 9
ÖĞRENMEYE İLİŞKİN BİLİŞSEL GÖRÜŞLER
Uzun Süreli Hafıza I: Depolama ve
Kodlama 184
BÖLÜM 7
Bilişselciliğe Giriş
Edward Tolman’ın Amaçlı
Davranışçılığı 142
Gestalt Psikoloji 144
Sözel Öğrenme Araştırması 148
Çağdaş Bilişselciliğe Giriş 152
Bilişsel Kuramların Genel
Varsayımları 152
Bilgiyi İşleme Kuramı 154
Yapısalcılık 154
Bağlamsal Kuramlar
155
Bilişsel Yaklaşımların Bütünleştirilmesi 156
Bilişsel Kuramların Genel Eğitsel
Yansımaları 157
ÖZET 157
BÖLÜM 8
Hafizanın Temel Bileşenleri
158
Hafizaya İlişkin Çift Yönlü Depolama
Modeli
159
Duyusal Kayıt 161
Kısa Süreli Hafızaya Bilgi Taşıma: Dikkatin
Önemi
163
Kısa Süreli Hafıza
167
Uzun Süreli Hafızaya Bilgi Taşıma: Eski ve Yeni
Bilgiler Arasında Bağlantı Kurma 173
Uzun Süreli Hafıza
173
Çift Yönlü Depolama Modeline
Yönelik Zorluklar
175
Kısa Süreli ve Uzun Süreli Hafıza Gerçekten
Farklı mı? 175
Bilinçli Düşünceler Uzun Süreli Hafıza Deposu İçin
Gerekli midir?
176
İnsan Hafızasına Yönelİk Alternatİf
Görüşler 177
İşlem Düzeyleri 177
Aktivasyon 179
Haritanın Bölge Olmadığını
Hatırlamak 180
Hafıza ve Hafızanın Eğitimdeki Uygulamalarına
İlişkin Genellemeler
181
ÖZET 183
Hafızada Yapılandırma
185
Yapılandırma Örnekleri İşbaşında
185
Uzun Süreli Hafizada Depolama Süreçleri 188
Seçim Yapma 190
Tekrarlama 191
Anlamlı Öğrenme
192
İç Düzenleme 194
Detaylandırma
195
Görsel Canlandırma
196
Yöntemsel Bilgi Nasıl Elde Edilir?
198
Yeni Bilgi Bir Pekiştirme Süreci
Gerektirir mi?
199
Uzun Süreli Hafızada Depolamayı Etkileyen
Faktörler
200
İşleyen Hafıza 200
Önceki Bilgiler 200
Önceki Yanlış Kanılar 204
Beklentiler 205
Sözlü İfade Etme207
Kanunileştirme 207
Tekrar Etme ve Gözden Geçirme
208
Etkili Depolama Süreçlerinin
Geliştirilmesi 211
Bilgilerin Uzun Süreli Hafızada Depolanması
Konusunda Bazı Son Yorumlar
218
ÖZET 219
BÖLÜM 10
Uzun Süreli Hafıza II:
Bilginin Yapısı
221
Çeşitli Bilgi Türleri 222
Bildirimsel ve Yöntemsel Bilgi 222
Açık ve Örtülü Bilgi
223
Bilgi Uzun Süreli Hafızada Nasıl
Kodlanır?
224
Fiziksel Özellikler Açısından Kodlama 224
Eylemler Açısından Kodlama 225
Semboller Açısında Kodlama 227
Anlamlar Açısından Kodlama 227
Farklı Kodlama Formları Birbirinden
Bağımsız Değildir
228
Uzun Süreli Hafızanın Düzenlenmesi 229
Bir Hiyerarşi Olarak Uzun Süreli
Hafıza
229
Bir Ağ Olarak Uzun Süreli Hafıza 231
xii İÇİNDEKİLER
Paralel Dağıtılmış İşleme 234
Kavramlar
235
Kavram Öğrenme Kuramları
237
Kavram Öğrenilmesini Kolaylaştıran Faktörler 241
Şemalar ve Senaryolar 243
Kişisel Kuramlar 245
Gerçek ve Kişisel Kuramlar
247
Kuram Geliştirmenin Güçlendirilmesi
248
Dünya Görüşleri 250
Kavramsal Değişim Zorluğu 252
Kavramsal Değişimin Teşvik Edilmesi 254
Uzmanlık Gelişimi 259
Bilginin Doğası Hakkında Genellemeler 260
ÖZET
263
Piaget’nin Kuramının Temel Görüşleri 290
Piaget’nin Bilişsel Gelişim Evreleri 293
Piaget’nin Kuramına Güncel Bakış
Açıları
300
Farklı Yaş Gruplarının Kapasiteleri 300
Ön Bilgi ve Deneyimin Etkileri 301
Kültürün Etkileri
302
Piaget’nin Evreleri Hakkındaki
Görüşler 302
Yeni Piagetci Bilişsel Gelişim Kuramları 302
Case’in Kuramı 304
Piaget ve Yeni Piagetci Kuramların
Çıkarımları
307
ÖZET 311
BÖLÜM 13
BÖLÜM 11
Uzun Süreli Hafıza III:
Geri Çağırma ve Unutma
Sosyokültürel Kuram ve Diğer Bağlamsal
Yaklaşımlar
313
265
Geri Çağırma Nasıl İşler?
266
Geri Çağırma İpuçları
268
Geri Çağırmanın Yapılandırılması
270
Önerinin Gücü: Sonradan Sunulan
Bilginin Etkileri
271
Tamamen Yeni “Anılar” Oluşturma 272
Eski Anıların Anımsanması 273
Geri Çağırma Sırasında Öz İzleme 274
Kişilerin Anılarının İzlenmesi Sırasında Alınacak
Önemli Tedbirler
275
Unutma 275
Bozulma
276
Engelleme ve Ket Vurma 276
Bastırma
277
Geri Çağıramama
278
Yapılandırma Hatası 279
Depolama ya da Toparlama Hatası 279
Bebeklik Amnezisi Olayı 279
Öğretimsel Ortamlar İçin Geri Çağırmanın
Genel İlkeleri
280
ÖZET 287
KISIM 5
GELİŞİMSEL VE BAĞLAMSAL YAKLAŞIMLAR
BÖLÜM 12
Bilişsel Gelişimsel Yaklaşımlar 289
Pıaget’nin Bilişsel Gelişim Kuramı
289
Vygotsky’nin Bilişsel Gelişim Kuramı 313
Vygotsky’nin Kuramındaki Temel
Düşünceler 314
Piaget ve Vygotsky’nin Kuramlarının Karşılaştırılması
318
Vygotsky’nin Kuramı Üzerine Güncel
Yaklaşımlar
321
Anlamın Sosyal İnşası
321
Destekleme/ İnşa Etme (Scaffolding) 323
Yetişkin Etkinliklerine Katılım
324
Çıraklık (Apprenticeships) 324
Öğrenme Becerileri Edinme 326
Dinamik Değerlendirme 326
Bilgi İşleme Kuramına Sosyokültürel Bir
Öge Eklemek 327
Karşılıklı Öznellik
327
Hafızanın Sosyal İnşası 328
Bilişsel Stratejilerin İş Birliğiyle
Kullanımı 329
Bağlamcı Çerçeveyi Genişletme
330
Sosyokültürel ve Diğer Bağlamcı Kuramların
Genel Çıkarımları
332
Akran Etkileşimli Öğretimsel Stratejiler 334
Sınıf Tartışmaları 336
Karşılıklı Öğretme 338
İş Birliğiyle Öğrenme 340
Akran Öğretimi
344
Öğrenenler Topluluğu 346
Teknoloji Tabanlı İş Birliğiyle
Öğrenme
348
ÖZET 350
İÇİNDEKİLER KISIM 6
KARMAŞIK ÖĞRENME VE BİLİŞ
BÖLÜM 14
352
Üst Biliş, Öz Düzenleyici Öğrenme ve
Çalışma Stratejileri
352
Üst Bilişsel Bilgi ve Beceriler 353
Öz Düzenleyİcİ Öğrenme
356
Öz Düzenleyici Öğrenmenin
Kökenleri 357
Etkili Öğrenme ve Çalışma Stratejileri 358
Anlamlı Öğrenme ve Detaylandırma 358
Organizasyon 359
Not Alma 360
Önemli Bilgiyi Tanımlama 363
Özet Çıkarma 364
Kavramayı İzleme 364
Mnemoteknik 366
Biliş Üstü Bilgi ve Becerilerin Gelişimi 373
Bilgiye Dayalı İnançlar
375
Bilgiye Dayalı İnançlarda Gelişimsel ve Kültürel
Farklılıklar
377
Bilgiye Dayalı İnançların Etkileri
378
Bilinçli Öğrenici 380
Öğrenciler Neden Her Zaman Etkili Stratejileri
Kullanmazlar? 380
Etkili Öğrenme ve Çalişma Stratejilerinin
Geliştirilmesi
382
ÖZET 387
BÖLÜM 15
Transfer, Problem Çözme ve Eleştirel
Düşünme 389
Transfer 389
Transfer Türleri
390
Transfer Kuramları 392
Transferi Etkileyen Faktörler
397
Problem Çözme 399
Problem Çözme Kuramları 400
Problem Çözmede Bilişsel Faktörler 402
Problem Çözme Stratejileri 409
Anlamsız ya da Anlamlı Problem
Çözme 413
Sınıfta Transfer ve Problem Çözmenin
Kolaylaştırılması
414
Eleştirel Düşünme 420
xiii
Eleştirel Düşünmede Gelişimsel, Bireysel ve
Kültürel Farklılıklar 422
Sınıf Ortamında Eleştirel Düşünmenin
Geliştirilmesi
423
ÖZET 424
KISIM 7
MOTİVASYON
BÖLÜM 16
Motivasyon ve Duygulanım
426
Genel Motivasyon Etkileri 427
Dışsal ve İçsel Motivasyon 428
Temel İnsan İhtiyaçları
429
İtki Azalması 429
Uyarılma 431
Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi 432
Yeterlilik ve Öz Değer
434
Öz Belirleme 437
İlişiklilik 441
Motivasyonda Bireysel Farklılıklar
442
Aidiyet İhtiyacı 442
Onaylanma İhtiyacı 443
Başarı İhtiyacı 443
Yatkınlıklar
445
Duygulanım ve Etkileri
446
Duygulanım ve Motivasyon Bağlantısı 447
Duygulanım, Öğrenme ve Biliş Bağlantısı
448
Kaygı 450
Motive Edici Sınıf Ortamının
Oluşturulması 455
ÖZET 461
BÖLÜM 17
Motivasyonda Bilişsel Faktörler 462
İlgiler 462
İlginin Etkileri 463
İlgiyi Artıran Faktörler
464
Beklentiler ve Değerler 464
Beklenti ve Değerlerin Etkileri
465
Beklenti ve Değerleri Etkileyen
Faktörler 465
Hedefler 466
Başarı Hedefleri 467
xiv İÇİNDEKİLER
İşten Kaçınma Hedefleri 473
Sosyal Hedefler 473
Mesleki Hedefler 474
Birden Fazla Hedefi Düzenlemek 475
Yüklemeler
475
Yüklemenin Etkileri
478
Yüklemenin Doğasını Etkileyen Ögeler480
Açıklama Tarzı: Ustalaşma Yönelimi ya da
Öğrenilmiş Çaresizlik 485
Motivasyon, Duygu ve Öz Düzenleme 488
Motivasyon ve Duygu Öz Düzenlemeyi
Nasıl Etkiler?
488
Öz Düzenleme Motivasyon ve Duyguyu Nasıl
Etkiler?
488
İçselleşmiş Motivasyon 489
Motivasyon Artırıcı Bilişleri Teşvik
Etme 491
Motivasyonel Stratejiler İçin Bir Hatırlatıcı: TARGETS (HEDEFLER) 498
ÖZET 500
KAYNAKÇA
503
İSİM DİZİNİ 544
Download

İçindekiler