PROSTAT HASTALIKLARI
BELİRTİLERİ VE TEDAVİ YÖNTEMLERİ
DOÇ. DR. ŞAHİN KABAY
DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ
TIP FAKÜLTESİ
EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ
ÜROLOJİ ANABİLİMDALI
Sunum Planı
1. Prostat nedir?
2. İyi Huylu Prostat Büyümesi (BPH)
3. Prostatın İnfektif Hastalıkları (Akut ve Kronik Prostatitler)
4. Prostat Kanseri
-Nasıl oluşur?
-Tarama
-Teşhis
-Tedavisi
Prostat Nedir ve Nerede Yer Alır?
Prostat bir salgı bezidir. Mesanenin altında, rektumun (makat)
önünde yer alır. Prostatın tam merkezinde üretra denilen
mesaneden idrarı boşaltmaya yarayan kanal yer alır.
Prostatın görevi nedir?





Üreme sisteminin bir parçası
Testisten ve meni torbasından gelen meninin
boşaldığı yer
Boşalma sırasında sperm, meni sıvısı ve
prostat sıvısı kanalda karışır
Sperm hücresi için uygun ortam
İdrar tutmada görevi var
Prostatın büyümesi






Erkek seks hormonu testosteron kontrol eder
Çoğunluğu testislerde yapılır
Prostat içinde daha kuvvetli olan şekle
dönüşür ‘dihidrotestosteron’
Bu da prostatın büyümesini sağlar
Yaş arttıkça prostat da büyür
Genellikle de iyi huyludur
BPH
Normal
BPH
BLADDER
PROSTATE
URETHRA
Hypertrophied
detrusor muscle
Obstructed
urinary flow
Kirby RS et al. Benign prostatic hyperplasia. Health Press, 1995.
BPH
• İnsidans yaşla ilişkili
• Histolojik BPH insidansı
• 41-50 yaş % 20
• 51-60 yaş % 50
• 80 yaş üstü
% 90
• Semptomların görülmesi de yaşla ilişkili
• 55 yaş
• 75 yaş
% 25
% 50 erkek semptomatik
BPH Doğal Seyri
% 55
% 30
% 15
Kötüleşmekte
Sabit kalmakta
iyileşmekte
Kirby RS et al. Benign prostatic hyperplasia. Health Press, 1995.
Alt Üriner Sistem Semptomları
1.
2.
Depolama (irritatif) semptomları
 artmış gündüz işeme sıklığı
 noktüri
 sıkışma hissi
 idrar inkontinansı
İşeme (obstrüktif) semptomları
 zayıf idrar akımı
 çatallı-dağınık idrar
 kesik kesik işeme
 gecikmeli idrara başlama
 zorlanarak idrar boşaltma
 terminal damlama
3.
İşeme sonrası semptomlar
(obstrüktif)


işeme boşaltımının tam
olmaması duyumu
işeme sonrası damlama
STATİK KOMPONENT
Büyümüş prostat bezinin
obstrüksiyonuna bağlı,
DİNAMİK KOMPONENT
Prostatın α-1A reseptörü ile düzenlenen,
prostatın kontraksiyonuna bağlı
obstrüksiyondur.
Klinik değerlendirme
• Zorunlu
•
•
•
•
Semptom skoru
Serum kreatinin düzeyi ölçümü veya USG
Tam idrar tahlili
PRM
• Önerilen
•
•
•
•
Klinik hikaye
PMR
Semptom ölçümü
Fizik muayene
• Opsiyonel
•
•
•
•
•
•
•
•
Serum PSA düzeyi ölçümü
TRUS
Uroflow
Uriner USG
IVU
İşeme günlüğü
Ürodinami
Endoskopi
Fizik muayene, rektal tuşe ve bu bölgenin nörolojik muayenesi
tüm hastalarda yapılmalıdır. Rektal tuşeyle prostatın boyutu ve
kıvamı hakkında fikir edinilebilir. Nodülün varlığı prostat
kanserini düşündürür ve daha ileri tetkiki gerektirir.
İdrar analizi enfeksiyonu ve hematüriyi ekarte etmek için
istenmelidir. Serum kreatinin seviyesi belirlenerek böbrek
fonksiyonları hakkında bilgi edinilir. Serum prostat spesifik antijen
(PSA) ölçümü opsiyonel olarak kabul edilse de çoğu hekimin ilk
incelemeleri arasındadır. BPH'da PSA seviyesi %75 normal sınırlar
içerisindedir.
Nörolojik hastalık şüphesi olanlarda ve cerrahi tedavi
uygulanmış ancak başarılı olunamamış hastalarda ürodinamik
çalışmalar yapılmalıdır. Bu çalışmalar; idrar akım hızı,
sistometri ve basınç-akım çalışmalarını içerir.
Semptomların şiddeti semptom skoruyla belirlenir (IPSS).
Semptom skoru 0-7 arası hafif, 8-19 arası orta ve 20-35 arası ise
ağır olarak kabul edilir. Üst traktın görüntülenmesi (intravenöz
pyelografi, renal ultrason) BPH'la birlikte farklı bir üriner sistem
hastalığı varsa veya BPH'ya sekonder komplikasyon gelişmişse
(hematüri, enfeksiyon, renal yetmezlik, taş hikayesi)
istenmelidir. Sistoskopi, uygulanacak cerrahi tedavinin seçiminde
faydalanılır.
BPH Tedavisinde Klinik Hedefler
• AÜSS’nı düzeltmek,
• MÇO’nu azaltmak,
• Detrüssör instabilitesini
iyileştirmek,
• Renal yetmezliği geri
döndürmek,
• Gelecekte olabilecek gross
hematüri, İYE ve üriner
retansiyon ataklarını
azaltmak,
• Hayat kalitesini düzeltmek
dir.
Hidronefroz
Hidroüreter
Mesane duvar hipertrofisi
ve trabekülasyon
Divertikül
Mesane Taşı
Roger S Kirby: Atlas of prostatic diseaseas, s:69, 1997
Tedavi seçenekleri
• İzlem (watchful waiting)
• Medikal tedaviler
• Alfa adrenarjik blokerler
• Alfuzosin
• Doksazosin
• Tamsulosin
• Terazosin
• 5alfa reduktaz inhibitörleri
• Dutasterid
• Finasterid
• Kombinasyon tedavileri (alfa bloker+5alfa reduktaz inhibitörleri)
• Minimal invaziv tedaviler
• Transüretral mikrodalga ısı tedavileri
• Transüretral iğne ablasyonu
• Stentler
• Botilinium enjeksiyon tedavisi
• Alkol enjeksiyonu
• Cerrahi tedaviler
• Açık prostatektomi
• TURP
• TUVP
• TUIP
• Transuretral lazer rezeksiyon/enukleasyon/ vaporizasyon/ koagulasyon
Medikal
Tedaviler
İncelenmeleri tamamlanan hastalara tüm tedavi seçenekleri
anlatılmalıdır. BPH tedavisi başlıca üç başlık altında incelenir.
Bunlar izlem, medikal ve cerrahidir.
İzlem: BPH mutlak progresyon göstermez, semptomların
kendiliğinden geçtiği veya düzeldiği hastalarda olmaktadır.
Semptom skoru 0-7 arasında olan hastalar gözlem önerilmelidir.
ALFA BLOKERLER
• Kanıtlanmış Etkinlik :
-IPSS
(%30-40↓)
-Akım hızı (%18-24↑)
• Çabuk Etki (ilk 48 saatte),
• Semptomatik düzelme ilk 2-3 haftada oluşmaktadır.
Madersbacher S,Marszalek.Europ. Urol.51 (2007)1522-1533
Alfa-blokerleri kimlerde kullanalım
o Mutlak ameliyat endikasyonu olmayan AÜSS’lu hastalarda semptomatik
tedavi,
o AUSS olup,ameliyat gerektiği halde,
o Ameliyat olamayacak
o Ameliyata istekli olmayan hastalarda,
o Ameliyat bekleyen hastalarda,
o Başka nedenle ameliyat olacak hastalarda akut retansiyon proflaksidir.
Kimlerde Kullanılmaz
Kesin
•BPH’ne sekonder böbrek yetmezliği
•Postural hipotansiyon
•BPH nedeniyle tekrarlayan akut idrar retansiyonu
•BPH ile birlikte tekrarlayan ciddi üriner infeksiyon varlığı
Rölatif
• geçirilmiş serebrovasküler olay varlığı
• BPH ile beraber mesane taşı varlığı
• Kuvvetle pozitif senkop öyküsü
Alfa-blokörlerin yan etkileri
•Halsizlik
•Baş dönmesi
•Baş ağrısı
•Nazal konjesyon
•Ejekulasyon bozukluğu
•Postural hipotansiyon
•Floppy iris (IFIS) sendrom
Etkinlikteki benzerlikler
Semptom Skorunda
İyileşme score
improvement
in symptom
Qmax’da Artış in Qmax
improvement
40
40
% improvement in Qmax
% improvement in symptom score
50
30
20
30
20
10
10
0
0
St. 22
St. 23
prazosin
St. 24
St. 25
alfuzosin
St. 22
tamsulosin
St. 23
St. 24
St. 25
terazosin
Eurp.Urology 2000 38 (suppl) 31
Aktif kontollü çalışmalarda
Aralarındaki farklılıklar
• Alfa reseptör selektiviteleri,
• Serum yarı ömürleri,
• Yan etkilerine bağlıdır.
Cerrahi Tedavi
Kesin cerrahi endikasyonlar;
BPH'ya sekonder rekürren retansiyon,
üriner enfeksiyon,
gros hematüri,
mesane taşı, böbrek yetmezliği,
medikal tedaviye dirençli hastalar
mesane divertikülüdür.
KLİNİK ETKİNLİK ve MORBİDİTE
MORBİDİTE
BEKLE
& GÖR
ETKİNLİK
Transüretral Prostatektomi (TUR-P)
BPH'nın tedavisinde altın standart olarak kabul edilir. Semptom
skoru ve akım hızındaki iyileşmeler minimal invaziv yöntemlere
göre daha üstündür. TUR-P'ye bağlı morbidite yaklaşık %18 dir.
Mortalite %0.2 civarındadır.
TUR-P sonrası hastalarda işeme problemleri % 80-90 düzelir.
Fakat bu düzelme 5. yılın sonunda % 60-75'e düşer. Yaklaşık
hastaların % 5'i 5 yıl içinde tekrar TUR-P ye ihtiyaç duyabilirler.
Üretral darlık, kanama ve üriner sistem enfeksiyonudur. Erektil
disfonksiyon (% 5-10), inkontinans (<% 1) ve mesane boynu
kontraktürü TUR-P nin geç komplikasyonlarındandır.
Prostatın Transüretral İnsizyonu (TUIP):
Bu ameliyat küçük prostatlı (< 30 ml) genç hastalarda
önerilmektedir. Doku rezeksiyonu yapılmaz, prostata bir veya
iki lateral insizyon yapılır. Tedavide başarı seçilmiş vakalarda
TUR-P'ye yakındır. Retrograd ejakulasyon görülme oranı
TURP'ye göre daha düşüktür.
Açık Prostatektomi
Transvezikal veya suprapubik yolla yapılır. Amaç adenomun
enükleasyonudur. Prostat endoskopik yolla çıkarılamayacak
kadar büyükse, divertikül ve yine endoskopik yöntemle tedavi
edilemeyen mesane taşı varlığında gereklidir.
Minimal İnvaziv Cerrahi Tedavi
Laser Prostatektomi: Birçok farklı laser tekniği BPH
tedavisinde denenmiştir. Lokal anestezi altında uygulanabilirler.
Birinci yılın sonundaki başarı oranı TURP'ye yakındır.
Avantajları; minimal kan kaybı, TUR sendromunun çok nadir
görülmesi ve antikoagülan tedavisindeki hastalarda da güvenle
kullanılabilmesidir.
Dezavantajları; uzamış postoperatif kateterizasyon süresi,
operasyona sekonder irritasyonun uzun sürmesi ve yüksek
maliyettir.
Yüksek Yoğunluklu Odaklanmış Ultrason (HIFU):
Termal doku ablasyonunun farklı bir türüdür. Bu etki genelde
transrektal yolla sağlanır. Transrektal uygulanması postop
üretral darlık ve üriner enfeksiyon riskini ortadan kaldırır.
Median lobu büyük ve taşlı prostatlılarda uygun değildir.
Semtom skoru ve akım hızındaki iyileşmeler TURP'ye yakındır.
PROSTATİTLER
Son epidemiyolojik çalışmalar ortaya koymuştur ki, sıklık,
prevalans ve doktora müracaat etme bakımlarından prostatitler
de artık bir prostat kanseri ya da benign hiperplazisi kadar önem
taşımaktadır.
Gerçektende erkek sağlığının bir major problemi halindedir.
Rastlanılma sıklığı %5 ile %8 arasında değişmektedir.
Üroloji muayenelerinin %8'ini oluşturmaktadır.
Bir üroloğun prostatit tanısı koyduğu olgu sayısı ise yılda ortalama
100 ile 132 arasında değişmektedir.
Bunlarında %38'ini yeni hastalar oluşturmaktadır.
Etyoloji/Enfeksiyon
• Üretrit, sistit, epididimit gibi
tekrarlayıcı İYE
• Cinsel yolla bulaşan hastalıklar
• Enfeksiyon ajanları arasında en
sık etken bakteriler (%65-80
E.Coli)
ETYOLOJİ
• Mesane boynunda ve üretrada
anatomik obstrüksiyon
• Yüksek basınçlı disfonksiyonel
işeme
• İntraprostatik duktal reflü
• Tekrarlayıcı perineal travma (at,
bisiklet)
• İmmünolojik nedenler(otoimmünite)
İntra-Prostatik Duktal Reflü
Prostat duktusları içine
enfekte idrarın reflüsü
Otoimmün nedenler
Mikroorganizma bulunamayan nonbakteriyal prostatit
olgularında immünolojik olayların da gelişmiş olabileceği
bildirilmiştir. Otoimmün nedenlere bağlı olarak ya da bazı
bilinmeyen antijenlerin yol açtığı immünolojik mekanizma ile
inflamasyon ortaya çıkabilir.
Kimyasal iritasyon
İdrarın veya içindeki metabolitlerin (ürat gibi) prostat
kanalları içine ya da asinilerine reflü olarak inflamasyonu
uyarmaları da mümkündür.
Semptomlar
AĞRI
• Perine
• Suprapubik bölge
• Penis
• Testisler
• Anüs
• Arka alt bölümde
OBSTRÜKTİF ve İRRİTATİF İşeme
Semptomları
• İdrar sıklığında artma
• Sıkışma
• Noktüri
• Mesaneyi tam boşaltamama hissi
• Disüri
Semptomlar
Cinsel Fonksiyonlarda
Bozulma
• Ejakülasyon sırasında veya sonrasında ağrı
• Erektil disfonksiyon
Sonuçta yaşam kalitesini
çok olumsuz olarak etkiler
Prostatit Tanısı
ANAMNEZ
• Hastanın hikayesi
• Ağrının şiddeti,
lokalizasyonu, süresi
• Obstrüktif ve irritatif işeme
semptomları
• Cinsel problemler
• Eşlik eden başka
hastalıklar
FİZİK MUAYENE (DRE)
• Rektal tuşede prostat
normalden daha yumuşak
olarak bulunur
NIH Prostatit Sınıflandırma Sistemi
Kategori I
Akut Bakteriyel Prostatit
Akut prostat bezi
enfeksiyonu
Kategori II
Kronik bakteriyel prostatit
Kronik, rekürren prostat
bezi enfeksiyonu
Kategori III
Kronik pelvic ağrı sendromu
(KPAS), Kronik abakteriyel
prostatit
En az 3 ay süreyle kronik
genitoüriner ağrı (+)
Bakteri (-)
Kategori IIIA
Enflamatuar KPAS
Anlamlı Lökosit (+)
Bakteri (-)
Kategori IIIB
Enflamatuar olmayan KPAS
(prostadynia)
Lökosit (-)
Bakteri (-)
Asemptomatik enflamatuar
prostatit
Lökosit (+),
semptom (-)
Kategori IV
Kategori I
• Prostat bezinin jeneralize enfeksiyonudur
• Perinede ve suprapubik bölgede akut başlayan şiddetli ağrı, yüksek ateş,
titreme, halsizlik
• İnflame ve şişmiş prostat bezi nedeniyle obstrüktif ve irritatif işeme
semptomları; dizüri, pollakiüri
• Pürülan görünümlü prostat sıvısı ve kültürde bakteri (+)
• İdrar ve kan kültürü sonrasında hemen I.V. geniş spektrumlu antibiyotik
(ampisilin+gentamisin) verilir
• Tedavi süresi 4-6 haftadır ancak tedavi süresinin uzatılması prostat dokusunun
sterilize olmasını sağlayarak kronik prostatit ya da abse oluşumu gibi
komplikasyonları önler
• Tedaviye 36-48 saat içinde yanıt vermeyen hastalarda prostat absesi
düşünülmelidir
Kategori II
• Kronik bakteriyel prostatit
• Rekürren idrar yolu enfeksiyonu, kronik genitoüriner ağrı ve obstrüktif, irritatif işeme
semptomları
• İYE epizodları arasında asemptomatik olabilirler
TEDAVİ
• 8-12 hafta süreyle florokinolon grubundan bir antibiyotik, ciprofloxacin, levofloxacin,
moksifloxacin
• Aşağıdaki kriterlerden birisi mevcutsa tedaviye alfa-bloker eklenir ve en az 6 ay kullanılır
Obstrüktif idrar yakınması (+)
Maksimum idrar akım hızı 20cc/sn’den düşük
Rezidü idrar volümü 50 cc’den yüksek
Hasta 50 yaşından büyük
• Tedaviye yanıtı iyi olmayan hastalara, haftada 2 gün birkaç dakika prostat masajı eklenir
Prostat Masajı
• Tıkanmış olan prostat kanallarının
drenajını sağlar
• Prostat kan akımında geçici
iyileşme sağlayarak, prostat bezi
içine antibiyotik penetrasyonunu
iyileştirir
• Haftada 2 defa birkaç dakika yapılır
semtomlarda iyileşme görülürse
devam edilir
Kategori III
•
•
•
•
•
•
•
•
Kronik prostatit ile başvuran hastaların % 95’inden fazlası bu kategoriye dahildir
‘Kronik Pelvik Ağrı Sendromu’ olarak adlandırılmaktadır
En sık görülen ve en zor tedavi edilen kategoridir
Bu hastalarda son 6 ay içinde 3 ay ya da daha uzun süreli perine, suprapubik
bölge, penis veya testislerde pelvik ağrı öyküsü (+)
İrritatif ve obstrüktif idrar semptomları
Ejakülasyon sırasında veya sonrasında ağrı ve erektil disfonksiyon
Hastaların hayat kalitesi çok düşüktür
İdrar kültürleri negatiftir
Kategori IIIA
• Prostat sıvısı kültüründe bakteri üremez ancak mikroskopik pürülans vardır,
prostat sıvısında anlamlı düzeyde lökosit (+)
TEDAVİ
• 4 hafta süreyle antibiyotik tedavisi (prostat masajı eklenebilir)
• Alfa-Blokerler (Terazosin) antibiyotikle eş zamanlı başlanır ve en az 6 ay
süreyle kullanılır
• Anti-inflamatuarlar (İbuprofen)
Kategori IIIB
• Prostadynia (Non-inflamatuar KPAS) olarak adlandırılır
• Prostat sıvısında anlamlı düzeyde lökosit yoktur
TEDAVİ
• NSAII
• Alfa-Blokerler (Terazosin) antibiyotikle eş zamanlı başlanır ve en az
6 ay süreyle kullanılır
• Fizik Tedavi
• Psikolojik destek
Kategori IV
• ‘Asemptomatik Enflamatuar Prostatit’ olarak adlandırılır
• Belirtilere neden olmaz, bu hastalarda eşlik eden BPH,
PSA yüksekliği, prostat ca nedeniyle yapılan biyopsilerde
tesadüfen prostatite rastlanır
• Semptomatik tedaviye gerek yoktur
Cerrahi uygulamalar
Spesifik bir endikasyonu yoksa, kronik prostatit sendromunun
tedavisinde cerrahinin önemli bir etkisi yoktur. Ürodinamik olarak
mesane boynu obstrüksiyonu bulunduğu ortaya konan olgularda
mesane boynunun transuretral insizyonu faydalı bir uygulamadır.
Transuretral prostat rezeksiyonu ve hatta radikal prostatektomi
(özellikle enfekte taş bulunanlarda) bile önerilmiş olmakla birlikte
böyle invaziv tedavilerin faydaları konusunda yeteri kadar kanıt
bulunmamaktadır.
PROSTAT KANSERİ
Prostat kanseri nedir?




Prostatın kontrolsüz büyümesi
Yeni hücreler ile eski hücre arasındaki denge
bozulmuştur
Kötü huylu prostat büyümesi
Başka organlara da yayılabilir
• En sık kanserlerden biri
• Kansere bağlı ölüm:
•İlk 3 sırada
• 50 Yaşındaki bir erkekte
• Yaşam boyu gelişme riski %42
• Klinik saptanma %18
• Ölüm %3
Prostat kanseri ne kadar sık?




İngiltere ve Amerika’da erkeklerde en sık
görülen kanser
Her yıl 20 bin hasta teşhis ediliyor
10 bin hasta prostat kanserinden ölüyor
En sık 60-70 yaş grubunda
Ülkemizde durum ne?
 Ülkemizde sağlıklı veri yok
 İzmir Kanser Kayıt Merkezi (1996-2000)
Erkeklerde 10.2/100 bin ile en sık 6.kanser
 Prostat Kanseri Sıklığı Çalışması
(2008-2009)
Erkeklerde 2.en sık izlenen kanser
35/100 bin’e yükseldi (İzmir)
En sık görülme yaşı 65-69 yıl
PROSTAT KANSERİ GELİŞMESİNİN
SEBEBİ NEDİR?
NEDEN
Sebebini tam bilmiyoruz
RİSK FAKTÖRLERİ
•
•
•
•
•
•
•
•
Yaş
Irk (Asyalılarda Düşük)
Coğrafya
Aile öyküsü
Beslenme şekli
Egzersiz durumu
Hava kirliliği
Yüksek yağlı beslenme
?
•Genler
•Hormonlar
AİLESEL PCa
•%10-20’ sinde öykü (+)
•Risk 2-11 kat
•Daha erken yaşta
•Görülme yaşı <60 ise risk
Prostat kanseri bulguları?







Parmakla muayenede prostat sert
İdrar yapma şikayetleri
Hastalığın yayılmasına ait bulgular
Kemik ağrısı, kırıklar, güçsüzlük
Kilo kaybı
Menide kan
Hiçbir şikayet yok (PSA yüksekliği)
Nasıl teşhis edilir?






Genel sağlık durumu
Prostata bağlı şikayetler
Ailede benzer hastalıklar var mı?
Fizik muayene
Parmakla prostat muayenesi
Kan testi
Nasıl teşhis edilir?





Ultrason
Biyopsi
Akciğer grafisi
Bilgisayarlı tomografi
Sintigrafi (Kemik filmi)
PSA hangi durumlarda artar?








İyi huylu prostat büyümesi
Prostat kanseri
Prostat iltihabı
İdrar yapamama
Sonda takılması
Endoskopi yapılması
Cinsel boşalma?
Parmakla muayene?
PSA yüksekse biyopsi mi?
• Serbest PSA
• PSA hızı
• PSA değişikliği > 0.75 ng/ml/yıl
• Yaşa uygun PSA
•
• PSA seviyesi yaşla birlikte artar
PSA yoğunluğu
•
Serum PSA/prostat hacmi (USG)
Kanserin evresi ne demek?

Kanserin yayılma durumu
Sistemik yayılım
Lokal ileri evre Hastalık
Lenf nodu
Diğer organlar
Tm
PROSTAT
Kemik
Tm
Kapsül
Kanserin evresi ne demek?
T1
T4
Prostat kanseri nasıl yayılır?



Kanser hücreleri prostatın etrafını aşabilir
Kan yoluyla yayılabilir (kemikler)
Lenf sıvısı yoluyla yayılabilir
Kanser tanısı nasıl konuluyor?
• Adenokarsinom (%98)
• Hastalığın derecesi
• Gleason Skoru
• Skor arttıkça kanser daha kötü
Kanser dişisi mi?
• Erkeği yada dişisi yok
• Kanserin derecesi var
• Yayılma ihtimali?
• Nüks eder mi?
Prostat kanserinde tedavi
Amaç:
1.
2.
3.
4.
Klinik önemli kanserin tanısını erken koymak
Gereksiz tedavilerden kaçınmak
Hastalığın durumunu belirlemek
Yaş, tedavi seçenekleri ve beklentisini
değerlendirmek
Her hastada aynı tedavi mi?
-HAYIR
1. Takip (Sıkı yada seyrek)
2. Radikal prostatektomi ameliyatı
3. Işın tedavisi ve/veya hormon ilaçları
4. Brakiterapi
5. Kriyoterapi, HIFU
Hastalığın seyrini nasıl belirliyoruz?
• Düşük, orta, yüksek riskli hastalık
• Partin tablosu
• Kattan tablosu
• D’Amico sınıflandırması
• Kan testinin ikiye katlanma zamanı
Hastalığın seyrini nasıl belirliyoruz?
Kattan Nomogramı
Kimler sadece takip edilir?







Hastalık çok erken yakalandı ise
Diğer tedaviler istenmiyorsa
Anestezi alamayan biriyse
İleri yaşlı bir hasta ise
Aktif izlem yada sadece takip
6 aylık aralıklarla kan testi
18 ayda bir biyopsi tekrarı
Hangi durumlarda ameliyat uygun
• Genel durumu iyi ve en az 10 yıllık yaşam süresi
• Küçük hacimli tümör
• Kemikler ve lenf bezeleri temiz hastalar
Radikal Prostatektomi
Cerrahi yaklaşım
Genel anestezi
İnsizyon:10-12 cm
Üretra-mesane
boynu tekrar
birleştirilir
Pelvik
Kemik
(Pubis)
Mesane
Rektum
Üretra
Prostat
Nasıl bir ameliyat?
• Ameliyat süresi 2.5 saat
• Prostat, seminal veziküller, lenf dokuları
• Diren 2-3.gün, taburcu
• Dikişler 7.gün ve sonda 2 hafta
• Kegel egzersizi idrar tutmayı sağlar
Hastayı ne bekler?
• Ameliyata bağlı yan etkiler
• Ameliyat sırasında ve hemen sonrasında
• Ciddi kanama, rektum yaralanması, derin ven trombozu, emboli
• Geç dönemde
• İdrar kaçırma (%5-20)
• Sertleşme bozukluğu (%40-60)
• İdrar kesesi çıkışında darlık (%5-15)
Ameliyat başarısı nedir?
• Ameliyat sonrası hastalığa ait uzun yaşam
• Çok sayıda hastada tam iyileşme
• 10 yılda: %90-97.6
• 15 yılda: %82
Laparoskopik prostat ameliyatı
Işın tedavisi
Prostat brakiterapisi
Radyoaktif çekirdekler prostat içine yerleştirilir
Kriyoterapi
Ameliyat sonrası takip
1.ay ve 3. ay PSA testi
 Sonrasında 6. ay ve yıllık
kan testleri
Yıllık muayene
Eğer PSA yükselirse
PSA yükselme zamanı
Muayene
Sintigrafi
PSA yükselmeye başladı
Prostat dokusu kalmış olabilir
Uzak organlarda kanser
Prostat çukurunda kanser var
Hormon tedavisi
Işın tedavisi
Hormon + Işın tedavisi
Gene PSA takibi
Prostatı aşmış kanser
• İlk teşhiste % 20’si (evre 3)
• Bunlarda tümör yayılma eğiliminde
• Lenf bezelerinde tümör ihtimali yüksek (%40)
• Kemik yayılımı araştırılır
• Ameliyat tek başına yetersiz (sadece 5’te birinde)
• İlaç yada ışın tedavisi eklenir
Hormon ilaçları
Yayılmış kanserde
Androgen blokajı
Siproteron asetat
Flutamide
Bicalutumide
•Tedavi zamanlaması?
(erken/geç dönem)
• Hangi tedavi?
• Hangi ilaç (lar)?
(sürekli/aralıklı tedavi)
Hormonal Tedavi
Orşiektomi (cerrahi
kastrasyon)
• Altın standart
•Enjeksiyon tekrarına
gerek yok
• Ortalama etkinlik süresi
2-2.5 yıl
• Hastaların %85 inde
hastalık cevabı olumlu
Yayılmış prostat kanseri
• Hormona dirençli Prostat Kanseri
• Hormona başlangıçta tedavi çok iyi
• Zamanla hormona dirençli
• Ortalama yaşam
• Kemoterapi
• Lokal radyoterapi
• Radyoizotoplar (Str-89)
Tamamlayıcı/Önleyici Tıp
•
Finasterid, Dutasterid ilacı
•
Bitkisel tedavi
•
•
•
Yeşil çay
•
sarımsak
kullandığı bilinmekte
Mikrobesinler
•
Likopen/karoten
•
selenyum
•
vitamin E
•
vitamin D
Diyet önlemleri
•
Hastaların yarısının
Yağ azaltmak
Koruyucu hekimlik
• Prostat Kanseri Önleme
Çalışması
• 55 yaş üstü 18 bin erkek
• 9 bin erkek, PSA<3.0
• İki kol, Finasterid 5 mg
• Finasterid, prostat kanseri
gelişme riskini %25 azalttı
(%24, %18)
• Yüksek dereceli kanserler
Kanser Taraması
EVET, ELBETTE!
• Kanserin klinik teşhisi öncesi sürecinin uzun
olması erken tanıya olanak sağlar
• Metastatik prostat kanserinin yıkıcı etkileri
• Mortalite oranının %25 azalması
• Kolay ve ucuz tarama testlerinin bulunması (PRM
ve PSA)
• Erken evre hastalık için tedavi alternatifleri
Erken Tanı
• Lokalize prostat kanseri
hastalarında 5 yıllık sürvi
oranı %100
• İleri evre kanser olgularında 5
yıllık sürvi sadece %40
Kanser Taraması
• Amerikan Kanser Derneği (ACS), en az 10 yıllık
hayat beklentisi olan erkeklerde 50 yaşından
itibaren yıllık PSA testi ve PRM
• Yüksek risk grubuna daha erken yaşlarda (4045) tarama önerilmekte
Afrikan-Amerikan erkekler
Bir veya daha fazla 1.derece akrabasında PCa
öyküsü olan
• Taramanın yararları ve potansiyel riskleri?
•Yaşam beklentisi >10 yıl
PRM
PSA
50 yaşından sonra her yıl
•Ailesinde risk (+) olanlar !!!!
İlk test 40 yaşında, normalse;
45 yaşından sonra her yıl
ÖNERİLİR!
Download

Prostat Hastalıkları (Belirtileri ve Tedavi) Konferansı Görmek İçin