ÇANAKKALE SAVAŞI’NDA
SAĞLIKÇILAR
Yrd. Doç. Dr. Burhan SAYILIR
Yaralıların Cepheden Sevki

Cephe





Yuva
Sargıyeri
Araba Durakları
Seyyar, Harp, Menzil
Hastaneleri
Memleket Hastaneleri
AÇIKLAMA

Bu kartlarda yaralı veya hastanın;

Rütbesi

Adı

Birliği

Yarası veya Hastalığı

Yapılan Tedavi ve Sonucu

Tedavi Tarihi

İlaçlar

Vs.
•Kartın her iki tarafında kırmızı şerit varsa: Hasta Nakledilemez demektir
•Kartın bir tarafında kırmızı kenar varsa Hasta Nakledilebilir demektir.
•Kırmızısız Kenar : Hasta kendiş başına yürüyebilir demektir.
Çanakkale Savaşı’nda Şehit Sağlıkçılar

Sıhhiye Eri

Müslim: 215

Gayri Müslim: 11

Eczacı: 1

HASTANE KAYIT
DEFTER ÖRNEĞİ
Nisan-Mayıs 1915
ASKERLERİN ALDIKLARI YARALARIN YERLERİ

18 Mart 1915’te Çanakkale Boğazı’nın İtilâf donanması tarafından zorlanması
sonucunda, İtilâf güçlerinin karaya asker çıkarabilecekleri düşüncesiyle, Boğaz’ın
savunmasını güçlendirmek için bölgeye takviye asker getirilmesine paralel olarak,
bölgede bulunan revirlere de ilaveler yapılmak suretiyle, sağlık teşkilatlarının hem
sayıları hem de personel ve malzeme olanakları artırılmıştı
•
Hastane sayısı 47, yatak sayısı 13450 , her 50 yatağa bir
doktor , 250 yataklı hastanelere bir yarbay , 500-750 yataklı
hastanelere ise bir albay baştabip planlanmıştır . Bu
planlamalar yapılırken I. Dünya Harbi ilan edilmiştir.
Mart 1915

Kale Merkez Hastanesi

Erenköy Hastanesi

Ezine Hastanesi
200

Umurbey Hastanesi
200

Kilitbahir Hastanesi
50

Eceabat Hastanesi
200

Toplam
350
50
1050
Genel Durum

Hastane sayısı 47, yatak sayısı 13450 , her 50 yatağa
bir doktor , 250 yataklı hastanelere bir yarbay , 500-750
yataklı
hastanelere
ise
bir
albay
baştabip
planlanmıştır . Bu planlamalar yapılırken I. Dünya
Harbi ilan edilmiştir.
Genel Durum
•İngiliz ve Fransız donanmalarının boğazı geçme
girişimleri üzerine bazı birlikler Çanakkale harekat
alanına kaydırılmış bölgedeki mevcut sağlık teşkilleri
takviye edilerek yatak sayısı artırılmıştır.
Genel Durum
Mart 1915
 Kale Merkez Hastanesi 350
 Erenköy Hastanesi
50
 Ezine Hastanesi
200
 Umurbey Hastanesi
200
 Kilitbahir Hastanesi
50
 Eceabat Hastanesi
200
 Toplam
1050
Genel Durum

Hastanelerin bir kısmının sağlık personeli
özellikle doktor, diş hekimi, eczacı, sıkıntısı
mevcuttur.
Genel Durum

9. tümenin emrinde bulunan iki seyyar hastane
muharebe alanında gereken tıbbi müdahaleyi
yapacak biçimde donatılmıştır.
Hastaneler

Biga’daki Ordu Menzil Baştabipliği Emrine
 Gülnihal Vapuru
 3 Adet 500 Yataklı Menzil Hastanesi
 5 Adet 150 Yataklı Harp Hastanesi
 20 Arabalı Hasta Taşıma Kolu
Hastaneler
5nci Ordu 4 Mayıs 1915
 Tekirdağ Hastanesinde
 Şarköy Hastanesinde
 Gelibolu Hastanesinde
 Lapseki Hastanesinde
 Ezine Hastanesinde
 Dümrek Hastanesinde
 Biga Hastanesinde
 Dimetoka Hastanesinde
 Toplam
5050
1450
400
150
300
500
450
1300
500
Hastaneler
Sıhhiye Teşkillerinin Kurulduğu Kadroya 6 Temmuz 1915
İsim ve Numarası
Yer
Göre Yatak Günkü Yatak
Sayısı
Mevcudu
1 No.lu Menzil Hst. Biga
500
850
2 No.lu Menzil Hst. Biga
500
1000
3 No.lu Menzil Hst. Dimetoka
500
650
Karabiga Hst.
Karabiga
0
150
Hastaneler
Sıhhiye Teşkillerinin Kurulduğu Kadroya 6 Temmuz 1915
İsim ve Numarası
Yer
Göre Yatak Günkü Yatak
Sayısı
Mevcudu
1 No.lu Kızılay Hst. Demerek
150
200
2 No.lu Kızılay Hst. Çardak
150
750
3 ve 4 No.lu Kızılay Hst. Lapseki
150
850
5 No.lu Kızılay Hst. Şarköy
150
350
6 No.lu Kızılay Hst. Şarköy
200
300
Hastaneler
Sıhhiye Teşkillerinin Kurulduğu Kadroya
Göre Yatak
Yer
İsim ve Numarası
Sayısı
0
Galata
Salgın Hst.
0
Mürefte
Mürefte Hst.
0
Erdek
Erdek Hst.
0
Keşan
Keşan Hst.
0
Uzunköprü
Uzunköprü Hst.
750
Tekirdag Merkez Hst. Tekirdağ
750
Gelibolu Merkez Hst. Tekirdağ
6 Temmuz 1915
Günkü Yatak
Mevcudu
200
280
500
150
50
1000
1400
Hastaneler

16 Adet Hastanedeki Yatak Genel Toplamı:
 Kadroya
6
Göre Yatak Sayısı: 3800
Temmuz 1915 Yatak Mevcudu: 8680
Hastaneler
Sıhhiye Teşkillerinin İsim ve Kurulduğu Kadroya 6 Temmuz 1915
Numarası
Yer Göre Yatak Günkü Yatak
Sayısı
Mevcudu
1 No.lu Menzil Nekahathane Biga
0
200
3 No.lu Menzil Nekahathane Dimetoka
0
400
Tekirdag Merkez Hst. Nek. Tekirdag
0
300
3 Adet Nekahathane Toplamı
0
900
Hastaneler
Sıhhiye Teşkillerinin Kurulduğu Yer Kadroya 6 Temmuz 1915
Göre Yatak Günkü Yatak
İsim ve Numarası
Mevcudu
Sayısı
600
0
Sıhhiye Depo Taburu Biga
Hasta Nakliye Müfrezesi Karabiga
Menzil Sıhhiye Deposu Lapseki
Hastaneler
Sıhhiye Teşkillerinin
İsim ve Numarası
Gülnihal Hst. Gemisi
60 No.lu Vapur
61 No.lu Vapur
63 No.lu Vapur
4 Adet Hastane Gemisi
Yatak Toplamı
Kurulduğu Kadroya
Yer
Göre Yatak
Sayısı
200
0
0
0
200
6 Temmuz 1915
Günkü Yatak
Mevcudu
700
300
300
300
1600
Hastaneler

6 Temmuz 1915
Hastaneler ve Gemilerin Yatak Mevcudu Genel Toplamı:
Kadroya Göre Yatak Sayısı: 4000
Yatak Mevcudu: 11780
Hastaneler

Rumeli Yakasında Toplam 3530 Yatak:
 Tekirdağ
1400 Mevki Hastanesi
 Tekirdağ
1000 Mevki Hastanesi
 Tekirdağ
 Mürefte
80 Kızılhaç Hastanesi
280 Mevki Hastanesi
 Şarköy
350
 Şarköy
200 Kızılay Hastanesi
 Galata
200 Mevki Hastanesi
 Karainebeyli
Harp Hastanesi
20 Revir Hastanesi
Hastaneler

Anadolu Yakasında Toplam 7500 Yatak:

Çanakkale
Demerek
Ezine
Birgos
Lapseki
Lapseki
Çardak
Biga
Biga
Dimetoka
Karabiga
Erdek











350
200
200
2000
450
400
750
1000
850
650
150
500
Mevki Hastanesi
Harp Hastanesi
Mevki Hastanesi
Hafif Yaralı Mevki Hastanesi
Harp Hastanesi
Harp Hastanesi
Harp Hastanesi
Menzil Hastanesi
Menzil Hastanesi
Menzil Hastanesi
Mevki Hastanesi
Mevki Hastanesi
Hastaneler

60, 61, 63 ve Gülnihal Hastane Gemisi

Akdeniz Vapuru

70 Nolu Vapur

Reşit Paşa Nakliye Gemisi
Genel Sağlık Durumu

Personel ikmali ve dinlendirme cephe hattının
10-15 km. gerisinde yapılmıştır.
Hasta ve Yaralıların Tahliyesi

Tümen sıhhiye bölükleri gelen yaralı ve hastaların
tedavisi ve ameliyatı yapılarak gerekenler ve yatak
mevcudundan fazla olanlar, seyyar hastanelere
gönderilmiştir.
Hasta ve Yaralıların Tahliyesi

Hasta Nakliye Arabaları

Erzak, Cephane Getiren Nakliye Kolları
Hasta ve Yaralıların Tahliyesi
• Kirte-Enezçiftliği veya
Alçıtepe kuzeyi –
Soğanlıdere – Havuzlar
Deresi – Kilitbahir –
Maydos – Kilye – Bigalı
Bigalı
Kilye
Maydos
Kilitbahir
Soğanlıdere
Havuzlar
Kirte
Hasta ve Yaralıların Tahliyesi
• Kirte-Behram Çiftliği –
Sarafim Çiftliği – Kilitbahir
Sarafim Çiftliği
Behram Çiftliği
Kirte
Kilitbahir
Hasta ve Yaralıların Tahliyesi
• Kemalyeri – Kocadereköy
– Bigalı
• Kemalyeri – Kilye
Bigalı
Kocadere
Kemalyeri
Kilye
Hasta ve Yaralıların Tahliyesi

Her 20 km. de 50 yataklı sıhhiye istasyonu
kurulmuştur.
Hasta ve Yaralıların Tahliyesi
Akbaş
Eceabat
(Maydos)
Hasta ve Yaralıların Tahliyesi
•Hasta ve yaralılardan yolculuğu sakıncalı görülenler
Gelibolu hastanelerinde bakılmış, diğerleri gerek
görüldükçe tümenlerin seyyar hastaneleri aracılığıyla
İstanbul’a gönderilmiştir.
Hasta ve Yaralıların Tahliyesi

Savaşların başladığı 25 Nisan 1915 den 1
Temmuz 1915 tarihine kadar Akbaş ve
Akdere(Ağadere)’ deki
hastanelerden
boşaltılan hasta ve yaralı sayısı:
1915 Yılı Yaralı Hasta
 Nisan
25065
207
 Mayıs
16298 1192
 Haziran 15031
953
 Toplam 56394
2358
 Genel Toplam: 58752

Çanakkale Savaşı’nın Zayiat Çizelgesi (Osmanlı
Genelkurmayı belgesine göre)

Osmanlı Devleti

Şehit: 55.127

Yaralı: 100.000

Kayıp Esir: 10.67

Değişik Hastalıklardan Vefat: 21.498

Hava Değişimi: 64.440
Download

Gelibolu Yarımadası Milli Park sağlık sınav konuları (1)