Uzm. Dr. Müge GÜNALP
ACİL TIP ANABİLİM DALI
“Bütün maddeler zehirdir.
Zehirli olmayan madde yoktur.
İlaçla zehir arasındaki farkı doz
belirler.”
PARACELSUS
(1493-1541)
ZEHİR: Vücudun bir
parçasına yada bir
fonksiyonuna zarar verebilen
maddelerdir.
A) İLK YAKLAŞIM
1) Havayolu
 Havayolunu aç
 Yutma refleksini kontrol et
2) Solunum
 Sayısı
 Derinliği
 AKG
 Maske ile %100 O2
 Entübasyon
3) Dolaşım
 Nabız
 Damar yolu
 Kalp monitorizasyonu
 EKG
4) Bilinç Durumu
AVPU
GKS
5) İlaç
 Dekstroz 1gr/kg D50 W
 Tiamin 100 mg iv
 Nalokson 0.4 mg iv
 Flumazenil 0.2 mg iv
B) HİKAYE

Verilen bilgilere güvenilmemelidir

En kötüsüne hazırlıklı olmalıdır

5 soru;
Kim?
Ne?
Ne zaman?
Nerede?
Niçin?
C) FİZİK MUAYENE
1) Vital Bulgular
 Nabız
 Kan basıncı
 Solunum sayısı
 Vücut ısısı
 O2 saturasyonu
2) Baş-boyun
 Göz
Pupil çapı
Işık reaksiyonu
 Ağız
Koroziv lezyonlar
Koku
Müköz membranların hidrasyonu
 Boyun
Servikal immobilizasyon
3) Kalp
 Hız
 Ritim bozukluğu
 Üfürüm varlığı
4) Solunum Sistemi
 Hızı
 Göğüs duvarı hareketleri
 Dinleme bulguları
5) Gastrointestinal Sistem
 Hassasiyet
 Kitle
 Dinleme bulguları
6) Cilt
 İğne izleri
 Büller
 Yanık varlığı
 Otonomik belirtiler (terleme, kuruluk)
 Renk
7)Santral Sinir Sistemi
 Bilinç durumu
 Motor cevap
 Refleksler
DİKKAT!!
Hastanın durumu çok hızlı
değişebilir, muayene sık sık
tekrarlanmalı...
D) TOXİDROM
Bir madde maruziyeti sonrası gözlenen
belirti ve bulgular topluluğudur.
SS Isı MS Pup Peri Ter DİĞER
TA
N
Semp




+


 Titreme
AntiKoliner
?

?

+


 Flush, üriner
retansiyon
Koliner
?
?
-
-
+
?

 Salivasyon,
lakrimasyon
fasikülasyon
Sed,Hip,
Alkol



?
+
?

-
Hiporefleksi
Opiat




+


-
Hiporefleksi
E) LABORATUAR
CBC
AKG
Glukoz
BUN/Cre
KCFT
Gebelik testi
Serum osmolalitesi
PAAG, ADBG
Toksikolojik Tarama
TOKSİK MADDEYİ DEĞİL,
HASTAYI TEDAVİ ET
F)TEDAVİ PLANI
 Hikaye
 Klinik bulgu ve belirtiler
 Laboratuar sonuçları
 Zehir Danışma ile irtibat
1)DEKONTAMİNASYON
2)SPESİFİK ANTİDOT UYGULANMASI
3)ATILIMIN KOLAYLAŞTIRILMASI
4)SEMPTOMATİK DESTEK TEDAVİ
1)DEKONTAMİNASYON
 Göz
SF ile en az 20 dak. yıka
Nötralizan madde kullanma
 Dermal
Elbiseleri çıkar,su ve sabunla yıka
Basınçlı su ve krem kullanma
 İnhalasyon
Hastayı ortamdan uzaklaştır
%100 O2 ver
1)DEKONTAMİNASYON
Gastrointestinal maruziyet
İpeka ile kusturma
Gastrik lavaj
Aktif kömür (1gr/kg)
Katartikler
Tüm barsak irrigasyonu
Gastrik Lavaj
• Önemli toksisite riski olan hastalarda,
• İlaç alımından sonra ilk 1 saat içinde başvuran
hastalarda
• Aktif kömürün adsorbe edemeyeceği ilaçlarla
olan zehirlenmelerde
• Geç salınımlı preparatlarla olan zehirlenmelerde
önerilmektedir.
Gastrik Lavaj
• Havayolu güvenliğinin sağlanması çok önemlidir.
• Hasta bilinci açık ise yapılacak işlev konusunda
bilgilendirilmelidir
• Bilinci kapalıysa entübe edilerek yıkanmalıdır.
Gastrik Lavaj
Kontrendikasyonları:
• Kostik madde alımı
• Kesici, delici madde alımı
• İlaçların paket halinde alımı
• Bilinç durum değişikliği olan ya da kısa sürede
bilinç kapanma olasılığı olan zehir alımı
(entübasyon sonrası yıkanabilir)
• Hidrokarbon alımı
2)SPESİFİK ANTİDOT KULLANIMI
Sayılı vakada bile olsa dekontaminasyon
ve destek tedavi yanı sıra antagonistik
tedavi gerekmektedir.
Hayat kurtarıcıdır!
Toksik maddeler-Antidotlar
• asetaminofen
n-asetilsistein
• atropin
fizostigmin
• benzodiazepinler
flumazenil (Anexate)
• opiatlar
nalokson
• organofosfat
atropin
• metil alkol
etil alkol+dializ
• karbon monoksit
oksijen
• nitrit
metilen mavisi
• kurşun
EDTA
• Demir
deferoksamin
3)ATILIMIN KOLAYLAŞTIRILMASI
 Normal atılım yolunun engellenmesi
 Absorbe olan toksin konsantrasyonunun
morbidite ve mortaliteye yol açması
 Altta yatan hastalığı olanlar
 Çok genç veya yaşlı hasta grubu
3)ATILIMIN KOLAYLAŞTIRILMASI
 Zorlu diürez
 İdrar alkalinizasyonu
 Peritoneal diyaliz
 Hemodiyaliz
 Hemoperfüzyon
 MDAK
 Hemofiltraston
 Plazmaferez
4)DESTEK TEDAVİ
Amaç hastanın hayatını tehlikeye sokacak
solunum, dolaşım ve nörolojik problemlerini en
aza indirmektir.
G)TABURCULUK
 Doğru teşhis konulmuş,
 Yeterli süre gözlem altında kalmış,
 Uygun tedaviyi almış,
 Semptomu kalmayan hastalar.
“Doktorlar
az bildikleri ilaçları, daha
az bildikleri vücudumuza vererek,
hiç bilmedikleri hastalıkları tedavi
ederler.”
VOLTAIRE
(1694-1778)
Download

Zehirlenmelere Genel Yaklaşım