İLİ
TARİH
: BİTLİS
: 05/12/2014
(Âl-i İmran 3/130)
İSLAMDA FÂİZ VE TEFECİLİĞİN YASAKLIĞI
Muhterem Müslümanlar!
İslam dini fıtrat dinidir. Bu sebeple, insanların
yeteneklerine göre çalışıp-kazanmaları, gerekli iş
birliğini ve iş bölümünü sağlamaları ve ihtiyaçları
doğrultusunda harcama yapmaları tabii karşılanmıştır.
Ancak İslam, kazanç yolları, mal-mülk edinme
konusunda meşrûiyet prensibini esas almıştır. Hırsızlık,
gasp, fuhuş, kumar, rüşvet ve fâiz gibi kazanç yollarını
yasaklamıştır. Bu yollarla elde edilen kazanca ve mala
da
hiçbir
değer
atfetmemiştir.
Nitekim
Peygamberimiz(sav) kendisine en temiz kazancın ne
olduğu sorulduğunda, “Kişinin kendi elinin emeği, bir
de dürüst ticaretin kazancı”1 cevabını vermiştir.
Değerli Mü’minler!
İslam herhangi bir zarar ve mağduriyete yol
açmayan, düzgün bir çizgide seyreden hukuki ve ticari
hayata kural olarak bir müdahale etmemiş; sadece yanlış
ve haksız uygulamalar konusunda insanları uyarmış bu
yönde bazı sınırlamalar getirmiştir. Fâizin yasaklanması
da böyledir.
Fâiz; diğer adlarıyla ribâ ve tefecilik; sözlükte, “herhangi
bir şeydeki artışı ve fazlalığı” ifade eder. Dinimize göre
fâiz; “borç verilen bir parayı veya malı bir süre sonunda
belirli bir fazlalıkla yahut borç ilişkisinden doğan ve
süresinde ödenmeyen bir alacağı ek vade tanıyıp bu
süreye karşılık onu fazlalıkla geri almanın veya bu
şekilde alınan fazlalığın adıdır.”2 Kısaca fâiz; borç veren
kişinin alacağını tahsil ederken verdiğinden fazlasını
almasıdır.
Aziz Müslümanlar!
K.Kerîm’de fâiz-ribâ meselesi 4 yerde ele
alınmış ve aşamalı olarak yasaklanmıştır. Bu konudaki
âyetlerde Allah Teâlâ fâiz ve tefecilik yapanları şiddetle
uyarmakta ve şöyle buyurmaktadır: “İnsanların
mallarında artış olsun diye verdiğiniz herhangi bir
faiz, Allah katında artmaz. Allah'ın rızasını isteyerek
verdiğiniz zekâta gelince, işte zekât veren o kimseler,
evet onlar (sevaplarını ve mallarını) kat kat
arttıranlardır.”3
Menedildikleri
halde
faizi
almalarından ve haksız (yollar) ile insanların mallarını
yemelerinden dolayı içlerinden inkâra sapanlara acı bir
azap hazırladık.”4
“Ey iman edenler! Kat kat
arttırılmış olarak faiz yemeyin. Allah'tan sakının ki
kurtuluşa eresiniz.”5 “Faiz yiyenler (kabirlerinden),
şeytan çarpmış kimselerin cinnet nöbetinden kalktığı
gibi kalkarlar. Bu hal onların "Alım-satım tıpkı faiz
gibidir" demeleri yüzündendir. Hâlbuki Allah, alımsatımı helâl, faizi haram kılmıştır… Allah faizi tüketir
(Faiz karışan malın bereketini giderir), sadakaları ise
bereketlendirir.”6
Kıymetli Müminler!
Faiz ve tefecilikte, faizle borç alan kişi çalışıp,
çabalar, bazen kârını, bazen ana sermayesini de üstüne
koyarak borcunu ödemeye çalışır. Bazen de ödeyemez hale
düşer. Faiz belası yüzünden ticari hayatta anlaşmazlıklar ve
kavgalar yaşanır.
Faize bulaşarak, tefecinin eline düşenler, sonuçta ya hapse
girer veya malları ve serveti icra yolu ile ellerinden alınır,
evini ve ocağını kaybederler. Bazen faizli borcunu ödemek
için, başka başka faizlere bulaşarak çıkmaza sürüklenirler.
Aile huzurunu, toplumdaki izzet ve itibarlarını kaybederler.
Bazen de bunalıma girip ya kendi canına veya başkalarının
canına kıyarlar.
Faizle borç verip tefecilik yapanlar ise; tembelliğe alışırlar.
Helâlinden çalışarak, nafakasını temin etmek varken, şunun
bunun parasına-malına göz dikerek asalak bir hayat
yaşarlar. Bu tür insanlar haram kazançlarına kılıf bulmak
için, ‘faiz de bir alışveriştir’ diyerek dini değerleri istismar
ederler.
O halde mü’minler, fâiz gibi haramlardan ve harama
götüren şüpheli davranışlardan son derece uzak
durmalıdırlar.
Aziz Mü’minler!
Hutbemi Hz. Peygamber (s.a.s.)’in şu sözleriyle
bitirmek istiyorum: “Ashabım! Fâizin her çeşidi
kaldırılmıştır, ayağımın altındadır. Fakat aldığınız
borcun aslını ödemek gerekir. Ne zulmediniz, ne de
zulme uğrayınız. Allah'ın emriyle bundan böyle faizcilik
yasaktır. Cahiliyetten kalma bu çirkin âdetin her
türlüsü ayağımın altındadır.”7
Hazırlayan
Unvanı
Redaksiyon: İl İrşat Kurulu
3
Rum 34/39
Nisa 4/161
5 Ali İmran 3/130
6 Bakara 2/275-276
7 Ebu Dâvud, Büyû 5 (3334)
4
1
2
Müsned, IV, 141
TDV.İslam Ansiklopedisi, “Fâiz” md.
: Hacı Ergül BAYDAR
: Din Hizmetleri ve Eğitimi Şube Müd.
Download

muharrem ayı