 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL
PRENSİPLERİ
 İŞ KAZALARI VE MESLEK
HASTALIKLARI
 ERGONOMİ VE GÜVENLİK KÜLTÜRÜ
 AYŞEGÜL ÖZDEMİR
 A SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI

Japonya’ da büyük bir imalat yerinde yaşanan
bir kazanın ardından üç çocuğu ile kalan anneye
dönemin bakanı taziyelerinde ;

- ‘’Yazık ! 10.000 çalışanın olduğu işyerinde
sizin eşiniz hayatını kaybetmiş.’’
 diyerek olayı şanssızlık olarak değerlendirmesinin
ardından …
 Eşin ;
 ‘Sizin için 10.000 kişiden biri olabilir ancak
benim bütün hayatım gitti’’
 Cevabındaki ’10.000 insanda bir’ ve ‘bütün bir
hayat’ vurguları iş güvenliğinin temelini oluşturur.
Her çalışan işletmenin en
değerli varlığıdır…
EĞİTİMİN AMACI
İ N S A N
 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ
 NEDİR ?
 İşyerlerinde ;
 ÇALIŞANLARIN NORMAL SAĞLIKLI HALLERİNİ
SÜRDÜRMELERİ İÇİN YÜRÜTÜLMESİ GEREKEN
FAALİYETLERİN TÜMÜDÜR.
“Çalışanların sağlığı ve güvenliği,
bir bütün olarak insanlığın güvenliğinin
ayrılmaz bir parçasıdır......
Güvenli çalışma
sağlam bir ekonomik politika
olmanın ötesinde aynı zamanda
temel bir insan hakkıdır”
Kofi Annan
2003
7
İŞLETME GÜVENLİĞİ NEDİR ?
 İşletmenin, çalışma şartlarına uygun bir şekilde
düzenlenmiş, yapılan işe göre gerekli güvenlik
tedbirlerinin alınmış olması halidir.
 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ
 KİMLERİ KAPSAR ?
 6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ
KANUNU
 1 - SÖZLEŞMELİ PERSONEL
 2 - GEÇİCİ PERSONEL
 3 - ZİYARETÇİ
 4 - STAJYER
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
Kanun ile gelen yenilikler
Yeni mevzuat yapısı
Risk bazlı, Önleyici yaklaşım (proaktif)
Her konuda geniş çaplı çalışan katılımı
Nitelikli uzman desteği ve sertifikasyon
Haberdar etme ve diğer kişileri kapsama
Programlı, nitelikli eğitim ve belgeleme
Kısaca: Önleyici ve koruyucu anlayışa dayalı kültürün
benimsenmesi
10
 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİN
 AMACI
 1 - ÇALIŞANLARI KORUMAK

2 - ÜRETİM GÜVENLİĞİNİ SAĞLAMAK

3 – İŞLETME GÜVENLİĞİNİ SAĞLAMAK
 4-EKOLOJİK ÇEVREYE ZARAR VERMEMEK
İşveren Yükümlülükleri
İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla
yükümlüdür.
Bu çerçevede;
 Mesleki risklerin önlenmesi,
 Eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması,
 Organizasyonun yapılması,
 Gerekli araç ve gereçlerin sağlanması,
 Sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale
getirilmesi,
 Mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.
İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler,
denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.
İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet
alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.
Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki
yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez.
İşveren, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini
çalışanlara yansıtamaz.
Çalışanların Yükümlülükleri
Çalışanlar,
 Kendilerinin ve hareketlerinden veya yaptıkları işten etkilenen
diğer çalışanların sağlık ve güvenliklerini tehlikeye düşürmemekle,
 Araçları kurallara uygun şekilde kullanmakla,
 Güvenlik donanımlarını doğru olarak kullanmak, keyfi olarak
çıkarmamak ve değiştirmemekle
 KKD doğru kullanmak ve korumakla.
İŞ KAZASI ?
İŞ KAZASI AŞAĞIDAKİ HAL VE DURUMLARDAN BİRİNDE
MEYDANA GELEN, SİGORTALIYA HEMEN veya SONRADAN
BEDENCE VE RUHCA ARIZAYA UĞRATAN OLAYDIR.
• SİGORTALININ İŞYERİNDE BULUNDUĞU SIRADA
• İŞVEREN TARAFINDAN YÜRÜTÜLMEKTE OLAN İŞ DOLAYISIYLA
• SİGORTALININ, İŞVEREN TARAFINDAN GÖREV İLE BAŞKA BİR
YERE GÖNDERİLMESİ YÜZÜNDEN ASIL İŞİNİ YAPMAKSIZIN GEÇEN
ZAMANLARDA
• EMZİKLİ KADIN SİGORTALININ, ÇOCUĞUNA SÜT VERMEK İÇİN
AYRILAN ZAMANLARDA
• SİGORTALILARIN,İŞVERENCE SAĞLANAN BİR TAŞITLA İŞİN
YAPILDIĞI YERE TOPLU OLARAK GÖTÜRÜLÜP GETİRİLDİĞİ
SIRADA
Kaza teorİsİ
• BANA BİR ŞEY OLMAZ !
• ŞİMDİYE KADAR HEP BÖYLE YAPTIK.
• BÖYLE OLACAĞI AKLIMA GELMEMİŞTİ.
• GÜVENLİ GÖRÜNÜYORDU.
Sağlık sektöründe iş kazaları
 KESİCİ-DELİCİ ALET YARALANMALARI
 İĞNE BATMASI,BİSTURİ,MAKAS KESİĞİ,
 DÜŞME,ÇARPMA VB.DURUMLARDA MEYDANA GELEN
CİDDİ YARALANMALAR
 AMBULANS KAZALARI İLE İLGİLİ OLARAK ;EĞER
KAZADA AMBULANSTA GÖREVLİ OLAN
ÇALIŞANLARIN YARALANMALARI SÖZ KONUSU İSE
BUDA İŞ KAZASI SAYILIR SGK YA BİLDİRİM
YAPILACAK KAZA SONRASI TUTANAK TUTULACAK
İŞVEREN 3GÜN İÇERİSİNDE BİLDİRİM YAPACAK
 İŞ KAZALARI MUTLAKA İŞ GÜVENLİĞİ BİRİMİNE
BİLDİRİLECEK STAJYER ÖĞRENCİLER DE BUNA
DAHİLDİR.
Bunları yaşadık...
 Kırım kongo kanamalı ateşinden kaybettiklerimiz
 Hepatit B-C yüzünden cerrahi yapamayanlar
 Hasta yakını tarafından yaralananlar
 Domuz gribi vakalarında yaşanan kayıplar
İŞ KAZALARININ SEBEPLERİ
İNSANİ SEBEPLER
(%88)
TEKNİK SEBEPLER
( %10 )
DİĞER SEBEPLER
(%2)
 Meslek hastalıkları
%100 önlenebilir.
 İş kazalarının %98’i
önlenebilir.
A – BAŞLICA GÜVENSİZ DURUMLAR
ARIZALI ARAÇLAR VE EKİPMANLAR
A – BAŞLICA GÜVENSİZ DURUMLAR
 KAYGAN ZEMİN.
KAZA NEDENLERİ
 Kazaların çoğu, güvensiz davranış ve
şartlardan veya bunların birleşmesinden
meydana gelir.
25
A – BAŞLICA GÜVENSİZ DURUMLAR
YETERSİZ
AYDINLATMA
B – BAŞLICA GÜVENSİZ HAREKETLER
KENDİNE AŞIRI
GÜVENME
B – BAŞLICA GÜVENSİZ HAREKETLER
PROSEDÜR VE
TALİMATLARA
UYMAMA
B – BAŞLICA GÜVENSİZ HAREKETLER
 İŞ VE YÖNETİCİ
SİTRESİ ALTINDA
ÇALIŞMA
B – BAŞLICA GÜVENSİZ HAREKETLER
 ALKOL
UYUŞTURUCU VE
İLAÇ ETKİSİ
B – BAŞLICA GÜVENSİZ HAREKETLER
 UYKUSUZLUK
B – BAŞLICA GÜVENSİZ HAREKETLER
 BİLGİ VE BECERİ
EKSİKLİĞİ
İŞ KAZALARININ SONUCLARI
•
Yaralanma
• Sakatlanma
• Ölüm
İNSAN FAKTÖRÜ
JAPONYA
TÜRKİYE
TEHLİKE
BİR KİŞİYE, MADDEYE, CİHAZA, İŞE VEYA İŞ YÜRÜTÜMÜNE ;
SAKATLIK,
HASAR,
KAYIP VEYA
ZARAR
VERME İHTİMALİ OLAN HER ŞEY ...
RİSK
 TEHLİKE DURUMUNDAKİ ZARARIN GERÇEKLEŞMESİ VE
MEYDANA GELMESİDİR.
KAYGAN ZEMİN
ELEKTRİK
KİMYASAL MADDE
KAYMA - DÜŞME
ELEKTRİK ÇARPMASI /
YANGIN
ZEHİRLENME
SU
BOĞULMA
YETERSİZ EĞİTİM VE
BİLGİLENDİRME
ÇALIŞANLARIN YAPTIKLARI İŞLE VE
ÇALIŞTIKLARI ORTAMLA İLGİLİ BİLGİ
SAHİBİ OLMAMALARI. KURALLARI
BİLMEMELERİ VE UYGULAMAMALARI
TEHLİKE
RİSK
?
Suya girerseniz köpek balığı bir risktir.
Diğer tehlikeler nelerdir?
-Hindistan cevizi
-Hava
-Güneş
-Yağmur
-Rüzgar
-Deniz
-Ağaç
-Korsan
-Açlık , Susuzluk
KAYGAN ZEMİN
ELEKTRİK
KİMYASAL MADDE
KAYMA - DÜŞME
ELEKTRİK ÇARPMASI /
YANGIN
ZEHİRLENME
SU
BOĞULMA
YETERSİZ EĞİTİM VE
BİLGİLENDİRME
ÇALIŞANLARIN YAPTIKLARI İŞLE VE
ÇALIŞTIKLARI ORTAMLA İLGİLİ BİLGİ
SAHİBİ OLMAMALARI. KURALLARI
BİLMEMELERİ VE UYGULAMAMALARI
Sağlık Sektöründe Öne Çıkan Riskler
 Biyolojik riskler: İğne batması veya kesilerle oluşan




enfeksiyonlar,
Kimyasal riskler: Dezenfektanlar, antibiyotik ve kanser
ilaçları
Fiziksel riskler: Termal konfor, iyonizan radyasyon gibi
Ergonomik riskler: Sabit pozisyonda çalışma, hasta kaldırma
gibi
Psikososyal riskler: Şiddete maruz kalmak, nöbet ve gece
çalışma gibi
MESLEK HASTALIĞI
NEDİR ?
Her hastalık “Meslek Hastalığı” sayılmaz !
Yapılan işle ilgili olmalıdır.
Çalışılan ortamla ilgisi olmalıdır.
MESLEK HASTALIĞI NEDİR ?
Sigortalının çalıştırıldığı
işin niteliğine göre
tekrarlanan bir sebeple
veya işin yürütüm
şartları yüzünden
uğradığı geçici veya
 Hastalık,
sürekli
 Sakatlık,
 Ruhi
arıza halleridir
MESLEK HASTALIKLARI NEDENLERİ
1.
2.
3.
4.
Kimyasal nedenler
Fiziksel nedenler
Biyolojik nedenler
Tozlar
ÖNLEYİCİ FAALİYET OLARAK
YAPILMASI GEREKENLER

İşe giriş sağlık muayeneleri

Aralıklı sağlık taramaları

Diğer sağlık hizmetleri

KKD kullanımı

Yer değiştirme

Ayırma

Havalandırma

Kapatma
Bizde sadece kesik ve çürük olur,
Bir yara bantı ile çözeriz
O işi bizim çalışanlar
değil, müteahhit yapıyor.
Bizim adamlar şerbetlidir,
bir şey olmaz
Kaç keredir
ikaz
ediyorum!
İŞ KAZALARININ İŞ SAATLERİNE GÖRE DAĞILIMI
İş kazalarının iş saatlerine göre dağılımı [2002]
20000
18000
16000
14000
12000
10000
8000
6000
4000
2000
0
1. saat
2. saat
3. saat
4. saat
5. saat
6. saat
7. saat
8. saat
9. saat
Buzdağının altı ve üstü ?
Buzdağının altı ve üstü ?
BİR İŞ GÜVENLİ ÖNLEMLERİ
ALINMADAN YAPILIYORSA O
İŞ DOGRU YAPILMIŞ BİR İŞ
SAYILMAZ…
SORUNUZ
Emin olmadığınız durumlarda amirinize ve iş güvenliği
sorumlusuna sormaktan çekinmeyiniz. Yanlış bir
hareket yapmak ve yaralanmak kolaydır.
UYARI LEVHASI
TEMİZLİK ve DÜZEN
 İşyerinizi ve tezgahınızı temiz ve
tertipli tutunuz. İşiniz bittiğinde,
aletleri ve dökülenleri toplayınız.
Asla olduğu gibi bırakıp
gitmeyiniz.
 Düzenli olmak herşeyden önce
düzenli bir kişiliğin aynasıdır.
57
ELEKTRİK
 Arızalı aletleri asla kullanmayınız. Şüpheli
durumlarda ilgililere kontrol etmeleri için
başvurunuz. Bütün KIVILCIM çıkarması muhtemel
aletlerin topraklı olduğundan ve doğru topraklığından
emin olunuz.
O SENİ TOPRAKLAMADAN SEN ONU TOPRAKLA
GÜVENCESİZ ÇALIŞMAK
Bir arkadaşınız
güvencesiz
çalışıyorsa, kendisini
uyarınız. Güvencesiz
çalışmaya devam
ettiği takdirde derhal
ilgilileri uyarınız.
HEDEFİMİZ
 (0) SIFIR İŞ KAZASI
 (0) SIFIR İŞ GÜCÜ KAYBI
 (0) SIFIR İŞ GÖREMEZLİK GÜN SAYISIDIR
AMAÇ
İşyerlerİnİn daha sağlIklI ve güvenlİ olmasInI
sağlamaktIr.
Bu nedenle,
İşverenlere;
İş Sağlığı ve Güvenliği Konusunda işçileri,
1. Eğitme
2. Bilgilendirme
3. Denetleme
yükümlülüğü getirilmiştir.
DİKKAT
İŞ GÜVENLİĞİ ÇALIŞMALARI İŞLETMELERE EK MALİYETLER
GETİRMEZ!
EK MALİYETLERİ;
SAĞLIKSIZ ÇALIŞMA ORTAMI,
ÖNLEMİ ALINMAMIŞ TEHLİKE VE RİSKLER,
İŞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARI GETİRİR!
HEDEFİMİZ
 (0) SIFIR İŞ KAZASI
 (0) SIFIR İŞ GÜCÜ KAYBI
 (0) SIFIR İŞ GÖREMEZLİK GÜN SAYISIDIR
ERGONOMİK UYARILAR
ERGONOMİK RİSK ETMENLERİ
ERGONOMİ
Ergos
Nomos
: İş
: Yasa
Uyum, uygunluk anlamında kullanılır.
Kişilerle yaptıkları iş, kullandıkları şeyler, çalıştıkları, yolculuk yaptıkları,
oynadıkları kısaca yaşadıkları ortamlar arasında uygunluk olmasıdır.

Ağırlık kaldırmada sırta binen yük çok
fazladır
Elle Taşıma / Kaldırma
Sırt incinmelerinin ana nedenleri
• Ağır yük taşımak – YANLIŞ TAŞIMANIN TEKRARI
tekrarlanması
68
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ BİR AYNADIR SİZ ONA
GÜLÜMSERSENİZ O DA SİZE GÜLÜMSER
Ooff ayağım
KEŞKE
uysaydım iş
güvenliği
kurallarına

Bütün iş güvenliği kurallarına uydum ve
sağ salim evime geri dönebildim 
70
TEŞEKKÜRLER
 AYŞEGÜL ÖZDEMİR
 A SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI
Download

sağlık sektöründe iş güvenliği