İSTANBUL TİCARE T ODAS I
YAYINLARI
GENÇLİK v e KOMÜNİZ M
Milletlerarası Komünis t Gençli k Hareketlerini n
Tarihi bi r tahlili
Prof. RICHAR D CORNEL L
New Yor k Devle t Üniversites i
19e9
İSTANBUL
KCSNÜTABÎAT MATBAAS I
IS T A N B U L 1
9 6 9*
CENÇLÎK VE . KOMÜNİZM
Eserin takdimi : Nüzhet Baba
Üzerinde uzun yıllar çalışılarak vücude getiTilen bu eserin yazan Richard Cornell New-York
Devlet Üniversitesi Siyasal Bilgiler profesöüdür.
Yarım, yüzyıl, uluslararası komünizm, büyük
ve tarihî anla taşıyan
bir kampanya ile gençliği
ele geçirmek ve onu kendi amaçlarına yöneltmek
üzere bu ölçülerde seferber hale getirilmiş değildir.
Eser som derece objektif ve dokuman^erdir.
Aşağıdaki bölümlerde okuyacağınız gibi sadece
komünist memleketlerde gençlik hareketleri izlenmekle kalmamış, komünist olmayan ülkelerde de
gençliği ele geçirmek için ne gibi yollardan yüründüğü ve gençliği sömürmek üzere ne gibi maske
ve paravan topluluklar kurularak bunlardan fay?
dalanma metodlan da incelenmiştir.
Komünistler yalnız
kendi memleketlerinde
değil, Batıda, Lâtin Amerikada ve Asyada gençliği
kendi ellerinde vasıta olarak kullanmak çabasındadırlar. Yazar, ideolojik görüş farklarından partiler arası mücadelelerden ve nihayet Çin - Sovyet
çatışmamdan, komünist gençlik teşekküllerinin iç
faaliyetlerinden derin bir vukuf ve bir uzman diliyle söz etmektedir.
Bu itibarla sonuç basan, yahut tam bir yenilgi olsun, komünizmin gençliği sömürme gayretleri içinde yaşadığımız çağda hepimizi ilgilendiren
bir konudur. Komünistlerle ilgisi olmadığım sandığımız nice gençlik teşekkülleri vardır ki iç yüzleri tetkik edildikte birer ^(paravan)) teşekkülden
başka bir şey olmadıkları meydana çıkar.
Bunun için Gençlik ve Komünizmdin tarihî bir
tahlili olan eser, yalnız sosyologları ve polUtika ile
uraşanlan değit^ günlük olayları değerlendirmek
zorunluluğunda olan herkesi, hepimizi çok yakından ilgilendirir.
Yazarın Not u
Bu çalışmay ı yapmam a imkâ n verdikler i içi n Profesö r
Dallin il e Ba y Rober t Bass' a minne t borçluyum . Birço k
kişilere v e teşekküller e ban a zama n ayırdıklar ı v e bilg i
sağladıkları içi n teşekkü r ederim . Ba y Willia m Ellis , Ba yan Elizabet h Marbur y Bas s il e Unite d State s Nationa l
Student Associatio n yetkililerinde n Ba y Alexande r Korn s
(Uluslararası İşle r Başka n Yardımcısı ) v e Ba y Fran k
Crump (Uluslararas ı Öğrenc i Ziyaretleri İşler i Müdürü'nün
adlarını zikretmede n geçemiyeceğim . Yorumlarda n ve ha talardan bende n başk a kimseni n soruml u olmadığın ı söy lemeye lüzu m yoktur .
İÇÎNDEKÎLER
Sahife
Gençlik v e Komüniz m 3
Yazarm Not u 4
Giriş 7
İktidarda Komünistle r 9
İktidar Dışmd a Komünistle r 1
1
KISIM I
3
1
Komünist Gençli k hareketlerini n doğuş u 1
Sosyalist Gençli k v e Sava ş 1
Komünist Gençli k Enternasyonalini n Doğuş u ( C Y I ) 1
Sovyetler v e C Y I 2
Rus Gençliğini n Teşkilâtlandırılmas ı 2
Komsomol 2
3
6
8
2
6
8
KISIM I I 3
4
Komünist Gençli k Hareketlerini n Stalinizasyon u 34
Parti İhtilâflar ı 3
Parti v e Devletin bir Ale t olara k Konsomo l 3
Gençlik v e Kominter n 4
Birleşik Ceph e v e «Front » Teşkilâtlar ı 4
Amerikan Gençli k Kongres i ( A Y C ) 5
5
8
1
3
1
KISIM II I 5
7
Savaştan sonr a Uluslararas ı Komünis t Gençli k v e Öğrenc i
hareketleri 5
Dünya Demokra t Gençlik Federasyon u ( W D F Y ) 5
Uluslararası Taleb e Birliği ( 1 U S ) 5
tnfirata Götüre n yo l 6
7
7
9
3
KISIM I V 7
4
Khruschhev Devrind e Gençli k v e Taleb e Fron t Teşkilât ı 7
Yeni yaklaşmala r 7
4
4
Sahife
Dünya Gençli k Forumu 8
Afrika v e Asy a 8
Latin Amerik a 9
Yakın Zamanlardak i Propagand a Temaslar ı >
Çin - Sovye t Bölünmes i 9
9
4
7
0
3
6
KISIM V 10
3
Gençlik Festivalleri , Tarihçeler i v e Fonksiyonlar ı 10
Değişen Kalı p 10
Teşkilâtlanma v e Kontro l Sorunlar ı 10
Doktrin Telkinini n Önem i 10
3
3
3
9
KISIM V I 11
1
Komümst Ülkelerd e Gençli k Hareketler i 11
Sovyet KomsomoF u 11
Polonya 11
Çekoslovakya 12
Macaristan 12
Yugoslavya 12
Romanya 12
Bulgaristan 12
Arnavutluk 12
Çin 12
Kuzey Kor e v e Kuze y Vietna m 12
Doğu Almany a 12
Bir Başarısızlı k Belges i 13
5
5
5
0
1
1
2
2
3
3
4
5
0
KISIM VI I 13
3
Bu gü n v e Yarı n 13
I U S Üyeler i 14
3
2
GİRİŞ
Son yıllard a öğrencile r tarafında n düzenlene n v e yönetile n hareket ler, birço k hükümetler i tehdi t altınd a bırakmı ş vey a bunları n devrilme lerine yo l açmış ; Amerik a Birleşi k Devletler i Cumhurmaşkanm m Japon ya'ya yapacağ ı ziyareti n iptal i yolund a bask ı yapmış , ve dünyanı n önem li yerlerindek i gelişmeleri , çoğunlukl a kuvve t kullanarak , etkilemiştir .
Diem hükümetini n Budis t hasımların a karş ı giriştiğ i bask ı hareketlerin i
protesto etme k amacıyl a il k göster i yürüyüşlerin i yapanla r gen e öğren cilerdi. Nisa n 1960'd a Güne y Kore'd e Syngma n Rheriy e karş ı yapıla n
ayaklanmayı teşvikt e öğrencile r ro l oynamışlardı . Bugü n d e öğrenciler .
Güney Kore'd e kuvvetl i bask ı grub u olm a yolundadırlar . Burma'd a bi r
süreden ber i hükümet e karş ı yapıla n amansı z tahri k kampanyas ı öğren ciler tarafında n yürütülmektedir . Venezüella'd a v e Lati n Amerika'nı n
her 3^erind e üniversit e öğrenciler i Castr o lehin e şidde t kullanara k karga şalık çıkarmışlar , Fransa'd a Sorbonne'd e okuya n öğrencile r ise yükse k
öğrenim imkânlarını n yetersizliğin i protest o etme k amacıyl a göster i yü rüyüşleri yapmışlardır . Amerik a birleşi k Devletlerind e gençler , beya z v e
siyah, eşi t hakla r mücadelesind e etki n ro l oynamakta , Doğ u Avrup a komünist ülkelerind e genellikl e bütü n gençlik , faka t dah a ziyade talebele r
komünizm'den memnunsuzlukları,n ı açıkç a ortay a koymaktalar . Öği'en cilerin b u gib i hareketlerini n artması , öğrencileri n eğiti m imkânlarını n
fazlalaştırılması v e ekonomi k kalkınm a hızın ı yava ş v e birço k yerlerd e
de politi k özgürlüğ ü a z bulmalarında n iler i gelmektedir . Özellikl e geliş me halind e ola n ülkelerd e gençliği n artan baskısı , realit e v e idea l arasın da gördüğ ü uçurumu n azalmas ı içi n sabırlızlanması ^ radika l sloganla r v e
program içi n veriml i bi r zemi n hazırlar .
Komünist hareketi n gençler e karş ı ola n ilgil i yen i değildir . Bolşevik lerin 1917'd e iktidar ı almalarında n beri , hatt a ço k dah a önceler i başla mıştır b u ilgi . Bu , zate n komünizmi n totalite r karakterini n mantik î bi r
sonucudur. Gençliği n organize, telkinl e ikn a v e kontro l edilmes i sarfedi len büyü k çabalar , moder n totalite r toplumları n yüklemlerinde n biridir .
Modern rejimlerd e devle t içindek i bütü n eylemle r çeşitl i derecelerd e or-
ganize v e kontro l edilmekl e beraber , gençleri n üzerind e hakimiye t kur ma çabalar ı özellikl e öneml i bi r ye r tutar . Bu , I I c i Düny a Savaşında n
önce NAZ İ v e faşis t rejimle r içi n de, bu günk ü komünis t part i tarafında n
yönetilen devletle r içi n d e böyledir.
Totaliter sistemlerde , öğrenc i faaliye t çabalar ı üzerind e b u derec e
ehemmiyetle durulmasını n sebeplerin i anlama k içi n bizza t gençliğ e bakmak kâfidir . Olgunlaşm a safhasınd a ike n yen i tecrüb e v e münasebetle r
büyük öne m kazanır . Bi r yer e bağlanma k içi n (aranmakl a beraber ) he nüz kendin i hiçbi r şey e adamamıştır . Gençlik , zihn î v e bünyev î bi r de ğişme çağıdır ; b u ça ğ gençleri n kend i kendilerin i v e dünyadak i rollerin i
arayıp bulm a isteğin e düşüre n tabi i merakların ı gidermeğ e çalıştıkları bi r
deneme - yanılm a çağıdır .
Olgunluk çağınd a beliren, realitey i ö n plâna alm a hal i henü z belirmemiştir b u çağda ; bunu n aksine , alabildiğin e lekesi z v e kesi n idealleri n
hayat problemlerin e hiss î v e zihn î yaklaşım ı etkilediği , epey i romanti k
bir sorg u - sua l çağıdı r gençlik . V e yine, bütü n sorula r bi r ceva p ister .
Kendini ifad e edebilme k için bütü n baskılar ı kaldırı p hü r olmay ı dileyen
bir coşkunlu k b u devreni n e n öneml i karakteristiğidir . Arzuladığ ı hürri yetin, kendin i ispa t etm e çabasını n bi r sonuc u olarak , gen ç insan , yaşlı lardan tabiatıyl a dah a radikal , statüskoy a v e otoritey e karş ı dah a serttir .
Mamafih, bunu n sonucudu r ki , gen ç insa n tabiat ı totalite r hareket lerin bütü n halind e hazı r v e idealis t dogmaların ı ekmeğ e pe k müsai t bi r
zemin teşki l eder . Totalite r hareketler , günü n politi k v e sosya l meselelerine verdikler i basi t cevaplarl a gençleri n yükse k emellerin e hita p ederek ,
onların değişiklikler i çabukç a kabu l etmelerin i istisma r edere k mevcu t
müesseselere saldırılarınd a gençleri n tasvi p v e desteğin i kazanırlar .
Bununla berabe r bi r totalite r hareke t iktidar a geldiğind e gençleri n
tecrübesizliklerini v e yeniliklerin i denemeğ e hazı r oluşların ı bi r dezavan taj eder . Şimdi , b u coşkunluğu , iktida r çarkın ı ellerind e tutanla r içi n
faydalı olaca k kanallar a aktarma k lâzımdır . Evvelde n kararlaştırdığ ı bi r
hedefe ulaşma k üzer e toplumu n tümün ü seferbe r eden , v e iktidarda olan ların kararlaştırdığ ı gayelerde n başkasın a ulaşmağ ı v e gen e onları n em rettiği yollar ı kullanmay ı yasaklaya n bi r sistemd e gen ç insanları n güne ş
altındaki yerlerin i kendilerini n seçmelerin e müsaad e edilemez . Her türlü coşkunluk v e idealizm , rejimi n dikt e ettiğ i hedefler e yöneltilmeli , kişisel
gayelerle kullanılmalıdır . Komünistleri n iktidard a olduklar ı memleketler de, gençle r içindek i komünistleri n faaliyetler i ile , iktidar ı el e geçirme k
istedikleri memleketlerdek i faaliyetler i b u ideoloji k çerçev e içind e değerleşdirilmelidir. Komünis t partileri n iktidard a olduklar ı ülkelerde , komü nist gayeler i gerçekleştirm e amacın a hizme t etme k üzer e kurula n komü nist gençli k teşkilâtlar ı vardır . Bütü n iktida r vasıtalarını n komünistle r
elinde ola n b u memleketlerde , partile r gençliğ i uygun gördükler i şekild e
organize etme k içi n he r türl ü çarey e başvurabilirler . Devleti n kontrolün ü
ellerine geçire n bugünkü komünis t partilerini n il k v e en öneml i işlerinden
biri gençler i derha l organiz e etme k olmuştur .
Öte yanda , komünistleri n bi r d e iktidar a gelmedikler i ve hatta komünizmin yasa k olduğ u memleketlerdek i faaliyetler i vardır . Çoğ u kez , komünistler dah a iktidar a gelmede n gençler i komünis t gençli k gruplar ı ku rarak organiz e etmeğ e başlamaktadırlar . B u grupla r çoğunlukla , komü nistler iktidar a geli r gelme z kurduklar ı kitle-teşkilâtların m çekirdeğ i olmaktadır. Komünistleri n iktidard a değilke n yaptıklar ı propagand a dah a
çok bu gib i sesler e açı k kulaklar a hita p eder . Böylelikle , gençleri n teşki lâtlanmaları devle t direktiflerinde n ziyad e içerde n ikn a yoluyl a gerçek leşir. Fiki r v e düşünceleri n açıkç a tartışıldığ ı yerlerde , komünistle r pro gramlarını gö z önüne serere k tarafta r toplam a rekabetin e girişirler . Böy lece komünis t düny a dışındak i gençler e yaklaşma , komünis t blokla r için deki davranışlarda n ço k farklıdır .
İKTİDARDA KOMÜNİSTLE R
Komünist liderleri n iktidar a geldiklerinde , gençliğ e karş ı gösterdik leri esa s tutu m Sovyetle r Birliğini n 196 1 Komünis t Part i Kongresind e
en iy i şekild e özetlenmiştir : «Part i gençliğ i Sovye t halkm m komüniz m
için mücadelesind e yapıc ı v e yaratıc ı bi r gü ç olara k görmektedir» . Program komünis t gençli k teşkilâtın a (komsomol'a ) gençliğ e şunlar ı telki n
etmesi içi n çağrıd a bulunmaktadır :
«Ana vatana , komünist partisine ve komüniz m dâvasın a kayıtsız şartsız bağlılı k göstermek ; toplumu n iyiliğ i v e bütü n zorluklar ı yenme k içi n
daima çalışmağ a hazı r olmak ; gen ç kı z v e erkekleri n gene l kültü r sevi yelerini v e tekni k bilgilerin i arttırm a gayretlerin e katılmak» . (2 )
Yukarıdaki sözle r şun u açıkç a ortay a koymaktadırki , gençli k sadec e ve
sadece yükse k bi r gayey e (komünizmi n muvaffakiyetine ) yardı m etm e
amacıyla kullanıla n bi r alettir .
Parti programınd a gençleri n ihtiyaçlarına , ümi t v e emellerin e deği nen te k bi r kelim e yoktur . Komünis t bi r toplumd a gençliği n parti hedef leri dışınd a he r hang i bi r emeller i olamıyacağm a göre , gençleri n istedik lerini eld e edebilmelerin i sağlama k maksadıyl a koşuşmalar ı içi n Komso mol'un (Komünis t Gençli k Teşkilâtı'nm ) yardı m elin i uzatabileceğ i te k
kelimeyle olsu n belirtilmemiştir . Gaye , komünis t bi r toplu m kurmaktır ,
ve he r fer t v e gru p b u maksad a hizme t içi n seferbe r edilmiştir . Kişini n
veya nüfusu n herhang i bi r kesimini n menfaati , anca k koUekti f menfaa tin parças ı olara k bi r kıyme t ifad e eder .
Gençliğin rol ü hakkındak i b u görüşü n mazis i 191 7 Ru s İhtilâlinde n
pek geriler e gitmez . Onda n evve l Bolşevi k partini n lider i v e büyü k teori -
cisi Lenin ' gençli k v e problemler i hakkmd a pe k a z şe y söylemiştir . Fil hakika ihtilâ l önces i devred e Lenin, gençliğ e anca k ü ç yerde telmiht e bu lunmuştur. 190 3 t e Leni n öğrencile r arasmd a dönüşümc ü hü r bi r hare ketin desteklenmes i kararm ı almış , v e b u kara r ayn ı yı l toplana n Ru s
Sosyal Demokra t İşç i Partis i İkinc i Kongresind e tasvip edilmiştir , (Kon gre toplandıkta n a z bir sür e sonr a Bolşevi k v e Menşevi k partilerin birbir lerinden ayrılmas ı olay ı meydan a geldi) . (3 ) 1905'd e Lenin gençliğ i top lumun e n enerji k v e ateşl i unsur u olara k görmü ş ve dah a fazl a gen ç kay detmeleri içi n partiy e çağınd a bulunmuştur . (4 ) 1916'd a is e Leni n Bol şeviklerin «gayretli , gürültülü, merakl ı v e faka t teori k vuzuhta n yoksu n
olan» gençlere , yan i Lenin'l e ta m bi r fiki r birliğind e olmaya n radika l
gençlere, karş ı ola n tutumlarını n gen e ayn ı «hatayı » işleye n yaşlılar a
karşı ola n tutumlarında n değişi k olmas ı gerektiğin i söylemekt e bi r bei s
görmemişti. (5 ) Eskiy i yıktıklar ı v e yen i toplumu n kurulmas ı işlemind e
birgün Leni n safhm a nası l ols a geçeceklerinden , radikal gençler e karşı
sabır gösterilmeliydi . Mamafih, Bolşevikle r iktidara gelince , b u gib i ho ş
görürlükler ortada n kalkmıştır .
1917 Şuba t ihtilâlin i müteakip , politi k kararsızlı k v e gittikç e çoğa lan gerginli k devresinde , Bolşevikler , ilk def a olarak , gençler e cidd i ilg i
göstermeğe başladılar . Gen ç işçileri n çalışm a şartlarını n düzeltilmes i v e
eğitim imkânlarını n artırılmas ı içi n tedbirle r istediler . Part i organ ı
«Fravda» yayınladığ ı sayısı z makalelerde . Geçic i Hükümet , gen ç işç i v e
köylülere dah a iy i imkânla r hazırlamadığ ı içi n tavizlerd e bulundu . (6 )
Bolşeviklerin kullandığ ı diğe r bi r mesel e d e gençler e verilecek haklar ol muştur. Geçic i hükümet , seçi m ya ş haddini n 2 0 y e indirilmesin i tekli f
ettiğinde, Bolşevikle r bunun 1 8 e indirilmesi n istemişlerdi . Gençle r deği şikliğe diğe r ya ş gruplarında n ço k dah a fazl a açı k olduklarından , Bolşe vikler bu ya ş haddini n mümkü n olduğ u kada r düşürülmes i taraftarıydı lar. Fravda'y ı kend i davaların ı yaym a amacıyl a kullanara k gençler i ge niş siyas î ha k mücadelesin e çağırdılar . Bolşevikleri n meşr u şikâye t v e
talepleri bunları n derha l yerin e getirileceklerin i vaa d edere k istisma r
etmekte gösterdikler i başarı , iktidar ı kolayc a el e geçirmelerind e çok
önemli bi r ro l oynamış , e n radika l tutumlar ı benimseyere k gençli k ara sında kendilerin e bi r ço k taraftarla r toplamalar ı d a bu bakımda n ço k
yararh olmuştur .
Başa geçe n yen i Bolşevi k rejim i gençleri n şikâyetlerin e alâk a duy duğundan değil , faka t kend i pozisyonun u sağlamlaştırmak amacıyle , gençlere karş ı büyü k bi r ilg i gösterdi . «Eki m (Kasım ) İhtilâlinde n sonr a (Bol şevik telkin i altındaki ) bütü n gençli k birliklerini n dikkat i proletery a
diktatörlüğünün kuvvetlenmesine , v e b u diktatörlüğ ü i ç v e dı ş zararl ı
tesirlere karş ı korumağ a yöneldi » (7 ) B u arad a bi r komünis t gençli k teşkilâtı (Komsomol ) kuruldu . Kurulu ş yıllarınd a (1918-20 ) gençli k men -
faallerini koruma k üzer e girişile n samim i faaliyetler i şiddetl e destekle yen elemanla r buluna n b u teşkilâta , he r «muhalefeti » ortadan kaldırara k
gençleri ekonomini n gelişmesin e yardı m etme k üzer e teşkilâtlandırma k
vazifesi verildi .
1920'de Leni n gençliğ e karş ı partini n tutumunu n an a çizgilerin i belirtti; b u gene l çerçev e bugü n d e aynıdır . Komsomol'u n üçünc ü Ru s Kon gresinde konuşan Lenin , genel olarak bütü n komünis t gençliğine , faka t öze l
olarak Eu s gençliğine , temelleri kend i v e meslekdaşları n tarafında n atı lan Kom.ünis t toplum u kurma k içi n kend i kendilerin i yetiştirmelerin i
öğütledi. (8 ) Gençli k Komünis t toplumun u gerçekleştirme k içi n eğitil meliydi. Daim i bi r öğrenm e süres i içind e olmalıyd ı gençlik . Bütü n gen ç
işçi v e köyl ü kitlesi , nüfusu n bütü n diğe r kesimleriyl e birlikt e part i
ödevlerini yerin e getirme k üzer e teçhizatlanmalıydılar . Başlangıçtanberi ,
gençlik işlerin i ik i seviyed e yürütmekteydiler: Komünis t liderle r bi r yan dan modern , endüstriye l bi r toplu m kurma k v e işletm e içi n gerekl i ye tiştirmek amacıyl a tü m gençliğ i eğitmeğe , v e dah a a z başarıyl a d a olsa ,
parti tarafında n dikt e edile n görevler i enerj i v e gayretl e yerin e getirme leri içi n onlar a yeterl i disiplin i aşılamağ a yönelmişler , diğe r yanda n d a
Komsomol'u partiy e yen i az a kayd ı içi n bi r eğiti m merkez i olara k kullan mışlardır.
İKTİDAR DIŞIND A KOMÜNİSTLE R
Komünistlerin iktidard a olmadıklar ı yerlerd e gösterdikler i faaliyet ler komünistle r içi n ayn ı dereced e önemlidir . Politi k kontrol ü ellerind e
tutamayan Sovyetle r Birliğ i dışındak i komünistle r I I c i Düny a savaşın dan evve l «komünizm i kurmak» ilkelerin i gerçekleştirece k adımla r ata mamışlardır. Mamafi h Komünis t gençli k teşkilâtlar ı Sovye t devlet i men faatine çalışmışlar , v e düny a kuvvetle r denges i Sovyetle r Birliğ i aleyhin e
çalışırken, uluslararas ı bütü n komünis t organizasyonlar ı Sovye t dı ş po litikasının yardım-c ı silâhlar ı olara k öneml i rolle r oynamışlardı . B u or ganizasyonların arasınd a Komünis t Gençli k Enternasyonal i d e bulunmak taydı. Bunda n maad a Komünis t gençli k teşkilâtları , komünis t partile r
için eğiti m müesseseler i v e az a yetiştirm e merkezler i olara k d a ro l oynamışlardır.
II c i Düny a savaşını n sonunda n bugün e kadark i devrec e Komünis t
enternasyonalinin faaliyetleri , gençli k içinde oynadığ ı rol dahil , sava ş ön cesi devrede n farkl ı olmamıştır . Bununl a beraber , komünis t gayretlerini n
değişen düny a şartların a uymasın ı sağlama k amacıyla , b u faaliyetleri n
yayılma şekl i v e vasıtalar ı bira z değiştirümiştir . Sava ş sonund a Düny a
Demokrat Gençh k Federasyon u (WEDY ) v e enternasyona l öğrenc i der neği (ÎUS ) gib i yen i organizasyonla r ihda s edilerek , komünistleri n ha -
kim olduklar ı organizasyonları n bütü n düny a gençlerin i v e öğrencilerin i
temsil ettikler i iddi a edilmiştir .
1953'de Stalin'i n ölümünde n sonr a organizasyo n politikasınd a yen i
gelişmeler görülmeğ e başlandı . Kruşçe f yönetimindek i Sovye t politikası ,
gelişmekte ola n ülkelerd e milliyetç i gençlik ve öğrenc i hareketlerine Sov yet hedeflerin i seviml i gösterme k v e hatt a onlar ı doğruda n doğruy a komünizme kaydırma k maksadıyl a mümkü n olan ı yapm a yolund a gayret ler sarfetti . Yalnız , artı k enternasyona l komünis t hareket i eskide n oldu ğu gib i te k yönl ü bi r gelişi m göstermediğin e göre , te k bi r komüniz m politikasından sö z edilemez. Gerek Sovye t Rusy a v e gereks e Komünis t Çi n
birbirlerinden gittikç e farklılaşa n enternasyona l gençli k v e öğrenc i politikalarına sahiptirler . So n gelişmele r Enternasyona l Komünis t gençli k
ve öğrenc i teşkilâtlarının , Sovye t v e Çi n taraftarlar ı olara k ik i saff a ay rılmalarının kaçınılma z olduğun u göstermektedir .
Gene d e Komünis t blo k içind e v e dışındak i organizasyonlard a bell i
ölçüde benzerlikle r bulunmaktadır . He r ik i yerd e d e gençlik , partinin bi r
aleti durumundadır. «Ö n organizasyonlar » partini n koyduğ u hedefler i
yaymak içi n direk t vey a dolayl ı olara k faaliye t gösterirler . Komünistle r
tarafından desteklene n b u nüveler , iste r Ru s v e iste r Çi n taraftarlar ı ol sunlar, ilerd e partiy e potansiye l az a yetiştirm e merkezler i olara k telâkk i
edilirler. V e so n olarak , enternasyona l komünis t gençli k v e öğrenc i teş kilâtları, I I c i Düny a savaşında n evve l olduğ u gib i bugü n d e Sovye t (ve ya Çin ) dı ş politikasm m mutla k hizmetkârıdır .
Gençliği part i politikasını n bi r alet i saya n v e part i tarafında n tesbi t
edilen bi r amac a hizme t edece k şekilde idar e edilmesin i isteye n görü ş tarzında ısra r edilmes i partini n sı k sı k gençliği n menfaat v e istekleriyl e ça tışmasına yo l açmıştır . Gençliği n komünis t hareket i içind e oynadığ ı rolü
anlamak içi n Komünis t gençli k faaliyetlerin i Sovyetle r Birliğind e v e dı şarıdaki gelişm e çizgisin i izleyere k v e komünistleri n gençlikl e ilgil i tak diklerindeki değişmeler i gözliyere k inceleme k gerekir . Komünis t Lider lerin seslerin i gençliğ e duyurabilme k içi n halletme k zorund a kaldıklar ı
meseleleri v e maksatların ı n e derec e eld e edebildiklerin i incelemekt e ay rıca ço k fayda vardır . İşt e b u sebepl e bunda n sonrak i açıklamalarımızd a
komünist gençli k hareketini n yılda n yıl a geçirdiğ i gelişmey i tahli l ede ceğiz.
KISIMI
KOMÜNİST GENÇLİ K HAREKETİNİ N DOĞUŞU
(1915 - 1925 )
Komünist gençli k hareketini n menşe i Sovyetle r Birliğind e değil , fa kat Bat ı Avrupadadır . 191 7 Kasım'mdaki Bolşevi k İhtilâlinde n sonr a ye ni Sovye t Devletind e kurulan Komünis t gençli k teşkilâtı, b u gibi teşkilât ların sadec e isme n ilkiydi . İhtilalde n önc e Rusya'dak i işç i v e sosyalis t
hareketleri çarlı k rejimini n sık ı kontrol ü altınd a bulundukların a gör e b u
teşkilât pe k kıs a geçmiş e sahiptir . Sağ' a mensu p olmaya n siyas î teşkilât lar ço k dar bi r çerçev e içind e faaliye t gösterebiliyorlardı . Gençlik arasın da teşkilâtlanm a teşebbüslerin e bilhass a dikkatl e karş ı konuyordu . Bu
sebeple 1917'de n önc e Bolşevikleri n gençlik meseleler i hakkındak i faali yet alanlar ı epeyc e daraltılmı ş bulunuyo r v e hemen heme n tamame n şart ların bi r hayl i farkl ı bulunduğ u Bat ı Avrup a Öğrenc i çevrelerine inhisa r
ediyordu. Buralard a sosyalis t gençli k hareketler i geçe n yüzyılda n ber i
faal bi r şekild e çalışmaktaydı . İhtilâlc i Sosyalis t gençli k teşkilâtları, an a
sosyalist hareketi n uzu n siyas î gelişmesini n sonuc u olara k ortay a çık mıştır.
Merkezi Ort a v e Bat ı Avrupad a buluna n enternasyona l sosyalis t ha reket, doktri n v e takti k bakımda n birbirlerinde n ayrıla n bi r ço k grup lardan meydan a gelmiştir . B u sosyalis t hareketle r aralarınd a benzerlik ler olmakl a berabe r zamanl a ü ç an a eğilim e ayrılmışlardır: Sağ , Orta , v e
Sol. Ortodo x Marksist görüş , proleteryan m «kapitaliz m zincirinden » kur tulması içi n kapitalis t toplum u ihtilâ l yapara k devirmes i zorunluğun u
savunur. 19 . c u yüzyıllı k sonlarm a doğru , sosyalis t harekett e bi r sa ğ ka nat teşekkü l etmi ş ve ayn ı sonuc u elde etmek içi n ihtilâli n gereki p gerekmediğini tartışm a konus u yapmıştır . Sa ğ kana t Marks' m tenki t etmi ş olduğu kapitalis t toplum u bi r dah a gözde n geçirerek , marksis t görüşü n
sosyalizmi, demokrati k yollarda n gerçekleştirm e imkânın ı d a gö z önünde
bulunduracak şekild e değiştirilmes i sonucun a varmıştır . İşt e bu sa ğ ka nat «revizyonist » vey a «reformcu » olara k adlandırılır . Ortodok s Marksçı1ar Revizyonistleri n karşısın a çıkara k ço k geçmede n ikiye ayrılmış ; bir i
Lenin'in v e Ru s Bolşeviklerini n açtığ ı yolda n şaşmayara k kayıtsı z şart sız ihtilâlc i kahrken , diğerid e sa ğ v e so l kana t arasınd a bi r yerd e sosya Uzmin «ort a kanadını » meydan a getirmişlerdir . «Ortacılar » revizyonist leri tenki t etmi ş v e ihtilâl i benimsemişler , faka t so l kanadı n savunduğ u
gibi bi r azınlığı n şidde t kullanara k iktidar ı el e geçirmesin e karşı çıkmış lardır. Ort a kana t içi n ihtilâl , kapitalistler i hükümette n uzaklaştırara k
proleteryayı haki m kılaca k he r hang i bi r değişiklikti . B u değişikli k v e
proleterin hüküme t içindek i çoğunluğ u uzu n bi r kalkınm a süres i sonun da nası l ols a zoruml u olara k gelecekti . Demokrati k usuller i ö n plân a çı karan ortacılard a müfri t ihtilâlc i faaliye t v e inançlar a so n verdiler . Ma mafih, 1 c i Düny a savaşında n sonrak i yıllard a Avrupa'd a v e başk a yer lerde vurula n Komünis t part i v e komünis t enternasyonal i So l kabahattan
çıkmıştır. Sosyalis t hareketlerdek i b u siyas i bölünmeler , pe k tabiidirki ,
enternasyonal sosya l gençli k hareketlerin e d e tesi r etmiştir . Yalnız , sos yalist gençli k hareketi içindek i gelişmele r sosyalis t partile r içindek i gelişmelerden oldukç a değişiktir .
Sosyalist gençli k teşkilâtlarını n kurulmas ı 19 . c u yüzyı l sonların a
rastlar. (1 ) İl k sosyalis t gençli k teşkilâtı lS86'd a Belçika'd a kurulmuştur .
Teşkilâtın başlıc a fonksiyonu , grevciler e v e göster i yürüyüş ü yapa n işçi kre karş ı kullanıla n gen ç askerle r arasınd a anti-militeris t propagand a
yapmaktı. Bunda n sonra , İsveç't e (1895) , isviçre'd e (1900) , İtalya'd a
(1901), Norveç't e (1902) , İspanya'd a (1903 ) v e Almanya'nı n Güneyind e
(İG04) ayn ı ti p organizasyonla r kurulmuştur . Avustury a - Macaristan'd a
(1^^4) v e Kuze y Almanya'd a (1904-5 ) çıra k v e gen ç işçileri n acmaca k
haldeki çalışm a şartlarını n düzeltilmes i içi n mücadel e etme k üzer e gen e
bunlara benze r toplulukları n kurulmas ı sağlanmıştı . Baz ı yerlerd e b u çeşit gençli k teşkilâtları sosyalis t partide n tamame n ayr ı olara k kurulurken ,
çoğu yerlerd e d e partini n desteğ i il e vücu t bulmuşlardır . Baza n d a genç lik teşkilâtlar ı bizza t partile r tarafında n kurulmuşlardı r v e onları n de vamlı kontrol ü altınd a faaliyetlerd e bulunmuşlardır .
İkinci Enternasyonal , 1889'd a sosyalis t part i temsilcilerini n Paris't e
toplandığı bi r Kongred e kurulmuştur . Fakat , enternasyona l sosyalis t
gençlik teşkilâtlar ı birliğ i (lUlSYO ) 1907'd e Almanya'd a Stuttgar t Kon gresinde kurulmuştur . Enternasyonal Sosyalis t Gençli k Teşkilâtlar ı Bir liği dah a ziyad e gen ç işçiler e sosyalizmi n ilkelerin i v e smı f mücadeles i
teorisini öğretme k üzer e kurulmu ş gevşe k bi r federasyondur . Anti-mili terist propaganday ı yürütme k v e gen e işçileri n çalışm a şartların ı isla h
etme çabalar ı ikinc i derec e önem i haiz addedilmekteydi . Hernekada r baş kanlığı İkinc i Enternasyona l il e sık ı münasebetteys e d e Gençli k enter nasyonali bağım s z bi r teşkilâttı . Mill i Sosyalis t Gençli k Teşkilâtlar ı gibi
gençlik enternaryonel i d e İkinc i Enternasyoneli n Sağ , Sol , Orta münaka şalarından uza k tutulmu ş v e sadec e sisya l demokrasini n gerçekleşmes i
için gen ç neslin yetişmesind e rö l oynaya n eğitic i bir müesses e olara k mü talâa edilmiştir .
Gençliği siyasette n uza k tutm a poîitikas ' d a bi r takı m tenkidler e uğ ramıştır. Sosyalis t partiler e bağl ı bulunmaya n (özellikl e iskandinavy a v e
İtalya'da) bu geDçli k teşkilâtlan , dah a kuvvetl i v e siyas i bakımda n dah a
faal bi r Gençli k Enternasyonal i yönünd e gelişe n bi r hareketi n önderler i
durumundaydılar. Gençliğ i siyaseti n dışınd a tutm a politikas ı part i tara fından idar e edile n Alman , Fransız v e İsviçr e sosyaUs t gençli k teşkilâtları
içindeki muhalefe t grubunc a d a tenki d edilmiştir . B u ülkelerd e «muha lefet» gruplar ı dah a ço k sosyalis t hareketi n So l v e Ort a kanatları n etkis i
altında olduklarında n ihtilâlc i fikirlerinde n yoksu n ola n bu teşkilâtlar ı
şiddetle yermekteydiler . Savaşı n v e Âvrupa'dak i iktidarla r aras]ndak i
emperyalist rekabeti n kuvvetl e karşısınd a ola n bağımsı z politi k gençli k
enternasyöneli iler i gelenler i anti-militariz m görü ş üzerind e ta m bi r an laşmaya varm: ş bulunmaktaydılar . Bunla r gençli k enternasyonelini n ta mamen hü r olara k anti-miKtaris t v c anti-kapitalis t bi r kampanyay a gi rişmelerini arzulamaktaydılar .
1914'de savaşı n patlamasıyl a gençli k hareketler i gib i ulusla r aras ı
Sosyalist hareket i d e parçalandı . İtaly a v e Rusy a hari ç muhri p memle ketlerdeki Sosyalis t partile r içind e çoğunlukt a buluna n sağ-kana t sosya lİLtleri, kend i ülkelerini n sava ş gayretlerin i desteklemekteyke n so l v e
orta kanatla r is e savaş a şiddetl e karş ı çıkıyo r v e bo l kanat sağc ı sosyalistleri «sosya l vatanperver » olmakl a suçluyo r v e yen i bi r ihtilâlc i Üçünc ü
Enternasyonelin kurulmasın a çalı ş yor, Ort a kana t is e Sosyalis t hare ketin birliğin i koruma çareler i arıyordu . Sosyalis t hareke t içind e Ort a
ve So l savaş a karş ı bi r «muhalefet » meydan a getirme k içi n birleştiler ,
fakat ihtilâ l v e kullanılaca k taktikle r hakkındak i düşünc e ayrılıklar ı yü zünden b u birleşm e mükemme l bi r hal e gelemedi . Sol , savaş ı «smıfla r
arasında bi r i ç mücadele » halin e getirmey i savunmakt a v e Ort a kana t
sosyalistlerini «şidde t kullanara k ihtilâl » yapm a ilkesind e birleşm e ça ğırmaktaydı. Özd e «pasifist » ola n Ortacıla r «muhalefet » içind e çoğunluğu ellerind e tuttuklarında n Solu'u n takdiklerin i kesinlikl e reddettile r v e
kapitalistlerin iktidard a kalmaların a yo l açaca k dah i olsa , savaşı n son a
erdirilmesini istediler .
Lenin v e diğe r Bolşevi k sürgünler , So l kanadı n e n öneml i elemanla rıydılar: Rusya'd a ihtilâlde n sonr a d a prestijler i öneml i miktard a arttı .
Kasım 191 8 d e savaşı n bitmesiyl e «muhalefet»i n anlaşamaya n koalisyo n
kuvvetleri dağıldı ; B u sıralard a uluslararas ı Sosyalis t hareke t içindek i
anlaşmazlık so n haddin e varmışt ı v e neticed e parçalanm a vuk u buldu .
Eusya'dı iktidar ı el e geçire n Bolşevikler , 1919 başlarında yen i bi r komü nist enternas y öneli kurma k içi n çalışmalar a başladılar .
SOSYALİST GENÇLİ K V E SAVAŞ
Uluslararası Sosyalis t gençli k hareket i içindek i gelişmele r sava ş yıl larında partile r içindek i gelişmeler i gene l olara k taki p etmiştir . (2 ) Ma mafih bu ik i gelişm e arasınd a savaşı n bitimiyl e kendin i hissettirece k te mel bi r değişikli k vardı . Savaşı n başlamasında n heme n sonr a İkinc i En ternasyonal'in (Uluslararas ı Sosyalis t Büro'nu'n ) yöneti m kurul u iskan dinav sosyalistler i il e birleşere k muhri p ülkelerdek i sosyalis t partiler i
savaşın bitmes i fikrind e birleştirmeğ e çalışa n tarafsı z Holland a sosyalist lerine geçmişti . Türl ü anlaşmazlıklarl a yıpranmı ş ola n İkinc i Enternas yonal'in yöneticiler i genellikl e Sağ'c ı Sosyalistle r olu p ihtilâl i şiddetl e
reddeden kimselerdi . Gençli k Enternasyonal i Başkanlığ ı is e 1915'd e sa vaşa karş ı ola n «muhalefetsin » elin e geçmekl e kalmamış , savaşı n bitimi ne doğr u Sol'u n ihtilalc i fikirlerin i benimseye n gençlerl e dolmuştu .
Böylece sosyalis t partile r içind e olduğ u gibi , sosyalis t gençli k ara sında d a geni ş fiki r ayrılıklar ı doğmu ş oldu . E n büyü k v e e n disiplinl i
teşkilâtlardan bir i ola n Almany a Sosyalis t Gençli k teşkilâtı , gençli k en ternasyonali üyes i olmamıştı . Sosyalis t Demokra t Parti'y e tâb i ola n b u
organizasyonda pe k tabiidi r k i Sağ'c ı sosyalistlerl e ta m bi r görü ş birliğ i
içinde, sava ş çabaların ı desteklemekteydi . Fransı z Sosyalis t Gençliğ i d e
ayni şekild e kend i sosyalis t partilerini n savaş ı destekleye n kararın ı ka bul etmekteydi . Avustury a gençli k organizasyon u is e bi r sür e sonr a gö rüşünü değiştirere k sava ş aleyhtar ı olu p çıktı . İngilter e d e kayd a değe r
bir sosyalis t gençli k teşkilâtı mevcu t değildi . Rusya'da d a duru m aynaydı ;
sürgün Ru s sosyalistler i part i işlerind e çalışmakt a olup , henü z ayr ı bi r
sosyalist gençli k teşkilât ı kurmamışlardı . B u yüzde n So l kana t sosyalist lerinin v e Bolşevikleri n görüşlerin i destekleyece k sesle r Bat ı Avrupa' daki sosyalis t gençli k teşkilytlarmda n gelecekti .
Sosyalist gençli k hareketindek i sava ş aleyhtar ı «muhalafete » önder lik edenle r tarafsı z ülkelerdek i sosyalis t gençli k teşkilâtlarıydı . Sava ş
sırasmda gençli k enternasyonelini n işlerin e baka n v e sava ş aleyhtar ı sos yalist gençliğ i derleyi p toparlaya n e n akti f kuvve t İsviçr e sosyalis t De mokrat Gençli k Teşkilât ı Sekreter i ola n v e ü ç iskandina v Sosyalis t genç lik teşkilât ı tarafında n desteklene n Will i Münzenber g idi .
Willi Münzenberg'i n b u işlerd e ço k ilg i çekic i bir geçmiş i vard^. (3 )
Münzenberg dah a iy i imkânla r peşind e koşarke n kendisin i İsviçre'd e bul muş ola n bi r Alma n delikanlısıydı . Zürih't e yen i yeni ortay a çıka n sos yalist gençli k hareketin e karışmı ş v e 191 4 başlarınd a İsviçr e Sosya l De mokrat Gençli k Teşkilâtını n lider i olmuştu . B u sıfatla , o sıralard a isviç re'de süngünd e buluna n Lenin , Zinoviev , Rade k v e başk a Bolşeviklerl e
temas kurmuştu . 191 7 Kasım'md a gösteriler e katıldığ ı v e tehlikel i yayın lar yaptığ ı içi n İsviçr e makamlar ı tarafında n tevki f edilmiştir . 191 8 Mar -
tında serbes t bırakıldı ; faka t on u taki p ede n Mayı s ayınd a yenide n tev kif edild i v e sonunda , sava ş bittiğ i zaman , istenmeye n bi r yabanc ı sayı larak Almanya'y a kovuldu . 191 8 Aralığınd a heme n Alma n Komünis t
Partisi (KPD ) çekirdeğin i teşki l ede n Sol'c u «Spartakus » hareketin e ka tıldı. 191 9 Ocak aymd a is e Alma n makamları tarafında n o a y cereya n et miş ola n ihtilâ l olayların a katıldığ ı içi n tevki f edild i v e Nisan' a kada r
tutuklu kaldı . Münzenberg , 192 1 yazında Moskova'd a yapıla n ikinc i kongresine kada r Komünis t gençli k teşkilâtini n (CYI ) lideri v e ayn ı zaman da KP D ni n akti f bi r üyesiydi .
Gençhk enternasyonelindek i sava ş aleyhtar ı «muhalefet » İsviçre'd e
1915 Mayısında , Bern şehrind e toplana n v e 3^en i bir tüzü k kabu l edilere k
enternasyonali yenide n tanzim ede n bir konferanst a teşkilât ı canlandırma ğı başardı. (4 ) Bunun sonuc u olarak Uluslararas ı Gençli k Büros u ile birlikte bağımsı z bi r siyas i örgü t olara k kurulmu ş buluna n Uluslararas ı Sos yalist Gençli k Teşkilâtlar ı Birliği'ni n icr a organ ı Viyana'da n Zürih' e ta şındı; Will i Münzenberg'd e Enternasyonali n yen i sekreter i oldu . Konfe ransta kabu l edile n Manifesto'd a savaşı n derha l son a erdirilmes i isteni yor v e uluslararas ı sosyalis t hareke t de , o sırala r gösterile n barı ş gayret lerini desteklemenin , sosyalis t gençliği n bir görev i olduğ u bildiriliyordu.
Lenin v e Bolşevikleri n gayretlerin e rağme n konferan s Sol'u n radika l
programını kabu l etmemişti . Ber n Konferansın a genellikl e uluslararas ı
bir sosyalis t dayanışm a v e sava ş aleyhtarlığ ı gösteris i gözüyl e bakılmış tır. Yenide n teşkilâtlandırıla n Gençli k Enternasyonal i çabuca k deste k
bulmuş v e sava ş bittiğ i zama n Alman , Fran s z v e Hollanda'nı n dışınd a
bütün sosyalis t gençli k teşkilâtlar ı enternasyonal e katılmışlardı .
Enternasyonal, sava ş aleyhtar ı «muhalefetin » öneml i bi r organ i ha lini ala n Jııgend-înternational e (Gençli k Enternasyonali ) adl ı ü ç ayh k
Almanca bi r derg i yayınlamağ a başladı . Almanya'd a e l altında n dağıtıla n
Jugend-Internationale b u ülked e part i v e gençli k gruplar ı içindek i çeşitli «muhalefet » hareketler i arasınd a bi r irtiba t vasıtas ı oldu . B u dergi deki makalele r iskandina v dillerin e d e çevrilmekt e v e b u ülkelerdek i
ulusal sosyalis t gençli k organlarınd a d a yayınlanmaktaydı . Gençli k En ternasyonelinin başk a bi r faaliyet i d e Enternasyone l Gençli k Büros u hi mayesinde he r yı l sonbahard a yapıla n Uluslararas ı Gençli k Şenlikleriy di. B u şenliklerd e ye r ala n gösteri , mitin g v e konuşmala r vasıtasıyl a çe şitli ülkelerdek i gençle r sava ş aleyhin e döndürürüyorlardı . Tahmi n edile bileceği üzer e b u faaliyetle r muhri p devletlerdek i kada r şiddetl e yasak lanmadığından tarafsı z ülkelerd e dah a başarıl ı oluyordu .
Bununla berabe r 191 5 v e 191 6 d a gençli k enternasyonal i içind e Orta'nın etkis i büyükt ü v e organizasyo n sosyahst hareke t içind e birliğin te sis edilmes i politikasın ı desteklemekt e deva m ediyordu . Gaye , savaş ı so na erdirirke n sosyalis t hareket i savaş ı takibedece k ola n barı ş ürerind e
etkili bi r kuvve t kılmaktı . Faka t savaşı n devam ı sırasında , ifrat a kaça n
görüşler belirmeğ e başladı . Enternasyone l Gençli k Büro'sunu n v e Gençlik Enternasyonal i diğe r teşkilâtlarını n üyeler i Sol'u n faa l ihtilâlc i po zisyonunu destekle r oldular . Bu Sol'a yöneliş birço k faktörün sonucuydu.
Savaş meydanındak i ceset yığınlar ı karşısınd a duyula n dehşet v e savaşı n
getirdiği yorgunlu k v e bıkkınlı k birleşere k bi r ço k Avrup a ülkelerind e
daha ihtilâlc i bi r görü ş yarattı . Cephe'y e gönderile n insa n gününü n an a
kaynağı ola n gençli k arasınd a sava ş aleyhtarlığ ı hızl a yayıldı . Sosyalis t
gençlik, sosyalis t partileri n savaş ı son a erdirmektek i başarısızlıklar ı karşısında haya l sükûtun a uğradı . 1917'dek i Bolşevik ihtilâli , sosyalis t genç lik tarafında n «kapitalis t sömürme»ni n v e «emperyalis t savaşları m bit tiğini müjdeleye n bi r sembo l olara k görüldü . Esk i toplumd a kaybedecek
fazla şeyler i olmaya n gençle r SoFu n radika l politikasın ı kabul e dah a is tekliydiler.
Bununla beraber , hiçbi r ülked e sosyalis t v e SoF a mütemayi l diğe r
hareketler (sendikacı , anarşist ) gençliği n çoğunluğun a hitabedememişler ,
birçok ülkelerd e sosyalistle r kendilerini n mantik î deste k kaynağ ı ola n
işçi sını f gençliğini n dah i büyü k bi r kısmın ı organiz e etmeğ e muvaffa k
olamamışlardır. Sava ş önces i yıllarınd a gençle r dah a ziyad e din i vey a
(izci teşkilâtlar ı gibi ) diğe r siyase t dış ı gençli k hareketlerini n tesir i al tında idiler . Sava ş sırasınd a is e muhri p ülkelerdek i gençliği n büyü k bi r
kısmı memleketlerindek i sava ş faaliyetler i il e ilgilenmekteydiler . B u se beple gennli k enternasyonel i yalnız tarafsı z ülkelerdek i sosyalis t gençli k
arasında ihtilâlc i politik a lehin e bi r çoğunlu k sağlayabilmişlerdi .
KOMÜNIST GENÇLI K
ENTEENASYONALİNÎN * DOĞUŞU (CYI)
191S Kasım'ınd a sava ş bittiğ i zama n v e 191 9 Martında komünis t
enternasyonali (Komitem ) kurulduğund a Sosyalis t gençli k enternasyo nali varliğ:n i muhafaza etmekteydi , faka t oldukç a dağını k bi r haldeydi .
Doğu Avrupa'dak i ihtilâ l kaynaşmalar ı v e hükümetleri n seyaha t serbes tlini kîsiltkmaîan , ulaştırm a v e haberleşmey i fevkalâd e güçleştirmek teydi, 191 7 Kas mı il e 191 9 Haziran ay ı arasmdak i devr e içind e Will i
Münzenberg önc e İsviçre'd e sonr a d a Almanya 'da mahpu s bulunmaktaydı. B u vaziyette , onu n sağladığ ı devaml ı önderli k kriti k bi r zamand a ortadan kalkmıştı . İşt e b u şartla r altınd a 1919'd a enternasyonal sosyalis t
gençlik konferansını n toplanması için ik i yönde n teşebbüs e geçildi.
1919 Ağustosunda , İsviçre'de , Enternasyona l Sekreterliğ i Viyana'd a
bir gcîîe i konferan s kurulmas ı yolund a hazırlıklar a başlamıştı . Bu sırada
Komintermin himayes i aîtmdak i küçü k bi r grupt a sadec e açıkç a ihtilâlc i
gençlik teşkilâtlarını n katılacağ ı Moskova 'da toplanaca k bi r konferans ı
planlamaktaydı. B u ikinc i konferan s Komitemi n kol u olara k çalışaca k
bir komünis t gençli k enternasyonal i yaratacaktı . Amaç , Komitemi n sosyal partiler i evvelde n bölmes i gib i Enternasyona l sosyalis t gençli k hare ketini bölmekti . Oysa, 1919 Ağustosunda Macar Sovyet rejim i devrilince,
Budapeşte'de Komite m idaresindeki konferan s toplanamadı , yen i Ru s
gençlik teşkilât ı temsilciler i d e gayretlerin i Enternasyona l Sekreterliğ i
ile birleştirme k hususund a anlaşmağ a vardılar . 191 9 yıl ı sonbaharm a
doğru konferan s nihaye t Viyaıia'd a toplandı ; faka t b u gene l bi r enter nasyonal sosyalis t gençli k konferans ı olmakta n çok uzaktı. Ru s komünist
gençlik teşkilatm m temsilcileri ; Avusturya'dak i ik i işç i sınıf ı gençli k
teşkilâtları-Orta kana t etkisind e ola n esk i Sosya l demokra t gençli k teş kilatlarıyla yen i kurulmu ş ola n küçü k komünis t gençli k teşekkülü- ; Alman «muhalefet » gençli k grub u içindek i So l unsurla r (esk i Sosya l De mokrat Gençli k Organizasyonunda n ayrılara k So l kana t üyeler i Ort a
kanadmkinden daha fazla ola n yeni bi r teşkilât); enternasyona l sekreter liğinden Münzenber g ve ik i başk a genç ; v e Polony a Macarista n gençlik
teşkilâtları üyelerinde n Ru s Komünistlerin i destekleye n bi r ka ç genç ,
ulaştırma imkânsızlıklarında n dolay ı b u konferans a katılamadılar . Sa ğ
kanat sosyalis t gençli k temsilciler i is e dave t bil e edilmemişlerdi .
Viyana'da çoğunlu k Komünis t Gençli k Enternasyonalini n kurulma sını savuna n Ru s görüşün ü desteklemekteydi . Bununl a birlikt e Rusları n
muhalefetine rağme n çoğunlu k ayn ı zamand a yalnı z SoFdak i ihtilâlc i
gençliği deği l faka t Merkeziyetç i gençh k teşkilâtlarını n d a dave t edilme sinden yanaydi . Sonunda , Viyan a konferansı be ş kişili k üyede n mütevekkil bi r geçic i Enternasyona l Gençlik Büros u kurara k geçic i Büroy a hem
Sağ v e hem de Orta kana t sosyalistler i temsilcilerinin iştirakiyl e Berlin'de toplanaca k bir diğe r konferans ı hazırlam a vazifesin i verdi . Ayn ı za manda b u be ş kişili k geçic i enternasyona l gençlik büros u Berlin'd e top lanacak ola n konferanst a esa s üyeler i seçilincey e kada r îUSY O nu n icr a
or^^a^ii vazifesin i if a edecekti , faka t geçic i büronu n üyelerinde n bir i ola n
Münzenberg Ort a kana t temsilcilerini n konferansın a dave t edilmemeler i
fikrini savuna n Hu s görüşün ü destekledil d anlaşılınc a yeni bi r çoğunlu k
meydana geld i v e konferansı n sadec e ScFu n haki m olduğ u sosyalis t
gençlik teşkilâtlarını n katılmas ı v e bi r komünis t gençli k teşkilatm m
kurulması lehin e bi r kara r alındı .
1019 senes i boyunc a sosj^aîis t partiler i içind e şiddetlene n ihtilâfla r
sosyalist gençli k teşkilâtlarınd a d a ayne n görülmekteydi . B u sırad a komlbıiît enternasyonal i kurulmuştu v e Rus Bolşevikler i d e komünis t partaer kurm a çabaların ı akti f olara k desteklemekteydiler . 191 9 Kasımında
Berlin'de uluslararas ı sosyalis t gençli k teşkilât ı toplandığınd a îsveç , Nor veç. Danimark a İsviçre v e italya'dek i sosyalist gençli k teşkilâtlar ı Sol'u n
ve faa l bi r ihtilâlc i programı n destekleyiciler i halin e gelmi ş bulunuyor lar ve yeni kurula n Komitern'i de hep birlikte tasvip ediyorlardı . Rusya'-
da savaş on u Avusturya.sı , Polonyası v e Macaristan'ınd a doğruda n doğruya komünis t gençli k teşkilâtlar ı kurulmuştu . Bımla r Rusya'dak i hari ç
çok küçü k teşkilâtla r olu p Polony a v e Macaristan'mkile r sürgünd e ku rulmuş kanun dışı komünis t gençli k teşkilâtlarıydılar . Hollanda , îspanya,
Romanya, Romanya , Çekoslovakya'da da ço k küçü k ihtilâlci So l gençlik
lik teşkilâtlarını n faaliye t gösterdikler i olmuştur , Almanyadak i «muhalif» gençli k teşkilâtınd a (Frei e Soziclistisch e Jugen d - FSJ ) bi r bölünme
olmuş ve bunu n sonucunda So l kanat Ort a kanadı teşkilâttan kovmuştur.
Görüldüğü gib i Almanya'd a üç ayr ı işç i sınıf ı gençli k teşkilât ı faaliye t
göstermiştir. Bunla r savaşta n sonr a yenide n canlan a gelmi ş bi r Sa ğ sos yalist grup , küçük bir Orta kanat, ve yen i Alma n komünist partisini des teklemiş buluna n v e gittikç e gelişe n FS J dir . Fransı z sosyalis t gençli k
teşkilâtı hal â merkezc i Fransı z sosyalis t partisini n denetim i altınd a bulundaktaydı, am a 192 1 yıhnda Fransı z gençli k teşkilâtın ı el e geçirece k
olan Komintern taraftarı hizip , gelecektek i iktidarını n temellerin i atmaktaydı. Yeni Çekoslovakya'dak i Çek ve Alman bölgelerinde Sol henüz azınlıkta olmakl a birlikt e hızl a gelişmekteydi .
1919 Kasımınd a toplana n Berli n Konferansınd a Holland a sosyalis t
gençlik teşkilât ı hari ç bütün ihtilâlci So l sosyalist gençli k teşkilâtları temsil edilmişti . (5 ) B u toplantıy a Ort a kanatta n kims e katılmamıştı . Katı lanlar b u kongrey e - çoğ u ÎUSYO'nu n üyeler i olduğ u hald e hi ç bi r Sa ğ
ve Ort a kana t sosyalis t gençli k grub u katılmadığ ı hald e savaşta n ber i
ÎUSYO'nun toplana n il k nizam i kongres i gözüyl e bakıyorlardı.
Berlin Kongresini n başka bir sonucu d a sosyahst gençli k enternasyo nalinin el e geçirilere k gere k sava ş öncesind e v e gereks e sava ş yıllarınd a
var ola n gençli k enternasyonallerind e tamame n değişi k bi r mahiyett e
olan komünis t gençli k enternasyonalin e çevrilmesiydi . Önceler i sosyalis t
partiler yakında n bağl ı v e dah a ziyad e eğitic i karakterd e ola n sosyalis t
gençlik teşkilât ı sava ş yıllarınd a bağımsı z ihtilâlc i politi k bi r hareke t ol ma yolund a devaml ı gelişm e göstermekl e berabe r sosyalis t hareke t için deki birliği bozmama k gayesiyle So l vey a Ort a kanat tarafını tutmamıştı.
Fakat Berlin'd e kabu l edile n yen i programl a Bolşeviklere- kesin bi r destek sağlanmı ş v e diğe r bütü n hiziplere d e cephe alınmı ş oldu , ve böylece
gençlik enternasyonal i So l il e açı k bi r şekild e yak m bağlar kurmuş oldu.
Berlin Kongres i SoFu n Gençli k Enternasyonalin i el e geçirme k içi n
gösterdiği gayretleri n azam i noktasıdır . Leni n v e So l kana t uluslararas ı
sosyalist harekett e azınlı k durumund a bulunduklar ı içi n sosyalis t enter nasyonal bürosun u el e geçiremediklerinde n Üçünc ü enternasyonal i kur mak zorund a kaldıklar ı hald e ihtilâlc i gençli k mevcu t bi r teşkilât ı el e
geçirme gücün e sahi p bulunuyordu . B u sonuc a yo l aça n birka ç unsu r
vardı. Birinc i İUSYO'nu n icr a organı savaştan önc e sonralar ı Merke z kanat diy e tanınmay a başlaya n sava ş aleyhtar ı unsurları n elindeydi . Ber n
Konferansı sırasınd a gençli k enternasyonalini n uluslararas ı sosyalis t da yanışmasının bi r sembol ü halind e faaliye t göstermes i içi n merke z kana t
üyeleri teşkilâ t üzerindek i hakimiyetlerinde n va z geçinc e İUSY O dah a
radikal kimsele r ola n geleceği n komünistlerinin elin e düştü .
İhtilâlcilerin teşkilâtt a iktidar ı el e geçirmelerin e yo l aça n ikinc i un sur. Rusyadak i Bolşeviklerl e üçüncü enternasyonali n o sırala r sosyalis t
gençlik arasındak i hakik i bi r desteğ e mazha r olmasıdır . Bolşevikler e tek
başarılı ihtilâlc i sosyalis t gru p olmalar ı sebebiyle , takdirle bakılıyo r v e
Almanya, İsveç , Norveç , İtalya , İspany a v e İsviçre'dek i So l kana t taraf tarları kada r Merke z kana t taraftarlar ı d a Komitern' e karş ı sempat i bes liyorlardı. Frans a v e Çekoslovakya'd a da bun a benze r gelişmele r olmaktaydı.
Komünist Gençli k Enternasyonalini n kuruluş u uluslararas ı Sosyalis t
gençlik hareketini n so n def a bölünmes i demekti . Faka t henü z anlaşmazlı k
sona ermemişti , Ort a kana t grupların ı yıkmak , üyelerin i kend i safın a çe kerek dah a sonrad a gen ç işçileri n üzerind e kontro l kurara k komünis t
pozisyonunu kuvvetlendirme k isteye n CY I bi r ço k ülkelerd e gösterdiğ i
faaliyetleri arttırdı . Komünistle r «hakiki » ihtilâlcilerl e (k i b u kendileriy di) birleşmey i reddede n Ort a kana t mensuplarıyl a Sa ğ sosyalistlerin i
kasdederek kullandıla r «işç i sınıfın a ihane t edenler » arasınd a kesi n bi r
ayırım yapmışlardı . Esa s anlaşmazlı k bölgeler i Frans a Almanya , Çekos lovakya idi . Komünistle r Frans a v e Çekoslovakya'd a sosyalist gençli k teşkilâtlarını kend i iradeler i altın a almağ a v e Ort a kanatta n olanlar ı atma ğa muvaffa k olmuşlardı . Almanya'd a is e küçü k Ort a kana t gençli k teşki lâtı bölünmüş , kendilerinde n olmaya n v e çoğunu n Almany a Komünis t
Gençlik Teşkilât ı (KJD ) il e bağ ı ola n üyelerl e dolmuştu .
Böylece 192 0 ni n sonların a doğr u Komünis t gençli k enternasyonali nin Berli n Kongresind e temsi l edile n organizasyonları n tasvibin i almı ş
ve Ort a kana t gençli k teşkilâtlarının çoğun u parçalamayı başarmıştı . Yal nız bu sıralard a gençle r v e yetişkinle r arasınd a CY I ve Komintern , Bat ı
Avrupalılarla Rusla r arasınd a ba ş göstere n siyas i ayrılıkla r birliğ i boz mağa başlamıştı .
Komintern'lerin il k yıllarınd a Bat ı Avrupa'dak i gen ç komünistler ko münist hareketind e e n ihtilâlc i elemanla r arasmdaydılar . CYI' m icr a or ganı ola n (ECCYI ) üyeler i özellikl e böyle idiler . 192 0 ve 192 1 de gen ç
komünistler» saldır ı teorisini » kesi n bi r şekild e destekliyorlardı . B u teo rinin avukatlığın ı yapa n kimsele r birço k ülkelerd e kendin i adamı ş kim seler tarafmda n bi r ihtilâl i gerçekleştirere k Sovye t sistem i kurm a çaba sındaydılar. 191 9 d a Komintern'i n kurulmas ı ihtilâlini n gerçekleşmes i
için hakik i bi r ihtilâlc i lideri n ihtilâlc i olduğ u iddi a edile n kitley e önder lik etmes i gerektiğ i inancını n bi r ifadesiydi . V e 1919 başlarında Avrupa' da siyas i duru m b u görüş ü destekle r mahiyetteydi .
1919 - 192 1 devresinde «başk a ülkelerde ihtilâ l çıkarm a politikası »
çok revaçt a olup , b u politikanı n başlıc a destekleyiciler i Zinoviyev , Bukharin, Kar i Radek ve Bel a Ku n gibi Komitern'i n ileri gele n şahıslar ı idi .
1917 Kasımmd a Bolşevik liderle r Ru s ihtilâlini n başarısın m bütü n Avrupa'da yapılaca k bi r ihtilâl e bağl ı olduğun a inanmakl a kalmayıp , 1919
ve 192 0 lerde Rusy a da meydana gele n i ç harpt e böyle bir ihtilâli hazır lamak üzere bir takım tedbirle r almışlardı.
1920 yılmd a Sovyetle r Birliğini n Polonya'y a saldırıs ı bütü n komünistlere yıllardu " beklenen Avrup a ihtilâlini gerçekleştirme k içi n bir fırsat
olarak görüldü . Sovyet asker i saldırısm m en kızgı n anınd a yapüan îkinci
Komintern Kongresind e Leni n «ihtilâlin » hazırlanmasın ı istedi . Faka t
Sovyet saldırıs ı muvaffakiyetsizliğ e uğrayınc a ihtilâl i Avrupan m diğer
yerlerine yaym a plânları d a suya düştü . Böylec e ihtilâ l saldırışı m savun mak artık imkânsızdı. 192 1 baharmda Lenin ve Trotsky kısa bir süre geri
çekilerek vaziyetlerin i kuvvetlendirmeler i gerektiğin i anlamışlardı . Bu iç
politika yen i bi r ekonomi k politikanı n takibin e dı ş işlerde is e Batılılarl a
normal diplomati k v e ticar i münasebetler e girişmey i gerektiriyordu . Komintern içind e is e <!cihtilâ l politikası fikri»n i bi r kenara bırakarak işçi sı nıfını etk i altın a alma k gerekiyordu . «İhtilâ l politikası fikri»ni n savunu cuları hal â ihtilâlc i bi r hareketi n önemin e inanmaktaydılar.
SOVYETLER V E CY I
Bolşevik liderle r Kominter n ve Ru s Komünis t Gençli k Teşkilât ı
(Komsomol) vasıtasıyl a CY I yı v e Bat ı Avrup a Kmünis t gençlik grupla rım disiplinler i altın a aldılar . Maksatları , (İhtilâ l çıkartm a politikası ) m
kuvvetli bi r destekte n mahru m bırakmak ve gençli k hareket i üzerind e
komintern'in v e Rusya'nı n «tam » bi r kontro l kurmaların ı sağlamaktı .
Komintern'in Komünis t Gençli k Enternasyonalin i kontrol ü altm a alma sıyla i ş bitmiyordu . Rus Komünist partisinin, şimd i artı k Komintern'i de
kontrolü altm a almı ş bulunduğ u işin Kominter n ve Komsomo l vasıtasıy la gençli k hareket i üzerind e d e kontrol icr a etmes i gerekmeyteydi .
Komünist Gençli k Enternasyonalini n (CYI ) bir zamanla r kend i si yasetini bizza t tesbit edebilmes i kısme n Rus Gençlik liderlerinin Bat ı Âvrupa'daki komünis t gençli k hareket i üzerind e hakimiye t kuramamı ş ol maları sebebiyl e mümkündü . 1919 kasımında toplana n Berli n Kongresinde Ru s temsilcis i Moskov a tarafında n hazırlanmı ş ola n programd a bazı
önemli değişiklikle r yapmada n Rus görüşünü kabul ettiremedi. Berlin'de n
sonra, Komoso i i ç sava ş sırasınd a teşkilâtlanm a meseleleriyl e o kadar
meşguldü k i Bat ı Âvrupa'dak i gençlik hareketiyl e ilgilenmeğ e vakt i yoktu. Bunda n başka gere k asker i v e gere k siyas i durumunda n dolayı Rusya'nın Bat ı Avrup a ülkeleriyl e irtiba t kurmas ı fevkalâde zorlaşmıştı . B u
durumda Rusy a dışmdak i e n güçl ü v e e n büyü k komünist gençli k teşki lâtı ola n (Alma n FSJ/KJD ) taarafmda n desteklene n Will i Münzenber g
yönetimindeki CY I icra komites i Avrupa'd a komünist gençli k hareketin i
idareye deva m etti .
İç savaş m bitmesiyl e Komsomo l başkanlığı , enerjisin i organizasyo n
problemlerine hasretmeğ e vaki t buldu . Bun u he m kend i teşkilâtlar ı içi n
hem d e uluslararas ı komünis t hareket i içind e gerçekleştirdi . Faka t Komsomol kendin i CY I nin e n tesirl i bi r kuvvet i olara k addettiğinden , CYI
icra organı , Alman Komünis t gençlik teşkilât ı v e Komsomo l arasınd a anlaşmazlıklar başgösterdi.
Rus gençli k liderlerinin , kominter n yöneticileri n desteğiyl e b u sıra larda giriştikleri disipli n kurma gayretleri temel ilkelerde çok daha önemli
bir görü ş ayrılığın ı ifad e ediyordu . Üzerind e anlaşm a kurulamaya n en
önemli husus , komünis t partileriyl e komünis t gençli k teşkilâtlar ı arasın daki ilişkile r meselesiydi . Başlangıçta n ber i CY I içind e b u mesele üzerinde görü ş ayrılıklar ı mevcuttu . Bolşevikleri n birli k v e Merkeziyetçili k görüşü Berli n Kongresind e Ru s temsilcis i tarafında n ortay a atıldı . Hara retli münakaşalarda n sonra Gençli k Enternasyonalinin, Komintern'in kar deş teşkilât ı olmayıp , faka t on a bağl ı bi r teşkilâ t olduğ u kabu l edildi .
Önemli bi r azınlı k is e gençli k enternasyonalin i Komintern'i n yardımcısı
olmasını kabu l etmedi . Bunlar , üye gençli k teşkilâtında n bazılarını n des teğini d e kazandılar.
Berlin Kongresind e Komünis t Partileriyle , gençli k teşkilâtlar ı ara sındaki bağınt ı üzerin e verile n kara r tarafların görüşlerin i uzlaştırı r mahiyetteydi. Bun a gör e Gençli k Gruplar ı hürriyetlerini muhafaz a edere k
ve faka t Komünis t Partiler i il e sık ı bağla r kuraca k v e onları n faaliyet lerini destekliyecekti . Faka t Berlin'de n sonr a gençli k teşkilâtlarını n hür riyeti konusundak i ihtilâf , gençli k teşkilâtlar ı içind e v e Jugend-tnternati onaîe dergis i sayfalar ı arasınd a sürü p gitti.
Bu ihtilâ f ü ç ayr ı tutum u meydan a çıkardı: bir tarafta mutla k siyas i
muhtariyet görüşün ü destekleyenler , diğe r taraft a gençliği n partiler e ta bi olmasın ı savuna n Ru s gençli k liderler i v e ortad a d a merkez i kontro l
ihtiyacını v e komünis t gençli k hareketini n disiplinin i Ru s politikasını n
bir alet i halin e getirmekte n sarfınaza r etme k isteğiyl e bağdaştıra n Mün zenberg v e CY I icra komites i bulunmaktaydı.
1920 ortalarında n 192 1 baharın a kada r CY I yayınlarınd a v e mill i
komünist gençli k basınınd a sürü p gide n uzu n v e ateşl i tartışmalar , 1921
yazında Moskova'd a toplanan Üçünc ü Kominter n ve İkinc i CY I Kongre sinde son a erdirildi . (6 ) Komintern , Kongresinde «ihtilâlc i saldırı » son a
erdirilerek «ihtiyatl ı hareket » politikas ı kabu l edildi . Kominterni n gençlikle ço k a z ilgilendiğ i kabu l edilerek , gençli k hareketler i gündemd e özel
bir madd e olara k görüşüldü . Kongred e bir kara r alınara k gençli k teşki -
lâtlarınm siyas i işlerd e akti f ro l oynamalar ı yasaklandı . (7 ) Gençli k or ganizasyonları, bunda n böyle , ilgilerin i gen ç işçiler i toplanmağ a v e onla komünizm teorilerin i öğretmeğ e hasredeceklerdi . Komünis t partileri ne siyas i bakımda n tab i olma k gençli k teşkilatlarıyl a o partiler arasında ki münasebetler i ayarlama k demekti . Bun u taki p ede n CY I kongresind e
delegelere gençli k teşkilâtlarını n siyas i meselelerl e meşgu l olmamalar ı
ve hel e «ihtilâlc i saldırı » fikrin i savunm.amalar ı ihta r edildi .
CYI kongresindek i «muhalefet » şekle n boyu n eğdiys e d e memleket lerine döne n delegele r yen i politikalar ı uygulamakt a fazl a bi r gayre t gös termediler. Memleketlerind e part i yöneticilerini n vey a part i üyelerinin ,
yada he r ikisini n d e öneml i bi r kısmını n yen i kominter n siyasetin i tasvi p
etmemesinden yararlandılar . Bunda n başk a bi r d e komintern'i n disiplini ne boyu n eğe n yen i politikay a içte n inanmı ş delegele r vard ı k i bunlarda
memleketlerine döndüklerind e fazl a deste k kullanmadılar . Bütü n b u zor luklara rağme n çoğ u hallerd e Mill î Komünis t Gençli k Teşkilâtlar ı idare cileri teşkilâtlarını n mill î kongrelerind e b u yen i politikay i destekleye n
bir çoğunluğ u kazanmağa muvaffa k olmuşlardı .
CYI ni n bu kongresinde n sonr a ECCYI , Kominter n v e KomsomoFun
kontrolü altın a sokulma k içi n yeniden organiz e edildi . ECCYFnin Berlin'de bi r al t bür o kurulması ; Bat ı Avrup a teşkilâtlarını n yenide n organiz e
edilmeleri; Münzenberg'i n başk a bi r iş e atanması ; komünis t gençli k en ternasyonalinin hürriyet i savuna n esk i liderlerini n elinde n almara k onu n
Komintern v e Komsomo l liderlerini n mutla k kontrol ü altın a girmesin e
sebep olmuştur .
1921, 192 2 yıllarınd a Komünis t gençli k teşkilâtını n üy e sayısını n
azalmasında b u kontro l ihtilâfını n d a kısme n tesir i olmuştur . B u düşüşü n
başka bi r sebeb i d e 192 1 d e gen ç işçileri n arasınd a komünis t ihtilâl i ha reketlerinin iy i karşılanmamas ı v e Avrupa'dak i ihtilâlc i fikirler e karş ı
genel tutumdur . O sırada gençle r mevcu t sistem i devirme k içi n çab a gös terme yerin e kend i yaşam a standartlarm ı yükseltmeğ e ço k dah a fazl a
önem vermekteydiler .
Sağ'cı Sosyalistle r v e Komünistle r kend i ayr ı yollarınd a ilerlediler .
Berlin Kongresin e bütü n arzuların a rağme n dave t edilmeye n Merkez i
gençlik - 192 1 Şubatınd a Viyana'd a yapıla n bi r toplantıda - bi r tarafta n
komünistlerin diğe r tarafta n d a Sağc ı sosyalistleri n karşısınd a bi r enter nasyonal kurdu. . B u enternasyona l komünistler i de , Sağ'c ı sosyalistler i
de te k tarafl ı addetmekteydi . Birin i tamame n siyasi . Komünis t partiler i
ve Komintern'i n elind e bi r oyunca k olara k vasıflandırırken , diğerin i
Sağ'm reformculuğ u içind e boğulmu ş olara k görmektedyi . Sonund a Ko münistler Merkezcilerl e i ş birliğ i yapmay ı kat i surett e reddedinc e onlar da sağc ı sosyalistler e döndüle r v e 192 3 d e beraberc e - for m bakımından
tamamen benzemes e bile ruhça sava ş önces i lUSY O nu n gerçe k mirasçısı
mahiyetinde ola n Sosyalis t gençli k enternasyonalin i kurdular .
1921 - 192 2 lerd e Sağc ı sosyalistle r Ortac ı gençli k enternasyoneller i
birleşmeğe doğr u yönelirken , Komünis t gençli k enternasyonalid e «Birle dik Cephe » politikasın ı uygulamağ a başlıyordu . Böylec e komünis t etkile rini Sa ğ v e Ort a kanadı n gen ç işçiler i arasmd a yaymay ı ve gen ç işç i teş kilâtları arasmd a e n müessi r v e en büyü k pozisyon' a gelmey i ümit ediyorlardı. Faka t b u «Birleşi k Cephe » çabalar ı komünis t teklifler i samimiyet sizliğinin açıkç a ortay a çıkmasında n dolay ı pek başarıy a ulaşamamıştır .
Ekonomik reformla r ad ı altınd a «birleşi k cepheler » yaratmağ a çalı şırken diğe r sahalard a d a «birleşi k cephele r kurmak » içi n çab a sarfet mekteydi. 192 1 Temmuzund a Kızı l Spo r Enternasyonel i (RSI ) kuruldu .
Çoğu ülkelerd e spo r gruplar ı büyü k v e popüle r olduklarında n komünist ler takdi k kullanara k onlar ı kontroller i altın a almağ a v e onlar a siyas î bir
karakter aşılanmağ a çalışacaklardı. B u spo r grupların ı başarıy a ulaştı rarak, kendilerin i sevdirme k v e böylec e gençliğ i siyas i telkinl e olsu n olmasın kend i safların a çekmey i ümit etmekteydiler .
1922 - 192 4 arası RSI , Sosyalist Spo r Enternasyonal i il e i ş birliğ i yaparak müştere k spo r gösteriler i hazırlamak içi n bi r davett e bulund u faka t
komünistlerin b u teklif i kabu l edilmedi.
Komünistler birço k ülkelerd e üniversit e talebelerin i d e kullanmay ı
denediler. Baz ı hallerd e gen ç entellektüelle r Komünis t gençli k teşkilât larının çekirdeğin i teşki l ettiler . Öğrencile r radika l fikirler e karş ı açı k
oldukları halde , Komünistle r büyü k bi r öğrenc i kitlesini kazanmağ a mu vaffak olamadılar .
1923 yılı bütün komünis t hareketle r içi n olduğ u gibi, uluslararas ı komünist gençli k hareketi içi n d e kesi f bi r siyas i faaliye t yıl ı olmuştur. Ku r
havzasının Fransı z v e Belçikalıla r tarafında n işga l edilmesin e gösterile n
direnme, Almanya'd a ekonomi k bir kri z yaratmı ş v e b u komünistleri n
ümitlerini körüklemişti . Bilhass a Frans a v e Almanya'daki komünist genç liği mill i asker î güçler i kışkırtmaktaydılar . Askerle r arasınd a e l altında n
yayınlar dağıtılmaktaydı . Mümkü n ola n yerlerd e mitingle r yapılmakt a
ve tartışmala r terti p edilmekteydi . Bütün b u ortalığ ı karıştırm a çabalar ı
mevcut siyas i durum a karş ı yapılmakt a v e gen ç askerle r arasınd a ihtilal ci, «Antikapitalist » bir ru h yaratmağ a çalışılmaktaydı . Böylec e komünist ler otoriteleri n karşılayarmyacaklar ı istekler i gen ç askerler e empoz e ede rek onları n subayların a karş ı gelmelerin i destekliyorlardı . B u istekle r
arasında dah a yükse k maaş , dah a iy i haya t şartlar ı v e disiplini n hafifle tilmesi vardı .
Siyasi hareke t olara k kurulmu ş ola n Komünist gençlik enternasyonal i
ilk yıllarınd a sadec e siyas i faaliyetlerl e meşguldü . Başkalarında , kendis i
hakkında arz u ettiğ i intiba ı bırakmakl a v e raki p işç i sınıf ı gençli k teşki-
lâtları arasındak i çatışmalarl a ilgilenmekteydi . B u arad a Kominter n il e
kendisi v e Komünis t partileriyle gençli k teşkilâtlar ı arasındak i ilişkilerl e
birlikte politi k takdi k meselelerinde n çıka n anlaşmazlıklarl a uğraşmak taydı. Gen ç işçilerle uğraşaca k vakitleri azdı ; ve b u gibi faaliyetlerde bulunulduğu zamand a esas maksa t asl a b u değildi . Bun a siyas i bi r amacı
gerçekleştirecek bi r takdi k gözüyl e bakılmaktaydı . Nitekim komünistle r
kapitalist sistemd e gen ç işçileri n haya t şartlarını n hi ç bi r şekild e ısla h
edilemeyeceğini v e anca k «proletery a ihtilâli» il e gerçe k bir İslahın mümkün olacağın ı iler i sürmekteydiler . B u sebepl e siyase t v e teşkilâtlanm a
soruları aşağ ı yukar ı tanı m icabı bi r önceli k taşımaktaydı.
Komünist gençliğ i tarafmda n ileri sürüle n il k yılları n büyü k «zafer »
lerin bo ş olduğu meydan a çıktı . Esk i Sosyalist Enternasyonal i d e lUSY O
nun organizasyonun u ellerin e geçirmek , baz ı ülkelerdek i eskide n kurul muş sosyalist gençlerin i kend i safhaların a çekme k ve bi r kaç büyük Orta
Kanat Gençli k Teşkilâtların ı ellerin e geçirme k Komünis t Enternasyonalini pe k fazl a kuvvetl i kılmıştı . Komünistleri n aşırılığı , Avrup a îşç i sı nıfına uymamıştı . Bunda n başka işç i v e sosyalis t hareketind e il k sırala r
Bolşeviklere karş ı gösterilen sempat i ve sağlana n destek, Rusya'daki «proleterya diktatörlüğünün » tedhişç i karakter i Avrupal ı sosyalistleri n ka bul edebilecekleri ölçüy ü aşında, kısa zamanda yok oldu.
Hemen heme n he r yerd e Komünis t Gençlik Teşkilâtları mahall i Komünist partilerin e tab i siyas i grupla r haline geldiler . Yalnı z sadec e îsve ç
ve Almanya'da önemli sayıd a azalı k muharaz a edebilmişlerdi. 1923' e doğru, Sosyalis t Gençli k Enternasyonal i Sa ğ v e Ort a kana t sosyalistlerini n
birleşmesinden meydan a geldiğinde , Komünis t Gençli k Enternasyonali ,
komünist hareketind e kayd a değe r bi r unsu r olmakta n çıktı . Komünis t
Teşkilâtlandn^ma Teknikler i il k def a Yen i Sovye t Rusya'd a uygulandı.
RUS GENÇLİĞİNİN TEŞKİLÂTLANDIRILMAS I
Rusya^da Komünist Gençlik Teşkilâtının kuruluş u 1917'd e başlar. (8)
Mart'ta monarşini n devrilmesiyl e siyas i faaliyetle r üzerindek i sık ı kont rol kaldırılmı ş v e bütü n siyas i hizipler , faa l bir teşkilâtlandırma çabasın a
girmişlerdi. Bunu n sonuc u olara k birço k gençli k teşkilütlar ı kurulmağ a
başlamıştı. Bunlarda n bazılar ı siyas i mahiyett e bazılar ı is e değildi . Tev kilâtlanma çabalar ı gen ç işçile r arasınd a fevkalâd e etkind i v e b u çabalar
daha ziyad e sosyal , kültüre l v e bo ş zaman ı değerlendirm e meseleleriyl e
alâkalı olara k gösterilmekteydi . B u yen i gençli k gruplarında n e n büyük
ve e n önemlis i hi ç şüph e yo k k i Petrograd'd a kurula n «îşç i v e Işık » teş kilâtdı. Esa s itibariyl e siyasetl e hi ç bi r ilgil i olmaya n bu teşkilâ t bütü n
SoFcu partiler e mensu p gençliği , Bolşevik , Menşevik , Sosyalis t İhtilâlc i
ve diğerlerini , kendin e çekmişti . Teşkilâtı n başlıc a gayes i gen ç işçini n
durumunu düzeltmekti.
Mart ihtilâlinde n sonra , Bolşevikle r d e gözlerin i gençliğ e çevirdiler .
Gayretlerini Petrogra d v e Moskov a üzerine teksi f ettiler , Petrograd'd a
sadece «işç i v e Işık » Teşkilâtını n önemin i azaltma k içi n çalışmakl a kalmayıp «Sosyalis t Gençli k İşç i Birliği » ad ı altınd a bi r gençli k teşkilât ı
kurdular. Ço k geçmeden, siyas i bakımda n faal ola n gençle r üzerind e etki
kurmağa muvaffa k oldular , 191 7 Ağustosunda gen ç işç i temsilciler i kan feransmda, «İşç i v e Işık » teşkilâtm m kapatılmas ı v e yerin i «Sosyalis t
Gençlik İşç i Birliği » nm alması üzerind e mutabakat a varıldı. B u yeni organizasyon'da Solc u partiler i tuta n gençlerde n kurulmuştu ; faka t bi r taraftan gençler i doğruda n doğruy a ilgilendire n meselelerl e meşgu l olur ken diğer taraftan da Bolşevik tesi r v e oyunlarına açık , siyasi bi r teşkilât
olma yolundaydı.
Moskova'daki genç işç i hareketi, 191 7 Mart ve Kası m ayları arasında,
iki kolda n yürüdü . Moskova'd a ilk Bolşevi k gençli k grub u «Üçünc ü En ternasyonal» gen ç işç i birliğ i idi , v e Mar t ihtilâlinde n heme n sonr a Bolşevik partis i ilç e komitesin i destekleye n gençle r tarafında n kurulmuştu .
1917 Nisanınd a diğe r ilçelerd e d e bu tip grupla r meydana çıkmağa başladı; Temmu z ayında teşkilât m üy e sayıs ı lOOO' e çıkmıştı, v e birka ç fabrikada tohumlar ı ekilmişti . İçind e kuvvetl i bi r hizi p bulunmakl a beraber,
«Üçüncü Enternasyonal» teşkilâtı dah a geniş temele dayanmaktaydı . Bolşevik Partis i Moskov a Komitesi tarafından Temmuzd a kurulan dah a küçük bi r gençli k teşkilât ı is e katiyetl e Bolşevi k bi r kuruluştu . Faka t bu
ikinci grup , genç işçiler arasmd a pek tutunamadı ve çok geçmeden «Üçüncü Enternasyonal » grupl a birleşere k onu n içind e eriyi p kayboldu.
Bolşevikler gençler e karş ı gösterecekler i resm i tutumlarm m ne olacağını il k def a olara k 191 7 Temmuzunda Petrograd'da toplana n konfe ransta görüştüler . İler i sürüle n çeşitl i alternatifle r şunlardı : Doğruda n
doğruya partiy e bağl ı bi r gençli k teşkilâtı ; teşkilâ t bakımında n partiden
bağımsız, fakat onu n kontrolü altınd a bi r gençlik teşkilâtı ; partini n kontrolü; gen ç işçileri n parti kontrolü altında olmaya n bir kütle teşkilât ı için de toplanması . Ağustos ayınd a toplana n Altınc ı Part i Kongres i gençli k
zorunlunu bi r dah a tartışt ı v e «Gençli k Birlikleri Hakkında » bir karar
aldı. Kongr e mahall i part i ilgililerin e gençliği n teşkilâtlandırılmasın a il gi göstermelerin i tavsiy e etti , faka t bunu n doğrudan doğruya vesayet de mek olmadığınd a belirtti . Bolşevikle r Ru s işçi hareket i içind e sadec e bir
azmhk oldukların ı ve Bolşevi k kuvvetin i kabu l ettirm e yolund a göstere cekleri he r gayreti n onlar a potansiye l destekleyicileri n dah a d a kaybettireceğinin farkın a vardılar . B u sıralard a Boaşevikleri n Rusya'd a güttük leri maksat , Bat ı Avrupa'dakini n aynıydı: il k önc e gençliğ i diğe r Sosya list Partileri n ellerinde n kurtarmak, sonr a d a gençli k teşkilâtlar ı için e
sızarak, onlar ı Bolşevikler safhm a çekmek . Daha sonra partide, kendi malı halin e gelmi ş gençli k teşkilâtlarının , «doğr u yolda» yürümelerin i v e
«ruhsal beraberliği » deva m ettirmelerin i temi n edecekti . Will i Münzen berg ve Solcular m yönetimindek i Gençli k Enternasyonal Büros u il e bağlar kuracaklar , mahall i part i gruplarm a askerli k aleyhtarlığı , gençleri n
hakları gib i bütü n gençliği n ilgisin i çekece k ola n temala r üzerind e duracaklardı. Böylec e gen ç işçile r arasınd a «sını f şuurunun » gehşeceğ i ümi dediliyor v e bunund a Bolşevik programın a destek vey a takti k sağlıyacağ ı
düşünülüyordu.
1917 Kasımmdak i Bolşevik zaferinde n sonra , o sıralard a mevcu t bütün Bolşevik yöneliml i gençli k teşkilâtların ı te k bi r merkezî teşkilât için de bi r aray a getirme k vey a diğe r gençli k teşkilatların ı baltalama k içi n
acele edilmedi . Bolşevikleri n iktidar ı henü z yeteri kada r sağlam olmadığı
için ilk, elde, durumların ı takviye etm e telaşına düştüler .
Bunlar birlikte , 191 8 sonbaharında part i merkez i bi r gençli k teşki lâtı kurma k ve böylec e sabırsızlana n gençliğ i Bolşevi k amaçların a uygun
bir yola sokma k kararını aldı . İl k Ru s genç işç i v e köylülerini n katıldığ ı
kongre, Moskov a «Üçünc ü Enternasyonali» Gençli k Grub u v e Petrogra d
Sosyalist Gen ç İşçile r Birliği'ni n yardım ı il e 191 8 yılının Eki m son u il e
Kasım başında Moskova'd a toplandı. 22.10 0 üyeyi temsile n kongrey e iştirak ede n 17 6 delege ş u şekild e dağılmışlardı : 8 8 komünist , 3 8 komünist
senpatizanı, 4 5 partisiz, 1 sosyalist ihtilâlci , 1 anarşist v e 3 enternasyona list sosyal demokrat, Komünist senpatizanları v e partisiz delegeler he r nekadar nazar î olara k siyas î bakımda n bağımsız görünüyorlars a da , sonuçlardan açıkç a anlaşıldığın a göre , b u kongrey e komünistle r hakimdiler .
Kongrede Rusy a çapınd a yen i bi r gençli k teşkilât ı kuruldu ; b u teşkilât ta Bolşevikleri n liderliğ i altındak i bütü n gençli k gruplar ı birleştiler. Ancak; yeni kurula n bu organizasyo n şimdiy e kada r kurulanlardan ço k daha büyük ve iy i organiz e edilmi ş ols a da , Rus gençliğinin anca k ufak bir
kısmmı temsi l etmekteydi . Yen i teşkilâ t Bolşevi k partisini n davaların ı
benimseyecek, v e kend i bağımsızlığın ı muhafaz a etmekl e beraber , partinin rehberliğ i altınd a çahşacaktı . Görünüldüğ ü gibi , komünis t gençli k
hareketi başlangıçta n itibaren , «fron t organizasyon » ilkesin e gör e kurulmuş, anca k Bolşevi k iktidar ı sarsılma z bi r şekild e yerleştikte n sonr a bu
bağımsız bir teşkilât kisves i bi r yana atılmıştı .
Kongrede tartışm a konus u ola n bi r meselede , yen i teşkilâtı n adınd a
«komünist» kelimesini n bulunu p bulunmamasıydı . Birçoklar ı b u kelime nin gençleri, özellikl e gen ç köylüler i ürkütmesinde n korkmaktaydılar. Fa kat çoğunlu k b u kelimeni n kullanılmasında n yan a olduğ u içi n b u teşki lât «Komünis t Gençli k Birliği » (vey a Rusç a ismini n kısaltılmış ı ola n
Komsomol) adıyl a tanındı ,
KOMSOMOL
Kurulduğundan heme n sonr a Komsomol , mevcu t diğe r gençli k teşki -
lâtlarma ceph e almağa başladı . 191 9 da izc i teşkilâtı açı k olara k kısıtlan mıştı; 192 0 sonlarına doğr u ise , menşevikle r v e anarşis t teşkilâtlar ı orta dan kaldırılara k liderler i tutuklandı . B u tedbirler e rağmen , Komsomo l
bütün hası m gençli k gruplarını derha l ortada n kaldırmağ a muvaffa k ola madı. Stalin'i n part i üzerindek i kontrolün ü kuvvetlendirdiğ i 192 0 sonlarına kada r gen ç yahudi , menşevik , Sosyalis t ihtilâlci , Hıristiya n teşkilât ları v e izc i gruplar ı genellikl e köylerde , Kafkasya'd a v e Uza k Doğud a
mevcudiyetlerini idam e ettirdiler .
1918 v e 1B2 0 yıllarında i ç savaşta ; Komünis t gençli k üzerin e düşen i
yaptı. Komsomol , Bolşevikler i destekleye n gençler i seferbe r etti . 191 9
yılı Mayı s v e Kası m aylarınd a gençliğ i asker e alma k içi n öze l gayretle r
gösterildi. 192 0 de b u yol a birço k defala r başvuruldu . E n sadı k gençler e
askerî görevle r verildiğ i içi n Komsomol'u n teşkilâtlanmas ı cidd i şekild e
tehlikeye girdi , v e 191 9 sonund a aşağ ı yukar ı 100.00 0 üyeli k nisbete n
ufak bi r teşkilâ t kaldı .
1920 d e i ç savaşl a birlikt e Polonya'dak i hareke t t a son a erince , Ru s
komünist partis i bütü n gücüyl e kendine bağl ı gençli k teşkilâtı üzerindek i
hakimiyeti arttırmağa v e Komsomol'u n yen i toplumdak i görevin i tâyin
etmeğe girişti . İl k yıllard a gençli k teşkilâtını n part i hakimiyet i altın a
alınması olay ı ço k önemlidir ; çünk ü b u ola y Komsomol'u n nası l part i
programını gerçekleştirme k üzer e halk ı seferbe r etmekt e kullanıla n va sıtalardan bir i halin e getirildiğin i göstermektedir .
Parti il e gençli k teşkilât ı arasındak i ilişk i Bolşevikleri n başarısın a
tâbi olara k değişti . Bolşevi k iktidar a yerleştikç e partiy e Komsomo l ara sındaki ilişkile r sıkılaştı .
Komsomol, kurulduğ u tarihlerde , nisbete n bağımsı z bi r teşkilâttı .
Bolşevikler, teşkilât ı partini n politik a çizgisind e tutabilme k v e teşkilâ t
üzerindeki kontrollerin i muhafaz a edebilme k içi n dah a ço k gen ç part i
üyelerine güveniyorlardı . Komsomol'dak i öneml i mevkilerde n birçoğ u
genç part i üyelerini n ellerindeyd i am a kumand a hiyerarşisind e aşağ ı inil dikçe Bolşevi k kontrol ü sıkılığın ı kaybediyordu.
Komsomol'un 191 8 Ekimindek i kurulu ş kongresinde n kıs a bi r sür e
sonra, part i bütü n mahall i teşkilâtm a Komsomol'u n niteMğin i v e partiyl e
ilişkilerini belirte n bi r tebli ğ yolladı . (9 ) B u tebliğ , partiyl e birlikt e ça lışmakla berabe r Komsomol'u n bağımsı z bi r teşkilâ t olduğun u bildiri yordu. Komsomol , «bilinçl i bi r komünis t ordus u kurma k üzer e geni ş
emekçi gençli k yığınlarını » bi r aray a getirerek : (1 ) Komünis t toplum u
kurmak içi n komünis t partisiyl e birlikt e savaşacak ; (2 ) gen ç işç i v e köy lüler arasınd a komüniz m fikriyatın ı yayacak ; (3 ) gen ç köyl ü v e işçiler i
Sovyet İhtilâ l sancağ ı altınd a fiil i siyas i mücadeley e sokacak; v e (4 ) onların iktisad î v e meşr u menfaatlerin i savunacaktı . Tebliğd e ya ş durum u
uyan bütü n part i üyelerini n Komsomor a girere k faaliyetlerin i katılma ları tavsiy e edilmekteydi .
1919 Mart'mdak i Komünis t partisini n sekizinc i kongresinde , gençli k
teşkilâtının bağımsı z olduğ u bi r ker e dah a belirtildi . «Komünizmi n gençlik arasınd a yayılması , ols a olsa , gençKği n komünizmi öğrenmes i içi n ke sin bi r gere k sayıla n azam î bağımsızhkta n yararlanabileceğ i v e komü nizm sancağ ı altınd a faaliye t gösteren bağımsı z teşkilâtla r vasıtasiyl a
mümkün olabilir. » (10 ) Part i kongresin i KomsomoFu n böyle bi r teşkilâ t
olduğunu kabu l etti . Gençlik arasınd a gösterile n faaliyetleri n partiy e «iy i
eğitim görmü ş yedekler » sağlama k bakımında n taşıdığ ı önem e işaret etti .
Kongre, KomsomoFdan : (1 ) Gençliğ e komünizmi öğretmesini ; (2 ) genç liği, komünis t toplum u kurma k içi n seferbe r etmesi ; (3 ) v e yen i Sovyet
Cumhuriyetini savunmasın ı istedi .
Ne varki , b u kongrede n ço k kıs a bi r sür e sonr a partini n Komsomo î
ile ilişkilerind e öneml i bi r değişikli k oldu . Part i Merke z Komitesi , 191 9
Ağustosunda, (gençli k teşkilatındak i önde r partilerde n meydan a gelen )
Komsomel Merke z Komitesini n isteğ i üzerin e Komsomo l Merke z Komi »
tesiyle birlikt e (Rusy a Komünis t Partisinl e (Bolşevikler ) Ru s Komünis t
Gençleri Birliğ i arasmdak i ilişkile r hakkmda » orta k bi r bildir i yayınla dı. (11 ) KomsomoFdak i faal part i üyeleri , gençli k üzerind e daha''sık ı bi r
kontrolü gerek h görmü ş olmalıydılar . Artı k bi r dah a Komsornol'u n ba sızlığmdan bahsedilmedi . Bunda n sonra , Komsom.orda n daima , Part i
Merkez Komites i il e MahaU i Part i Komitelerini n kontrol ü 'altında çalışan «otonom » bi r teşkilâ t diy e bahsedildi . Komsomo l Flerke z Komites i
«doğrudan doğruya » Part i Merke z Komitesin e bağlandı ; Komsomol'u n
Mahalli teşkilâtlar ı d a oralardak i part i komitelerini n denetımme bağlan dı. Yaşı 21 in altındak i bütü n part i üyelerini n Komscmll' a girmeleri mec-.
buriyeti kondu . Gençli k teşkilâtını n bulunmadığ ı yerlerd e de , part i bun ları kurma k içi n gereken i yapacaktı . Mahall i part i teşkilaVmn, -mahall i
gençlik kuruluşlar ı (1 ) komünis t olmaya n bi r yö n takibettiği , (2 ) siyas i
faaliyet bakımında n zaafiye t içind e bulunduğu , (S ) «küçü k burjuval un surlarının etkisi altında olduğu, (4 ) vey a yönetim organlarınd a hiçbi r
parti üyes i bulunmadığ ı takdirde , bunları n içinde hiziple r teşki l edecek ti. B u hizipler , «gençli k teşkilât ı faaliyetlerin i komüîis t ruhun a .uygu n
olarak yönetecekti» . Benetimin b u şekild e sıkılaştırılmasm a rağn^n ,
parti, gençleri n sadakatin i kazanmas ı gerektiğ i .gerçeğin i d e hesab a kat makta dikka t gösteriyordu , ihtarla r neşredilerek , komünis t partisini n
gençlik teşkilât ı üzerindek i kontrolünün , vesayete , vey a Komsomoru n
faaliyetine küçü k meselelerd e müdahaley e yo l açmamas ı belirtildi . Ma haUi part i grupları - Komsom^o l -grupların ı dağıtmağ a yetkil i değillerdi ,
bütün «yanlı ş anlamalar» partini n v e Komsom.orü n daha üs t yapılarınd a
çözülecekti. Gere k part i v e gereks e gençli k teşkilâtı , bütü n faaliyetlerd e
birbirlerine sonsu z kolaylı k v e deste k sağlıyacaklardı .
1920 yılında , Bolşevikle r i ç harbi n sonun u başarıyl a getirirlerken ,
Komsomorun üy e sayıs ı 400.00 0 e kada r yükselmiş , b u artışl a disipli n
gerçek bi r proble m halin i almağ a v e Komsomo l içindek i gizl i memnuni yetsizlik d e büyümeğ e başlamıştı . Parti , Komsomo l üzerindek i kontrolü nü arttırdıkça , sinirlenip , gücenenle r oluyordu . B u kimseler , Komsomo l
politikalarının tesbitind e dah a fazl a üyeni n katılmasınd a ısra r ettiler .
Bundan başka , Mill i Komünis t Gençli k gruplarında n bazılar ı dah a fazl a
mahalli muhtariye t istediler .
Muhaliflerin iler i gelenlerini n Komsomol'dak i vazifelerin i ço k geç meden so n verildi , v e b u davranı ş 192 0 Ekiminde toplana n üçünc ü Kom somol kongresind e onaylandı . Kongred e bunda n başka , Komsomo l il e
parti arasındak i ilişkiler i Ağusto s 1919 tarihli orta k bildiriy e uygu n hal e
getiren yen i bi r progTa m kabul edildi . B u yen i program a göre :
E€L¥ (ICoinsonwI) , RC F (Fart! ) ^ B İ Î I programı m v e taktiklerin i ka bul eder , Sovye t Cîimlıııriyeti'ıiıiı ı bekasıyla ilgil i gene l meselelerd e
E-CLY, Partini n siyas i talimatİarm a uyar , v e part i kontrol ü altınd a
b'HİtıaiBıakla birlikt e muhta r bi r kiîriılııştıır . ECLY'niı ı Merkez Koıııitesi (CC )5 doğruda n doğruy a KCF'ııiî i Merke z Komitesin e (CC)
taMdir» (12 )
Bundan başka , artı k i ç har p bittiğin e göre , gençli k siyas i meselelerl e
uğraşmıyacaktı; çünk ü partini n artı k kend i siyas i mücadelelerind e genç liğin desteğin e ihtiyac ı kalmamıştı . Partini n ihtiyac ı ola n şey , ekonomisinin yenide n kurulmas ı gibi . dev bir ödevd e on a yardımc ı olmaktı . 1921'de
Komsomol v e smayi-üretim i arttırma k içi n «Yen i Ekonomi k Politika »
(NEP) ortay a atıldı . İ ç sava ş sırasınd a uygulana n sık ı kontrolle r v e kuv vet zoruyl a yapıla n istirdatlar , sınırl ı bi r öze l teşebbü s v e serbes t ticare t
yararına kaldırılmıştı . Yetişki n komünis t teknisye n v e idarecilerde n yok sun buluna n hüküme t esk i devirde n kalm a elemanlarl a işin i yürütme k
zorunda idi . B u güçlüğ ü yenmek için , Leni n bütü n gençliğe , komünis t olsun ormasm , bi r çağınd a bulunara k «okumalarım » öğütledi . Gen ç nesi l
sadece kuvvetl i komünis t olmakl a kalmamak , v e faka t ekonomiy i yürüt mek gib i karışı k bi r vazifey i devralma k içi n tahsil görmeliydiler.
ihtilâl v e i ç savaşta n heme n sonrak i günleri n safdiian e radikalizm i
NEP'in ihdasıyl a birlikt e cidd i bi r sarsınt ı geçirdi . .Komsomol'un üy e sa yısı v e moral i cidd i şekild e düştü . Rejimi n güttüğ ü idare , politikası, gen ç
radikallere komünizm , olarak göründü . NE^P' e gör e ehliyeti n artmas ı içi n
alman tedbirlerl e ilgil i olara k işte n e l çektirm e olaylarınd a can ı yananla r
daha fazl a gençle r olduğundan, onlardak i haya l kırıklığ ı dah a d a fazl a idi.
Bundan başka , otoriteler , NEP'i n uygulanmasında n doğa n başk a bi r
problemle, de karşılaştılar : burjuv a sınıfını n ekonomi k faaliyetlerin e
karşı gösterile n toleransın , kend i telki n faaliyetlerin e zara r vermesinde n
korkmağa başladılar . B u sebepten , 192 1 ve 192 2 de toplana n Dördünc ü
ve Beşinc i Komsomo l Kongresi , teşkilâtın «proleter » karakterin i kuvvet lendirmek v e yeni bir «prolete r ahlâk» yaratmak meseles i ile meşgu l oldu.
Tütün v e alko l yasaklanacak , cinse l münasebetle r kısıtlanacak , (13 ) işçi
veya köyl ü olmayanları n Komsomol' a katılmalarını n ço k dah a zorlaştı rılması içi n tedbirle r alınacaktı .
1922 yıl ı Mart-Nisa n aylarınd a toplana n onbirinc i parti kongresinde,
KomsomoFun, partini n bi r kol u ve vazifesini n d e sadec e siyase t dış ı meseleler olduğ u daha d a açı k bi r şekild e belirtildi . Kongred e şu görü ş iler i
sürüldü.
Komimist terbiyes i vere n vere n bi r kütl e teşkilâtı olan Kus Komünist Gençli k Birliğ i (EYCX) , Partiy e muktedi r bi r komüniz m terbiyesi verm e silâh ı olara k hizme t ede r v e gen ç işç i v e köyl ü gençli k
tabakasmı hizme t altın a alır . Ay m zamand a Komünis t Gençli k Y
Birliği, kend i aralarınd a emekç i gençliğin en ihtilâlc i v © sımf şuuru na sahi p kesimin i eğiterek , partini n proletary a kütlesindek i e n laa l
tabakadan geîe n unsurlarl a sıhhatl i v e kesintisi z bi r şekild e beslenr
mesini sağlar . Partiy e Birli k kanalıyl a gele n gen ç işçile r dah a önce den bi r tatbik i ihtilâlcili k eğitim i görmü ş olurlar . (14 )
Buna muvaz i olarak , part i d e KomsomoFu n kontrolün ü sağlama k
amacıyla baz ı prati k tedbirle r aldı . Komsomo l kongrelerini n gündemle rini gözde n geçirere k tasvi p etme ; Komsomo l idaresin e getirilece k ada y
listeleri üzerindek i kontrol ü arttırma ; dah a evve l part i işlerind e akti f
olarak çalışrm ş ola n üyeleri n KomsomoFd a göre v almalar ı içi n seçilme leri bakımında n yen i tahditle r ihda s etme , alma n b u tedbirle r arasınday dı. Parti kontrolün ü dah a küçükler e d e Şâmi l kılmak , bunda n sonr a atı lan bi r adımdır . B u zamand a KomsomoF a üy e olabilme k içi n ya ş hadd i
14 olduğundan , 1 0 v e 1 3 yaşlarındak i çocuklar a Komünis t partiy e sada kat öğretilme k üzer e «Gen ç Öncüler » ad ı altınd a mahall i grupla r teşki l
edildi. Öncüle r kıs a zamand a büyü k bi r gru p oldulars a da , 192 4 te bil e
Sovyet çocuklarını n anca k küçü k bi r kısmın ı ihtiva ediyorlardı . Anca k
II c i Dünya savaşında n sonradı r ki , hakik i bi r kitl e teşkilât ı halin e geldi ler. 192 4 ortalarında n 192 6 başların a kada r ola n devrede , Önc ü Grub u
yaşından küçü k çocukla r içind e «Küçü k Ekimciler » admd a bi r teşkilâ t
kuruldu.
NEP devrind e KomsomoFu n «proleter » karekterin i muhafaz a etm e
çabalarının sonuçlarında n biri , gençleri n KomsomoF a gittikç e dah a fazl a
tabi olmalarıdır . Gen ç işçileri n çalışm a şartlar ı İsla h edilmiş , işsizliğ e
karşı baz ı tedbirle r alınmış , v e gen ç işçileri n pozisyonlarm ı daha d a dü zeltebilmeleri içi n fabrik a okullar ı sistem i ihda s edilmişti . KomsomoF a
üye olma k belirl i avantajla r sağlamakt a olduğundan , 192 2 ortalarınd a
200,000 ola n adet , lz2 3 baharınd a gen e 400,00 0 e yükselmişti . (15 ) 192 0
lerde d e olduğ u gibi , üy e sayısm m birde n b u derec e artması , baz ı disip lin problemler i meydan a çıkarmı ş v e partini n denetim i meseleler i yeni den mevz u olmuştu . Faka t 192 3 d e Komsomo l istikra r bulara k hasımla rını tekra r temizlemeğ e muvaffa k olmuştu . Bunda n başka . Komünis t
Gençlik Enternasyonalini n icr a Organlar ı v e idar e cihaz ı üzerinde kontro l
kurarak, etkisin i uluslararas ı gençli k hareket i içfnd e d e genişletmişti.
Her nekada r Komsomo l bütü n gençli k faaliyetler i üzerind e bi r monopol i
kurmuş gib i görünüyorduys a da , b u monopolini n dizginleri partini n elin de bulunuyordu . NEP , harabolmu ş ekonomiy i kalkındırmak v e gü ç haya t
şartlarını bira z olsu n iyileştirme k içi n birço k şeyle r yaptı . Fakat , aslın da, Komsomol'u n imtahan v e zorluklar ı dah a yen i başlıyordu . 192 3 yıl ı
boyunca Lenin , ine n felci n tesir i ile , devle t idaresinde n aciz , hast a yattı .
Komünist part i içinde , Lenin'i n hastahğ ı sırasınd a başlayan , hakimiye t
için çatışmalar , Lenin'i n 192 4 Oca k ayınd a ölümüyl e açığ a çıktı . Kom somol, gayretlerin e rağmen , b u çatışmalar a karışmakta n uza k kalamazdı .
KISIM2
KOMÜNİST GENÇLİ K HAREKETİNİ N STALİNİZASYONU
(1925 - 1941 )
1925'den İkinc i Dünya Savaşm a kadarki sür e içinde , Uluslararas ı Ko münist Gençli k hareketi , dah a ço k Sovye t dı ş politikasın ı destekle r ma hiyette olup , Komintern'i n dikt e ettiğ i görevler i yerin e getirmekteydi .
Komintern ise , Komünis t partiler e yen i üy e kaynağ ı olmalar ı bi r yana ,
Komünist gençli k teşkilatlarıyl a dah a ço k kend i mücadelesin e yardım ları olu r gerekçesiyl e ilgilenmekteydi. Komünist Gençli k Enternasyonali ,
ne b u sür e içinde , n e d e he r hang i bi r devrede , gençleri n kökl ü davala nyla ilgilenmemiştir .
1920 lerd e v e 193 0 başlarında, gere k Komünis t Gençli k Enternasyo nali v e gereks e on a bağl ı teşkilâtlar, belirl i politi k v e partiza n karakter lerinin bi r sonuc u olarak , küçü k v e çelimsi z kuruluşla r olara k kalmış lardır. B u teşkilâtla r genellikl e gençler arasmd a Komünis t etkisin i müm kün olduğ u kada r yayma k üzer e Komünis t partiler tarafında n kullanıla n
genç Marksis t ihtilâlcilerini n vey a Sovye t sempatizanlarını n kuru p yürüt tükleri teşkilâtlardı . Bunarağmen , Komünis t gençli k teşkilâtlarını n Ko münist partilerl e bu derec e sık ı bağla r kurmaları , Komünistleri n etk i
alanlarını genişletm e çabaların ı baltalamış , onları n sadece , baz ı esk i v e
saf idealistle r tarafında n büyütülen , faka t aslınd a zayı f iradeli , doğuşta n
radikal, genellikl e hallerinden memnu n olmaya n gençler i kend i safların a
çekmelerini sağlamıştı . Sovyetle r Birliğindek i yegân e kitl e Komünis t
gençlik teşkilât ı d a b u idi . Doğ u Avrup a ülkelerini n heme n heme n hep sinde Komünistler , - yaşlı vey a genç - sa ğ kanadı n otorite r elemanlar ı hü kümette bulunduklarından , vey a e n azından , kuvvetl i olduklarmdan , bi r
hayli kısıtlanmışlardı . Bat ı Avrup a ülkelerind e ise , Birinc i Düny a Sava şının il k zo r yıllar ı geçtikte n sonra , Kumünis t gençli k teşkilâtlar ı kıs a
bir zamand a haci m v e etk i bakımında n kuvvette n düştüler . Ekonomi k
denge v e gelişm e Avrupa'd a hızl a yayılırken , Sovyetle r Birliğindek i re jimin otorite r tabiat ı gözl e görülü r bi r şekild e ortay a çıkmağ a başladı v e
bu Komünistleri n sağla m durumların ı sarsarak , onları n gittikç e azala n
bir seyirc i kitlesin e hita p etmelerin e yo l açtı . Komünis t gençli k teşki -
lâtları ise , gençle r artı k çeşitl i spor , sosya l v e kültüre l faaliyetle r gibi ,
daha norma l v e yapıc ı meşgalelerl e uğraştıklarından, ço k dah a fazl a za rar gördüler .
1924'de Komünis t gençli k teşkilâtı topla m üy e sayıs ı küçü k Komü nist part i üyeliklerini n % 2 0 sin i teşki l ederken , 192 8 in ya z sonların a
doğru b u ora n % 15' e düşmüşt ü v e anca k Alman,v e İsve ç Komünistler i
kendi ülkelerindek i gençli k teşkilâtlarını n hacmin i muhafaz a edebilmiş lerdi. 192 8 il e 193 3 arasındak i devred e ise , gençli k teşkilâtlarm m üy e
sayılarının gittikç e azalması , İcr a Komites i (ECGYI ) toplantılarınd a mü teaddit şikâyetler e yo l açmıştı .
PAHTI ÎHTILÂFJLARI
1920 ve 1930'lard a Komünis t gençli k hareketini n gelişmesind e önemli
rol oynaya n bi r unsur , hareketi n Sovyetle r Birliğindek i kuvve t mücade lesine katılmasıdır . B u mücadele , Komünis t Partisini v e bunu n sonuc u
olarak d a yen i Sovye t Devletin i kontro l altm a alm a mücadelesiydi . (2 )
Bunun yan ı sıra , Komunter n içind e de , düny a dönüşüm ü davasın ı başa rıyla. yürütmek içi n benimsenece k bi r stratej i v e takti k politikas ı üzerin de baz ı münakaşala r olmaktaydı . B u ik i ayr ı seviyedek i kuvve t mücade lesi üs t üst e geldi . CPSU içindek i memnu n grupla r yabanc ı komünist par tilerinin desteğin i beklerlerken , yabanc ı Komünis t partiler i içindek i grup lar d a raki p Ru s gruplarında n bazıların ı müdafa a edi p diğerlerin i yere rek kend i inan ç v e fikirlerin i yaymağ a çalışıyorlardı .
I^en'in ölüm ü halind e yerin e kimi n geçeceğ i mücadeles i 192 3 de,
daha Leni n ölmede n yapılıyordu . Stalin , Zinovie v v e Kamene v Trotsky' nin liderliğ i el e geçirmesini önleme k amacıyla birleştiler . Böylec e Trotsk y
ve «üçle r grubu » arasında , Part i içind e muhalefe t haklar ı üzerin e bi r an laşmazlık çıktı . He r türl ü partiza n davranışı n v e a y inciliğin karşısınd a
olan Lenin , 192 1 Martınd a partiye , kayıtsı z şartsı z birleşilmes i için , bi r
karar aldırtmıştı . B u sebepten , Trotsky'nin , yen i liderliğe , tenki t imkân ı
ve Part i içindeki muhalefete dah a fazl a hürriye t verilmes i içi n saldırması ,
Parti birliğin i bozma k istemes i şeklind e yorumlanara k Trotsk y oca k 192 5
de Merkez î Komit e tarafından Har p Komiserliğinde n azledild i v e böylec e
esas kuvve t kaynağ ı elinde n alınmı ş oldu .
Bundan sonra , Part i Gene l Sekreter i ola n Stalin , Zinovie v v e Kamenev'e karş ı Bukhari n v e taraftarlarıyl a birleşerek . Merkez î Komitede ye-^ ^
bir çoğunlu k kurdu . Stalin , b u arada , Zinoviev'i n emrinde ola n Lening rad'daki hariç , bütü n part i teşkilâtların ı d a kontrol ü altm a almı ş bulu nuyordu. Stahn-Zinovie v anlaşmazlığı , 192 5 Aralı k ayında , 14 . c ü Part i
Kongresinde meydan a çıktı . Stali n v e taraftarlar ı «te k bi r ülked e sosya lizm» ilkesin i savunurlarken , Zinoviev , Kamene v v e Trotsk y bun a şid -
detle karş ı çıkmaktaydılar . Kongr e ezic i bi r çoğunlukl a Stali n tara f mı
tuttu. Stalin , 1926'da , Leningra d part i teşkilâtm ı dağıtara k Zinoviev ,
ve Trotsky'yi , Merkez î Komit e üyeliklerin i hal a muhafaz a etmekl e bera ber, PoHtbüro'da n attı . Trotsk y v e Zinoviev , Eki m 192 7 d e Merkez î Komdteden, ayn ı yıh n Kası m ayınd a d a Partide n çıkarjldılar . Trotsk y sür güne gönderilirken , Zinovie v ş e Kamenev'i n bütü n yetkiler i ellerinde n
alındı.
Komintern v e çeşit h Mill î Komünis t partileri , Sovyetle r Birliğindek i
kuvvet mücadeleler i sonucund a bire r çatışm a alan ı halin e geldiler . Genç lik teşkilâtlar ı is e part i kavgaların ı sadec e uzakta n yansıtmaktaydılar .
Yalnız, gere k ECCY I v e gere k diğe r gençli k teşkilâtlar ı Kominter n v e
Komsomol'un kontrol ü altınd a olduklarmdan , Trotsky'y e karş ı şiddetl e
cephe almışlardı . Bilindiğ i gibi , b u sıralarda , Stalin'in , Sovye t Partis i v e
uluslararası Komünis t hareketler i üzerindek i kontrol ü arttıkça , Komin tern v e Komsomo l hızl ı bi r «Bolşevikleşme » içindeydiler .
Komintern'in 192 4 Beşinc i Kongresi, bu yöndek i gelişmeleri n başlan gıç tarihlidir . Trotsk y v e taraftarların ı demokrati k olmaya n yollarda n
yenilgeye uğrattıkta n sonra , Stalin, Komintern' i d e içind e değişiklikle r
yaparak «hizay a getirmeğe» girişti . Başlangıçta , Trotsky'y i mağlu b etme k
için Zinoviev'l e birleştirmi ş ola n Stalin , şimd i d e Komintern'i n başkaıa ı
olan, v e küçümsenmiyece k bi r desteğ e sahi p buluna n Zinoviev'i n Komin tern içindek i etkisin i azaltma k içi n çarele r aramağ a koyuldu , v e bund a
muvaffak d a oldu . Zinoviev'i n düşmesine ik i öneml i faktö r sebe p olmuş tur: CPSU'dek i mağlubiyeti , Zinoviev'i n prestişini azaltmış ; 1924'te , ihtilâle müsai t bi r duru m olmadığ ı halde , ihtilâ l hareketin i desteklemesi ,
birkaç Komünis t part i üzerindek i etkisini n dah a d a silinmesiyl e netice lenmiştir.
Pek tabiidi r k i bu gelişmele r Komünis t Gençli k Enternasyonalin e d e
de tesi r etmiştir . He r n e kada r dah a 1921lerde , CY I İkinc i kongres i sı rasmda, Gençli k Enternasyonaliri n Kominter n kontrolünd e olduğ u açık ça ortay a çıkmı ş is e de , dah a henü z o tarihlerd e tartışm a özgürlüğ ü kı sıtlanmanuş, mill î Komünis t gençh k teşkilâtlar ı d a hiçbi r surett e Mos kova'nın sık ı bask ı v e kontrol ü altın a girmemişlerdi . Beşinc i Kominter n
Kongresinden heme n sonr a toplanan Dördünc ü CYI Kongresinde ise, «Bol şevikleşme» nin nihaye t gençli k Enternasyonalin e d e tatbik i kararlaştırıl dı. Bunda n sonra , 192 6 da , CY I teşkilâtını n sekreter i ola n v e Trotsky'y i
destekliyenlerin başınd a gele n Yugosla v Vujo Vuyovitch , vazifesini «Ko mintern'in birliğin i bozma k gayes i ile » kötüy e kullandığ ı gerekçesiyl e
ECCYI Presidium u tarafında n suçlanarak , CY I sekreterliğinde n çıkarıl dı (3) ; teşkilâta ai t bütü n faaliyetle r d e kendisin e yasa k edildi . Bunda n
bir a y kada r sonr a d a Zinovie v Kominter n sekreterliğinden , Trotsk y is e
Parti Politbüroda n atıldılar . ECCY I Presidiumunu n Vuyovitch' e ait kara -
n, ECCYI'ni n Kası m ayınd a yapıla n büyü k Moskov a toplantısmd a d a
onaylandı. Zate n b u sıralard a KomsomoFu n Rus temsilcis i CPS U v e Komintern içind e Stalin-Buhani n çoğunluğun u genişletme k amacıyl a faali yetlerde bulunmaktaydı . Bunda n sonr a bütü n Trotsk y v e Zinovie v taraf tarları d a teke r teke r CYI'da n çıkarıldılar . B u sırad a Stali n d e Cpsu'nu n
liderliğini kabul e yanaşmaya n bütü n elemanlar ı Şominter'de n ihra ç 'et mekteydi. Dimitr i Manulsk y Komintern'i n kontrolün ü akti f olara k üze rine aldığ ı zaman , Stalin v e Bukhanin' e tamame n sadı k yen i bi r liderli k
kurulmuş oldu , v e böylec e Stali n Komüntern'i , bunda n böyl e hi ç gevşet miyeceği pençes i içine almı ş oldu.
Mayıs 1927'd e Stalin v e Bukhanin , Birleşi k Ceph e politikasmm başa rısızlıkla sonuçlanmasında n ötür ü Komünter n tarafında n saldırılar a uğ rarken Komünis t Gençli k Enternasyonal i onlar ı korudu . Birleşi k Ceph e
politikasına göre , Çin'd e Chian g Kai'She k v e Komuntan g ile , İngiltere' de d e Komünis t olmaya n sendikalarl a işbirliğ i kurm a çabalar ı ta m bi r fi yasko il e neticelenmişti .
1927 başlarınd a Chian g Kai-She k Komünis t müttefiklerin e sır t çevi rerek kontrol ü altınd a buluna n yerlerdek i bütü n Komünis t v e solc u teş kilâtları dağıttı . İngiltere'd e ise , 1926'dak i gene l grevi n hiçbi r sonu ç vermemesiyle Komünistle r yalnı z kaldılar . Bütü n bunlar a rağme n ECCYI ,
Stalin v e Bukhani n politikasın ı v e onları n kontrol ü altınd a ola n ECCI'yi
kuvvetle destekledi .
Şurası muhakka k ki , CYTni n n e derec e Rus Komsomolünün ve CPSU
içindeki Stalinc i kuvvetleri n alet i halin e geldiği , Sovyet Birinc i Sekreter i
ile bi r zamank i yakı n müttefik i Bukhanin'i n birbirlerin e karş ı giriştik leri mücadel e sırasınd a oynadığ ı rolde n d e açıkç a görülmektedir . Görü nürde, Stalin-Bukhani n anlaşmazlığ ı Rusya'nı n endüstrileşm e programın da köylünü n rol ü sorununda n çıkmışs a da , aslınd a b u bi r politi k iktida r
kavgası idi . Başlangıçta Stalin'l e birleşere k «sol » muhalefe t ismiyl e amla n
mağlup liderler , Trotsk y v e Zinoviev'i n savunduğ u hızl a endüstrileşm e
ve koUektifleştirm e politikasın a karş ı çıka n Bukharin , Stalin'i n -bi r ker e
politik itiba r kazanı r kazanmaz - Birinc i Beş-yıllık Plâna başlangı ç olara k
hasımlarının inan ç v e fikirlerin i kullandığın ı gördü . Bukhari n v e taraf tarlarını «sağ » muhalefe t olara k ilâ n ede n Stalin , Nisa n 192 9 da Bukha rin v e destekleyicilerin i Part i Merke z Komitesin e suçlatmağ a v e onları n
parti işlerin e so n verilmesin e muvaffa k oldu . B u işle r arasında , Zino viev'in devrilmesinde n sonr a Bukharin'i n üzerin e aldığı , faka t gerçekt e
Manuilsky'nin yürüttüğ ü Kominter n liderliğ i d e vardı .
1929'da Bukhari n taraftarlar ı CYI'd a kuvvetlerin i hal â muhafaz a et mekle berabe r ECCY I kararlar ı üzerindek i etkilerin i kaybetmişlerdi .
Aralık 192 9 da ECCY I Presidium u ECC I tarafında n yazıla n «Sa ğ tehli ke» (4 ) başlıkl ı açı k mektub u desteklerke n CY I Sekreter i Ru s Rafai l
KHîTARO'V d a EGCI'ni n fikrin e iştira k etmekteydi . ECCY I Presidium luğu bütü n Komünis t gençli k teşkilâtlarm a bi r çağınd a bulunara k Açı k
Mektubu desteklemelerin i v e bütü n Komünis t Partiler i v e Komünis t
Gençlik Birlikler i (5 ) içindek i Sağc ı ve uzlaşm a peşindek i bütü n gru p v e
eğilimlere karş ı kesi n v e amansı z bi r mücadeley e girişmelerin i emretti .
1930 Kasımınd a ECCY I Presidiumu , Sovye t Sosyalis t Cumhuriyetle r
Birliği içindeki Sa ğ (Bukharin ) v e So l (Zinoviev ) muhalefetle r birliğin i
şiddetle suçladı . He m Sağv e he m d e Sol , Rus v e yabanc ı bütü n gençli k
liderleri suçland ı (6) ; 'Stalin'in CPSU , Kominter n v e Komünis t Gençlik
Enternasyonali, üzerind e sık ı bi r kontro l kurmaktak i muvaffakiyetin e
dehl sayılan . Muhalifleri n Ru s partisinde n çıkarılmalar ı iş i d e kuvvetl e
desteklendi. Bütü n bu teşkilâtlarda , Stali n taraftarlar ı e n yükse k mevki leri doldururken , Muhalifleri n adamlar ı Komünis t harekette n y a kendi leri çekimişler , y a d a çıkartılmışlardı .
FAETÎ V E DEVLETİN BÎE ALET İ OLAEA K KOMSOMO L
Parti ihtilâflar ı pe k tabiidi r k i Komsomol'd a d a mühi m akisle r ya rattı. (7 ) Birka ç Merke z Komite üyesi d e dahil olma k üzere, birço k Komsomol azaları , bazılar ı radika l fikirlerin i kabu l ettirdiğinden , diğerler i d e
tartışmaya, part i v e Komsomo l içind e demokrati k yolları n kısıtlanması na karş ı olduklarında n Trotsky'y i desteklemekteydiler . Komsomo l sta tüsüne gör e yıllı k kongreni n 192 3 d e toplanmamasın m öneml i sebeple rinden bir i b u muhalefetti . Bunu n yerin e Oca k 192 4 de Komsomo l Mer kezî Komites i partiy i takibedere k Trotsk y v e onu n Komsomo l içindek i
desJtıekleyicilerini suçladı . Birçok|arını| n tarafı z kaldıklar ı Kom^somo l
içinde başgöstere n b u «sapma » y ı d a takbi h etti . Artı k tarafsızlığı n d a
kabul edilme z bir hat a olduğ u v e KomsomoFü n «üçl ü birliği » desteklemesi lâzı m geldiğ i açıkç a meydana çıkmıştı .
Komünist, 192 5 v e 192 6 yıllarınd a Zinoviev-Kamene v Muhalefetiy le ola n mücadeley i ve Stalin'i n kazandığ ı yen i çoğunluğ u bünyesinde ak settirdi. Leningrad , Komsomo l Teşkilât ı içind e Zinoviev' i destekleyenler ,
1926 Martınd a toplana n 7 nci Komsomo l Kongresind e saldırıya uğradılar .
Bununla berabe r 192 6 larda Part i Muhalefet i bi r takı m Komsomo l üyelerinin desteğin i kazanmağ a muvaffa k oldu . Trotsky'y i destekleye n baz ı
gruplar ortay a çıktı . Bunla r Komsomo l içind e otorite r bi r bürokrasini n
gelişmesini suçlayara k Part i kontrolünü n gençli k teşkilât ı üzerindek i et kisinin attığın ı iler i sürdüler . Anca k bunu n başlıc a sonuc u binlerc e
Trotsky taraftarını n Komsomorda n ihracı oldu .
1926-1928 yıllar ı arasınd a Komsomol , Zinoviev-Trotsk y Muhalefetine
karşı çıkma işlerine o derece daldı ki , prati k sahad a fazl a bi r faaUyet gös teremedi. Yalnı z üyelerini n siyas i eğitimi , Sovye t faaliyetleri , sendikala r
ve diğe r kam u teşkilâtlar ı il e d e meşgu l oldu.
Komsomol bi r sahad a Stalin'i n pohtikasm ı akti f olara k desteklemek teydi. Stali n partiy i sadec e bi r işç i teşkilât ı olara k görmekl e berabe r
gençlik teşkilâtını n he m işç i v e he m d e köyl ü birliğ i olara k telakk i et mekteydi. Komsomo l Stali n içi n «köyl ü v e işç i gençliğini n ihtilâlc i un surlarını birleştire n hür , gönüll ü bi r teşkilât » (8 ) idi . Köyl ü gençliğin e
gösterilen b u derec e ilgini n öneml i bi r sebeb i d e Partini n b u aland a ol dukça zayı f olmasmdandı . Gerç i Komsomol'u n d a gen ç köylüle r arasın da büyü k bi r nüfuz u yoktu ; faka t çoğ u hallerd e Parti teşkilâtını n bulun madığı köylerd e mahall i bi r Komsomo l teşkilât ı bulunmaktaydı , v e bu
gibi durumlard a Komsomol , Partini n başlıc a tesi r vasıtas ı olmaktaydı ,
Fakat b u durum , yen i yen i katıla n gen ç köylülerl e artı k gelişmey e başlamış ola n b u mahall i Komsomo l grupların ı kontro l altın a alma k gib i bi r
mesele yarattı . B u yen i üyeleri n çoğu , rejimi n zira i politikasın ı beyenmeyen v e çoğu zama n b u politikay a düşmanlı k besleye n «orta halli köylüler »
arasından seçilmekteydi . Komsomolun topla m üy e sayıs ı 192 2 de 200.00 0
den 192 6 da 1.750.0Ö 0 e yükselirke n köyl ü üyeleri n sayıs ı d a 6 nc ı kongre
zamanında 300.00 0 de n 192 5 sonlarında 900.00 0 e yükselmişti . (9 )
1928 yılınd a Komünis t Partisi , Yen i Ekonomi k Politikaya so n verdi ,
beş yıllı k plânl a hızl ı sanayileşm e programın ı başlattı . Şimd i artı k mem leketin dizginlerin i elin e almı ş buluna n Stalin, Trotsk y v e So l Muhalefetten alı p benimsediğ i radika l program ı tatbi k sahasın a koymay a mu vaffak oldu . Bun a gör e kalkınm a hız ı yükse k olaca k v e bunu n yükün ü
daha ço k köylüler çekecektir.
Birinci be ş yıllı k plâ n v e mecbur i kollektivizasyonu n başlamasıyl a
birlikte Stalin, şahs ı diktatörlüğün ü kabu l ettirme k içi n herkes i zorla maya başladı , v e bütü n teşkilâtla r üzerindek i Parti kontrolün ü sıkılaş tırdı. KomsomoF a d a farklı bi r muamel e göstermedi . Bukhari n taraftar larının bi r çoğu , özellikl e yen i kayıtlanmı ş köyl ü üyeler , teşkilâtta n atı lırken, Komsomol'd a tartışm a v e tenki t hürriyet i d e hemze n hemen tama men ortada n kaldırıldı .
Gene d e gençli k teşkilât ı be ş yıllı k plânı n tatbi k sahasın a konması na canda n memnu n olmuştu . B u plân , gençli k idealizmini n bağlanabile ceği bi r şeydi . B u sebepl e Komsomo l teşkilâtlar ı sina i v e zira i hedefler e
ulaşmak içi n girişile n birço k seferberlikleri n kaynağ ı teşki l etmiştir .
Parti Komsomo l üyelerin i i ç sava ş sırasınd a asker i işlerd e kullanmıştı .
Şimdi is e bunlar ı «sanayileşm e cephesinde» kullanmaktaydı. Bu , Komso molun baz ı öze l ekonomi k projeler içi n büyü k bi r insa n güc ü kaynağ ı
teşkil etm e geleneğini n başlangıc ı oldu . İ ş gücünü n öneml i bi r kısm ı
Komsomol tarafında n sağlana n sına i teşebbüslerde n bazılar ı şunlardır :
Stalingrad traktö r fabrikası , dnepropetrovs k elektri k santrali , Sibiry a v e
Urallardaki yen i fabrikala r v e kerest e kamplar ı Donbas'dak i kömü r ma denleri v e Moskov a metrosu . Ayrıc a gen ç Komünistle r kollekti f çiftlikle r
(kolkhozi) v e makina traktö r istasyonları (MTS ) kurmak v e cehaletle mücadele etmek , din e karş ı propagand a yapma k içi n köyler e yollanmakta dılar.
Bu arad a Komsomol'u n üye sayıs ı gittikç e artmaktaydı . B u say ı 1926
Martında 1.750.00 0 de n 192 8 Mayısınd a 1.960.00 0 e, 1 Temmu z 193 0 d a
2.897.000 e, 193 1 başlarınd a d a 3.000.00 0 a yükselmişti . Komsomo l «sos yalist rekabet » fikrin i yaya n başlıc a unsu r halin i aldı . Mal i Komsomo l
Grupları üreti m müsabakaları , e n iy i sanay i işçis i yarışmalar ı tertiple mekteydiler. Komsomo l teşkilâtlar ı işletm e prodüktivitesin i arttırm a ça balarmm tartışıldığ ı «rasyonalizasyon » toplantılar ı düzenlemektediler .
Komsomol üyeler i «önde r işçi » olmay a yan i daim a kendilerinde n bekle nenden dah a fazl a üreti m yapmağ a teşvi k edilmekteydiler .
1921 yılınd a nizam i bi r mecburiye t halin e getirile n Komsomo l üye lerinin asker i eğitimin e d e bu sıralard a gittikç e arta n bi r öne m verilmekteydi. 192 7 yılında Sovyetle r Birliğind e cidd i bir «sava ş korkusu» ortay a
çıkmış v e bun u takibede n birka ç yı l boyunc a Koministleri n resmi tavr ı
Sovyetler Birliği'ni n aci l bi r tecavü z karşısınd a bulunduğ u istikametind e
olmuştur. Duru m böyl e olunca , Kom.somaltsy'ni n (yan i Komsomo l üye lerinin) il k proletery a devletin i koruma k içi n he r a n hazı r durumd a ol maları gerekmekteydi .
1930 ortalarında gen ç komünistlerdeki bu il k heyeca n dalgası sönmüştü. Pe k küçü k mükâfatlarl a son u gelmeye n gayretler e zorlanmı ş olmak ,
hayal kırıklığ ı yaratmıştı . Bunda n başk a köylüleri n kollekti f çiftlikle r
içinde toplanmalar ı içi n alma n ser t tedbirleri n Komsomol'd a cidd i yan kıları olmuştu . Birço k üyeni n teşkilâtti n atılmı ş olmasın a rağme n teşki lât 193 1 den 193 6 ya kada r yüzd e 2 5 nisbetind e genişlemiştir . Bütü n b u
unsurlar bi r aray a gelerek , 193 6 yılında Komsomolu n istikametinin kök ten değişmesin e yo l açtılar .
Aynı yılı n Nisan ayınd a toplana n 1 0 cu Komsomo l Kongresind e Kom somol'un programınd a v e üyeli k politikasınd a öneml i değişiklikle r yapıl dı. İktisad i görevle r şimd i artı k lüzumsu z addedilere k bütü n ehemmiye t
siyasi etkilem e faaliyetlerin e verildi . Eskide n üyelerin i gen ç işçi v e faki r
köylüler arasında n toplaya n bi r kitl e «proleterya » teşkilâtı olara k telâk ki edilirken , yen i program a göre , üyeli k içi n sosya l menş e değil , faka t
rejime karş ı gösterile n sadaka t esa s olara k kabu l edildi : Komsomol , par tiye bağlı , part i dış ı bi r kütl e teşkilât ı olacaktı . (10 ) B u tedbirleri n bi r
sonucu olara k üy e sayıs ı hızl a artt ı v e 193 9 sonbaharınd a 9.000,00 0 u
buldu.
Stalin'in gençli k teşkilât ı üzerindek i mutla k kontrol ü 1 0 unc u Kom somol Kongresind e yüzeye çıktı. Bi r sürede n ber i kısıtlanmakt a ola n tartışma hürriyet i tamame n ortada n kaldırıldı . Profesyone l gençlik liderler i
veya «Aktivistler » idarey i tamame n ellerin e alara k aşağ ı kademelerd e
bütün teşebbü s imkânların ı yo k ettiler .
1935-1940 arasınd a Sovyetle r Birliğind e yapıla n büyü k temizli k ha reketlerinin yankıs ı tabiidi r k i Komsomo l içind e d e duyuldu . İhba r v e
ihraçlar üs t kademeleri n büyü k bi r kısmını n değişmes i il e sonuçlandı .
Böylece Part i içind e ese n kork u v e endiş e havas ı Komsomol'd a d a ayn ı
şiddetle teneffü s edilmekteydi .
1939 Martın ı v e 1 8 nc i Part i Kongresin i müteaki p Komsomol'u n
iktisadi faaliyetler i 193 6 da n evvelk i ehemmiyetin i aldı . Part i tekra r
devletin v e ekonomini n inşasında, Komsomol'u n Partiye akti f bi r şekild e
yardımcı olmas ı gerektiğin i belirtiyordu . «Komsomo l teşkilâtlar ı tatbi katta bütü n sosyalis t inş a alanlarına , özellikl e Parti teşkilât ı bulunmaya n
yerlere, part i talimatların ı faa l bi r şekild e naklede n bi r vasıt a teşki l ede cekti.» (11 )
İkinci Düny a Savaş ı sırasınd a Komsomo l üyelerini n asker î mecburi yetleri fazlaydı . Komsomol , -Bolşevi k ileoloji k sloganla r yerine , vatanse verlik v e milliyetçilik fikirleriyle ikn a yolun a giderek- gençler i vatanlarını müdafa a etme k v e düşman ı yenme k üzer e seferbe r etti . 193 0 sonları mn temizlem e hareketler i gib i pe k küçümsenemiyece k tedbirlere rağme n
gençlik, rejim e boyu n eğdi . Komsomol üyeleri , particilerl e berabe r e n ö n
cephelerde savaşmakt a v e sava ş üretim i çabaların a katılmaktadılar . Sa vaş yıllarınd a Komsomo l ço k genişliyere k 194 5 d e 15.000.00 0 üyesiyl e
rekor seviyey e ulaştı .
GENÇLİK V E KOMİNTERN
Bu yılla r zarfınd a Sovyetle r Birliği dışındak i komünis t gençli k liderleri, Komünis t Gençli k Enternasyonelini n v e Mill i Komünis t Gençli k
Teşkilâtlarmm faaliyetlerin i Komintern i destekle r şekild e yönettiler ,
1920 lerin ikinc i yarısında v e 1930-39 boyunca en öneml i iki hareke t «em peryalist harb e v e militarizm e karş ı girişile n mücadele » v e Almanya'd a
Sosyal Demokratlarl a Naz i rejimin e karş ı diğe r grupları n kurduğ u Hal k
Cephesi idi .
1920 leri n sonlarınd a CYI , dünya olaylar ı hakkındak i Kominter n görüşünü desteklemekt e v e Sovyetle r Birliği'ni n cidd i bi r kapitalis t saldı rısı ihtimal i il e karş ı karşıy a bulunduğun u iler i sürmekteydi . B u sıralar da CY I faaliyetlerini n ağırlı k merkezin i «Sovyetle r Birliği'ni , sömürg e
ve yar ı sömürg e memleketlerdek i ihtilâ l hareketlerin i savunma k içi n sa vaş tehlikesiyl e mücadeleler » (12 ) teşki l etmekteydi . Gençli k enterna s
yonalinin militariz m aleyhtarlığ ı politikas ı 1954'dek i Dördünc ü CY I
Kongresinde tesbi t edilmişti . B u kongr e barı ş taraftarlığın ı suçlamış , Lenin'in uzu n zamanda n ber i desteklediği , bi r «emperyalis t savaşı> ^ uluslar -
arası bi r i ç sava ş halin e çevirm e politikasın ı benimsemişti . Gen e b u po litika kararm a göre , Komünis t Gençli k Teşkilâtlarım n asker i kuvvetle r
arasmda gösterecekler i faaliyetle r yekû n faaliyetlerini n öneml i bi r kıs mım teşki l edecekti . Asker i kuvvetle r arasınd a teşkilâ t nüveler i kurma k
ve aske r v e denizcileri n emekç i sınıfa mensubiye t duyguların ı canlandır mak umud u peşind e koşuluyordu . Batılıları n Çin' e müdahales i v e Fran sızların Fas't a Rif'liler e karş ı asker i harekât a girişmeler i üzerin e 192 5
Haziran'mda toplana n v e Avrup a Komünis t GençH k teşkilâtlar ı temsil cilerinin katıldıklar ı bi r konferansın , Kominter n görüşün e katılara k
«emperyalist savaşların » yen i bi r safhay a ulaştığın ı iler i sürmesiyl e bir likte b u pohtik a il k def a o zamank i uluslararas ı durum a uygulanmı ş ol du. Konferansta , ordula r içindek i faaliyetleri n arttırılara k «emperyaEs t
harplerin» mill i burjuv a sınıfın a karş ı i ç savaşla r halin e getirilmes i ka rarlaştırıldı, (13) v e «emperyalis t hükümetler i yenilgey e uğratma k içi n
sömürgelerde mill i bağımsızlı k cephelerin e faa l olara k materya l v e mo ral yardımı » yapılmas ı üzerind e mutabakat a varıldı . (14 )
Komünist Gençli k Enternasyonal i v e on a bağl ı teşkilatlar , Komin tern'in siyasetin i uygulama k maksadıyl a sayısı z «kampanyalar » açtılar .
1927 de, Sovyetle r Birliğ i il e ingilter e arasındak i münasebetle r dah a d a
gerginleşince, v e Çin'dek i duru m dah a cidd i bi r ha l alınca , Kominter n
bunu har p tehlikesini n ço k dah a şiddetlendiğ i şeklind e yorumladı . B u
yüzden CY I İcra Komitesi , harp tehhkesin i v e Çi n ile Sovyetle r Birliğine
karşı yapıla n müdahaleler i protest o etme k amacıyl a bi r «enternasyona l
hatfa» düzenledi . Kampanyanı n sloganlarında n bazılar ı şöyleydi : «Çin' e
El Uzatmayın » «Müdahaley e Paydos!» «Bütü n Birlikle r v e Sava ş Gemi leri Ger i Çağırılmalıdır » «Sovyetle r Birliğin i Hede f Tuta n Emperyalis t
Savaş Hazırlıkların a Karş ı Olalım! » İngiliz , Fransı z v e İtalyanla r hari ç
birçok Komünis t GençU k teşkilâtlar ı b u kampanyay a katılmadılar . 192 7
Haziran ayınd a İngili z v e Sovyetle r Birüği gençli k teşkilâtları, İngilizle rin Sovyetle r Birliğ i il e ola n münasebetlerin i kesmes i üzerine , orta k bi r
bildiri yayınladılar . 192 7 Ağustos ayında is e 1 . c i Dünya Savaşını n başla masının 1 3 cü yıldönümü münasebetile heme n he r ülkedek i komünis t teş kilâtları göster i yürüyüşler i tertiplediler . CY I ise 191 5 Ber n Gençli k
Konferansının 10 . c u yıldönümü , Gençli k Enternasyonali'ni n 12 . c i ku ruluş diy e yoldönüm ü (Stuttgar d Kongresi , 1907) , v e Kızı l Ordu'nu n 1 0
uncu yıldönüm ü (1917 ) vesüeleriyle , propaganda yapma k âzere , birka ç
«Jübile» hazırladı . Bunlarda n başk a he r yı l kutlana n öneml i olaylar şun lardı: Oca k ayınd a yapıla n Lenin-Libknecht-Lüksembur g Haftası , Pari s
Andlaşması (1871 ) v e Rusya'd a Bolşevi k İhtilali'ni n yı l dünümleri .
1927 Kasımında Sovyetle r Birliğine propaganda yapma k niyetiyl e getirilen gen ç işç i heyetlerinde n bi r kısmını n iştirakiyl e Moskova'da , Sov yetler Birliğ i Dostlar ı Gençli k Konferansı ad ı altınd a bi r toplant ı yapıldı .
Konferansın amacı , «empertalistleri n sava ş hazırlıkları » na karş ı Sovyet ler Birliğ i için deste k sağlamaktı . Heyetle r ülkelerin e döndüklerinde , CYÎ
için çalışacaklardı. Beşinc i CYI Kongresinde konuşan Bukharin , CY I Sekreteri Ra f ail Khitarov'u n d a yaptığ ı gibi , S.S.C.B.n i tehdit ede n savaş teh likesine karş ı delegeler i uyardı . (15 )
BİRLEŞİK CEPH E V E «FEONT » TEŞKİLÂTLAÎI I
Kumünist gençlerini n o sıralard a Komintern'i n Birleşi k Ceph e (16 )
kampanyalarını destekliye n faaliyetler i d e so n derec e önemlidir . 1924'ten
evvel Komünistler , Sosyalis t parti liderler i v e sendikalarl a anlaşmala r ya parak faaliyetlerin i Sosyalistlerl e birleştirme k istemişlerdi . Anca k 192 3
sonbaharında Almanya'd a ihtilâ l çikartm a çabaların a orta k olmağ a yanaş mayan Sosyalistler e kıza n Komintern , Sosya l Demokrat Partis i liderleriy le ilerid e yapılaca k anlaşmalar ı derha l durdurara k Sosyalistleri , Hitler'i n
1933'de iktidar ı elin e geçirdiğ i an a kada r suçladı . 1924'd e «üyele r sevi yesinde bi r Birleşi k Ceph e politikası » ^uygulanmağa başlandı . Güdüle n
amaç, üyele r arasınd a yapılacak , türl ü tahri k hareketler i v e mahall i sevi yede kurulaca k orta k faaliye t komiteler i vasıtasıyl a Sosyalis t teşkilât ların üyelerin i kend i tarafların a çekmekti .
Komünist Gençli k Teşkilâtlar ı yen i politikay ı yürütme k içi n değişi k
faaliyetlerde bulundular . Bunlarda n bir i de , CY I İcra Komitesinin , sosyalist gençler i baz ı işler i beraberc e yürütmeğ e dave t ederke n kullandığ ı
Açık Mektu p taktiğiydi . B u Açı k Mektuplar , Komünis t gençli k gazetelerinde yayınlanara k elde n el e dolaştırılıyor , emekç i gençleri n e n fazl a dolaşacakları yerlerde , vey a fabrika yakınlarında , duvarlar a asılıyordu . Açı k
mektuplardan bir i 192 6 Mayısında , Amsterdam ,da toplanan İkinc i Sos yalist Gençli k Enternasyonali n kongresin e gönderildi . B u mektupt a Ko münistler, Sosyalis t gençliğinin:
1. İşç i sınıfına karş ı girişilece k olan «kapitalis t saldırıya » karş ı koy mak v e emekç i gençlere daha iyi şartla r temin etme k içi n yapılacak orta k faaliyetleri ;
3. Emperyalizm e v e yen i «empertalis t sava ş tehlikesin e karş ı alına cak orta k tedbîrleri ;
3. Sovyetle r Birliği nezdindek i gen ç işçi teşkilâtları delegelerini ;
4. İşç i sınıf ı gençliğin i gericilikten faşizmıde n v e zıılümdle n koruma k
için, emekçi gençlerden müteşekkil bi r müdafa a teşkilât ı kurulmas ı
fikrini (17).
desteklemelerini istiyorlardı .
Komünist Gençli k Enternasyonalini n Birleşi k Ceph e gayretlerinde n
biribiri de . Komünis t olmaya n sendikalardak i gençler e nüfu z edere k on ları kend i tarafların a çekmekti . Bilhass a Almanya'd a sarfedile n bütü n
gayretlere rağmen , Komünistle r işç i smıf ı teşkilâtları üzerind e pe k büyük
bir etk i yapamadılar .
CYI'nm Birleşi k Ceph e faahyetlerinde n üçüncüsü , gen ç işçileri n v e
diğer gençleri n Sovyetle r Birliğine yapacakları ziyaretler i finans e etmek ti. CY I Başkanlığı, Komünis t olmayan , faka t Komünizm e sempati besle yen gençleri n Sovyetle r Birliğine yapacaklarıseyahatler i büyü k bi r dik katle hazırlıyara k v e b u ziyaretleri n mümkü n olduğ u kadar kola y v e ra hat geçmesin i temin e çahşarak . Komünis t olmaya n teşkilâtla r içind e d e
etki merkezler i yaratma k istiyorlardı . Seyaha t programları , Komsomo l
Merkezî Komitesini n 192 6 Nisanınd a «bütü n ülkelerdek i emekç i gençler
için» (18 ) yayınladığ ı Açı k Mektupl a başladı .
Genç Sosyahstle r v e hiçbi r partiy e mensubolmaya n gençle r arasınd a
daha geni ş destek kazanma k içi n uygulana n so n vasıta d a «birli k Komite leri» idi . Gençleri n bulunacaklar ı yerlerde , VĞ i ş sahalarınd a -fabrikalar da, okullarda , spo r klüplerind e v e çeşitl i teşkilâtlard a buluna n gen ç ko münistler, belirl i bir maksad a ulaşma k üzer e komitele r kuracaklar v e alenen komünis t olmayaca k b u komiteler i yöneteceklerdi . Komintern'in li derlerinden bir i ola n Finlandiyal ı Ott o Kuusinen , 1926'd a bu yoldak i faaliyetleri başlatma k üzer e EOCI'y e sunduğu bi r rapord a bi r çağı n d a ya yınlayarak şöyl e demekteydi:
İşimizin il k kısmı , yalnı z Komünist teşkilâtlarını değil , faka t onlarl a
birlikte, herşeyde n önc e amaçlarımız a sempat i besleye n ve baz ı öze l
maksatlarımıza hizme t edebilece k kütl e teşkilâtları m d a kurmak tır Komünis
t Partisi etrafınd a kurulaca k dah a küçü k komite ve
teşkilâtlarla bi r çeşit güne ş sistem i yaratmalıyız . Bunla r Partimizi n
hakimiyeti altınd a işliyece k dah a küçü k teşkilâtla r şeklind e olacaklardır (19 )
Burada, çağımızdak i «fron t teşkilât » fikrini n başlangıcın ı bulmaktayız .
Kuusinen'in b u sıralard a düşündüğ ü sadec e «birlik komiteler i olmakla beraber, bunu n prensib i dah a sonr a başk a sahalard a v e ço k daha geni ş bi r
çapta kullanıldı .
Hakikatte, Komintern'i n «font » faaUyetler i dah a 1920'lerde , Will i
Münzenberg idaresind e başlamıştı . Will i Münzenberg , i ç har p bittikte n
sonra. Bat ı Avrupa'd a bi r yiyecek-maddeler i topluma kampanyas ı açmış tı. B u kampanya , I I nc i Düny a Savaş ı öncesind e «front » teşkilâtlar ı şe bekesinin kurulmasın a önaya k olmuştur .
Aslında b u «front » teşkilâtlar ı gençli k hareketler i bakımında n fazl a
önemi hai z değildir . Gençüği ciddi bi r şekild e etkileye n te k «front » faali yeti, 192 7 Şubat ayınd a Brüksel'd e toplana n kongred e Afrika v e Asya'daki sömürgeleri n halklar ı arasınd a deste k kazanma k içi n Komünistleri n
sarfettiği gayretler i hızlandırma k amacıyl a Münzenberg'i n rehberliğind e
kurulan Emperyalizm e Karşı Birli k idi . (20 ) Bu Birlik , mill i bağımsızlık
hareketlerini destekliyenlerde n başka , barışçılardan , So l kanat Sosya l Demokratlarından, anarşist , sendikacı , partisi z entellektüe l v e Komünistler den meydan a gelmişti . Birliği n kurulm a kongresinde , bi r gençli k delegeleri konferans ı d a tertiplenmişti . Kongreye , Fransız, v e İngili z Gen ç Komünist Birlikler i temsilciler i yanında , birço k sömürgeleri n temsilciler i d e
katıldı. Kongrede , kurulan Birliği n birbirleriyle sık ı irtibatta olaca k Gençlik Bürolar ı ihda s etmes i v e bunları n Birli k gayelerin i gen ç işçile r ara sında yaymas ı istendi . CY I İcr a Komitesi , Komünis t Gençli k Teşkilâtla rına, «Birliğin , çeşitl i ülkelerd e gençli k gruplar ı kurm a faaliyetlerin e ak tif olara k katılmaları » (21 ) içi n çağınd a bulundu .
İki yı l sonra , Birliği n 192 9 Temmuzund a toplana n ikinc i kongresin e
az bi r zama n kala , Almanya'nı n Frankfur t şehrind e bi r uluslararas ı «an ti-emperyalist» gençli k konferansını n sahney e konmu ş olmasm a bakılır sa, b u gayretleri n derha l başarıl ı olmadıklar ı anlaşılır . (22 ) B u konferan sa Komünis t Gençli k Enternasyonali, Kızıl-Spo r Enternasyonali v e diğe r
komünist teşkilatlarıyl a birlikt e çeşitl i mill i delegasyonla r katılmıştır . B u
konferans, «emperyasiltleri n Sovyetle r Birliğin e karş ı giriştikler i sava ş
hazırlıklarını» protest o ede n bi r propagand a platform u olara k kullanılmı ş
ve burad a sö z alanlar ilk «sosyalist » devle t olan Sovyetler Birliğinde gençliğin «kapitalist » ülkelerdekin e gör e dah a iy i haya t şartların a sahip ol dukları iler i sürmüşlerdir . «Partiza n olmadığı » iddi a edile n b u toplantı ,
asimda, başta n son a kada r Komintern'i n tutumun u yansıtmıştır . B u kon feransta he r türl ü prati k meseley i halletme k üzer e bi r Uluslararas ı Ha zırlık Komites i kurm a yolun a gidilmi ş olmas ı özellikl e dikkati çekmiştir .
Bu usu l aslınd a komünis t faaliyetlerin i gizleme k ve bunlara «partizan olmayan» bi r görünü ş verebilme k için sı k sı k ba ş vurula n bi r takdi k halin i
almıştı. Görünüş e bakılırsa , konferans ı tertipleye n n e CY I ve ned e he r
hangi bi r komünis t teşkilâ t olmayı p Uluslararas ı hazırlı k komites i şek linde ortay a çıka n bi r «Front » teşkilâtıydı . B u komiteni n öneml i mevkileri komünistle r tarafında n işga l edilmekl e birlikte , konferans a bi r taraf sızlık havas ı kazandırabilme k için , komünis t olmamakl a berabe r onlar a
yak n baz ı kimselerd e alınmıştı .
1928 de toplanan Beşinc i CYI Kongresi «naki l sistemi» adıyla tanına n
teşkilâtlanma tarzın ı kurdu . Bun a göre , sendikalarda , asker i v e kültüre l
teşkilâtlarda gençli k komisyonlar ı v e gençli k gruplar ı kurulacaktı . (23 )
Genç komünistle r mevcu t gençli k topluluklarına nüfu z edere k vey a «par tiye bağl ı olmama k şartiyla » yeni , gençlik gruplar ı kurara k tesirlerin i
arttıracaklardı.
Hitler'in Almanya'd a iktidar a gelmesi , yen i bi r duru m v e uluslar arası komünis t hareket i içi n bi r tehlik e yaratmış , faka t Kominter n bu nun farkın a varıncay a kada r epe y bi r zama n geçmişti . 193 3 Mart'md a
CYI icr a komites i hal â şunlar ı ilâ n etmekteydi ; «CY I n m başlıc a görev i
gençliğe, Partiy e güve n duygusunu , uzlaşma z sını f düşmanlığın ı v e de mokratik şekille r altmd a gizlene n burjuv a v e faşis t diktatörlüklerl e mü cadele azmin i aşılamaktır . (24 ) Komünis t «front » teşkilâtlar ı Nazileri n
iktidara gelmesin i yarattığ ı sava ş v e faşiz m tehlikesin e karş ı koyma k
için gösterile n gayretler i teşkilâtlandırmakl a meşgu l bulunuyorlard ı v e
çok geçmede n CYI kendini heme n heme n tamamiyl e düny a ülkelerindek i
gençliği b u «front » faaliyetler i destekleme k üzer e seferbe r etme k işin e
verdi. Sosya l Demokrat Teşkilâtlar ı v e bunları n liderleriyl e i ş birliği yapmakta hal â ısra r göstere n CY I icra komites i bütü n sosyalist , Hıristiyan ,
işçi, komünis t gençliğ i ve teşkilâtlanmamı ş gençli k grupların ı fabrikalar da, okullard a v e gençliğin faal olduğ u bütün diğe r yerlerd e sava ş aleytar ı
komiteler kurmağ a dave t etti . (25 ) B u gayretleri n öneml i bir sonuc u ola rak, 193 3 yılı Eylü l ayınd a Paris't e Birinc i Sava ş Aleyhtar ı Düny a Genç lik Kongres i toplandı . Komünis t kaynakların a bakılırsa , Kongrey e katı lan delegele r arasınd a 55 3 «partisiz» , ü ç Hıristiyan , 2 0 sava ş aleyhtarı , 7
«laik Cumhuriyetçi» , 111 genç sosyalist, 1 anarşist, 387 genç komünist, v e
10 taned e çeşitl i gruplar a mensu p kims e vardı . (26 ) B u Kongred e yayınlanan beyannam e büyü k «emperyalist » devletleri n (İngiltere , Fransa , v e
Amerika Birleşi k Devletleri ) saldır ı tehdid i altınd a olduğun u düşündük leri Sovyetle r Birliğin i desteklemekteydi . Kongre , Versa y Andlaşmasm a
(«emperyalistlerin» bi r toplant ı yer i saydıkları ) Cemiyet- i Akvam' a v e
«burjuva demoksasisine » yönetile n hücumlarl a sürd ü gitti . Kongrey e göre sava ş v e faşiz m aleyhtar ı bütü n gençliğ e şu işler i yapma k düşüyordu :
1. İşçileri n biraray a geldikleri - her yer i «sava ş v e faşizm e karş ı bi r
îBİicadele kalesi » halin e getirme k v e sava ş , malzemieleri ima l v e
îiakliyatım teşhi r etmek .
2. Spo r işç i teşkilatlarındak i (Ne w Dea l himayesindek i CC C gibi)
her çeşi t militaris t v e aşır ı milliyetç i faaliyetlere karş ı koynıak.
S. Ordud a v e yen i asker e almanla r arasınd a devle t kazanmak .
4. Gen ç Komünistler i v e diğe r gen ç işçiler i faşistleri n takibinde n
korumak.
5. Bütü n üniversit e v e okullar ı kapsaya n bi r komitele r ağ ı kurmak .
6. 193 4 yılında birço k faşizm v e sava ş aleyhtar ı mill i kongreler toplamak. (27 )
1934 d e doğru , Kominter n ihtilâ l umutların ı yitirmi ş v e Naz i tehli kesine karş ı Sosya l Demokratla r v e bütü n «faşis t aleyhtarlarlyla » işbir liği yapmanı n gerekl i olduğun u kabu l etmişti . Kominter n politikasındak i
bu değişm e Halk Cephes i diy e bilini r v e bunu n başlıc a vasfı , bütü n Sol ,
Merkez v e hatt â Sa ğ kuvvetlerini n faşiz m tehlikesin e karş ı bi r aray a ge tirmek içi n birçok teşebbüsler yapmı ş olmasıdır . Yen i politika . Komünistlerin i ş birliğ i v e orta k faaliye t yapma k içi n diğe r teşkilâtlar a e l uzat ması şeklind e belirdi . Ayrıc a «front » faaliyetle r d e attırılacaktı .
Halk Cephesin e geçiş 193 5 Temmu z - Ağustos aylarmd a toplana n Yedinci Kominter n Kongresind e bütü n komünis t teşkilâtlarm a v e bilhass a
Eylül-Ekim aylarmd a Altmc ı CY I Kongresind e bütü n komünis t gençli ğine ma l edildi . Gençli k Kongresinin an a temi , «faşis t olmaya n gençliğin
birliği» idi . (28 ) Bun u gerçekleştirme k içi n komünis t gençli k teşkilâtları ,
küçük ayr ı ayr ı gruplardan , «sadec e komünistler i deği l faka t sosyalist leri v e partisi z gençler i - sul h v e bağımsızlı k içi n faşiz m v e gericiliğ e
karşı hazı r ola n bütü n gençliğ i - için e alaca k kitl e teşkilâtlarına » (29 )
çevrileceklerdi. Bunları n esa s hedefleri , komünistler e zul m ede n v e Sovletler Birliğin e karş ı bi r tehlik e arzede n Almanya'dak i yen i Naz i dikta törlüğü olacaktı .
«Birleşme gayretleri » nde il k adım , he r ülkedek i Gen ç Komünist Bir likleri il e Gen ç Sosyalis t Birliklerin i birleştirmekti . Gen ç Komünis t Bir likleri Sosyalis t partilerdek i muhalefet i ayaklandırmada n işler i yürüt mek için . Sosyalis t gençlerl e Birleşi k Cephele r kurmak , orta k faaliyetle r
için birleşm e komiteler i terti p etme k v e anca k mümkü n olduğ u yerlerd e
Birliği birleştirme k içi n doğruda n doğruy a hareket e geçme k zorundaydı lar. Niha i gay e bi r te k gençli k enternasyonal i kurmaktı .
Gerçekte, i ş birliğ i değişi k şekille r aldı ; v e değişi k temelle r üstün e
kuruldu. Fransa'd a gen ç komünistler , çoğunlukl a ekonomik , kültüre l ve ya gençliği n politik hakları m ilgilendire n belirl i maksatlarl a gen ç sosyalistlerin v e diğe r gençleri n katıldıklar ı komiteler , konse y v e dernekle r
kurdular. İngiltere'd e gen ç komünistlerl e komünis t olmayanla r arasında ki i ş birliğ i çoğunlukl a barı ş konusund a olmuştu . Amerik a Birleşi k Dev letlerinde is e başlıc a i ş birliğ i sahas ı Amerika n Gençli k Kongres i idi .
Faşist ülkelerdek i komünis t gençliğ i (Almanya , İtalya v e heme n he men bütü n Doğ u Avrup a ülkelerinde ) oradak i «faşis t olmayan » gençlerle
birleşecek v e faşis t gençli k teşkilâtlarını n için e nüfu z etmeğ e çalışacak lardı. Bu , faşis t ülkelerd e mevcudiyetlerin i hal â muhafaz a ede n faşis t ol mayan gençli k teşkilâtlarını , özellikl e Katoli k gençli k teşkilâtın ı destek lemeyi gerektiriyordu . Komünis t gençliğe , herkesde n uza k bi r kenar a çe kilmeyi v e dolayisiyl a yürütmeleri gereke n kanun a ta m vey a yar ı uygu n
birçok işleri n aralarm a sıkıştıracaklar ı kanu n dış ı faaliyetlerde n mümkü n
olduğu kada r kaçınacaklardı .
O zamanla r Komintern'i n başkan ı ola n Bulga r Komünis t Georg i Dimitrov. Yedinc i Kominter n Kongresind e Komünis t Gençli k Teşkilâtların ı
tenkid etti . B u teşkilâtları n esa s zayıflığı . Komünis t partilerin i takli t et meğe v e onlar m çalışm a metodlarm ı uygulamağ a kalkışmalarındaydı .
Komünist partiler i kend i bağımsızlıkların ı idam e ettirmeler i gerektiğ i
yerlerde, Gen ç Komünis t Birliklerini n varlıkların ı tamame n ayr ı olara k
devam ettirm e ihtiyaçlar ı ortada n kalkıyordu . Kominter n Kongresin i ta kiben CY I Kongresind e yaptığ ı konuşmad a ise , Dimitrov , gençliği n «ka-
pitalist ülkelerd e yen i bi r ti p gençli k kitl e teşkilât ı yaratmak » (3 ) ça releri bulmas ı mecburiyetinde n bahsetti . B u yöndek i il k adım , Gen ç Komünist Birliklerini n karakterin i dah a ço k soyu t politik a sorunlarıyl a
meşgul olan , tamame n ikn a olmu ş destekleyicileri n meydan a getirdiğ i da r
çemberlerden, gençliğ i eğitmeğ e yönele n geni ş teşkilâtlar a irc a etme k
olacaktı. İkinc i adı m ise , diğe r gençli k teşkilâtlarını n - özellikl e Sosyalist Gençli k Teşkilâtlarm m = Partile r dış ı bi r te k emekç i gençle r kitl e
teşkilâtı kurmaların ı temi n etmekti .
O vakt e kada r kültüre l teşkilâtlar , kulüple r türl ü gru p v e çevreler ,
siyasi eğiti m kursları , iktisad i teşekkülle r (sendikalar) , işsi z gençli k
grupları, gen ç köylüler , gen ç kızla r v e öğrencile r komünis t gençli k faa liyetlerinin yardımcı » teşkilâtlanm a sahaların ı meydan a getirmekteydi ler. Bunla r siyasi , sektö r gençli k teşkilâtlarında n gençli k kitlelerin e ko münizmin tesirin i yaya n «naki l kayışları » şeklind e faaliye t gösteriyor lardı. Altınc ı CY I Kongres i b u teşkilâtlanm a anlayışın ı değiştirdi . Bun dan böyl e Komünis t Gençli k Teşkilât ı bütü n b u faaliyetler i doğruda n
doğruya yapaca k şekild e genişleyecekti .
Altıncı Kongred e d e Komünis t Gençli k Enternasyonalini n geni ş çap ta değişmes i içi n tekliflerd e bulunulduğu . CY I y e giri ş şartla n teşkilât a
sadece komünis t organizasyonlarını n değil , ayn ı zamand a sosyalis t «mill i
kurtuluş» «mill i ihtilâlci » v e «anti-faşist » gençli k organizasyonlar ı d a ka tılabilecek şekild e gevşetilmeliydi . CY I nin uluslararas ı faaliyetleri , üye lerine e n geni ş muhtariyeti verecek şekilde yenide n düzenlenmeliydi . (31 )
Bu tedbirler e rağmen , CY I ni n hiçbi r yeni , komünis t olmaya n teşkilât ı
kendine çektiğin i gösteri r bi r deli l mevcu t değildir . 193 0 lar m sonların a
doğru, CY I üye sayısını n arttığ ı bi r gerçektir . Faka t bu , Avrupa'd a Naz i
tehdidine karş ı Komünis t Gençli k Teşkilatlarındak i gene l genişlemede n
başka birşe y değildir .
Birleşik Ceph e kurm a çabaların ı e n yoğu n olara k Almanya , Frans a
ve İspany a Komünis t teşkilâtlarınd a görüyoruz . 193 5 sonunda , kanu n
dışı ola n Alma n Komünis t Gençli k Teşkilât ı Brüksel'd e toplanara k Hit îer'e karş ı mücadeled e (32) , kanun a aykırılığ ı hal â ilâ n edilmeyen , fa kat raha t yüzünd e görmeye n sosyalis t gençliğ i il e birleşm e isteğin i gös terdi. Alma n Komünistleri , Komünis t v e Sosyalis t gençleri n devleti n de netimi altınd a ola n v e bütü n gençli k faaliyetlerin i monopol i altona alnu ş
bulunan Hitle r .îugen d içind e beraberce , e n iy i şekild e nas: ! çaL'şacakla rma dai r öze l bi r anlaşmay ı zarur i gördüler . Sosyalis t v e komünistleri n
tek bi r gençli k organizasyonund a birleşmelerin i d e istediler , (33 ) Yalnız ,
komünistler, sosyalistler e «samim i tenkit » kisves i altınd a saldırmağ a de ¥am ettiklerinde n sosyalistleri n b u teklifler i kabul e yanaşmamalar ı nor maldi.
Hareketleri kısıtlaya n başk a bi r faktörde , sosyalis t part i liderlerinin ,
gençlik politikanı n dışınd a kalmalı » şeklindek i ananev i sosyalis t görüşü ne bağlılıklarıydı . Anlaşmala r yapılacaks a bunla r komünis t v e sosyalis t
partiler arasınd a olmalıydı . B u çeşi t muhalefet , 193 5 Mart'md a Gen ç
Sosyalist Birliğ i ile Gen ç Komünist Birliğin i birleştirmek üzer e Fransa'd a
imzalanan bi r anlaşm a il e altedildi . (34 ) Faka t sosyalistler , gen e d e or tak gençli k teşkilâtı kurmağ a çalışa n komünistler ® karşı çıktılar .
1936 Mart'md a İspanya'dak i Gen ç Sosyalis t v e Gen ç Komünis t Bir likleri İcr a Komiteler i te k bi r gençli k teşkilâtını n kurulmasın ı tekh f
eden, orta k birleşm e komites i raporunu onayladılar . (35 ) Komünistler ,
İspanya i ç savaşını n ta m ortasında , İspany a Sosyalis t Gençli k Hareket i
veya hi ç olmazs a b u hareketi n liderliğ i içinde n yeter i kada r deste k ka zanarak teşkilât a istediklerin i kabu l ettirebilmişlerdi . Faka t Sosyahs t
gençlik Enternasyonal i b u hareket i tasvi p etmeyerek , bi r sür e sonra , 1939
yazında artı k komünis t tesirin e girmi ş ola n (36 ) bu birleşi k teşkilât ı bün yesinden attı . Bunda n başk a Belçika'd a bi r grup , İngili z Gençlik İşçi Birliği v e Sosyalis t Öğrenciler Uluslararası Federasyon u gib i Sosyalist-komünist «birleşmesinden » doğan bütü n gençli k teşekküllerind e ay m şekild e
ihraç etti . (37 )
1934 de n CY I ni n esa s faaliyetleri , birço k gençli k «front » teşkilât larını v e onları n gösterilerin i destekleme k oldu . «Sava ş ve faşizm e karş ı
mücadele» d e öğrencile r içi n orta k bi r platfor m meydan a getirme k ama cıyla 193 4 Aralı k ay ı sonlarm a doğru , Brükseld e CY I himayesi altınd a
Savaş v e Faşizm e karş ı Düny a Öğrenciler i Kongres i toplandı . (38 ) Kon grede, «kapitalist » ülkelerdek i eğiti m sistemler i v e öğrenc i hayatları ten kid edilirke n Sovyetle r Birliğindekiler övüldü.
1936 Temmuzund a İngiltere'd e Oxford'd a toplanan Uluslararas ı Sos yalist Taleb e Federasyon u Kongres i Komünis t gençlerl e birleşme k içi n
destek kazanma k gayes i il e yapıla n fevkalâd e hareketl i faaliyetler e sahn e
oldu v e sonund a kongre , birka ç delegasyonu n muhalefetin e rağme n ko münistlerle birleşmeğ e karar verdi . (39 )
Bu devred e CY I nin e n öneml i faaliyet i 193 6 d a Cenevre'd e ve 193 8
<ie Ne w York'ta Vassa r Kolejind e toplanan ik i Düny a Gençli k Kongreleri
olmuştur. Çeşitl i ülkelerde n gelen , değişi k yaşantılar a sahi p ola n genç lerin meydan a getirdikler i b u büyü k toplantıla r barış ı koruma k v e Naz i
geHşmesini durdurma k içi n gerekl i çareler i tartışma k üzer e tertiplen mişti. B u toplantıla r Cemiyet- i Akva m Uluslararas ı Feredasyonunu n hi mayesinde yapılmaktaydı . Birinc i Kongreni n hazırlıkların ı çeşitl i Cemi yet-i Akva m derneklerin e mensu p gen ç v e yetişki n temsilcilerde n mey dana gele n bi r Hazırlı k Komites i yapmıştı . Dah a sonr a bell i başl ı ulus lararası gençli k teşkilâtları temsilciler i d e kongrey e dave t edildiler . Gün dem v e gene l kaidele r üzerind e mutabakat a varıldıkta n sonra , başk a de legeler d e çağırıldı . Komünist temsilcilerini n kongrey e tam n e zama n ka -
tüdıkları bell i olmamakl a beraber , görüşmeleri n aldığ ı yönden , komünis t
olmayan delegeleri n kontrol ü ellerin e aldıklar ı açıkç a sezilmektedir . Al man, Japo n v e italya n Gençli k temsilciler i hazırlı k safhasınd a faaliye t
göstermişler, faka t Terti p kongrey e komünistler i d e dave t etmeğ e kara r
verince, b u temsilcile r kongrey e katılmay ı reddedere k memleketlerin e
dönmüşlerdir. Ayn ı şekilde , Katoli k Gençli k teşkilâtlarını n çoğ u komü nistlerle berabe r olma k istemediklerinden , kongrey i ter k etmişlerdir .
Kongrede görüşüle n başlıc a konula r şunlardı :
1. Bansı n tesisi, ;
2. Barı ş içind e değişin i meselesil-kollekti f güvenli k v e silâhsızlanma ;
3. Dünyanı n ekonomi k ve sosya l organizasyonu;
4. Savaşın , ahlâki , dini , felsef î v e diğe r temeller i (Komünis t görü ş
dahil). (40 )
Kongrede komünis t temsilciler i tarafmda n taki b edile n gene l politi ka şöyleydi : Sovyetle r Birliğ i gençliği , barış ı koruma k v e savaş a karş ı
çıkmak içi n siyasi , din î bağlılıklar ı n e olurs a olsun , bütü n teşkilâtla r ve ya onları n temsilcileriyl e işbirliğ i yapmağ a hazırdır . Bu , o zamank i Ko mintern'in takibettiğ i politikanı n aynıydı . Komünis t görüşün ü aksettire n
Komsomol lideri , birço k Katoli k temsilcileri n orad a bulunmayışın a üzül ğünü belirtti . Ru s hatip , beklenmeye n bi r mantık î çerçev e içinde . Komünist gençliğini n ateis t olmakl a beraber , din î bask ı v e zulüm e karş ı oldu ğunu açıkladı . B u tutum , Sovyetle r Birliğind e Hıristiya n propagandas ı
yapılabileceğini uma n muhteli f din î teşkilâ t delegeler i tarafında n sevinç le karşılandı . Ru s delegesi , bu gib i hareketlerin memnuniyetl e karşılana cağı yolund a temina t bil e verdi . Hakikatte , Sovyetle r Birliğind e Hıristi yan propagandasın a müsaad e edileceğin e dair e n ufa k bi r emar e mevcu t
değildi. Kongredek i din î delegeler e v e orad a bulunmaya n Hıristiya n teş kilâtlarına ikinc i bi r yaklaşm a d a Fransı z Komünis t Gençli k Teşkilât ı
lideri Raymon d Guyo t tarafında n yapıldı . Guyot , komünistlerin , uygu landıkları takdird e Hıristiyan-Komünis t işbirliğini n mümkü n olacağın a
inandıkları şartlar ı şöyl e belirtti :
1. Savaşı , halkla r arasındak i görü ş aynlıklarm ı ortada n kaldırm a
metodu olara k lanetleme ;
2. îr k v e kuvve t ayıon u yapmadan , insanları n bağımsızlığın a sıaygı;
3. Gelişm e çağındakileri n e n üstü n fazilete , hatt â gerektiğind e kah ramanlığa muktedir , kuvvetl i insanla r olara k yltişmeler i için , in r
sanlığı esare t v e fakirliği n üzerine çıkartma k v e insanı n hayattaki
maddî v e manev î payın ı arttırma k içi n irad e gücün ü birleştir ^ , me . (41 )
Bu gayeler i ki m reddedebilirdi ? Faka t e n öneml i mesele . Komünistlerin,,
bu ilkeler i desteklediklerin i iddi a ederlerken , pratikt e gösterecekler i ha reket tarzını n tamame n başk a olabileceğ i idi. Bununl a beraber , b u sıra -
da savaşta n kaçmak v e harb i önleme k yolunda alma n tedbirler i akti f ola rak desteklediklerin e inanma k isteye n genç , ihtiyar , o kada r ço k insa n
vardı ki , bunla r Komünistleri n aldatıc ı şarkıların a kanıverdiler . Ayn ı se bepten, birinc i Düny a Gençli k Kongresin e komünistleri n iştirak i kabu l
edilerek onları n maksatların a bi r ker e dah a ale t olundu . Kongre , kollektif güvenli k fikrin i v e Cemiyet- i Akvam' a kararlafm ı kabu l ettirm e yet kisini vere n bi r politikay ı kuvvetl e destekledi , v e bun a parale l olarak ,
dünya gençliğin i barış ı koruma k içi n birleşmey e v e barı ş içi n seferbe r
olmaya dave t etti .
Komünistler b u Kongrede n n e faydala r sağladılar ? Bi r def a burad a
kendi görüşlerin i aksettirme k içi n geni ş bi r uluslararas ı for m kazandılar .
İkincisi, kongrey e deleg e olara k kabu l edilmekle , sayg ı görm e bakımın dan büyü k bi r adı m atmı ş oldular . Artı k onla r d a savaş a v e faşizm e kar şı ola n v e barış içi n yapıla n mücadeled e ye r aldıkların ı iddi a edebilir lerdi. B u d a onları n kend i gayelerin i gerçekleştirmelerin i kolaylaştıra caktı.
Birinci Düny a Gençli k Kongresini müteaki p 2 5 ten fazl a ülked e mill i
gençlik barış komiteler i kuruldu . Sosyalis t Gençli k Enternasyonali , v e
Komünist Gençli k Enternasyonalinde n Gen ç Erke k v e Kadınla r Hıristi yan Derneklerin e kada r bütü n teşkilâtla r işbirliğind e bulundular . B u or tak faaliyetler e katılmıyara k dikkat i çeke n teşkilâtlars a Fransa , Danimarka v e diğe r baz ı ülkelerdek i büyü k Katoli k Gençli k Teşkilâtlarıydı .
Bu barı ş komiteler i Cumhuriyetç i İspany a içi n gıd a maddes i v e par a top lamış v e kend i hükümetlerinden , Cumhuriyetç i kuvvetler e silâ h yardı mında bulunmaların ı istemişlerdi . 1938'de , İngiltere'de . Chamberlain'i n
istifa etmesin i v e «faşis t tecavüzlerin e karş ı koyabilecek » bi r hükümeti n
kurulmasını tale p ettiler . (42 ) Amerik a Birleşi k Devletlerind e is e taraf sızlık v e kendi kabuğun a çekilm e politikasını şiddetl e tenki d edere k Ame rikan hükümetin i «sulhu n korunmas ı için » Avrupa'dak i demokrati k ül kelerle işbirliğ i yapmağ a zorladılar . O sıralard a b u tutu m sayg ı değe r
addedilmekte olu p bütü n destekleyiciler i komünistle r vey a komüniz m
sempatizanları d a değillerdi . Ancak komünist görüş ü il e o zamanın revaç ta ola n inanışlar ı birbirlerin i tutmaktayd ı v e Amerika n Gençli k Teşkilâtı tarihind e d e açı k bi r şekild e görüleceğ i gibi, Komünistle r bun u kend i
çıkarları içi n pe k güze l bi r şekild e kullandılar .
AMEHÎKAN GENÇLİ K KONGRESİ (AYC )
Amerika Birleşik Devletlerind e 193 0 lardak i gençli k hareketlerin i
inceleyen bi r araştırmacını n dediğ i gibi , «Teşkilâtl ı gençli k faaliyetleri nin ifadelerin i bulmaların ı sağlaya n başlıc a kurulu ş Amerika n Gençli k
Kongresiydi.» (43 ) Amerika n Gençli k Kongres i (AYC) , 193 4 Ağustosun-
da Ne w Yor k Üniversitesini n himayes i altınd a yapıla n bi r toplant ı il e
kuruldu. Amerika n Gençli k Kongres i kurm a fikri , gençleri n «tanınmı ş
kimselerin rehberliğ i altınd a kend i problemlerin i tartışma k üzer e bi r
araya gelmelerini » (44 ) arzulaya n gen ç bi r kadın a aittir . Anca k Kongrenin kurulu ş toplantısınd a Gen ç Komünis t v e Sosyalis t Birlikler i tarafın dan yönetile n bi r gru p idarey i ellerin e geçirmeğ e muvaffak oldu . Toplantıda Roosvel t hükümeti aleyhin e v e «militariz m ve faşizm i savunan » (45 )
Sivil Korum a Birliklerini n (CCC ) kapatılmasını tale b ede n baz ı kararla r
•almdı. Bunda n başk a Amerika n gençliğini n savaş a karş ı faa l bi r hareke t
tertiplemesi istend i v e daim i teşkilât ı kuraca k bi r komit e meydan a ge tirildi.
1935 il k baharınd a sosyalis t v e komünis t gençle r birço k Amerika n
üniversitelerinde «savaş a karş ı grev»1e r tertiplemekteydiler . B u gösteri lerin gayes i öğrencile r arasmd a siyas i meseleler e karş ı ilg i uyandırma k
ve böylec e sosyalis t v e komünis t görüşler i yayma k içi n dinleyic i kazan maktı. Dah a sonrak i yıllard a d a b u çeşit «grev»le r düzenlendi . Bunlar m
yöneticileri Amerika n Taleb e Birliğ i üyeleriydi . Gösterileri n birka ç Hı ristiyan Gençli k hareketler i v e Amerika n Mill i Gençli k Federasyon u ta rafından desteklenmesi , hareket e geni ş bi r kitleni n katıldığ ı intibağın ı
vermekteydi. Gerçekte n d e b u gösterile r birço k liberal , sava ş aleyhtar ı
ve din î liderle r içind e benimsenmişti .
1934-1935 yıllarınd a Kominter n v e mill î Komünis t teşkilâtlar ı Hal k
Cephesi politikasın ı uygulamağ a başlayınc a o sıralard a yen i kurulmu ş
bulunan Amerika n Gençli k Kongresini n Komünis t bakanlığ ı d a on u hiç bir partiyl e ilgis i olmayan , anti-faşis t bi r kitl e teşkilât ı halin e getirmeğ e
çalıştı.
Bımunla birlikte , 193 5 Temmuzund a yapıla n İkinc i Amerika n Genç lik Kongres i toplantısı , gen ç komünis t v e sosyalis t hareketlerin e hasre dildi. B u Kongreni n hazırlanışı , Komünistleri n kütl e toplantıların ı nası l
bir taktikl e hazırladıkların a güze l bi r örne k teşki l eder . Gençli k Sosya list Birliğ i birço k adsız , «hi ç bi r partiy e bağl ı olmayan » gru p temsilcile rinin kims e namın a konuşmadıkların ı v e bunları n sadec e Gen ç Komünis t
Birliğine kesi n bi r çoğunlu k sağlama k üzer e Konsey e dave t edildiklerin i
iddia edere k komünistleri n Amerika n Gençli k Kongres i Mill î Konseyin i
doldurma çabaların a karş ı koydular . (46 ) 1935't e 4 0 Mill î Konse y üyesinin e n azında n 14' ü gerçekt e Gen ç Komünis t Birliği'ni n açı k üyeleri ,
veya devaml ı gezic i - arkadaşları » (47 ) idi . B u 1 4 kiş i öyl e bi r orga nize gru p teşki l etmekteydile r ki , kararl ı v e disiplinl i davranışlarıyl a
Konseyin bütü n faaliyetlerin i kontroller i altmd a tutabiliyorlardı . Kong redeki bütü n komiteler i kurm a v e vazifelendirm e yetkisin e sahi b olan ,
yayın faaliyetlerin i yönete n v e Kongreni n hüküme t yetkiler i il e diğe r
teşkilâtlarla temasın ı sağlaya n v e yürüte n küçü k İcr a Komites i v e Mill î
idare Konsey i üzerindek i mutla k komünis t denetimi , onlar m Kongr e
içindeki nufuzlarmı n artmasm a dah a d a yardı m etti . (48 ) Bundan başka ,
Millî Konsey e d e (genellikl e başka işlerinde n dolayı ) toplantılar a gelme leri oldukç a ihtima l haricind e buluna n komünist-olmaya n üyeler i seçti ren komünistler , çoğunluğ u daima ellerind e tutmağ ı başarıyorlardı . (49 )
Bu, azınlıkt a buluna n komünistlerin , «hi ç bi r partiy e bağl ı olmayarak »
birlik ilkesini gerçekleştirm e kisves i altında , başlangıçt a komünis t olma yan bi r teşkilât ı nası l ellerin e geçirdiklerin e v e geçirebileceklerin e güzel
bir örne k teşki l eder .
Sovyetler Birliğini n «barı ş içi n mücadele » fikri . Amerika n Gençli k
Kongresi ikinc i toplantısında deste k görmüş , fakat b u fikri n ortay a çıkar dığı meselele r açıkseçi k tartışılmamıştı . «Amerika n Gençliği Hakla r Be yannamesi» adın ı taşıya n gene l kara r Amerika n Gençli k Kongresini n
fonksiyonlarını sari h olara k belirtmeyen , «iyi » ni n «kötü » il e mücadel e
programı mahiyetindeydi . Böylec e sadec e muğla k bi r takı m prensipler i
ihtiva ede n v e çoğunluğu n desteğini sağlamı ş olan b u Beyanname , komünistlere arz u ettikler i politikay ı uygulam a imkânın ı vermi ş oldu . B u Beyanname il e artık komünistler , zahir î bi r birli k fikr i arkasınd a oyunların ı
yürütebilirlerdi. Bunda n sonr a gençliği n herkesin katıldığ ı hareketlere ka tılma eğilimler i ço k dikkatli bi r şekild e beslenere k «vago n dizisi » psiko lojisi sonun a kada r istisma r edildi .
İ936 da n 193 8 sonlarına kada r komünistler , Ne w Deal dı ş politikası nı v e i ç programların ı destekliyere k Amerika n Gençli k Kongres i üzerindeki hakimiyetlerin i kuvvetlendirdiler . B u d a onları n he m ço k sayıda li beral v e komünist-olmaya n gençler i kazanmaların a v e he m d e Komin tern'in iz i üzerind e yürümelerin e imkâ n verdi . Böylec e Amerika n Genç lik Kongresi , sanatkâran e bi r şekild e gizlene n komünis t denetiminde ,
New Dea l taraftar ı bi r Hal k Cephes i haline getirilmi ş oldu . (50 )
1936 üçünc ü Amerika n Gençli k Kongres i toplantısınd a gen ç Sosya list gençle r ile , komünistle r ayrıldılar . Sosyalis t gençle r aylıkl ı memur ların yetkilerin i smırlıyara k v e belirl i bi r hareke t program ı hazırlıyara k
teşkilât üzerindek i komünis t kontrolün ü azaltmağ a yeltenmişlerdi . (51 )
Fakat yenilgey e uğrayarak Amerika n Gençli k Kongres i o yılk i toplantı sına sadec e isme n katıldıla r v e böylec e teşkilât ı geliştirmeğ e çalışaca k
yerde on u kısıtladılar . Bununl a birlikt e Kongre , 193 7 d e Mill î Danışm a
Komitesi v e Mill î Gençli k İdares i gib i hüküme t tarafında n ihda s edile n
çeşitli Ne w Deal teşkilâtları ile yak m bağla r kurdu .
Amerikan Gençli k Kongresini n e n öneml i faaliyet i Kongreni n Mill î
Konseyi tarafında n 193 5 t e hazırlana n Amerika n Gençli k Kanun u kam panyası olmuştur . B u kanun , devleti n himayesind e talebele r v e gençle r
adına yapılaca k ola n çeşitl i halk a refa h sağlam a faaliyetlerin i öngörmek teydi. N e va r ki , o yıllardak i diğe r yardı m yasanlarında n dah a radika l
olmadığı halde , komit e toplantılarınd a konuşulmakta n iler i gidemedi .
Gene d e 193 7 d e Amerika n Gençh k Kongres i kuH s hazırlıklar ı içi n 4.000
genci seferbe r etmeğ e muvaffa k oldu , ve Cumhurbaşkan ı v e baya n Roose velt'le b u husust a görüşme k üzer e bi r delegasyon u vazifelendirdi .
1937 yılınd a toplana n dördünc ü Amerika n Gençli k Kongresind e kol lektif güvenhğ i tamame n destekleye n bi r progra m kabu l edildi . B u prog ram, komünis t v e sempatizanların a pe k cazi p gelmediys e de , kollekti f
güvenliği, savaşta n kaçmanı n v e saldırıy ı kontro l altınd a tutabilmeni n
en iy i yol u olara k göre n bütü n komünist-olmayanla r tarafında n benim sendi. (52 )
Amerikan Gençli k Kongres i faaliyetlerini n kesi f olduğ u bi r başk a
devre d e 193 8 yazınd a toplanan İkinc i Düny a Gençli k Kongres i sırasın dadır. B u toplantıy ı hazırlaya n Amerika n Düny a Gençli k Kongres i Ko mitesi, aslınd a Amerika n Gençh k Kongresini n bi r parçasıydı . (53 ) Ame rikan Gençli k Kongres i İcr a Komites i sekreterini n başkanlığınd a topla nan b u komiteye , Cemiyet- i Akva m Derneği , Bo ş Zamanlar ı Değerlen dirme Derneği , Amerika n Yahud i Kongresi , Uluslararas ı Taleb e Semine ri, Amerika n Mill î Taleb e Federasyonu , Ne w Yor k Eyalet i Kilisele r Fe derasyonu, Gen ç Kadınla r Hıristiya n derneği , Kı z İzciler , Gen ç Erkekler
Hıristiyan Derneğ i v e Dı ş Siyase t Derneğ i gib i birço k Komünis t olmaya n
teşkilâtlar katılmışlardı . (54 ) Komiteye , Katoli k Teşkilâtlar ı il e Sendik a
grupları sadec e gözlemc i göndermekl e yetinmişlerdi . Sosyahstler , barı ş
taraftarları v e «tecrid » pohtikas ı taraftarlar ı azınlıkt a olduğ u gib i Ame rika Birleşi k Devletler i temsilciler i d e Komünis t Gençli k Birliğini n emi n
ellerinde idi . (55 )
Kongre'nin belli başlı sonucu , imz a koya n taraflar ı ş u noktalard a bağ layan bi r «Barı ş Paktı» olmuştur :
1. Gençli k arasmda uluslararası birliği ve kardeşliğ i kuvvetlenmirme;
2. Tecavüz ü v e milletleri n bağımsızlığın a karşı yapıla n müdahale ha reketlerini takbih;
3. Gençliğ i tecavüz e ve savaş a karşı faal bi r mücadeley e sevketme;
4. Mîikiimetleri , saldırıy a uğraya n insanlar a yardı m etmeler i v e sal dırganlara müeyyidele r koymalar ı içi n zorlama;
5. Sivi l halk m bombardıma n edilmesin i yasaklama ;
6. Milletle r arasmdak i anlaşmazlıklar ı giderme k içi n ulusla r aras ı
bir orga n ihdas etme faaliyetlerin i savunma . (56 )
«EmperyaKst» rejimler i destekleme k içi n yapıla n bu teşebbüs ü takbi h
eden Marksistler , barış taraflar ı y e «tecrid » pohtikas ı taraftarlar ı bi r
yana bırakılırsa , «Barı ş Paktı» geni ş bi r gençli k kütlesin e hita b etmektey di. B u Pakt , Milletle r Cemiyeti'ni , saldırganları n «karantinay a alınması »
fikrini v e karşılıkl ı yardı m paktların ı destekliyordu . (57 )
Başkan Roosevel t Dünya Gençli k Kongresinde n yanaydı . Baya n Roo-
sevelt is e Ne w Dea l Politikasını n tümün ü onaylaya n Amerika n gençli k
Kongresini tutmaktaydı . (58 ) Lâki n b u balay ı 193 9 Ağustosund a Nazi Sovyet Pakt ı imzalandıkta n sonr a son a erdi . Amerika n Gençli k Kongresinin Komünis t Liderliğ i d e 18 0 derece bir dönü ş yapmağ a mecbu r oldu.
Kollektif güvenlik , Roosevel t İdaresin i desteklem e gib i sözler birden orta dan kalktı ; Hal k Cephes i v e ant i faşis t birli k birde n bir e geçersi z oluverdiler. Eski düşman dost , eski dost düşman oldu . Roosevelt'in toprak dağıtm a
politikası v e Amerika n asker î harcamaların ı arttırmas ı tenkitler e hede f
oldu. B u arad a kurula n «Yankile r Gelmiyor» komiteler i il e sava ş aleytar ı
ve tecri d politikas ı taraftar ı hareketler i komünis t desteğ i görü r oldular .
Amerikan Gençli k Kongres i Amerika'nı n «emperyalistler»l e birlikt e sa vaşa katılmasın a karş ı çıktı ; bunu n bi r sonuc u olara k tarafta r kaybetti .
1939-1940'da Sovyetleri n Finlandiyay ı istilasında n v e Kı ş Savaşında n
biraz evve l Amerika n Gençli k Kongresi üzerindeki komünis t kontrol ü çok
daha fazl a hissedili r hal e geldi . Komünistler, gene , sava ş aleyhin e birleş me şarkıların a deva m etmekt e beraber , Sovye t saldırısın a karş ı çıkmağa ,
veya karş ı çıka n grub a katılmağ a yanaşmıyorlardı .
Fransa'da Komintern'i n yen i çizmi ş olduğu hareke t hattında n dolay ı
komünist v e sosyalistle r derha l ayrıldılar ; Hal k Cephesin e is e so n veril di. Komünistle r mill î müdafa a hareketlerin e itira z etmemekl e berabe r
bir ülkeni n «önemli » şeylerin i (burjuvay a karş ı işç i haklarını ) koruma nın e n iy i yolunu n «emperyalist » savaşın dışmd a kalmakl a mümkü n ola bileceğini söylüyorlardı .
1941 Hazira n ayınd a Naz i Almanya's ı Sovyetle r Birliğin e saldırdık tan sonr a Komünistle r fikirlerin i bi r ker e dah a tamame n değiştirdiler .
Hitler'i yenilgey e uğratmak içi n elde n gele n yapılmalıydı . 194 1 Eylülün de Amerika'd a Komünis t gençleri n tertipledikler i Uluslararas ı Gençli k
Bayramında ş u sloganla r göz e çarpmaktaydı :
Alman Faşizmin i mağlû p etme k içi n savaşı n bütiin , milletlere ,
Büyük Britanya'ya , Sovyetle r Birliği'ne tahditsiz, ta m yardım !
Hitler'i yenere k Amerikay ı savım !
Hitler'i yo k etme k isteye n İngiliz-Ru s İttifakın a Amerika'nı n katıl ması taraftarıyız ! (59)
Komünistlerin, siyas i fikirlerini n tamame n değişmesini n iza h tarz ı
da fevkalâd e ilg i çekicidir . Komünistler e gör e sava ş 194 1 yıl ı Hazira n
ayma kada r aym a kada r adale t içi n deği l faka t millerleri n kendiler i içi n
çarpışılan ik i tarafl ı bi r «emperyalist » çatışm a idi . Sovyetle r Birliğin e
yapılan saldırıyl a savaşı n mahiyet i tamame n değişmişti . Şimd i artı k bu ,
faşizme karş ı «haklı » bi r savaştı . Komünistler , «emperyaliz m ve adale t
daima mevcutt u - birincis i 194 1 Haziranından önce , ikincis i is e sonr a hü küm sürmüştür » diyorlardı .
Yeni politika , Birleşi k Cephe'y e dönülmesini ö n görüyor , bütün «bur -
juva» gençliğiyl e Hitler' e karş ı birleşilmesin i öğütlüyordu . USO'y a ta raftar ola n komünis t gençliğ i Sava ş Yardı m Cemiyetler i v e Göçmenler e
Yardım Komiteler i il e i ş birliğ i yaptıla r v e çeşitl i bğlgese l kampanyalar a
katıldılar.
Son olara k Amerika'nı n Pear l Harbour' a yaptığ ı çıkartmay ı müteaki p
komünistler vatansever kesildiler . Gen ç Komünis t Birliğ i yaymlarmda n
Clarity, 194 2 d e şöyl e yazıyordu . «Gençli k Komünis t Birliği , memleketi mizin faşis t barbarlığ a karş ı savaşınd a on a hizme t etmey i kendisin e bi r
borç bile n gençlerde n müteşekki l hakikatl i v e vatanseve r bi r teşkilât tır». (60 ) Komünist Gençlik Birliği'nin Sa n Fransisco'dak i şubes i bir Ame rikan Hav a Kuvvetler i pilot u Kongr e Şeref Madalyasın ı il k kazana n kim se olunca , pilotu n ismin e izafete n bi r Cli n Kell y Klüb ü halin i aldı . (61 )
Bütün gen ç komünistle r «Savaş ı kazan » kampanyasında öncülü k etmeğ e
teşvik edildiler . (62 )
Ancak, Komünis t Gençliğini n Sovye t politikasını n bi r alet i olduğ u
hatırlardaydı. Gen ç Komünistle r 194 3 yılınd a Sovye t Hükümetin i taki ben «İkinc i Cephe» görüşünü n propagandasın ı yaptılar . İşlerin i yen i me todlarla yürütebileceklerin i anlaya n Gen ç Komünis t Birliğ i mensuplar ı
1943 Ekimind e Ne w York't a yaptıklar ı bi r toplantıyl a Birliğ i kapattı lar; 6 3 komünis t olmaya n gençler i d e çekebilecekler i daha geni ş yen i bi r
teşkilât kurma k içi n teşebbüs e geçtiler . Ertes i gün , Demokrasini n Hizme tinde Amerika n Gençliğ i (AYD ) kurulmuştu bile . Teşkilâtı n daim i yö neticileri is e yen i kapana n Gen ç Komünis t Birliğ i liderleriydi . AYD ,
«komünist yöneticile r altmda , antı-faşist , kütl e gençli k teşkilâtı » olara k
vasıflandırıldı. (64 )
Komünist gençliğ i sava ş boyunc a sadec e Sovyetle r Birliğini n müda faası v e Naz i Almanya'sını n çökmes i meseleleriyl e meşgu l oldular . B u
arada, gelece k d e ihma l edilmemekte , v e he r nekada r sava ş deva m edi yorduysa d a husume t devres i son a erdiğinde , komünis t tesi r sahasını n
genişletilmesi içi n hazırlıkla r yapılmaktaydı .
K I S I M3
SAVAŞTAN SONR A ULUSLARARAS I KOMÜNİS T GENÇLİ K
VE ÖĞRENC İ HAREKETLER İ
(1945 - 1953)
1935 ler e doğr u bütü n komünis t teşkilâtlarm m Hal k Cephesin e dön mesi, Komüniz m hareke t içind e öneml i bi r değişmedir . Dah a önceleri ,
komünist ideolojisin i yayma k v e Sovye t dı ş politikasm ı desteklemek ,
Koniünist part i v e gençli k teşkilâtlarm m e n önd e gele n davalarmdandı .
Fakat 193 5 den sonra , Komünis t toplumu n niha i gayes i Sovye t devletini n
ihtiyaçlarmı giderme k şeklind e anlaşılmağ a başladı . B u değişikliği n bi r
sonucu olarak gençlikt e partizan karakterli olan komünist teşkilâtları yavaş
yavaş diğe r politi k v e sosya l gruplarl a «partizanlıkta n uzak » örne k bi r
«beraberlik» perdes i altınd a gizlendiler . Komüniz m en kıs a zamand a ger çekleşmesi yolund a kullanıla n sloganla r artı k kapitalis t - emperyalis t
sömürücü kitley i «devirme k v e proletery a diktatörlüğün ü kurmak » üs tüne değildi . Şimd i bunları n yerini , «barı ş içind e beraberc e yaşamak » v e
«faşizm aleyhtarı » kuvvetlerl e ahen k kurma k ilkeler i ehemmiye t kazan mıştı. Sovyetle r Birliğini n Bat ı müttefikleriyl e «beraberlik » fikrin i kuv vetlendirmeğe çalıştıklar ı 193 4 yılınd a kominter n v e Komünis t Gençli k
Enternasyonalinin çözülmesin e sebe p ola n öneml i sebeplerde n bir i d e bu
yeni hareke t tarz ı olmuştur .
Komünistler I I c i Düny a Savaş ı boyunc a v e sava ş bittikte n sonra, .
1920 v e 193 0 lard a geçirdikler i tecrübede n faydalanm a yolun a gittiler .
Birleşik v e Hal k «Cephelerini » kurdukları yıllard a açıkç a partiza n teş kilâtlar ihda s ettikler i zamankinde n ço k dah a fazl a başar ı sağlamışlardı .
Bundan dolay ı sava ş süres i v e sonras ı devirlerind e geni ş çapt a enternas yonal «front » teşkilâtlar ı kurma k yolun a gittiler , I I c i Düny a Savaşında n
sonra ortay a çıka n birço k «front » teşkilâtlarında n ikis i d e Düny a Demokrat Gençli k Federasyon u (WPGY ) v e Uluslararas ı Taleb e Birliğ i (lUS )
idi.
DÜNYA DEMOKRA T GENÇLİ K FEDERASYON U (WDFY)
Komünistlerin b u şekild e düny a gençliğin i organiz e etme k içi n sar fettikleri gayretler , Sovyetle r Birliği'ni n savaş a katıldığ ı zama n başladı .
Dünyadaki gen ç komünistle r düny a gençliğin i Hitler' e karş ı seferbe r et mek içi n derha l hareket e geçtiler . (1 ) Hareketi n merkez i Londra'd a idi .
Burada, 194 1 Kasımında bi r ço k ülkelerin politi k eğiliml i temsilcilerini n
iştirakiyle bi r toplant ı yapıldı . Toplantıy ı düzenleye n komite , kendisin i
Uluslararası Gençli k Divanı olara k tayi n ett i v e 194 2 sonbaharında Lon dra'da ikinc i bi r uluslararas ı gençli k konferansını n toplanmas ı kararlaş tırdı. Komsomo l b u konferans a gençli k problemlerin i bi r kenar a bıraka rak bütü n vaktin i Batıd a bi r ikinc i cepheni n kurulmas ı meselesin i tar tışmakla-geçiren bi r delegasyo n yollamıştı. Mamafih , burad a dah a ziyad e
savaş son u debresişde , gençleri n durumların ı İsla h etme k içi n alınmas ı
icabeden tedbirle r görüşüldü . V e bu arad a bi r Düny a Gençli k Divanı ku ruldu (WYC) . Merkez i Londra'd a buluna n Divanını n gayeler i şunlardı :
«1) gençliğ i zafe r içi n hareket e getirme k - böylece , gençliği n mutlulu k
içinde serbestç e yaşayacağ ı günle r yaklaşmı ş olacaktı ; 2 ) Dünyadak i bü tün gençli k teşkilâtlarını birleştirmek. » (2 )
1943 Temmuzund a Bay ı Yarımkür e Barı ş Taraftar ı Gençli k Konfe ransı (WHYPC ) Mexic o City'd e toplandı . Konferans a katıla n 1 4 Lati n
Amerikan ülkeleri , A .B.D. v e Kanad a temsilcileri , Düny a Gençli k Divanı
(WYC) il e işbirliğini n lehin e o y verdiler .
1942 Kasımınd a Londra'd a toplana n konferanst a Düny a Gençli k Divanı (WYC ) İcra Komites i kurulmuştu . Sava ş bitinc e 194 5 sonbaharın da, b u komit e Londra'd a yen i bi r Uluslararas ı Gençli k Teşkilât ı kurma k
üzere bi r uluslararas ı gençli k konferans ı dah a tertipledi .
«Albert Hail » binasında , gerçe k bi r heyeca n dalgas ı içind e toplana n
hu konferan s Başka n Truma n v e Başbaka n AUee'ni n bire r mesaj ı il e
açıldı. (3) Konferanstak i atmosfer , Amerika n delegasyonunu n raporund a
pek güze l bi r şekild e anlaşılmaktadır :
Toplantılar nası l yürütülmüş , n e gib i kararla r alınmı ş olurs a olsıun,,
meseleyi el e alışt a n e kada r farkla r bulunurs a bulunsun , esast a bü^
yük bi r anlaşm a duygusu ve istikrarl ı v e uzu n ömürl ü bi r barı ş v e
gelecekteki nesiller e mesu t bi r haya t sağlama k içi n fiil i teminatla r
kurma yolund a bi r işbirliğ i fikr i vardı . (4)
Konferansta görüşülece k mevzular ü ç an a bölüm e ayrılmışlardı : 1 )
gençliğin, hürriye t v e dah a iy i bi r düny a içi n savaşı ; 2 ) gençliği n sava ş
sonu ihtiyaçlar ı v e 3 ) Uluslararas ı Gençliği n işbirliğin i gerçekleştirmek .
Konferansta herşeyde n evve l birliğ i koruma k içi n büyü k bi r iste k göz e
çarpmaktaydı. Bütü n delegeleri n desteğin i sağlama k içi n kararla r gene l
ve idealis t bi r dill e kalem e alınmıştı . B u yüzde n d e Komunizm' e en ufa k
bir telmiht e bulunulmamıştı . Uluslararas ı güvenli k v e self - determinas yon hakkınd a Amerika n deleges i tarafında n tekli f edile n kararla r bun a
iyi örne k teşki l etmektedir . Burad a Sovyetleri n işga l ettiğ i bölgelerdek i
problemler bi r yan a bırakılarak , Amerika , Rusya , İngiltere , Çi n v e Fran sa arasınd a devaml ı işbirliğini n düny a barış ı içi n ço k öneml i olduğ u belirtilmiştir. Doğruda n doğruy a komünis t olmamakl a birlikte . Amerika n
delegasyonupnun eğilim i self-determinasyo n konusund a hazırladığ ı kara r
tasarısında gösterilmektedir . Amerika n delegasyonunu n hazırladığ ı tasa rıda şöyl e denilmektedir : «Lati n v e Güne y Amejrikadak i Amerika n em peryalist tahakkümün e so n verilmelidir» . (5)
1945 d e Londra'd a yapıla n konferanst a Düny a Demokra t Gençli k Federasyonu (WFDY ) ad ı altınd a uluslararas ı bi r yen i gençli k teşkilât ı ku rularak b u teşkilâtı n tüzüğü d e kabul edildi . (6 ) Buna gör e (WFDY ) Dün ya Demokra t Gençli k Federasyon u üy e ülkele r temsilcilerinde n müteşek kil bi r Mecli s tarafında n idar e edilecek , ve b u Mecli s he r ü ç sened e bi r
toplanacaktı. Ayrıca , senede bi r ker e toplanaca k bi r Divan , İcr a Komites i
ve Sekreterli k işlerin i denetleyecekti , İcr a Komites i ise , günlü k işleri n
yürütülmesi için . Mecli s tarafında n tayi n olunacaktı . WFD Y (Düny a Demokrat Gençli k Federasyon u gene l merkez i is e Paris't e olacaktı . Komü nistlerin açıkç a anca k % 3 nispetind e iştira k edebildikler i b u uluslararas ı
teşkilâtta politi k eğilimler i ta m olara k bell i olmaya n delegeleri n sayılar ı
epeyi kabarıktı . Bunla r mill i gençli k şuraları , «koordinasyo n komiteleri»
kültürel v e eğitic i teşkilâtlar , öğrencile r v e sendikacıla r lehin e konuşma lar yaptılar . He r delegasyo n içind e çoğunlukl a kendilerin i açıkç a b u şe kilde tanıtmaya n komünis t delegele r bulunmaktayd ı k i bunla r diğe r de legelerin zannında n d a fazl a tesi r icr a ettiler . Mamafi h delegeleri n çoğu nun Komünis t olmadığ ı zannedilmektedir .
ULUSLARARASI TALEB E BİRLİĞİ (İUS )
İngiliz Mill i Taleb e Birliğ i 194 5 Martınd a uluslararas ı bi r taleb e fe derasyonu kurma k içi n çeşitl i müttefi k ülkede n gele n talebeleri n iştirak i
ile toplandı . (7 ) Komünistlerde n v e komünis t olmayanlarda n meydan a
gelen b u toplantıd a politi k meselelerd e «görü ş birliğin e varılamıyacağ ı
tesbit» edilere k Kası m ayınd a Londra'd a Uluslararas ı taleb e konferans ı
yapılması kararlaştırıldı .
Avrupa'da sava ş bittikte n sonr a Çekoslova k öğrenciler , Pra g d a d a
uluslararası bi r toplant ı tertiplemey i arz u ettiler . Ağusto s ayınd a Londr a
ve Pra g gruplar ı temsilciler i toplantını n he r ik i yerd e d e yapılması v e fa kat ik i toplantını n d a resmi olmamas ı üzerind e mutabakat a vardılar .
Londra'da yapılmas ı kararlaştırılan 194 5 Kası m Konferansı , WFD Y
<Dünya Demokra t Gençli k Federasyonu) nu n kuruld u toplantıda n heme n
sonra yapıldi . B u konferanst a d a delegeleri n çoğun u Komünis t olmayan lar teşki l etmekteydi . E n öneml i konularda n biri , yen i kurula n gençli k
teşkilâtı il e birleşi p birleşmem e meselesiydi . Sovye t temsilciler i ayr ı bi r
öğrenci teşkilâtm a karşıydı . Bunları n Komsomo l il e yakında n alâkalar ı
olduğundan, öğrencileri n WFDY'y e bağl ı bi r teşkilâ t kurmaların ı istiyor lardı. Faka t Rusla r Bat ı temsilcilerini n ısrarlar ı üzerin e ayr ı bi r teşkilât a
razı olma k mecburiyetind e kaldılar . Taleb e Konferansındak i komünistle r
pek tabiidi r k i WFDY ' il e sık ı bağla r kurma k gerektiğin i savundular . B u
konudaki niha i karar , taleb e enternasyonal i kuru p kurmam a meselesiyl e
birlikte 194 6 yazısına bırakıldı .
1945 Kasımınd a yapıla n Londr a konferansın ı müteakip , baz ı delegeler Prag' a gidi p oradaki diğe r toplantıy a katıldılar . Ağusto s ayınd a varı lan karar m tersine , Çe k komünistler i b u toplantıd a komünis t denetim i
altında uluslararas ı bi r taleb e teşkilât ı kurm a yolun a gittiler . Faka t b u
teşebbüsler tamame n verimsi z oldu , çünk ü savaşta n öncek i komünist teş kilâtlanma şekillerinde n vazgeçilmiş , bunları n yerin i dah a yaygı n bi r
destek sağlaya n perd e arkas ı usullerl e teşkilâtlar a haki m olm a politikas ı
almıştı.
Londra Taleb e Konferansı , bi r Uluslararas ı Hazırlı k Komitesi seçti .
Bu komite , bi r kuruc u konvansiyo n kurulmasıyla ilgil i plânları yapacak tı. IPC'ni n merkez i v e konvansiyonu n toplant ı yeri , WFDY'ni n yen i barı nağı ola n Paris'teyd i Komünistle r IPC'y i ihda s ede n konferanst a azınlık ta bulunmalarm a rağmen , b u organ neticede komünistlerin vey a büyük ölçüde komünis t tesir i altınd a buluna n unsurları n hakimiyet i altın a girdi ;
ve IPC'y e tanmım ş ola n geni ş yetk i dola y ısıyla,-ki b u yetk i öğrencileri n
menfaatlerini koruma k üzer e he r türl ü faaliyet i gösterm e müsaadesiy di»- (8 ) Komünistle r Uluslararas ı Taleb e Konferansın ı kend i amaçların a
uygım bi r şekild e tertipleme k imkânın ı kazandılar .
Önce IPC'ni n Komünis t kontrol ü altınd a ola n küçü k İcr a Organın a
geniş yetkile r verildi . Sonr a IPC'd e Ru s delegesini n IP C merkezin i v e
konvansiyonun mahallin i Paris'te n Prag' a nakletm e teklif i ittifakl a ka bul edildi . Bu teklifi n ası l sebebi , Çekoslova k Talebe Birliği'ni n Çekoslo vak Hükümet i gib i sosyalist-komünis t denetim i altm a girmi ş olmasıydı .
Talebe Teşkilatındak i komünistler , teşkilâtı n milletleraras ı faaliyetlerin i
de ellerine geçirmişlerdi . Bundan dolayı , IPC'ye yardım etnıe k içi n Prag' da kurula n Sekreterli k d e heme n heme n tamame n gen ç Çe k Komünist lerinde müteşekkildi . IPC'ni n esa s rengi , birço k siyas î mesel e hakkınd a
Batı aleyhtarı , Sovye t taraftar ı bildirile r yayınlamasında n v e o tarihler de kurulan diğe r komünis t «front » teşkilatlarına, - Düny a Demokra t Genç lik Feredasyon u (WFDY) , İşç i Sendikalar ı Düny a Federasyon u (WFTU) ,
Uluslararası Demokrati k Kadınla r Federasyon u (WIDF) - daim i delege ler yollamasında n anlaşılmaktaydı .
Plânlanmış buluna n Uluslararas ı Taleb e Konferans ı nihaye t Ağusto s
1946 da Pfag'da topland ı v e Uluslararas ı Taleb e Birliği (İUS ) kurdu . De legelerin çoğunluğ u gen ç komünis t değildi , faka t komünistle r durumla -
rmı tasdi k ettirmey i v e yen i teşkilât m icr a komitesindek i onalt ı sandal yeden onbirin i kazanmay ı başardılar .
İUS'un kuruluş u üzerin e yapıla n tartışmala r sırasınd a komünistlerl e
komünist olmayanla r arasındak i farkla r tamame n açığ a çıktı . Uzu n mü nakaşalardan sonra , ÎUS'u n daim i merkezini n Prag'd a kurulmasıyl a il gili komünis t teklif i kabu l edildi . İdar i teşkilâtıı i o sıralard a Komünist lerin kontrol ü altınd a işlemekt e olmas ı sebebiyle , komünistlerin tU S üzerinde hakimiye t kurmalar ı bi r zama n meselesiydi ; faka t komünistle r
ÎUSgünlük işlerin i yürütece k ola n icr a komitesin e politik a tesbit i yetki sinin d e verilmesin i sağlayamamışlardı . B u yetki , ü ç yıld a bi r toplanaca k
bir kongr e il e yıllı k bi r kongrey e verilmişti. Bununl a birlikte , tatbikatta ,
icra komites i İU S içindek i e n öneml i kuruluştu.
Konferansta azınlık , WFD Y il e bi r ba ğ kurmanı n kaçınılma z oldu ğunu kabu l edince , WFDY'ye katılm a fikrin e karşı , b u teşkilâtl a gevşe k
bir ba ğ kurulmas ı fikrin i başarıyl a savundu . B u ba ğ kurulurke n yapıla n
protokole, ayrılm a karar ı alma k içi n basi t bi r çoğunluğu n yeterli olacağı
yolunda bi r madd e konarak , b u ba ğ dah a d a gevşe k bir hal e getirildi . Öte
yandan Komünistler , ÎUS'ni n so n derec e merkeziyetç i bi r teşkilâ t halin de kurulmasın ı istiyorlardı . Nitekim , kurulu ş tüzüğün e bi r madd e kon naasmı sağlayara k ÎU S y e üy e teşkilâtlar ı b u teşkilâtı n yönetic i organlar ı
tarafından alınaca k bütü n kararlar ı tatbi k etmeğ e v e amaçları ÎUS 'ninkine benzeye n bütü n teşkilâtlar ı desteklemeğ e mecbu r ettiler . V e niha yet icr a komitesini n terkibi , hang i memleketten , kimin , n e iş e getirileceğine kara r vere n Rusla r tarafında n öncede n dikte edildi .
Acaba komünistler , he m WFDY'y i he m d e İUS 'yi kura n konferans larda bi r azınlı k teşki l ettikler i halde , b u teşkilâtla n nası l el e geçirebü diler? Bun u anlama k içi n savaş ı takibede n günleri n havasm ı v e şartlarm ı
gözden geçirme k gerekir .
II nc i Düny a Savaşım n sonuçlarında n bir i de , sul h içinde , dah a iy i
bir düny a yaratm a fikrini n doğru m olmasıdır . Savaş ı takibede n yular dan yoğu n bi r idealizm havas ı esmekteydi . V e b u hava , Dünyan m he r
tarafmda teneffü s edilmekl e beraber , Avrupa'd a ço k dah a fazl a hissedil mekteydi. Çünk ü burad a sadec e sava ş değil , faşist v e Nazi diktatörlükle rinin yarattığ ı terö r so n derec e canl ı bi r şekild e yaşanmıştı . Çoğ u kim seler, geçmişi n tekrar etmemes i içi n gösterilen gayretlerl e hisse n o derece
meşguldüler ki , önlerind e oluşa n hakikatler i göremiyo r veya görme k is temiyorlardı. Komünistle r b u veriml i hav a içerisinde , sava ş sırasınd a fa şizme karş ı yapıla n işbirliğin i müesseseleştirme k içi n tedbirle r aldılar .
Çünkü bu , idealizmi n bi r sonuc u olara k ortay a ş u inançt a çıkmıştı : geç mişin tekerrü r etmemes i içi n sava ş sırasındak i birliğ i bozmama k gereklidir, v e Rusy a il e Batı'n m işbirliğ i yapmalar ı şarttır .
Uluslararası gençli k ve taleb e konferansların a gelen , komünist v e ko-
münist olmaya n delegelerde n çoğunu n baz ı fikirler e karş ı olmaları , ko münist baskıs ı altınd a ola n konferan s liderliklerinin , hisler e hitabedere k
destek kazanmaların ı sağlaya n e n öneml i amillerde n bir i olmuştur . Böy lece komünistle r delegeler i hareket e geçirmeğ e v e komünis t liderliği n
yetkisini kısıtlaya n he r türl ü teklif e ve ^ muhalefete «faşist » damgas ı vu racak bi r havay ı yaratmağ a muvaffa k oldular . «İlerleme » v e «Demokra si» kelimeleriyl e komünis t teklifler i ustac a bağdaştırıldı .
«Birliği» bozaca k herhang i bi r hareke t şiddetl i tenkitler e yo l açmakta, b u d a oldu m v e serbes t tartışmalar ı frenleyic i bi r unsu r olmaktaydı .
Avrupa politikasını n umum i olara k sol a doğr u yönelmes i de , komü nistler içi n veriml i bi r atmosferi n doğmasın a yo l açmıştı . 194 5 yılını n
yaz başlarında , İngiltere'd e İşç i Partis i iktidar a getirilmişti . Komünistler ,
Fransa'da, İtalya'da , Belçika , Çekoslovakya ve Avusturya'd a kurula n ko alisyon hükümetlerind e vazif e almışlar , v e b u ülkeleri n çoğund a seçi m
propagandaları yapmışlardı . Bunda n başka , sava ş sırasınd a ço k revaçt a
olan komünistlerl e i ş birliğ i yapm a fikri , sava ş bittikte n sonr a d a ehem miyetini muhafaz a etmekteydi .
Başlangıçta tamame n komünis t olmaya n hareketlerin , sonralar ı ko münist denetim i altın a girmesini n e n öneml i sebeplerinde n bir i d e ko münist grupla r arasındak i sık ı disiplindir : bütü n komünistle r ayn ı poli tikayı takibetmekte , v e ayn ı teklifler i desteklemekteydiler . Bun a karşı lık, komünis t olmayanla r ayr ı ayr ı teklifle r üzerind e ısra r ede n çeşitl i
gruplara ayrılmışlardı . Mill i delegele r içind e azınlıkt a buluna n komünis t
grupları, disiplinl i bi r davranışl a kend i delegasyonların a haki m olabili yorlar, v e bunla r blo k halind e o y kullanara k v e komünis t olmayanlara ,
birliği bozmam a ricasıyl a yaklaşarak , uluslararas ı konferanslar ı kontrol leri altınd a alabiliyorlardı .
Ve nihayet , komünistle r 194 5 t e organizasyo n faaliyetlerind e inisi yatifi ellerin e alarak , sava ş sonu , uluslararası gençli k ve talebe konferans larının hazırlıkların ı d a kontroller i altın a almağ a muvaffa k oldular , Program v e usuller , demokrati k ilkeler e uygu n olmakl a beraber , konferans ların, komünis t menfaatlerin e uygu n olara k sonuçlanmasın ı sağlayaca k
şekilde uyarlanmıştı . Komünistler , delegeleri n nered e oturacakla r im
kontrol edebilmekteydiler . (9 ) 194 6 Ağustosund a yapıla n Pra g Kongre sinde, deleg e kartların ı tasdi k ede r komitey e d e haki m vaziyetteydiler .
Bu kongrey e açıkç a komünis t aleyhtar ı bi r tutu m benimsemi ş ola n tale be teşkilâtlar ı da , katılmışlars a bile , bunları n sayıs ı pe k azdı . B u d a kıs men komünistleri n bun u istemediklerindendi . B u d a onlar a komünis t ol mayan çoğunluğu n eğili p bükülü r cinste n olmasın ı sağlama k içi n baz ı
faaliyetlerde bulunmaların ı kolaylaştırıyordu . Prag'da , Hint , İtalya n v e
İspanyol gib i birço k delegasyonları n itimatnamelerini n kabul ü hususun da baz ı anlaşmazlıkla r çıktı . Sonunda , bunlarda n küçü k komünis t azm -
İlk grupları , vey a hiçbi r taraf ı kesinlikl e temsi l etmeyen , komünist-yö ~
nelimli organizasyo n delegasyonları , dah a büyük , komünis t olmaya n ta lebe teşekküller i temsilcilerin e terci h edildi .
ÎNFİRATA GÖTÜEE N YO' L
1945 Kasımınd a kurula n WED Y (Düny a Demokra t Gençh k Federas yonu) , dah a başlangıçta , açıkç a Sovye t taraftar ı bi r tutu m takındı . Fede rasyona komünis t olmaya n birço k gençlik teşkilâtı dahi l olmakl a beraber ,
bu teşkilâtları n heme n heme n hiçbi r etkis i yoktu . İU S (Uluslararas ı Ta lebe Birliği ) ni n ta m tersine , WFDY'ni n ta m manasıyl a temsil i v e par tizan olmaya n bi r teşkilâ t olmasın ı isteye n azınlık , federasyonu n politi kasmı etkileyemeyece k kadar küçüktü . B u bakımdan . Komünis t olmaya n
gençlik teşkilâtlarını n desteğin i kazanma k pe k fazl a manida r olmaya cağından, komünistleri n uzlaşm a yollar ı aramağ a pe k ihtiyaçlar ı yoktu .
Üstelik birço k gençli k teşkilâtları , izcilik , diğe r erke k grupları , din i v e
siyasi gruplar ı (Sosyalist , hıristiyan, demokra t v.s. ) gib i teşkilâtla r mev cut olduğunda n v e b u teşkilâtları n tüzükler i partiza n politi k faaliyetler e
izin vermediğinden , WFDY'y e üy e olm^ağ a fazl a gönüll ü değillerdi . Böy lece, WFD Y kendin i «temsili » bi r gençli k enternasyonal i olara k görür ken, komünis t ülkeleri n dışındak i üyeliklerini n çoğun u küçü k «front »
teşkilâtları vey a dah a geni ş gençli k organizasyonlarını n azas ı ola n mün ferit grupla r teşki l etmekteydi .
WFDY faaliyetlerine , Konseyi n 194 6 d a Paris't e yapıla n il k toplan tısında başladı . (10 ) Burada , ser i propagand a demonstrasyonlarını n ilk i
olan Düny a Gençli k Festivali'ni n plânlar ı hazırlandı . Konsey , yenilgey e
uğram ş bir ülked e «gençliği n durumun u etü d etmek » maksadıyla Almanya'ya bi r deleg e göndermeğ e karar verdi . Fakat , b u dah a ziyad e o sıra larda gelişmekt e ola n Komünis t Gençli k Teşkilâtına , Frei e Deutsch e
Jugeîîıd (FDJ ) (Serbes t Alma n Gençliği ) deste k sağlama k maksadın ı
gütmekteydi.
WFDY, 194 6 Eylül aymd a Düııy a Gençliğ i adı altmda , birka ç hsand a
basılan aylı k bi r mecmu a çıkartmağ a başladı .
1947 yazınd a Prag'd a yapıla n Düny a Gençli k Festivali , WFD Y v e
İUS tarafında n beraberc e hazırlana n v e ik i yıld a bi r yapıla n ser i toplan tılardan ilk i idi . (11) Festiva h hazırlayanlar , bi r tarafta n Stali n devrin i
ve Sovye t gençliğini n v e öğrencilerini n hayatların ı özerken , diğe r taraf tan d a Amerik a Birleşi k Devletlerindek i hayatı , oradak i fiil i durumları ,
linçler, ır k ayırımları , ekonomi k adaletsizliklerde n bahsederek , tamame n
yanlış tasvi r etmektediîer . Bütü n b u olanlar , o tarihlerde hızl a değişmekte ola n Sovye t dı ş politikasın ı büyü k bi r sadakatl e yansıtmaktaydı . Artı k
Batı Avrup a Koalisyo n hükümetlerinde vazif e alma k son a ermiş , demi r
perde yava ş yava ş inmeğ e v e düny a «emperyalist » ve «barı ş sever » diy e
adlandırılan ik i hası m kamp a ayrılmıştı . (12 )
Festivalden heme n sonr a Prag'd a ikinc i toplantısın ı yapa n WFD Y
Konseyi, Amerik a Birleşi k Devletlerin i Avrupa'd a v e bütü n Dünyad a
emperyalist emellerl e hareke t etmekl e suçlamış , v e WFDY'ni n Sovyet soğuk har p propagand a makinesini n bi r parças ı olduğun u ortay a koy muştur. (13) İkinc i WFD Y Konseyi , WFDY'ni n sadec e kültüre l faaliyet lere hasredilmes i yolundak i İngili z v e İskandina v teklifin i reddederek ,
bu teşkilâtı n politi k karakterin i d e teyi d etmi ş oldu . Burad a meydana
çıkan, WFDY'ni n sadec e politi k yön ü değil , faka t ayn ı zamand a tara f
tutucu karakter i idi . Bat ı kuvvetler i geric i v e faşis t olara k vasıflandırı lırken. Doğ u Avrupa'nı n Sovyetle r Birliğ i tarafında n işgal i övülmek teydi.
lUS içindek i gelişmeler , WFDY'ni n içindek i gelişmelerde n ço k da ha ilgil i çekicidir . Talebe v e teşkilâtlan , politi k bakımda n ço k daha faa l
etkili olmakl a kalmayıp , buradak i komünis t olmaya n akti f azmlık , kend i
sini, komünist ola n liderhğin poHtikasmd a değişikli k yapabileceği zehabmdaydı.
Prag'da çeşitl i taleb e teşekküller i temsilcilerini n iştirakiyle , uluslar arası bi r teşkilâ t kurulmu ş bulunuyordu ; faka t b u temsilcile r bi r müdde t
sonra faaliyetlerin i kend i teşkilâtların a bîldh:me k üzer e ülkelerin e dön meğe mecbu r oldular . Bu , Amerik a Birleşi k Devletlerinde , dah a önc e
mevcut olmaya n bi r teşkilât ı kurma k demekti . Amerikad a b u hazırlıkla r
yapılmakta iken , komünistle r lU S üzerindek i yetkilerin i kuvvetlendire rek, 194 7 Şubatında, «İcr a Komitesini n yokluğunda he r türl ü işler i yürü tecek» (Başkan , Gene l Sekreter, v e Prag'da ikame t eden , veya «kili t mevkileri tutmu ş olan » diğe r İcr a Komites i üyelerinde n müteşekkil ) resm i
heyet mahiyetind e bi r Sekreterliğ i kurdular . (14)
İcra Komites i il e Sekreterli k içindek i komünistlerl e komünis t olma yanlar arasmdak i farkla r ço k geçmeden ortaya çıktı . lUS , 1947 de dikka tini Asya'y a çevirerek , Yugosla v Başka n Yardımcıs ı Tomoviç' i WFD Y
organize komitesiyl e berabe r Asy a ülkelerin i ziyaret e memu r etti . B u
sırada merkez i Cenevre'd e bulunan , v e dah a ziyad e politik a dış ı hizme t
ve yardı m teşkilât ı ola n leberal-demokrati k Uluslararas ı Taleb e Hizmet leri (ISS ) Asya'dak i talebeler e yardı m içi n neleri n yapılabileceğin i v e
yapılması lâzı m geldiğin i görüşme k üzer e Asya'd a bi r konferan s terti p
etmiş bulunuyordu . lUS'ni n komünis t Başkanı , Çe k Josep h Grohman , v e
Genel Sekreteri , İngili z To m Madden, Tomoviç'i n «için e faşistleri n karış tığı» gerekçesiyl e Asyalıların İS S konferansın a katılmasm ı önleme k üzerefaaliyette bulunmas ı yolund a bi r emi r almaşı m temi n etme k istemek teydiler. Faka t Amerikah Başka n Yardımcıs ı William Ellis, WFDY-İUS'ye
rakip bi r konferans ı hazırlam a faaliyetlerin i desteklemeğ e yanaşmadı .
Anlaşmazlık, 194 7 Mayısınd a yapıla n İcr a Toplantısında , Ru s v e Amerikalı Başka n Yardımcılarını n mücadelesiyl e so n haddin e vardı . EUis'i n
muhalefetine rağmen , komünis t başkanlı k divanı , onda n gizl i d e olsa ,
işini yürütmey i bildirdi . 194 8 başlarında , WFDY-IU S orta k konferans ı
Kalküta'da toplandı ; faka t toplantıda , gençh k sorunlar ı bi r taraf a bıra kılarak, Politi k meselelerl e v e Asya'dak i komünis t gençliğine , komünistlerin o günk ü politikalar ı iza h edildi .
İhtilaf yarata n konularda n bir i d e seçimlerdi . Teşkilâ t nizamnamesi ,
seçimlerin he r yı l yapılmasın ı gerektirmekteyken , yıllı k konse y toplan tısı gündemin e alınara k maddeleri n tartışmas ı sırasında , Komünistle r
mevcut İcr a Komitesini n so n derec e iy i çalıştığın ı iler i sürere k seçi m
^külfetine» girmeni n lüzumsu z olduğun u savundular . Uzu n v e hararetl i
münakaşalardan sonra , Elli s istediğin i eld e etti . Faka t b u gen e d e onu n
yenilmesine sebe p oldu ; çünk ü komünistle r yapıla n seçi m sonımda , İcr a
Komitesini ellerin e geçirerek , Ellis'l e berabe r birka ç komünis t olmaya n
üye3d mücadelelerin e azmh k olara k deva m etme k mecburiyetind e bırak tılar.
Birinci lU S yıllı k toplantısı , 194 7 Ağustosunda , politi k gerginlikle rin arttığ ı bi r zamanda , Paris't e yapıldı . (15) Yunanistan'd a i ç har p şid detlenmiş, (Amerika'nı n Türkiye'y e v e Yunanistan' a yardım ı ö n gören )
Truman Doktrin i Mar t aymd a ilâ n edilmişti . Mayı s başlarınd a Fransı z
komünistleri kabinede n ihra ç edilmişler , Hazira n aymd a is e Amerik a Dış
İşleri Bakanı , Georg e Marshall, Harwar d Üniversitesind e yaptığ ı meşhu r
konuşmasıyla Marshal l Plânın ı açıklamıştı . Ayn ı a y içind e Paris't e top lanan Dı ş İşler i Bakanlar ı konferansınd a tartışıla n plân , anlaşmazlıklar a
yol açmıştı . Ço k geçmeden komünistler Marshal l Plânını , Amerika n «em peryalizmi» n e bi r deli l olara k göstermeğ e başladılar , v e lU S Konse y
toplantısından heme n sonr a So\7yet , Doğu Avrupa , Fransı z v e İtalya n ko münist partiler i birleşerek , Komünis t Enformasyo n Bürosu'n u (Komin form'u) kurdular . Kominform'u n kurulmas ı içi n toplanaca k ola n konfe ransın ilân ı v e «ik i ayr ı blok » doktrinlerini n açıklanması , «emperyalist »
ülkelerle sava ş sırasınd a kurula n «birliği » son a erdirdi . Böylec e Dünya da, bir i A.B.D. , bir i d e Sovyetle r Birliğini n başkanlığınd a «emperyalist »
ve «barı ş sever » olara k vasıflandırıla n ik i ayr ı kamp a ayrılmı ş oldu . Buna bi r de , bu ik i kampı n birbiriyl e daim i mücadel e halind e olduğ u v e
sonunda Komünis t Bloku n gali p geleceğ i iddialar ı d a eklendi .
lUS Konse y toplantısı , lUS'u n partiza n bağların ı açıkç a ortay a koy muştu; faka t komünis t olmaya n delegeleri n çoğu , memleketlerin i gen e
de kend i teşkilâtlarını n üyeliklerin i - temkinl i olara k - deva m ettirm e
fikrini savunara k döndüler . Komünis t olmaya n taleb e teşekküller i içind e
birliği bozmam a arzus u hal â kuvvetliydi . Bu , onla n he r türl ü kırgınlık lardan kaçınarak , aradak i farklar ı çözümleme k yolunda müteaddi t çaba -
1ar sarfetmeğ e şevketti . (16) Komünis t olmayanlar m bi r çoğu , lU S y i Demir Perde'd e açıla n bi r kap ı olara k telâkk i etmekteydiler . B u kapıdan ,
objektif malûmatta n yoksu n ola n talebele r arasınd a Batı'n m demokrati k
fikirleri yayılabilirdi .
Bir tarafta n IIJ S sık ı bi r komünis t kontrol ü oltmd a girmekt e iken ,
diğer tarafta n Amerika n öğrenciler i tamamen temsil î bi r mill î taleb e teş kilâtı kurmaktaydılar . (17 ) B u Mill î Taleb e Cemiyet i 194 7 yazınd a Wis consin in Madiso n şehrind e yapıla n bi r konferansl a kuruldu . Konferans ta Pra g Kongresin e (Ağusto s 1946) katılan Amerika n Delegasyon u temsilcilerinin yaptığ ı konuşmala r sonund a Mill î Taleb e Cemiyetini n ş u
şartlarla lU S l a münasebe t kurulmasın a karâ r verildi : (1 ) lUS'ni n Anie rika'da yegân e temsilcis i Mill î Taleb e Cemiyet i olacaktı ; (2 ) Mill î Tale be Cemiyet i lUS'ni n yaptığ ı teklifler i kabu l vey a reddetmekt e serbes t
olacaktı; (3 ) İUS'ni n yayınlana n bütü n kararların a bi r azınlı k rapor u
eklenecekti; (4 ) lUS'ni n WFD Y il e hiçbi r alâkas ı olmayacaktı ; (5 ) lUS'den ayrılm a işlemler i kola y olacaktı . Şuras ı muhakkakki , eğe r lU S kabu l
etseydi, bu şartla r on u tamame n merkeziyetç i bir komünis t teşekkül ü ol îhaktan kurtaracak , komünis t olmayanları n serbestç e tartışmaların a mü sait, komünistle r tarafında n yürütülen , bi r propagand a form u halin e ge tirecekti. 194 8 yazınd a Mill i Taleb e Cemiyetinde n bi r uzlaşm a heyet i
Prag'a gönderilecek , ve Amerik a lUS'y e üy e olmakt a deva m edecekti .
William Ellis , Milli Taleb e Cemiyetini kurmak içi n yapıla n b u konferans ta, lUS'ni n Amerikal ı Başka n Yardımcıs ı olarak yerin i dah a d a kuvvet lendirmişti.
Ne varki , hadisele r b u plânlar ı bozdu . 194 8 Şubatınd a komünistle r
bir hükünie t darbesiyl e Çekoslovakya'd a iktidar ı v e Çe k Mill i Taleb e
Teşkilâtını d a el e geçirdiler . Bütü n yetkile r «faaliye t komiteleri » n e ve rildi V e Sağcı öğrenciler azledildi . Komünis t olmaya n öğrenciler , darbey i
müteakip, Prag'd a Reis i Cumhu r Köşk ü önünd e bi r kütl e yürüyüş ü ya parak, parlamente r hükümeti n muhafazasın ı istediler . Komünistleri n em rindeki poli s kuvvetleri, öğrenc i liderlerini tevki f etti . lU S Sekreterhği ,
William EUis'i n Çekoslova k talebe teşkilatını n el e geçirilmesin i v e tale be liderlerini n tevkifini , lUS'ni n ser t bi r lisanl a protest o etmes i isteği M
reddedince, İcr a Komitesindek i geçic i Amerika n temsilciler i istif a etti .
EUis'de Mill i Taleb e Cemiyetine , henüz resm i olara k katılmamakl a bera ber, lUS'da n derha l ayrılmasın ı tavsiy e etti . MiU i Taleb e Cemiyet i Başkanı bi r deme ç vererek, lUS'l a ola n bağları feshettiğin i ilâ n etti . Bunda n
^öîira ElH s d e lUS'u n Amerikal ı Başka n Yardımcılığında n resme n istif a
etti. (18)
Çekoslovakya'da yapıla n hüküme t darbesini n bi r sonuc u olarak , Da nimarka taleb e teşkilât ı üyeliğin e so n verdi; İsve ç Taleb e Teşkilât ı lUS' den ayrıldı ; İsviçre'd e k i is e az a olmakta n va z geçti.(19 ) lUS'dek i tem -
silcisi komünis t olan , v e teşkilât m Gene l Sekreter i buluna n İngilter e
Talebe Teşkilât ı is e üyeliğin i muhafaz a etmeğ e v e faka t muhalefett e ak tif bi r ro l almağ a l^ara r verdi . (20) İngilizle r 1952'y e kada r b u teşkilât m
üyesiydiler. B u tariht e üyeliklerin e so n vermekl e beraber , 1945't e «mu habir üyelik » alma k şartıyla tekra r girdiler ; 1956'd a Macarista n olayla rmdan sonr a teşkilâtta n tamame n ayrıldılar .
WFDY v e lUS , 194 8 den, 1953't e Stahn'i n öliimün e kadaır Sovyetle rin Batıy a karş ı yürüttükler i ser t v e kin , dolu propagand a kumpanyaları nı kul-köl e olurmuşçasm a takibettiler . B u teşkilâtları n bütü n toplantı ları, Batıya , «kapitalis t istismarcılara » v e «emperyalist » lere karş ı yap tıkları nümayi ş havasm a bürünmekteydi . Bütü n yayınla r komünis t ol mayan ülkeler e karş ı e n ağır , e n kab a v e so n derec e tahrif edilmi ş fiki r
lerle mücehhe z saldırılardan ibaretti . Dünya , 194 7 yılma kada r fiil i ola rak birbirin e düşma n ik i kamp a ayrılmamı ş ols a da , b u tarihte n sonr a
yürütülen komünis t propagandası , karşılıkl ı düşmanh k hislerin i körük leyecek b u ikiliğ e yol açtı.
Merkezi, komünis t kontrol ü altınd a buluna n Prag'd a buluna n lUS ,
misafiri bulunduğ u hüküme t tarafında n desteklenmekteydi . WFD Y v e
diğer «front » teşkilâtların , (WFTU , WİDE ) merkezler i is e Paris'teydi .
Buradaki komünistle r dah a fazl a güçlüklerl e karşılaşmaktaydılar. «Front »
teşkilâtların Kor e harbiyl e ilgil i Bat ı aleyhtarlığ ı propagandaları , Fran sız hükümetini n (195 1 Ocak ayında ) onla n kovmas ı üzerine , hale n bö lünmüş vaziyett e ola n ülkenin , bölünmü ş şehr i Viyana'd a yerleştiler. (21)
Gerek WFD Y v e gereks e lUS , üy e sayıların ı arttırıp , tesirlerin i ge nişlettikten sonra , baz ı tedbirle r alm a yolun a gittiler . WFDY , 194 6 ve
1947 başlarınd a komünis t tarafta n gençli k teşkilâtını n kurulmasın a yar dım etme k üzer e Yunanistan' a temsilcile r gönderdi . (22) Nisa n v e Mayıs
aylarında Mexic o City'de , Lati n Amerika'd a WFDY , v e takibettiğ i Sov yet politikas ı içi n tarafta r toplama k üzere , bi r WFD Y konferans ı terti p
edildi. 194 8 Ağustos'unda, WFDY Amerika'nı n Bat ı Avrup a ülkeler i üze rindeki emperyalis t niyetlerin i takbi h v e Marshal l Plânm ı protest o et mek amacıyl a Varşova'd a bi r Uluslararas ı Emekç i Gençle r Konferans ı
tertibetti.
WFDY v e lUS'ni n b u sıralardak i e n manida r faaliyeti , 194 8 Şuba tında Hindistan'ı n Kalkutt a şehrind e yapıla n «Hürriye t v e İstiklâ l içi n
çarpışan Güne y Doğ u Asy a Gençli k v e Taleb e Konferansı » idi . (23) B ü
toplantının Mart , Hazira n v e Eylü l aylarınd a mill i hükümetleri n komü nistlere karş ı çıktığ ı Bursa , Malay a v e Endonezya'dak i komünis t partile rine, Moskova'da n emirle r iletilmesin i sağlaya n bi r fırsa t teşki l ettiğ i
ileri sürülmüştür . (24 ) B u mesel e üzerinde yapıla n etüdle r is e WFDY'ni n
ve lUS'ni n rollerinin , dah a a z öneml i olmamakl a birlikte , dah a değişi k
olduğunu ortay a koymuştur .
Kalkütta Konferansının , Güne y Doğ u Asy a milliyetçilerini n «kolo nici» kuvvetler e karş ı yapmakt a olduklar ı mücadeley i - Endonezya'd a
Hollanda, Çi n Hindind e Fransız , v e Malaya'd a İngilizler' e karşı - destek ler mahiyett e bi r göster i olarak , Endonezya'd a toplanmas ı gerekmektey di. Faka t WFDY'ni n 194 7 Ağusto s Pra g Toplantısında , Holland a - Endonezya anlaşmazlığ ı gö z önünde bulundurulara k b u göster i 1948' e bırakıl mış, Kalkütta'd a yapılmas ı kararlaştırılnuştı . Dah a önemlisi , Konsey ,
1947 yazmda Sovyetler Birliğinde takibedilmekte ola n politikam n umum i
bir değişikliğ e uğradığmm muhtemele n farkındaydı . Parlamente r yollar dan iktidar ı el e alm a çabalarında n v e Dünyanı n ik i hası m kamp a ayrü mış olmasın ı kabu l etmekte n va z geçilmesi , tabiidirk i Sovyetle r Birliğinin Asyadak i politikasınd a d a değişiklikler e yo l açacaktı . Şimd i mesele,
«eğer bizde n değilseniz , bize karş ı olmalısmız » fikrin e karşıydı . S.S.C.B.
bu zaman a kada r Asya'dak î belli başl ı mill i partilerl e i ş birliğ i kurma k
politikası gütmü ş v e kolonic i kuvvetler e karşı yaptığ ı tenkidler i itidall e
yürütmüştü. Faka t «ik i ayr ı kamp » doktrini n müesseseleşmesiyle , açıkç a
Sovyet taraftar ı olmayan , Asyahnülliyetç i hükümet v e partileri n S.S.C .
B.'ne karş ı olduklar ı v e «emperyalist » ülkeler safınd a ye r aldıklar ı der hal kabu l edildi .
Kalkütta Konferans ı lU S v e WFD Y temsilciler i tarafmdan tesirl i bi r
şekilde kontro l altm a almdı . Toplantıy ı tertibede n Uluslararas ı Hazırh k
Komitesi komünistleri n hakimiyet i altınd a olup , gündem i hazırlam a v e
delegeleri kabu l edi p yerleştirme işlerin i deruht e etmekteydi . Temsil edilen teşkilâtlarda n çoğ u komünis t eğiliml i olmakla beraber, büyü k bi r kıs ım komünistler e pe k fazl a sempat i beslemekteydi . Yeni komünis t deyimi
olan «ik i ayr ı kamp » b u gruplar ı hızl a birbirinde n ayırdı , v e baz ı dele gasyonların toplantıy ı terketmelerin e sebe p oldu. Bun a rağme n konferan s
devam ett i v e 1928-193 5 devresinin «Altta n Birleşi k Cephe » prensibin i
andıran bi r tavı r takındı . Amaç , Güne y Doğ u Asya'dak i sömürgecili k
aleyhtarı gençli k hareketlerini bunları n üy e v e yöneticilerin i komünizme
kazandırarak WFD Y v e lUS'ni n hakimiyetin e sokmaktı .
Bu arad a lU S içindede , komünist olmaya n öğrencileri n Çekoslovak ya'daki darbey i gösterdikler i tepkini n yarattığ ı tahrib i azaltma k içi n bi r
takım çabala r sarfetmekteydi . 194 » yazınd a yapıla n muta d konse y top lantısında Batıy a yöneltile n tenkidle r ço k şiddetliydi . (25) Konsey , Sek reterliğin Şuba t ayınd a komünis t olmaya n Çe k talebelerini n tutuklanma sını protest o etmey i re d kararın ı destekledi . Çekoslovakya'd a meydan a
gelen hadisele r üzerin e vuk u bula n teşkilâtta n ayrılm a olayları , taleb e
birliğine karşı işlene n geric i hareketle r olara k suçlandı . Yalnız , artı k
işlenen geric i hareketle r olara k suçlandı . Yalnız , artı k «birlik » kelime si sihrin i kaybetmekteydi . Willia m Ellis , istif a mektubund a ÎUS'ni n i ç
yüzünü herkesi n gözler i önün e sermi ş olduğundan , Konse y toplantısmda
çok ağı r ithamlara muhata b oldu .
Bütün b u çabalar a rağmen , lU S içindek i muhalefe t tamame n yo k
olmaımştı. İngili z Milli Taleb e Birliği v e dah a bi r ka ç Bat ı Taleb e Teşkilâtları üyeliklerin i muhafaz a ederek , organizasyo n içind e komünis t ol mayan tara f m etkisin i genişletmeğ e teşebbü s ettiler . 194 8 Konse y top lantısında, ü ç hizi p hal â mevcutt u - Ru s delegasyonu . Komünist Blok' a
dahil ülkele r heyetlerin i kontrol ü altmd a bulunduruyor ; komünistlerde n
meydana gele n Hin t heyeti , kolon i delegelerini kontro l ediyor ; ve İngiliz
delegasyonu is e birbirlerin e dah a a z bağl ı olan , Komünis t olmaya n blokl un önderliğin i yapıyordu . (26) Azınlıkl a ola n Bat ı Blok'unu n elindek i yegâne silâh , komünistlerin , gerçe k bir birli k tablos u çizebilm e arzularıydı.
Bu, azmlığm , komünistleri n o y birliğ i il e kabu l edilmesin i istedikler i
Esas Karar' a karş ı durabilmelerin i sağladı . Komünistleri n b u birliğ i eld e
etmek içi n ba ş vurduklar ı yo l ilg i çekicidir . Çekoslovakya'daki hüküme t
darbesi sırasmd a Sekreterliği n gayret i il e buluna n uzlaştınc ı kara r tasa rısı o y birliğ i il e kabu l edildi . Kara r tasarısını n bi r kısm ı şöyleydi :
Bazı Konse y üyelerinin Çekoslovakya'dak i son olayla r sırasında îcra
Sekreterliğinin yersiz v e tarafgiran e davrandığ ı fikrînde oldukları m
biliyor v e bun u protest o ediyoruz. Kaldı ki ^ Konseyin çoğunluğ u îcra Sekreterliğin i tasvi p etmektedir . (27)
Bu şekild e ifade edilmi ş olan bu kara r tasarısını n o y birliği ile kabul edil mesi, dizginleri n tamame n komünistle r elin e geçmes i deme k oluyordu ;
çünkü, azmlığ m görüşün e rağmen , çoğunluğu n fikr i geni ş bi r tasvi p gör mekteydi. Ayn ı teknik , Esa s Kara r içi n oy birliği sağlama k üzer e d e kul lanıldı. B u d a muhalefettek i komünis t olmaya n azmlığm , lUS'ni n parti zan politikaların ı tasvi p ede r görünmesin e sebe p oldu.
«Birlik» gen e e n öneml i davalarında n bir i olmakl a beraber , «bîrMk »
öğrenci hareketlerini , lU S vasıtasıyl a komünis t monopolisin e almak ola rak anlaşılmaktaydı . lU S başkanlığı , küçü k fedakârlıkla r yapmağ a raziy di; faka t politikasınd a kökl ü bi r değişikli k yapacaklarm a dai r e n ufa k
bir deli l yoktu . 194 9 yazınd a Sofya'd a yapıla n konse y toplantısında ingi lizler v e diğe r baz ı delegeler , Bat ı ülkelerdek i hadis e v e şartlar m aşikâ r
bir şekild e tahri f edilmesin i v e komünistle r tarafında n savunula n dava ları desteklemey i reddettiler . Komünistler , bölünmey a önleme k amacıyla
saldırılarını bira z yavaşlatara k «uzlaştırıcı » bir Esa s Kara r tekli f ettiler .
Karar tasarısına , okuyanı n arz u ettiğ i taraf a çekebileceği , «baz ı ülkelerde
savaş hazırlıklar ı v e savaş a yo l açabilece k dolayl ı tahrik hareketler i art maktadır» (28) şeklind e bi r cüml e eklendi. Mamafih, dah a sonralar ı Amerikah bi r senatörü n yaptığı bi r konuşma , b u yoldak i tahrikler e «muhte şem bi r örnek » (29) olara k gösterildi .
Yugoslavlar, Sofya'd a yapıla n lU S Konsey i sırasınd a henü z teşkilât -
tan ayrılmı ş değillerdi , v e lU S Başka n Yardımcılarında n bir i d e Yugos lavdı.(30) Faka t be ş kişili k bi r Yugosla v Heyet i Konse y toplantısına ka r
tılmak üzer e Sofya'y a geldiklerind e derha l tevki f edildile r v e bi r müd det sonrad a memlekette n atıldılar . Batıl ı delegeler , lUS'ni n Çe k Başkan ı
Grohman'a müracaatt a bulundulars a d a hi ç bir sonu ç alamadılar. He r ne kadar Batıl ı delegele r Yugoslavlar'l a ta m bi r mutabaka t halind e bulun muyorlarsa da , teşkilât ı partiza n komünis t çatışmalar ı için e terketmeme k
gayesiyle demokrati k nizam ı korumağ a gayre t ediyorlardı . Mesele , Kon sey toplantısını n Yükse k İdar e Kurul u ola n Yöneti m Komitesind e d e
tartışma konus u yapılarak , dah a sonr a gene l meclist e görüldüysede , lU S
Başkanlık Divanı , Sovye t Komünis t Pârtisi'n e karşı bi r kara r almakta n
kaçmdığmdan bütü n gayretle r boş a gitti .
1950 yıl ı Şubat'md a Londra'd a yapıla n İcr a Komites i toplantıs ı Yu goslav Öğrenc i Teşkilâtın ı yargılaya n bi r mahkem e halin i aldı . (31) Ço ğunluğun Yugoslavlar a yönelttiğ i ithamla r arasın a «demokrat » (yan i
Stalinci) öğrencileri n takibat a uğratılmalar ı d a vardı . Yugosla v temsilci sinin sorgus u sırasınd a yapıla n tartışmanı n teno r sesin i aşağıy a aldığı mız parçad a görmek mümkündür :
BEHLİN-GUEE (İtalya , KomiiBÎst) : Yugoslavya'da 400 0 öğrencinin
hapiste bulunduğ u doğrumudur ?
BUCEVİC (Yugoslavy a temsilcisi) : Bu haya l malısuî ü bi r şeydir .
GROHMAN (ÎU S Başkanı) : Anladığım a gör e ceva p verme k istemi yorsunuz,
JENKINS (ingili z NUS temsilcisi) : Bucevi c ceva p verdi v e bu iddi amn haya l mahsul ü olduğun u söyledi .
ÜSCAEATE (ispany a - Komünist) : Usul hakkınd a bi r husus a deği neceğimi; anladığımız a göre , Yugosla v sorguy a çekilmektedir , Jen kins sor u v e cevaplarl a müdahalelerd e bulunurs a b u i ş zorlaşa caktır, (32)
Yugoslavlarm «suçları » Kominform'u n ithamların a karşı kendilerin i ale nen savunmalar ı v e ÎU S dışınd a bi r milletleraras ı konferan s toplayara k
«milletlerarası taleb e hareketin i bölmeğe » teşebbü s etmeleriydi . İcr a Komitesi, İngilizleri n muhalefetin e rağmen , Yugoslavia n teşkilâtta n atma ğa kara r verd i v e bunu n üzerin e İngiU z NUS's i gelece k konse y toplantı sma kadar , üyelikte n çekildi . İngilizler , Yugoslavlar m yapmış olduklar ı
şeyleri yaptıklarını , bun a rağme n onla r gib i şiddetli hücumlar a maru z ka larak kovulmadıkların ı v e zaten b u davranışlariyle , Stali n v e Sovye t Komünist Partisin e zara r vermemi ş oldukların ı iler i sürmekteydiler . Dah a
sonra. Ağusto s 1950 de toplanaca k ola n ikinc i ÎU S kongresinde n kıs a bi r
zaman önc e Prag'd a toplana n Konse y İcr a Komitesini n Yugoslavia n ih raç kararını , üy e teşkilâtları n kendileriyl e ilgil i hususla r görüşülürke n
hazır bulunmaların ı gerektire n an a tüzüğ ü ihlâ l edere k tasdi k etti .
Komünist fron t teşkilâtları , kongrelerind e ade t olduğ u üzere , lU S
kongresi meseleler i görüşe n bi r mecliste n ço k bir kütl e toplantıs ı v e gös terisi halind e cereya n etti . (33) B u kongrey e 108 4 deleg e ve «gözlemci »
katılmaktaydı. Ayrıca , müzakerele r meseleleri n görüşülmesin i imkânsı z
kılacak kada r büyü k bi r salond a yapılmaktaydı . Komünistler , kongrey i
büyük bi r hünerl e planlamışlardı . Ru s v e Doğ u Avrup a delegeleri , genellikle ger i durmakta . Bat ı ülkelerin e karşi ; hücumlar ı sömürg e ülkelerde n
gelen komünis t delegele r yapmaktaydı . «Sömürgecili k meselesi » ve «barış
kampanyası» kongreni n e n öneml i ik i meselesin i teşki l etmekteydi . B u
konularda, komünistleri n tutumunda n ayrıla n herkes , heme n «samimiyetsizlikle» suçlanmaktaydı . Komünis t olmay a delegeler , öyl e bi r durum a
sokulmuşlardı ki , lUS'ni n sömürgeciliğ e karşı vey a barı ş y ö B Ü n d e giriş tiği kampanyalar ı desteklememe k sömürgeciliğ e taraftar olma k v e barış a
karşı çıkmıa k anlammj a gelmekteydi .
Komünistler delegeleri n hislerin i belirl i bi r yön e sevketme k içi n dra matik sahnele r yarattılar . Uzu n v e fırtınal ı gösterile r sonunda . Ko r ede
Amerikan «saldırısı » tenkidler e uğrayarak , toplantıy a katıla n üniformal ı
Mr ka ç subayda n müteşekki l Kuze y Kor e «delegasyonu » alkışlandı . Gü rültü yarata n hadiselerde n bir i de , İngilizleri n Malaya'd a «demokratik »
unsurlara bask ı yaptığ ı yolundak i iddiala r üzerin e patla k verdi . Aijneri kalılarm lUS'ni n amacın ı destekledikleri , v e faka t lUS'ni n bı ı amaçlar a
varmak içi n kullandığ ı vasıtalar ı tasvi p etmedikler i yolundak i görüşleri nin mantık i izah ı d a hiçbi r sonu ç vermedi . İngilizlerin , realiteler i dil e
getiren, Batılıları n sava ş çığırtkanlığ ı yaptığ ı yolundak i komünis t iddi alarını reddederek , Sovye t görüşünü n i ç yüzün ü ortay a koya n takrirleri nin okunması , ıslı k v e yuh a sesleriyl e devaml ı surett e kesildi . Toplantı da, komünis t olmaya n taleb e teşkilâtlar ı tarafında n temsi l edile n İngil tere v e diğe r memleketlerdek i komünis t grupların ı temsile n gele n «göz lemci» heyetle r d e b u olaylar a faa l olara k katıldılar . B u «gözlemciler» ,
komünist olmaya n konuşmacıla r tarafında n söylenenler i protest o etme k
amacıyla memleketlerini n «demokratik » öğrencileri adın a sö z bile aldılar .
Prag Kongresinde , komünis t olmayanla r kendilerin e yöneltile n b u
kitle saldırıların a rağmen , teşkilâtta n hal â ihraç edilnıemişlerdi , vo i artık
anlamını kaybetmi ş olmakl a beraber , birli k masal ı hal â deva m etmek Aslında, 1948 , den sonr a komünis t olmaya n unsurları n çoğu , WFD Y
ve lUS'y i terketmi ş v e kend i uluslararas ı gençli k v e taleb e teşkilâtların ı
kurmuşlardı. (34) Çekoslovakya'dak i hüküme t darbesin i müteakip , ÎIJS' den ayrılanlar a ilâveten , 195 2 ilkbarahmda , Norveç , İngiliz , Belçika ^
Fransız, Kanada , Avustralya , Brezilya , Danimark a v e İsko ç Mill i Taleb e
Teşkilâtları d a b u organizasyon u terketti . Soğu k harp ilerletip, ; komünistlerin maksatlar ı s u yüzün e çıkınca , sava ş sonrasını n ümi t ışığ ı v e birli k
arzusu hızla söndü . Bi r zamanlar birlik fikrin e idealistç e v e faka t politi k
bakımdan büyük bir saflıkla kendilerin i kaptıranlar , bir süre sonr a savaş
sonrası devrinin realitelerin i dah a açık bir şekilde anladılar . Fakat komünistler b u sür e zarfında , uluslararas ı gençli k v e taleb e birliğ i kurm a çabalarım yönetir durum a gelmişlerdi bil e WFD Y v e lUS'nin gittikç e arta n
taraf tutuc u karakterleri , Çekoslovaky a hadiseleri v e Yugoslavya'nı n te§ ~
kilâttan ihra ç edilmesi , haya l kırıklığın ı so n haddin e vardırdı.
1949 Ağustosımd a Brüksel'de toplana n bi r konferansla , komünis t ol mayan çeşitl i ülkelerd e gönüll ü i ş birliğ i faaliyetlerin i beraberc e yürüt mek üzer e (WAY ) Düny a Gençlik Meclisi kuruldu . Teşkilâ t o zamandan
beri, bilhass a Asy a v e Afrika'da , bir hayl i genişlemiştir . Bugü n d e dünyadaki e n geni ş uluslararası gençli k teşkilâtıdır . Düny a gençliğini n raha t
ve refahı m temi n içi n çalışa n b u uluslararası teşkilât , Düny a İzcilik Komitesi, Uluslararas ı Sosyalis t Gençli k Birliği , Uluslararas ı Gen ç Hıristi yan Demokratla r Birliği , Uluslararas ı Gençli h Yurtla r Federasyonu , Kızılhaç Gençli k Teşkilâtı , Gen ç Erkekle r Hıristiya n Cemiyetler i Düny a
Birliği, v e Düny a Gen ç Kızla r Rehbe r v e İzc i Derneğ i gib i belirl i saha larda faaliyet göstermi ş uluslararas ı gençli k gruplarıyl a işbirliğ i yapmaktadır.
lUS'de hâl â üy e olup , komünis t olmaya n azınlı k içind e buluna n öğrenci gruplar ı temsilcileriyle , lUS'de n ayrıla n taleb e teşkilâtları , lUS 'ye
karşı kırgınlıkların ı dertleşere k hafifletme k v e belirl i bi r yo l takibetmek
için görü ş birhğin e varma k üzere 194 9 Aralık ayınd a Londra'd a toplandılar. Toplantıd a şu şikâyetle r vak i oldu:
1. lU S siyas i meseleler e gerektiğinde n dah a ço k öne m vermektedir.
2. İfü S siyasî tahlillerind e tara f tutmaktadır.
3. Talebeler e yardı m faaliyetleri başansızdir .
4. Bi r ço k imkânlar sık sı k siyas i maksatla r içi n kullanılmaktadır.
5. Gittikç e temsil i olm a niteliğin i kaybetmektedir .
6. An a tüzük sık sı k ihlâl edilmektedir .
7. Öneml i meseleler konse y haricind e halledilmektedir .
8. Hertürl ü muhalefete karş ı uzlaşma z bir tavı r takımimaktadır.
9. Azınlıkla r ihmal edilmektedir. (35)
Bir sen e sonra , 195 0 Aralığında, yirmibi r mill i taleb e birliği , Stock holm'de toplanara k (JSC ) Uluslararas ı Taleb e Konferansın ı kurdular .
Mamafih bu , kurucular ı tarafında n daim i bi r uluslararas ı taleb e teşki lâtı olara k düşünülmemişti . Komünis t olmaya n taleb e teşkilâtları , 195 2
yazında Edinburgh'da yapılan konferansta , ÎSC'ni n daimi bir teşkilât ya pılmasına kara r vererek, Merkez i Hollanda'nın Leide n şehrind e ola n bi r
Koordinasyon Sekreterliği (COSEC ) ihda s ettiler .
Bu gelişmeler, 195 1 ve 195 2 yıllarında lUS'ni n yönettiği «birli k kampanyaları» nm, otomati k olarak muvaffakiye^sizliğe uğrattı . Nitekim , 1950
yazında Bükreş't e sahney e kona n «birli k toplantısı»n a komünis t olmayan
talebe teşkilâtlarında n yalnı z bir tanesi katıldı . 1951 de yapılan lUS Konsey toplantısına 6 1 ülke temsilcisi katılmışken , bir yıl sonr a bu sayı 4 7 ye
düşmüştü.
Böylece, 194 5 - 195 3 yılları arasındak i devrece , komünistler , başlangıçta uluslararas ı gençli k v e taleb e işbirliğin i gerçekleştirme k üzer e kurulan teşkilâtlar ı ellerin e geçirmeğ e muvaffa k olmuşlardı . Faka t heme n
akabinde, WFD Y v e lUiS'ni n hızl a arta n partiza n tutumlar ı yüzünden ,
komünist olmaya n gençli k teşekküller i b u teşkilâtlar a yabâncılaştılar .
1953 te , b u ik i ayr ı grubu n dünya gençliğ i sorunlar ı üzerind e sö z sahibi
olma iddialar ı tamame n hayal oldu . Ancak , ayn ı yı l Stalin'i n ölümüyle ^
komünistlerin öncede n benimsedikler i kat ı tutumd a bi r yumuşam a belirdi, v e WFD Y il e lUS'y i durum a uğramaktan kurtarma k ve komünis t
sızmasında iş e yara r vasıtalar halin e getirebilme k içi n gençli k v e öğren cilere karş ı yeni bi r politika taki p edilme^^
KI s I M 4
KHÎlUSHCHEV DEVRİND E GENÇLİK VE
TALEBE FEONT.TEŞKÎLÂTLAE I
(1953 - 1964 )
1953 Mart'md a Stalin'i n ölümünde n sonra , bütü n komünis t fron t teş kilâtlarırim gene l takdiklerind e tedrice n meydan a gele n değişiklik , Dün ya Demokrati k Gençli k Federasyonu'nd a (WFDY ) v e Uluslararas ı Tale be Birliği'nd e (lUS ) d e görüldü . Stalin'i n so n senelerd e takibettiğ i dı ş
politika, Sovyetle r Birliğini n tamame n yalnı z kalmasın a sebe p olmuştu .
Yeni Sovye t Liderler i b u yalnızlıkta n kurtulma k içi n baz ı tedbirle r alm a
yoluna gittiler . Khruschchev'i n iktidar a gelmesiyle , Düny a problemleri ne değişi k bi r yaklaşm a benimsendi . (1) Stalin'i n bell i başl ı takdikler i
olan şidde t v e kuvve t tehdid i - hi ç değils e Sovye t etk i ala m dışınd a fay dasız v e tehlikel i görülere k reddedildi . Khruschchev , Sovye t dı ş politika sını - gelişmekt e ola n Asya , Afrika v e Lati n Amerik a ülkelerinde-sadec e
değiştirmekle kalmayıp , amacın a ulaşma k içi n şiddette n ziyad e politik ,
ekonomik v e kültüre l vasıtalarda n faydalandı . Değişe n b u şartla r karşı sında fron t teşkilâtlar ı da , yalnızlıkta n kurtulma k için , esk i partiza n ka rakterlerinden sıyrılarak , yen i kalıplar a girdiler . Böylece , sövü p sayma nın v e husumeti n yerini , itida l v e mantik i bi r görünü z aldı .
YENİ YAKLAŞMALA R
Yeni hareke t hattın ı il k benimseye n v e bund a e n fazl a muvaffakiye t
gösteren lU S oldu . WFD Y b u çabalard a arkad a kalmı ş v e lUS'u n b u ba şarısına ulaşamamıştı . Komünis t gençli k v e taleb e faaliyetlerindek i yu muşamasın il k belirtiler i 195 3 t e Varşova'd a toplana n lU S kongresind e
görüldü. îngiH z Mill i Taleb e Birliğini n d e katıldığ ı b u toplantıda . Batıy a
karşı, mutad , şidde t gösterilerinde n ese r kalmamıştı . (2) Esa s karar , mü nakaşalı mahiyetin e rağme n oldukç a yumuşa k v e renksizdi . Kabu l etme mekle beraber , toplantıy a Yugoslavlard a dave t edilmişlerdi .
Toplantıda, lUS'ni n açıkta n açığ a yaptığ ı komünis t destekleyiciliği nin muhteme l taraftarlar ı kaçırdığ ı kabu l edildi . Tesbi t edile n progra m
ve politikanı n tatbik i sırasında , istene n itaa t v e sık ı disiplin , muayye n iş -
îerin yürütülmesind e v e baz ı husus i meseleleri n hallind e işbirliğ i yapma ğa hazı r olan , ve fakat komünis t disiplin i için e girmeğe rıza göstermeyen ,
komünist olmaya n temsilciler i ürkütüyordu . Anlaşmazlıklar a sebe p ola n
bir diğe r unsu r d a çoğ u ke z kend i mill i taleb e teşkilatlarıyl a anlaşmazlı k
halinde olan , komünis t eğilimli , bell i bi r grub u temsi l etmekte n uzak ,
küçük faka t talıri k edic i bi r toplulu k meydan a getire n lU S üyeleriydi .
lUS, ço k dah a manida r mil H taleb e teşekküllerini n i ş birliğin i sağlama k
•Ömidiyle, b u neyi n nes i olduğ u belirsi z grub u gözde n çıkarmağ a karar ,
verdi. (3) v e birka ç sen e içind e temsil i olmaya n bütü n heyetler i bünye sinden temizleyerek , üyeli k şartlarını , he r heyeti n arz u ettiğ i işl e meş gul olmasın ı sağlama k içi n tamame n değiştirdi .
1956 Ağusto s v e Eylü l aylarında , Prag'd a toplana n Dördünc ü lU S
Kongresi, an a tüzükte tekra r değişiklikle r yaparak , on u komünis t olma yanların dah a kolaylıkl a kabu l edecekler i bi r hal e getirdi . (4) lU S il e sı kı münasebetle r kura n teşkilâtlara , bi r mikta r muhtariye t tanıma k üze re, sık ı merkez i kontro l bira z gevşetildi . B u edbirle r Büyü k devletlerde n
biri tarafında n daim i kontrol e tab i tutula n bi r teşkilâtl a sık ı bağla r kur ma arzus u duymayaca k ola n bağımsızlıkların ı yen i eld e emi ş Asya , Af rika, Ort a Doğ u v e Lati n Amerik a ülkelerin i ürkütmeme k maksadın ı d a
gütmekteydi. Am a tüzü k Yükse k Yönetim kurulunu Düny a Taleb e Mec lisinden ziyade , Uluslararası Taleb e Meclis i yapma k üzer e değiştirildi , v e
buna (lUS , talebeleri temsi l ede n öneml i bi r teşkilâttır) . (5) cümles i ek lendi. Pra g toplantısınd a alma n bi r kararla , WFDY'de n tamame n ayrıla n
teşkilât, bunda n böyl e he r ülkede n yalnı z bi r taleb e teşkilât ı temsilcisin i
daimi üy e kabu l etti .
Tadil edile n b u şartla r altında , lUS'y e giren il k teşkilât , 195 4 Nisan'mda lUS'y e muhabi r üy e olara k alma n İngili z Mill i Taleb e Birliğ i idi^
1956'ya kada r lUS'y e birka ç muhabi r üy e dah a alındı . lU S d a Avrupa ,
Asya, Ort a Doğu , v e Lati n Amerika'dak i bi r ço k ülkelere heye t v e temsilciler göndermeğ e (6) v e böylec e gelişmekt e ola n v e bağımsızlıkları m yeni
elde ede n ülkelerde n taraftarla r toplama k yolund a I9 C (Ulusla r Aras ı
Talebe Konferansı ) il e rekabe t etmeğ e başladı .
lUS'nin tecri d durumda n kurtulma k içi n gösterdiğ i gayretle r pe k
başarılı olmadı . Şimdik i v e esk i sömürg e ülkelerdek i mill i hareketler e
karşı eskide n takmnıı ş olduğ u hasman e tavı r şimd i işbirliğin i güçleştire n
bir enge l teşki l etmekteydi . Ayrıca , 195 6 sonbaharındak i Maca r ihtilâl i
de komünis t fron t teşkilâtlarını n itibarın ı büyü k çapt a zedelemişi . İngi liz, Fransı z v e Bat ı «emperyalizmi » Süveyş' i istilay a kalktığ ı zaman , ko münistlerin Mısır' ı desteklemi ş olmalar ı bun u bi r mikta r telaf i etmişti ,
ama, durumd a büyü k bi r değişm e yoktu.
Daha 195 6 yıl ı gelmeden , bağımsızlığın a yen i kavuşmuş , emperya lizm aleyhtar ı devletler , lU S içi n üy e sayısın ı v e tesirin i arttırabileceğ i
verimli bi r ala n teşki l etmekteydi . Sömürg e aleyhtar ı bildirilerin i «üçün cü dünya»dak i e n radika l öğrenciler e yönelte n lUS , ISC'y e saldırmakt a
ve sömürg e aleyhtarlığmd a samimiyetsizlikl e suçlamaktaydı .
Ne varki , lUS'ni n genişleye n etkis i 196 0 yılma kada r az a sayısmd a
bir değişikh k yapmadı . lUS'ni n o yı l blo k dış ı ülkelerdek i mill i taleb e
teşkilâtlarından anca k o n üyes i bulunmaktaydı . 196 1 Kasun'm a doğru ,
bu say ı birde n yirmibeş e çıktı . (7) Bun a sebep , şüphesiz ki , Lati n Ameri ka öğrenciler i arasmd a gelişe n Castr o taraftarlığ ı v e komünis t olmaya n
diğer ülkele r öğrenciler i arasınd a gittikç e artmakt a ola n radika l fikir lerdi. Gere k lUS ve gerekse WFDY , hi ç bir blok' a bağlı olmayan ülkeler deki öğrenc i v e gençli k gruplarının , hakik i tarafsızlığı n he m Doğ u v e
hem d e Bat ı il e ba ğ kurmu ş teşkilâtlarını n hepsin e birde n verdiğ i iddi a
edilen v e böylec e komünis t gruplarl a demokra t hasımlarm m arasındak i
rekabeti dah a d a kızıştıra n «ik i ayr ı blok » teorisin i benimsemelerinde n
büyük faydala r sağladılar .
ISC v e lU S arasınd a uluslararas ı taleb e hareketini n liderliğ i konu- ,
sunda ortay a çıka n mücadele , lUS'ni n artı k sadec e uluslararas ı bi r öğ renci teşkilât ı olmadığ ı hakikatini ortay a koymaktaydı . Böylece , lU S cihanşümul bi r teşkilâ t olm a iddiasında n va z geçt i v e gittikç e öneml i bi r
mevkiye yüksele n tarafsı z ülkelerdek i etkisin i arttırarak , raki p teşkilâ t
olma yolun u tuttu . «Birhk » içi n mücadel e sloganıd a tamame n terkedil miş değüdi , b u yüzde n bütü n taleb e teşkilâtlarını n lUS'y e üy e olmalar ı
gerektiği yolund a ser t taleplerd e bulunulmayara k ISC'y e karşı maku l bi r
hareket tarz ı benimsendi . Nası l Sovye t hükümet i dah a a z saldırga n bi r
dış poHtik a takibediyorsa , komünis t fron t teşkilâtla n d a komünis t olma yan karş ı blokl a ola n münasebetlerin i yumuşatma k üzer e öyl e tedbirle r
almaktaydı.
1954 başınd a İstanbul'd a yapıla n Dördünc ü Uluslararas ı Taleb e Kon feransına, işbirliğ i yapma k isteyenler e karş ı iy i niye t gösterme k üzer e
lUS'den d e bi r temsild i gönderilmişti . (8) Temsilci , birlik fikriyle , lU S il e
anlaşmaya varma k isteye n delegele r arasmd a kuli s faaliyetlerind e bu lundu. 195 4 Ağustos aymda, İngiliz . İsko ç v e Kanad a mill i taleb e örgüt lerinin gözlemcile r gönderdiğ i yıllı k Dördünc ü lU S Konse y toplantıs ı
Moskova'da yapıldı . Konsey , yen i politikanı n izlenmesind e gösterilece k
faaliyetleri ş u şekild e sıralamaktaydı :
1. İU S Başkanlığı , (öğrencileri n uluslararas ı işbirhği ) nin mevzuba his olduğ u he r toplantıy a gözlemc i gönderecektir .
2. Bütü n taleb e teşkilâtlarını n işbirliğ i v e beraberliğin i gerçekleş tirmeğe ço k büyük öne m veren Düny a Taleb e Hıristiyan Federas yonu, Düny a Musev i Taleb e Birliği , Birleşmi ş MiUetle r Uluslar arası Taleb e Hareketi , v e Komünis t olmaya n diğe r taleb e teşM -
lâtlarıyla işbirliğin i arttıraca k v e mümkü n olurs a devaml ı müna sebetler tesi s edecektir .
3, İcr a Komites i henü z lUS'y e üy e olmaya n mill i taleb e teşkilatla rıyla lUS'ni n menfaatlerin i gözete n anlaşmalar a ulaşma k üzer e
çalışmalarına deva m edecektir . (9)
lUS, Moskov a Konferansında n İcr a Komitesini n ş u ik i sahad a işbir liğini gerçekleştirme k içi n çalışmalard a bulunmas ı istendi : Bunla r lUS' nin komünis t olmaya n ülkelerl e münasebetlerin i geliştirme k üzer e katıl mak istediğ i taleb e spo r faaliyetleriyle , taleb e yardı m kampanyalarıy dı. (10) Komünis t olmaya n ülkeler , lUS'ni n komünis t baskıs ı altınd a ol duğunun farkın a varınca , 194 8 d e Uluslararas ı taleb e spo r faaliyetlerin i
yürütmek üzer e Uluslararas ı Üniversit e Spo r Federasyonun u (FUSU )
kurdular. Komünis t taleb e spo r faaliyetler i is e lUS'ni n Bede n Eğitim i v e
Spor tarafmda n yönetilmekteydi . B u daire , he r sen e «Düny a Üniversite ler Ya z Oyunları » terti p etmekteysede , b u faaliyetlerd e bütü n Düny a
üniversite gençliğ i temsi l edilmediğinden . lU S taleb e spo r faaliyetlerin i
yeniden birleştirere k FlSU'y a nüfu z etme k v e Birleşi k Cephe'y i tekra r
kurma ümidin e düştü . 195 4 yazınd a yapılaca k oyunlar , FIS U il e anlaş maya varm a emelleriyl e ertelendi .
FISU, 195 3 Ağustosund a spo r faaliyetlerini n beraberc e jrürütmey i
kabul ettiys e d e anlaşmay a koyduğ u maddelerl e lUS'ni n etk i alanın ı ge nişletmesine man i oldu . Spo r faaliyetlerin e iştira k edecekler , çeşitli mill i
Olimpiyad Komitelerini n kararıyl a seçileceklerdi ; bu d a komünis t olma yan ülkelerd e yapılaca k hazırlıkla r sırasınd a komünistleri n etk i sahas ı
yaratma çabaların ı ortada n kaldırmaktaydı . lUS'ni n oyunlar a ik i grubun da eşi t olara k katılmas ı - bütü n lU S v e FIS U üyeleriyl e bu teşkilâtla r dı şındaki organizasyonları n hepsini n dave t edilmes i - taleb i FIS U tarafın dan reddedildi . Bun a karşılı k lUS'd e FlSU'nu n teklifine , komünis t Çi n
ve Doğ u Almany a dışarıd a bırakıldıklar ı içi n reddetti , faka t FIS U il e or tak faaliyetle r tertiplem e gayretlerin i deva m etti . (11)
Nihayet İtalyan , Fransı z v e Yugosla v spo r teşkilâtlarmı n yardım ı il e
varılan anlaşm a sonund a 195 9 Enternasyona l Üniversit e Oyunları , İtal ya'nın himayesinde , Roma'd a yapıldı . Bu tariht e Doğ u Avrupa'nı n komü nist ülkelerindek i taleb e teşkilâtlar ı FlSU'nu n şartların ı kabu l edere k
Federasyona katılmı ş bulunuyorlardı . (12) Bunda n sonr a Düny a Üniver siteler aras ı spo r müsabakalar ı 196 1 de Bulgarista n da , 196 3 te Brezilya' da olma k üzer e ik i yıld a bi r yapılmıştır .
lUS'yi ilgilendire n diğe r bi r faaliye t sahasınd a taleb e yardı m işleriy di. lUS , b u çeşit faaliyetler i Öğrenc i ihtiya ç v e Refa h Daires i v e «muh tar» bi r taleb e yardı m teşkilât ı ola n Uluslararas ı Öğrenc i Yardım Teşkilâtı (ISR ) tarafında n yürütmekteydi ; faka t 195 4 te dör t yılda n ber i faa -
liyet göstere n v e siyasetl e hi ç bi r ilgis i olmayan , Düny a Üniversitele r
Hizmet Teşkilât ı (WUS ) ile işbirliğ i kurma k istedi .
Dünya Üniversitele r Hizme t Teşkilât ı (WUS) , 195 0 d e kurulurken ,
lUS'a d a ü ç üyeli k verilmişti . İüS'ni n sermayeda r bi r teşekkü l olmas ı
için he r sen e yen i bi r davetiy e gönderilerek , 195 3 te öğrenc i yardım fa aliyetini yürütebilmes i içi n WU S tarafında n 250 0 dolarlı k bi r fo n ayrıl mıştı.
Ne va r ki , 195 3 te n sonr a komünis t taktikler i değiştirilincey e kada r
lUS b u teşkilâtı n dışınd a kalmay ı v e kend i yardı m kurumlar ı vasıtasıyl a
Dünya Üniversitele r Hizme t Teşkilâtın a üy e olmaya n Doğ u Avrupa , Çin,
ve diğe r ülkelerd e faaliye t göstermey i tercih etti .
Politikasını değiştire n İUS , 195 4 yılınd a WUS'ni n Gene l MecMsini n
davetini kabu l ederek, o yı l Orford'd a toplanaca k WU S Genel Meclisine
üç temsilc i il e iştira k etti . Toplantıda . lUS , ISR'y e bir çağı n d a buluna r
rak, ik i uluslararas ı yardı m teşkilâtını n (WUS-ISR ) hang i şartla r altın da işbirhğ i yapabileceklerin i tartışmaların ı sağladı . (15)
WUS, lUS'ni n hareketlerin i genellikl e iyi karşılamakl a beraber , lUS '
nin kendis i il e rekabet edermişcesin e komitele r kurmasını , b u teşkilâtı n
teklifinde fazl a samim i olmadığm a kara r verdi . Gerçekten , 195 5 Mayıs' mda Cenevre'd e yapılan WU S İcra Komites i Toplantısında , lU S temsilc i
teklif edile n yerleri n lUS'ni n kabu l etmesi , onu n WUS'ni n bütü n faali yet v e politikalarını tasvi p ettiğ i manasın a gelmeyeceğin i söyledi v e böy lece lUS , taraftarı olmadığ ı WUS'nin projelerine katılmam a hakkm ı mu hafaza edere k kend i yardı m faaliyetlerin i IS R vasıtasıyl a yapmağ a de vam etti .
WUS Gene l Mecüsi , lUS'ni n terkettiğ i koltuklar ı on a tekra r tekli f
etmedi v e bundan sonr a WU S ile lUS arasındak i münasebetle r sınırl ı ola rak deva m etti . İk i teşkilâtt a birbirlerini n toplantıların a sadec e gözlem ciler göndermekl e yetindiler.
1920 lerden ber i bütü n müsbe t faaliyetler i baltalamakt a ola n bi r çok
komünist «birleşi k cephe» faaliyetlerindek i çelişmele r bir ker e dah a orta ya çıkmaktaydı . B u çelişmeleri n an a nedeni , komünistlerin , bi r yanda n
«beraberlik» v e i ş birliğ i çağırılarmd a bulunurken , diğe r tarafta n komü nist olmaya n kitl e arasınd a ideolojilerin i yaymak maksadıyla , çıkardık ları «birleşi k cephe » fikrin i uygulamağ a çalışnialarıdır . Burad a d a iste dikleri genellikl e gelişm e halinde ola n ülkelerd e komünis t lU S vasıtasıy îi taleb e yardı m faaliyetlerin i yürüterek , kendilerin e presti j v e şükra n
toplamaktı. Mamafih , İU S b u yönd e fazl a bi r i ş yapamamı ş v e ISR^ni B
faaliyetleri komünis t ülkele r içind e kalmıştı .
Uluslararası taleb e hareket i içind e «beraberlik» için açıla n gene l kampanya, diğe r sahalard a dah a hararetl e yürütülmüştür . Ashnda , lUS , Ulus
lararası Taleb e Konsey i Koordin e Sekreterliğinin (ISC-COSEC ) ik i eşit
öğrenci «Blok»'nu n mevcudiyetin i tanımasm ı istemekteydi . 195 5 Mart'm da lUS , 1956'd a «İşbirliğ i Üzerine Konferans » ad ı altmd a bi r toplant ı y a
pılmasım v e bu toplantıda : (1 ) öğrenciler e tesir ede n ekonomi k problemleri ortaklaş a çözm e yolları ; (2 ) orta k fakült e faaliyetlerini n başlatılması ;
(3) Uluslararas ı öğrenc i hareketinin, gelişmekt e ola n ülkelerdek i öğren cilere karş ı sorumluluğu ; (4 ) taleb e mübadel e problemlerini n (14 ) tartı Şılmasım istedi . Tekli f doğruda n doğruy a Uluslararas ı Taleb e Konferans ı
Koordine Sekreterliğin e gönderilerek , İUS'de n temsilcilerind e katılacağ ı
gelecek IS C toplantısmd a b u sorunları n tartışılmas ı istenmişti . B u tek nikle beraber , sı k sı k kullanıla n açı k mektu p tekniğ i il e b u toplantıy a
bütün talebeleri n katılmas ı ric a olundu . (15)
ISC, 195 5 Temmu z ayında , lUS'ni n ik i ayr ı «blok » ınefhumun u ka bul etmediğin i belirtti . (16 ) Insiyatif i lUSm n elinde n alarak , gelece k
ISC toplantısın a komünis t ülkele r dahi l bütü n taleb e teşkilâtlarm m da vet edileceğ i bildirildi.
ISC'nin b ü karar ı o y birliği ile kabu l edilmi ş değildi. ISC içinde lUS'niil uzlaşm a tekliflerin e karş ı verilece k cevaplar üzerind e fiki r ayrılıklar ı
inevcuttu. 194 5 ten ber i öğrencileri n birliğinin gerçekleştirilmes i e n önemli düşüncelerde n bir i idi . Sovyetle r Birliğini n Macaristan' a müdahales i
olayına kada r Avrupa'dak i taleb e birlikleri , ISG'ni n yakınlaşm a faaliyet lerini ciddiyetl e el e alma k lazı m geldiğin i savunmaktaydılar . B ü teşki latlar, lU S il e he r hang i bi r sahad a yakınlı k kurm a gayretlerini n yöne ticileri olmuşlardı . Bun a karşılı k Lati n Amerikalıla r lUS'y e yüzd e yü z
karşı idiler . Faka t Avrupa'dak i hissiyat , Macaristandak i Sovye t hareket İeriyle nası l menf i yön e doğr u yo l aldıysa , «Üçünc ü Saha » dak i taleb e
birliklerinin â r t â n etkiler i de , tekra r beraberliğ i gerçekleştirm e çabaları nı alevlendirdi .
Tahmin edilebileceğ i gibi, 195 5 te yapıla n lU S Konse y toplantısında ,
lüS'ye üy e olât ı taleb e teşekküllerini n gelece k IS C Kongresin e katıini a
teklifi resme n reddedildi ; bun a karşılı k mill i taleb e teşkilatlanyl a te k
tek işbirliğ i yapm a teklifler i kabu l edilerek , Fransı z taleb e teşkilatıyl a
birlikte, sadec e tarafsı z taleb e teşkilatlar ı tarafında n terti p edilece k v e
yâlnız «prati k meseleler » üzerind e durulaca k bi r «işbirliğ i konferansı»
toplantısı yapılmas ı içi n bi r tekli f ön e sürüldü . lUS , büyü k bi r açıklık la, düîıy a talebelerini n hepsin i kend i kendin e birleştiremeyeceğin i kabul ,
ederek, şöyl e diyord u :
Fikrimizce, görevler i işbirliğin i kolaylaştırma k ola n mevcu t uluslar araiSi teşkilatlarda n bir i yad a ötekini n çalışmalarıyl a yetinildiğ i tak dirde, düny a gençliğ i a r a s m d a birli k kurmam n müîmkü n olacağın a
inanmaıfe gtiniimüzd e İmkanSii z olduğ u gi H gerçekç i bir tavı r d a de ğildir. B u sebeple , yeni esaslar a gör e bir işbirliğ i konferansım n top lamnasi gerektiği m beyan'ederiz . (17 )
Burada d a ik i ayr ı «blok » esasın a gör e işbirliği sağlam a gayretler i görülmektedir. Faka t ayn ı seviyed e olduklarım kabu l edere k lUS'ni n pres tijini yükseltmeğ e hiçt e gönüll ü olmaya n IS C içindek i çoğunluk , bu yu muşak ifadel i yaklaşmay ı d a menf i bi r tutuml a karşıladı . Gelişmekt e
olan memleketlerd e öğrenciler i kazanm a mücadeles i deva m etmekteyd i
ve bu , lU S orta k hareket e rız a göstersi n vey a göstermesin , deva m ede cekti. IS C içind e çoğunlu k Komünis t Öğrenc i Teşkilatlarıyl a münasebe t
kurmak istemedikler i gibi , Komünistlerl e d e mill i vey a mahall i seviyed e
bir işbirliğ i yapmayıd a reddediyorlardı .
«Birlik» gayretlerind e lUS'de n dah a a z faa l ola n WFDY , 195 5 Temmuz'unda Cenevre'd e yapıla n Hüküme t Başkanları toplantısında n heme n
sonra, Cenevredek i atmosferde n faydalanarak , diğe r «front » teşkilatla rın işbirliğ i çağırışın a katıldı . WFD Y Sekreterliği , b u teşkilatı n onunc u
kuruluş yıldönüm ü münasebetiyl e Cenevre'dek i uluslararas ı gerginlikle ri giderm e havasında sempat i bil e uyandırmağa muvaffa k oldu . 1955 Aralık ayınd a WFD Y Başkanlığ ı «kardeşli k içind e birlikt e çalışma » y ı ger çekleştirmek içi n bütü n uluslararas ı gençli k teşkilâtlarmm orta k bi r top lantı tertiplemeğ e çağırdı . Faka t b u çağı n d a diğerler i gib i hiçbi r tepk i
yaratmadı.
lUS v e WFDY'ni n ISC-COSEC , WAY , ve diğe r komünis t olmaya n
teşkilatlarla işbirliğ i kurma k amacıyl a sarfettikler i devaml ı çabalar , 195 6
Ekim v e Kası m aylarmd a vuk u bula n Macarista n İhtilal i v e bun u bastır mak üzer e girişile n gayr i insan i Sovye t asker i müdahalesinde n büyü k za rar gördü . Macarisata n ihtilali , Doğ u Avrupadak i komünis t idaresini n
ezici karakterin i v e iktidar a geldiğinde n beri , poli s korkusu v e cebi r il e
kendini muhafaz a ede n b u rejinü n hal k desteğinde n tamame n yoksu n olduğunu, he r zamankinde n dah a şiddetl e hissettirdi . Bütü n Macaristan' a
öğrenciler v e gençle r ihtilali n öncüs ü olduklarından , lU S v e WFD Y içi n
durum dahad a kötüydü . Komünistleri n hayat i ehemmiyett e gördükler i
sahada tesi r icr a etmek , böylec e imkansı z bi r hal e gelmişti . Polonyanm
endüstri şehri , Poznan'd a yaz m meydan a gele n ayaklanmalard a v e bun dan bi r sür e sonr a Macaristan'd a vuk u bula n ço k dah a büyü k çaptak i
başkaldırmalarda, sadec e dah a iy i haya t şartlar ı değil , faka t demokrati k
usul v e değerleri n ger i verilmesin i isteyenleri n çoğ u emekç i gençlerdi.
Macaristan üniversit e gençler i d e fizik i güçlüklerde n ziyade , entellektüel ,
artistik v e edeb i hürriyet i kısıtlaya n v e onları n dışar ı aleml e alış-verişin i
keserek tecri d .edilmelerin e sebe p ola n komünis t tutumun u yermektey diler.
Bütün bunla r komünizm e karş ı gene l bi r muhalefe t yaratmakl a kal mayıp, lU S ve WFD'nin ileri sürdüğ ü fikirleri n Sovye t yörüngesind e bile
ciddiye ahnmamasm a sebe p oldu . Wladysla w Gomulka'nı n Polonya'd a
tekrar iktidar a gelmesin i v e Polonya'nı n bi r derecey e kada r bağımsızlı -
ğmın ger i verilmesin i müteakip , Polony a gençlik ve taleb e teşkilatlar ı d a
WFDY v e lUS' a karşı açıkç a ceph e alı r oldular . Bir sonu ç vermeyişine
rağmen WFD Y Sekreterliğinden , «gerici » v e «faşist » leri n işlerin e kar şı çıkmay ı emreden resmi propagand a yolun u bırakarak, Macarista n genç liği il e dayanışm a halind e oldukların a dai r bi r beyana t vermesin i iste diler. Polonya'l ı öğrencile r lUS'ni n politikasın ı bira z olsu n etkileyeme diklerindende yakınmağ a başladılar . 195 7 ilkbahar V e yazında Polonya'lı
öğrencilerle epey i faaliye t serbestis i tanınmıştı . Faka t onla r daim a dah a
fazla muhtariye t istiyor , gere k hükümetlerine , v e gereks e Sovye t hima yesindeki uluslararas ı gençli k teşkilatların a b u yold a müracaatlard a bu lunuyorlardı.
Ne yazıktı r ki , 195 6 Doğu Avrup a ayaklanmalarını n tesirleri . Komü nist idaresindek i öğrenc i ve gençli k teşkilatlar ı içind e fazl a yaşayamadı .
Macar gençliğin i acı kader i il e başbaş a bırakarak , v e beyanların ı sadec e
Mısır'ın Anglo-Fransız-îsrai i istilasın a inhisa r ettirere k komünis t olma yan gruplarl a ola n münasebetlerin i genişletm e v e böylec e kend i itiba r v e
tesirlerini arttırm a kampanyaların a döndüler .
WFDY, nüklee r sila h testlerin e karş ı orta k bi r kampany a açma k içi n
WAY v e lUS'nin desteğin i eld e etme k içi n çab a sar f etti isede , bunda muvaffak olamadı . 195 7 Ağustos ayında, lU S himayesinde , Romanya'da, yapılan Uluslararas ı Taleb e İşbirliğ i toplantıs ı komünis t olmaya n ülkele r
tarafmdan ço k daha büyü k bi r ilg i gördü.
31 Ekim - 1 Kasım 1957 tarihleri arasmd a Cenevre'd e YM-YWCA v e
WFDY temsilciler i gayr i resm i olara k bi r aray a gelere k barı ş meselesini ,
barışı sağlayaca k faaliye t tarzlarını , a z gelişmi ş ülkelerdek i gençli k faa liyetlerinin gelişmesin i görüştüler , faka t tarafları n açıkç a birbirin e zı t
görüşlere sahi p olduklar ı hakkınd a karşılıkl ı bi r anlaşmay a varmakta n
öte bi r sonu ç elde edemediler , (i^ )
Burada, komünistleri n he r devred e kullandıklar ı düny a «birliği » te riminin çeşitl i anlamların ı açıklama k gerekir . 195 3 ten 195 4 e kada r b u
mefhum bütü n öğrenc i ve gençli k gruplarını n komünis t teşkilatla r için e
alınması demekti . Bun u takibede n birka ç yı l «birlik » lU S v e ISC'ni n
WFDY v e komünis t olmaya n teşkilatları n birleşmes i anlamınd a kullanıl dı. 195 8 den b u yan a is e komünistleri n uluslararas ı taleb e hareketlerind e
kullandıkları «birlik » terimi , lU S il e IS G arasmd a organi k bi r ba ğ do ğarak onlar ı bi r te k teşkila t halind e birleştirmes i manasın ı taşımaktadır .
lUS bu yold a teklifleri , 195 8 den ber i yapmakt a v e bu arad a lUS , ISC ile
dünya talebelerini n birliğin i kolaylaştırma k içi n işbirliğ i yapmakta n d a
bahsetmektedir. Böylec e bi r yanda n kendilerini n haki m olmay ı ümidet tikleri bi r te k uluslararas ı taleb e teşkilat ı kurm a maksadıyl a çırpmırken ,
diğer yandand a dah a a z iddialı bi r adı m olara k «işbirliği»ni n avukatlığın ı
.yapmaktadırlar.
Organik Birli k Pl-ojes i il k olarak , 195 8 Eylülünde , Pekin'd e öğrenc i
birliğini gerçekleştirme k içi n bi r yuvarla k mas a konferans ı toplanması nm tekli f edildiğ i Altıncı lU S Kongresind e ortaya atıldı . Bunu n üzerine ,
ÎUS il e ÎS C Koordinasyo n Sekreterliği arasmd a verimsi z tartışmala r ya pıldı. Aslında , IS C Koordiasyo n Sekreterliğ i prensi p olara k «birliği » ka bul etmekteydi ; b u yold a yapılaca k bi r toplantıy a d a taraftardı . Faka t
ISC'de çoğunlu k yen i bi r teşkilatı n muvaffa k olabilmes i içi n esa s pren sipler üzerind e uzu n uzu n düşünülmes i gerektiğin e inanmakta , ÎU S ise .
Yuvarlak Mas a Konferansı toplaanmada n önc e prensiple r üzerind e bi r ka rara varmay ı reddetmektedir, ÎUS , sadec e tekni k meseleler i tartışmakl a
görevli bi r Uluslararas ı Hazırlı k Komites i kurulmasın ı tekli f etmekte ,
ISC çoğunluğ u ise bunu n komünis t etk i alanın ı genişletmeğ e yarayaca k
ve yen i teşkilatt a kend i üyeliklerin i kuvvetlendirece k bi r takdi k olara k
telakki etmektedir .
1961 yazınd a Moskova'd a toplanan Düny a Gençli k Forumund a öğ renciler arasmd a tartışm a konus u olmakt a deva m ede n Yuvarla k Mas a
Konferansı v e düny a gençliğini n birleşmes i mevzuund a gayr i resm i görüşmeler yapıldı . lU S temsilcisi , Koordinasyo n Sekreterliğine , lU S il e
işbirliği yapara k beraberliğ i sağlam a yolund a hiçbi r gayre t göstermedi ğinden dolay ı çatmakla , taleb e beraberliğ i konusund a uzu n bi r tartışma yı başlatmı ş oldu . Herkezi n görüşler i dinlendi , faka t belirl i bi r fiki r bir liğine varılamadı .
ÎUS, 196 2 ilkbaharında, 196 2 Hazira n v e Temmuzund a Quebec't e
toplanan Onunc u Uluslararas ı Taleb e Konferansın a katıla n bütü n mill i
talebe teşkilatların a Yuvarla k Mas a Konferans ı hakkınd a bire r mektu p
gönderdi. Mektupt a konferan s fikr i uygu n görüldüğ ü takdirde , baz ı faa liyetlerin ÎU S il e IS C Koordinasyo n Sekreterliğ i tarafında n ortaklaş
a
yürütülebileceği belirtilerek , bunu n «bi r te k teşkila t içind e birleşme k
üzere hazırlanaca k anlaşmalar a d a zemi n hazırlayacağı » ön e sürülüyor du. Derha l el e alınabilece k orta k faaliyetle r şöyl e sıralanmıştı : Cezayi r
ihtilaHnin zaferl e neticelenmesin i kutlamak ; Küb a ihtilaliyl e ilgil i olara k
bir Dayanışm a Gün ü tertiplemek ; «genel , ta m v e kontroll ü bi r silahsız lanmayı destekle r mahiyette . Uluslararas ı Öğrenc i kampanyası » tertip lemek; v e Bat ı Yen i Gine'ni n «bağımsız » lığını n iades i içi n Endenozy a
talebelerinin iştirak i il e bi r uluslararas ı dayanışm a kampanyas ı organiz e
etmek. 196 2 de Leningrad'd a yapıla n Yedinc i ÎU S Kongresi n de , bi r yı l
evvel gönderilmi ş olan b u mektuptak i işbirliğ i v e beraberli k görüşlerin i
teyideder mahiyett e bi r kara r alındı . Kıs a bi r sür e sonra , 196 3 Mayı ^
ayında Cezayir'd e toplana n ÎU S İcr a Komitesi , «Uluslarars ı Taleb e İşbir liği v e Beraberhğ i Hakkınd a Açı k Mektup » yayınlanarak , bütü n taleb e
teşekküllerine. Yuvarla k Mas a Konferansın ı tanzi m edece k bi r hazırlı k
komitesini kurm a çabaların ı teşvi k etmeler i ricasınd a bulunuldu .
Bu arad a gere k WFD Y v e gereks e ÎUS , birli k kurm a çabaları m il k
defa olara k Afrika'y a kaydırdılar . Mağri p (Fas , Cezayir , Tunus ) taleb e
federasyonu, Tunus't a he m lUS'u n v e hemd e IS C Koordinasyo n Sekreterliğinin rizasıyl a düny a talebelerini n birleştirilmes i hakkınd a bi r ulus lararası semine r tertibetti . îk i uluslarars ı gençli k teşkilatı d a seminer' e
sadece gözlemc i gönderebileceklerdi . Bununla birlikte , Prag'dak i lU S
Sekreterliğinin alt ı üyes i d e ta m bi r temsilc i statüs ü il e kend i ülkeler i
delegeleri olara k b u seminer e katıldılar . lU S delegelerini n IS C Koordi nasyon Sekreterliğ i v e lU S içind e faaliyet göstere n gençleri n gelecek top lantılara temsilc i olara k katılmalar ı prensib i reddetmeler i üzerin e IS C
Koordinasyon Sekreterliğin i destekleye n komünist olmaya n gruptan onik î
delege toplantıda n ayrıldı . Toplantıda , Afrik a taleb e teşkilatlarının , Ku zey Afrika'd a Fransı z sömürgeciliğinin . Siyah Afrika'd a is e lU S il e IS C
arasındaki rekabeti n körüklediğ i bi r zorunlukl a (üçünc ü dünya ) n m li derliğini ellerin e almalarını n önem i behrtildi . B u ik i büyü k teşkila t ta ,
Afrika taleb e teşkilatlarını n milletleraras ı pland a temsi l edilebilmeler i
için yardımd a bulunduklarında n Afrikal ı öğrenciler , bu fırsatta n istifad e
ederek, kend i görüşlerin i çeşitl i uluslararas ı forumlard a empoz e etme k
imkanını buluyorlardı .
Kuzey Afrik a ülkelerindek i taleb e teşkilatları , b u ülkele r henü z ba ğımsızlıklarını eld e etmede n önc e kurulmu ş bulunmaların a karşılık ^ Af rika'nın Büyü k Sahr a Güneyindek i ülkelerinde-dışard a okuya n talebele rin meydan a getirdiği , genelhkl e içerdek i milliyetç i hareketlere vey a sömürge idarelerin e karş ı yabancılı k ve husume t duya n teşekkülle r bi r ya na- taleb e teşkilatlarını n doğuş u b u ülkeleri n bağımsızlı k kazanmaların dan sonr a olmuştur .
1959 da n evvelk i Lat m Amerika n taleb e hareketler i büyü k ölçüd e
homojen bi r karakte r gösterirken , Afrikalıla r ço k geçmeden bloklara ay rılmışlardı. Önceler i İngiliz'leri n idaresind e ola n kolonilerdek i ingilizc e
konuşan taleb e teşkilatla n genellikl e ISC'y e katılara k ananev i Bat ı dü şüncesine uygu n refah ı hede f tutan , politik a dış ı bi r öğrenc i hareketin e
bağlı kaldılar . 1960' a kadar lUS'y e katılan te k teşkila t mevcu t değildi, ve
hepsi d e lUS'y e güvensizli k beslemekteydiler . Fransızc a konuşa n taleb e
teşkilatları ise , çoğunlukla , sadece politika il e meşgu l olmayarak, radika l
bir mahiye t arzetmekteydiler . 1956'da n ber i politi k bakımda n e n öneml i
yerleri almı ş ola n Tunu s v e Cezayi r talebe teşkilatlar ı is e «ik i ayr ı blok ^
mefhumunun tarafsızlı k fikrin e güze l bir örne k teşki l etmekteydiler , (i^ )
Bu bölünme , daha 195 8 de Gan a Başkan ı Kwaam e Nkrumah Başkanlığın daki Pan-Afrika-nizmn i e n hararetli devresinde , Uganda'nın Kampal a şehrinde toplana n Pan-Afrik a taleb e konferansınd a göz e çarpmaktaydı , v e
ertesi sen e toplana n ikinc i konferanst a d a açığ a çıkmıştı . B u durumda ,
lUS'nin Afrika'dak i faaliyetlerin i hızlandırmas ı hiçt e şaşırtıc ı değildi .
«üçüncü düny a taleb e teşkilâtlarm m (he m komünist v e hem d e komünist
olmayanlarmm) IS C v e lU S üzerindek i baskıları , uluslarars ı öğrenc i hareketlerinin geleceğ i üzerind e hayat i bi r ro l oynayacaktı . Geleceğe haki m
oldukları takdirde , k i b u hi ç t e olmayaca k birşey değildir , aşağıdak i ge lişmelerden bazıların m gerçekleşmes i mümkündü r :
1. Birka ç tanes i hariç , bütü n komünis t olmaya n taleb e teşkilatlarınd a
iştirakiyle, komünis t etkis i altınd a bi r düny a taleb e teşkilâtlarm m
kurulması :
2. Dünyanı n bütü n taleb e teşkilatlrın m iştirakiyl e v e «üçünc ü dünya »
temsilcilerinin hakimiyet i altınd a Bat ı v e komünis t taleb e teşkilâtla rmm anca k küçü k mevkiler e işgal edebilecekler i yeni bi r uluslararas ı
taşkilatm kurulması .
3. «Üçünc ü dünya » öğrencilerini n IS C v e lUS'yi , nisbete n küçü k ik i
uluslararası teşkila t olara k bi r kenar a bırakarak , kend i aralarınd a
bir milletleraras ı teşkila t kurmaları .
4. «Üçünc ü dünya » gruplarm ı Çin-taraftarları , Sovyet-taraftarları , Ba tı- taraftarlar ı v e «ik i tarafsı z blok » olara k dörd e ayırabilecek bir Çi n
taraftarı uluslararasıöğrenc i teşkilatını n kurulması .
Çinlilerin kuvvetl i bi r taleb e enternasyonal i kurmalar ı halind e ge lişmesi muhtemel , enteresa n alternatiflerde n birid e lU S yöneticilerinin ,
«üçüncü dünya » teşkilatların ı peşlerinde n sürükleyere k IS C poUtikas ı
üzerinde etkil i olma k ümidiyl e bu teşkilata , onu n şartlarıyl a katılm a ka rarı almalarıdır .
DÜNYA GENÇLİ K FORUM U
1960 başlarında , gere k lU S v e gereks e WFDY , gençler i Sovye t poli tikası maksatlarm a uygu n olara k hareket e geçirme k içi n bi r takı m yen i
taktikler kullanmağ a başladılar . 196 7 yılınd a Khrushchev'i n Amerik a
Bifleşik Devletlerin e seyahat i v e Komünistleri n «Kam p David » atmosfe rini başlatmalar ı il e gevşeye n uluslararsı gerginlikte n istifad e edilerek ,
bütiin düny a ülkeler i arasınd a «mode m gençliği n kaderi» üzerin e ço k geniş bi r çapta , samim i v e ilg i çekic i bi r tartışm a terti b edilmesi düşünül dü- v e böyl e bi r tartışman m yapılmas ı içi n kurula n Hazırlı k Komites i
Moskova'da çalışmalar a başladı . (-« ) Komünistlerin adm ı Düny a Gençli k
Forumu koyduklar ı n u toplantıy a bütü n uluslararası , mill i v e mahaU î
teşkilat temsilcileriyl e «uzmanlar » davet edilmişlerdi . Toplantm m başlıca
tartışma konular ı ş u fikirle r etrafınd a toplanacaktı : «Gençlik , Anlayış ,
İşbirliği v e Barı ş içind e Beraberc e Yaşama» , «Gençliğin , Bağımsızlı k ve
Dünya Sulhun u Koruma k içi n Sömürgeciliğ e ve Emperiyalizm e Karş ı
Savaşı» v e «Gençli k v e Gelişme. »
Toplantıyı organiz e edenleri n bütü n komünis t olmaya n uluslararas ı
gençlik v e taleb e teşkilatların ı dave t etmi ş olmaların a rağmen , WA Y ve
ona bağl ı bütü n mill î taleb e teşkilatlar ı toplanıy a katılmay ı reddettiler .
Sadece Bat ı emperyalizmini n değil , faka t komünis t emperyalizmini n d e
tartışılması lazı m geldiğin i iler i süre n lUS Y d e b u davet i refüz e ederek ,
Doğu Avrup a v e Tibet'tek i ülkeleri n demokrati k haklarını n kısıtlanmas ı
ve b u ülkelerdek i gençleri n uluslararas ı gençli k teşkilatları kurmalarm m
yasaklanmış olmas ı konularını n d a gündem e almması m istedi .
Bütün bunlar a rağmen , Düny a Gençli k Forumu, 2 5 Temmuz, 3 Ağus tos tarihler i arasınd a Moskova'd a toplandı. Minyatü r bi r gençli k festival i
şeklinde ola n Forum'd a cereya n ede n müzakereler , dah a ziyad e senüner 1er v e tartışm a gruplar ı içind e yapıldı . Ç^^) Tertipliyiciler i he r n e kada r
ona hürme t telki n eden , siyase t dış ı bir hav a vermeğ e çalışmışlardıysa d a
bu Forum , komünis t gençliğ i ve sempatizanların ı tahri k ede n bi r toplant ı
olmaktan iler i gidemedi . Daha evve l dostlu k v e işbirliğ i arzuların ı i^ha r
edenler şimd i lUSY'y e IS C Koordinasyo n Sekreterliği'ne, WAY'y e v e di ğer komunist-olmaya n gençli k ve taleb e teşkilatların a şiddetl i saldırılard a
bulunuyorlardı.
Ananevi usullerin e göre , komünistle r v e sempatizanlar ı he r delegas yon içind e temsi l edilirle r v e e n akti f mevkiler i el e geçirirlerdi . Bunda n
başka Komünistle r gerçe k delegelerl e «müşahitir » arasınd a hiçbi r ayırı m
yapmadıklarmdan, mill î delegasyonları n komposizyonlar ı açık bi r şekild e
belli olma z v e konuşa n bi r hatip , hi ç d e öyl e olmas a bile , kend i ülkes i
teşkilatının v e gençlerini n görüşlerin i yansıtıyo r zannedilirdi . B u toplan tıda d a bunları n ayn ı cereya n etti . Bunlarda n başka , toplant ı başkanlar ı
Komunist-olmayan gözlemciler i de araların a katmağ a gayre t edere k top lantıya evrense l bi r hav a kazandırmağ a çalıştılar. Burm a hükümetinin ,
partizan terkibinde n dolay ı mill î delegasyonun a pasapor t verme k isteme mesini v e toplantını n kend i karakterin e rağme n Forom' u terti p edenler ,
«Burma delegasyonunu n tamamen tarafsı z olduğun u v e ülkesini pe k güzel
temsil ettiğini » iler i sürdüler . Forum'u n propagand a yayınlar ı büyü k v e
temsil kaabiliyetin e hai z Hin t taleb e teşkilat ı ola n Hin t Gençli k Kongresi'nin (lYC ) toplantıyı sonun a kada r desteklediğin i v e Hazırlı k Komite sinin Hin t Gençli k Kongresi'ni üyeliğ e kabul ettiğin i yazmaktaydılar . As lında lY C Hazırlı k Komitesin e hi ç bi r temsilc i göndermemiş , ve toplan tıyı hazırlayanla r lYC'ni n Forum' a katılmamasın ı anca k toplant ı başla madan bi r a z evve l kabu l etmişlerdi . Ayn ı şekilde , planlanmakt a ola n
bu toplant ı hakkınd a sadec e bilg i sora n ingili z Mill î Taleb e Birliği , projeyi «destekliyenler » arasınd a gösterilmişti .
Vakıa birço k meselele r üzerind e serbes t tartışmala r yapıldı ; faka t
Batı görüşün ü aksettirece k temsilcileri n azlığında n dolay ı bunları n tek taraf-İl kalmalar ı tabi i idi . Komünis t tenkitçilerini n sadec e sayıc a ço k
fazla olmalar ı Bat ı delegelerin i bastırmağ a kâfiydi . Bunda n başka , top -
lantılarm yönetili ş şekli , dürüs t bi r tartışmanı n yapılmasın a mâniydi . Daha evvelde n tesbi t edile n delegeler , açılı ş beyanatları veriyorlar , «r a
porlar» sunuyorlardı . «Raporlar » çok uzun v e 1 5 komisyondan her bir i d e
çok geni ş olduğundan , tartışm a içi n ço k az vaki t kalmaktaydı . He r deleg e
kendi memleketin i ilgilendire n meselele r üzerind e durmaktaydılar . Bun a
karşılık, dikka t gerektire n meseleler i daraltma k v e konula r üzerind e an laşmaya varma k içi n açı k bi r fiki r ahş-veriş i yoktu . Niha i kararlar ı ha zırlayan organizatörler , toplantın m «anlaşma » havas ı içind e cereya n et tiğini belirttiler . Gronçli k ve silahsızlanm a konusund a d a çıkarıla n sonuç ,
«Batı Almanya'd a hın ç alma k içi n çırpına n halk ı yatıştırma k ş e Bat ı
Berlin'deki durum u normal e icr a etme k içi n iki Alma n Hükümetler i ara sında bi r barı ş anlaşmas ı imz a edilmesi » ( - 2 ) şeklindeydi . Kö y gençliğini
ilgilendiren bi r diğer i is e «köylülerde n e n iy i topraklar ı aldıklar ı için ,
yabancı asker î üsleri n kaldırılmas ı lazı m geldiğin i söylemekteydi . Hi ç
şüphesiz k i bu , Japonya'd a olduğ u gibi , asker î üsleri n mahall î politi k v e
sosyal meselele r yarattığ ı ülkelerd e geni ş dinleyic i kitlesi kazanma k ama cıyla yapılmıştı . Forum , bunda n başka , o sıralarc a hazırlı k safhasmd a
olan 196 2 yazmd a Helsinki'd e toplanaca k Düny a Gençli k Festivalin i d e
destekledi.
1964 Şuba t v e Mar t aylarmd a Floransa'd a WFD Y himayesind e yapı lan «Barı ş Konferansı » nda, » «mill î bağımsızlıklar ı içi n sömürgecili k v e
yeni sömürgeciliğ e karşı savaşmakt a ola n ülkele r halklarıyl a gençli k ara smdaki gittikç e artmakt a ola n dayanışm a problemin e hasredilecek » ( 2 3 )
yeni bi r Düny a Gençli k Foru m toplantısm m yapılmas ı tekli f edildi . İl k
Form'u hazırlaya n Sovye t yönetimindek i «hazırlı k komitesi » tekra r iş e
koyularak Uluslararas ı Hazırlı k Komites i meydan a getirdi : 196 4 Eylü lünde Moskova'd a yapıla n toplantı , Sovyetle r içi n gerçe k bi r başar ı ol muştur. Gehşmekt e ola n ülkele r teşkilatlarında n bazılar ı tarafmda n da hî tasvip göre n Sovyet politikası, Sovyet propagandasımn başarıl ı olduğun u
işaret etmekteydi . Gelişmekt e ola n ülkele r öğrenciler i v e gençliğin e yar dım maksadıyl a bi r Uluslararas ı dayanışm a Fonunu n kurulmu ş olmas ı
muhtemelen b u fo n idarecilerini n (WFD Y - lUS ) Afrika , Asy a v e Lati n
Amerika gençliğ i v e talebeler i arasınd a itiba r kazanmaların ı mümkü n
kılan öneml i bi r imkâ n teşki l etmiştir . (Kolonüerde n vey a bağımsızlık larını yeni eld e etmi ş ülkelerde n arz u ede n gençleri n Düny a Gençli k Festivaline katılmaların ı sağlama k içi n bi r Uluslararas ı Dayanışm a Fon u da ha evve l kurulmuştu . Faka t yen i kurula n Uluslararas ı Dayanışm a Fon u
çok dah a geni ş amaçlar a hizme t edecekti. ) îkinc i Düny a Gençli k Foru munda Sovye t v e Çi n sözcüler i il e bunlar ı destekliyenlerin , herkesi n gö zü önünd e ser t bi r şekild e birbirlerin e girmeler i havay ı boza n bi r husu s
teşkil etmiştir . İlerd e bu çatışm a hakkınd a başk a açıklamala r d a yapaca ğım.
Gerek WFD Y v e gereks e ÎUS , 1953'te n sonr a benimsedikler i sözd e
işbirliğini ama ç edine n yen i politikalarm ı izlerlerken , Birleşmi ş Milletler
Ekonomik v e Sosya l Konsey i (ECOSOC ) v e UNESC O nezdinde yeniden
bir danışm a organ ı olma k içi n teşebbüsler e giriştiler . Bunu n üzerin e b u
iki teşkila t d a Birleşmi ş Milletle r faaliyetlerin i kolaylaştırma k v e bell i
başlı meslekî , teknik , ilm î v e çeşitl i hizmetle r uluslararas ı teşkilatlarıy la işbirliğin i gerçekleştirme k amacıyl a hülmmetler e bağl ı olmayan milletlerarası teşkilatar a danışm a statüs ü verm e yolun a gittiler . ECOiSO C 1947
Martında WFDY'y e B statüs ü tanmııştı ; (24 ) faka t WFDY'ni n ertes i top lantıda, ECOSO C il e dah a yakı n bağla r kurm a gerekçesiyl e A statüsün e
yükseltilme taleb i reddedilmişti . Sonralar ı WFDY , gittikç e dah a tarafgi r
ve siyas i bi r teşkila t halin i aldığ ı için , Temmuz-Ağusto s 1950 toplantı sırida ECOSO C tarafında n a d a d ho c danışm a statüsünd e ola n bağımsız
milletlerarası teşkilatla r defterin e geçirild i v e böylec e danışmanlı k sta tüsünü büsbütü n kaybetti . (-^ ) Kolayc a anlaşılacağ ı üzer e lUS , hiç bi r
zaman ECOSO C tarafmda n tanınm a talebind e bulunmadı ,
UNESCO is e 194 9 Şubat ayınd a he m WFD Y v e hem d e lUS' u danış man teşkila t olara k tanmmış , faka t 195 2 Aralığmd a he r ik i teşkilât m
amaçları d a UNESCO'nunkinde n ayrıldığından , damşm a statülerin i ger i
almıştı. Gene
l Direktörlü k b u ik i teşkilat ı sadec e resm î münasebet lerini idâm e ettirdiğ i teşkilatla r listesin e geçirdi.
Yalnız WFD Y v e lU S mümkün ola n yerler e UNESC O himayesind e
yapılan he r faaliyet e iştira k etmeğ e deva m ettiler . WFD Y 1957'd e Eylül
ayında. Birleşmi ş Milletle r Dernekler i Düny a Federasyonlar ı toplantısı na bi r gözlemc i gönderere k ayn ı yü , diğe r baz ı komünist «front » teşkilat larıyla birlikte , UNESC O Danışma Statüsün e alınma k üzer e müracaatt a
bulundu. Ancak , Sovyetle r Birliği'ni n UNESCO'da n malî yardım ı kesm e
tehditlerine rağmen , 195 8 Kasımında toplana n 1 0 unc u UNESC O Konferansı'nda he r ik i teşkilat a d a danışm a statüs ü verilmes i reddedildi.
Komünistler, so n zamanlarda , UNESCO'nu n Ağustos - Eylü l 1964't e
Fransa'nın Grenobl e şehrind e tertiplediğ i birinc i Uluslararas ı Gençh k
Konferansına katılmışlardı . B u konferans , gençli k teşkilatlarında n ziya de, UNESCO'y a üye memleketle r delegelerinde n meydan a gelmekteydi .
Konferansın alt ı başkan yardımcısında n bir i d e S . S . C . B. Talebe Konseyi başkan ı Yur i Kharlamo v idi . B u toplantı , WFD Y v e lUS'y e pek fazl a
yardımcı olmamakl a beraber , komünis t gençli k v e taleb e temsilcilerin e
partizan olmaya n bi r forumd a fikirlerin i dinletm e imkanı vermişti .
^ AFUİK
A V E ASY A
Birleşmiş Milletle r organlar ı v e komünis t olmaya n teşkilatlarl a yeni den tema s kurm a gayretleri , Sovyetleri n Afrika , Asya , Ort a doğ u v e La -
tin Amerika'dak i işler e karş ı duymağ a başladıklar ı deri n ilgiyl e yakın dan alakalıdır . Stalin'i n yerl i milliyetç i hareketlere karş ı gösterdiğ i men fî tutum , 1955' e doğru yerini Sovyet'leri n Bandun g Konferansı'n ı destek lemelerine v e Sovyet , Hin t v e Burm a devle t başkanlarını n karşılık h zi yaretlerde bulunmaların a bıraktı . Mısı r v e Endonezya'yl a yakı n bağla r
kurularak, «anti-koloniyalizm » bayrağı altınd a bağıml ı ülkeler e ku r ya pıldı.
Bu yen i tutum , bütü n Komünis t «front » teşkilatlarınd a açıkç a görülmekteydi. Dah a 195 5 Şubatında WPDY'ni n desteğiyl e Uluslararası Sö mürgecilikle Mücadel e Günü terti p edildi .
Süveyş'in 195 6 Kasımınd a Fransız-İngiliz-îsrai l kuvvetler i tarafın dan istil a edilmesi , mahall î milliyetç i hareketler e karş ı «tesanüt » göste rilerine v e Batı sömürgeciliğin e karşı hücumlara sebe p olmuştu. 195 8 başlarında, lU S v e WFDY , Cezayi r gençliğin i Kıbrı s v e Kameru n talebe lerini, Endonezya'nı n Bat ı Yen i Gine'yl e ilgili taleplerini , v e Küba' h ta lebelerin Amerika n «saldırısına » karş ı mukavemetlerin i desteklediklerin i
ilân etmişlerdi . lUS , ayrıca , kendin e bağl ı teşkilatlarda n ülkelerind e
Asya, Afrik a v e Lati n Amerika'l ı talebeler e üniversitelerind e yerle r ayı rılmasmı sağlamaların ı istemişti .
Bu so n teşebbüs , komünis t gençli k v e taleb e faaHyetlerind e başarıl ı
olup olmadığ ı şüpheli , faka t öneml i birböiü m teşki l etmişti . So n yıllard a
Sovyetler Birliğ i v e Doğ u Avrup a Ülkelerin e Batıl ı ülkele r dışmda n tah al yapma k içi n gittikç e dah a büyü k sayıd a taleb e gelmiştir . I960't a Pat rica Lumumba'n m hatırasm a itha f edile n Kardeşli k Üniversites i Mosko va'da açılmış, ve Doğ u Blokunu n başk a yerlerind e d e «üçünc ü dünya » ta lebelerini yetiştirmekt e ihtisa s kazana n kurumla r kurulmuştur .
lUS faaliyetlerin i sadec e Asya'lı , Afrika'lı v e Lati n Amerikal ı genç lerin eğitimlerin i teşvik e hasretmedi. 195 8 yılının ilk yarısında lUS'u n Afrika'lı talebeler i politi k v e para-milite r faaliyetlerd e eğitm e program ı
Prag'da başlatıldı . Çoğ u Bat ı Avrup a üniversitelerind e okumakt a ola n
takriben 25 0 gen ç Afrika'lı , müstakbe l Komünis t yönetic i ve tahrikçiler i
yetiştirecek ü ç yıllı k bi r kurs a tâb i tutuldular . B u talebeleri n seçim i sı rasında lUS'u n ası l göz-önünd e bulundurduğu husus , talebelerdek i Komü nizme ola n inan ç v e bağlılı k değil , fakat dah a ziyad e Bat ı düşmanlığıydı .
Öğrencilerin e n iyileri , ü ç sen e dolmada n yurtların a döndüler ; bazılar ı
S. S . C . B.'dek i ayn ı mahiyett e okullar a öğreti m üyes i olara k getirildiler ;
diğerleri d e siyas î eğitimc i olarak , Afrika'y a gönderilece k ajanları yetiş tirme kamplarınd a çalıştırıldılar .
WFDY, b u arada , 195 8 Eylülünde Sudan'd a yapılaca k birinc i Afrik a
Gençlik Festivali'n e yardımlard a bulundu , v e 195 8 Aralı k ayınd a baz ı
toplantılarmı Avrup a dışınd a yapmağ a başladı . Ayn ı a y Kolombo'd a ya pılan bi r İcr a Komites i toplantısından , WFDY'ni n sömürgelerdek i miUi -
yetçi hareketlerl e bağla r kurmas ı v e bağımsızlığ ı içi n savaşa n milletler e
karşı duyula n tesanüdü » ifad e etmes i içi n istifad e edildi . ( 2 7 ) WFD Y İcr a
Komite v e Büros u Gine'ni n Conakr i şehrinde , komünis t tesirini n b u Ba tı Afrik a ülkesind e ço k fazla olduğ u 196 0 yıl ı Mar t ayınd a toplanırken ,
ÎUS İcr a Komites i de ayn ı yılı n so n baharınd a Kasse m rejim i himayesin de Bağdad't a yapacağ ı Kongresin i tertiplemek üzejre , 196 0 Şubatında Tu nus'ta toplanmaktaydı .
WFDY v e lUS , 195 9 Şuba t ayınd a Kahire'd e toplana n Birinc i Afri ka-Asya Konferansını n d a arkasmdaydılar . (^^ ) B u konferansı n ası l ter tipliyicileri Afrika-Asy a Tesanü t Komites i v e Birleşi k Ara p Gumhuriyet i
Gençlik Refa h Teşkilat ı olmakl a beraber , Hazırlı k Komitesi , Viyana'daki
Yedinci Uluslararas ı Düny a Gençli k Festivalin i tertipleye n IUS-WFD Y
denetimindeki Hazırlı k Komitesiyl e aynı amac ı gütmekteydi . İ^^)
Bu konferanst a S . S . C . B. delegelerini n mevcudiyet i birço k gürül tülere sebep oldu. Türkiye, Endonezya, Laos, Tayland , Burma , Güne y Kore, Fihpinle r v e Milliyetç i Çi n Sovye t delegelerini n Bandun g Konferan sı'nda teşbi t edile n esaslar a gör e Afrika-Asyal ı sayılanuyacaklann ı iler i
sürerek konferans ı boyko t ettiler . Güne y Vietna m konferansa geldi , faka t
sonra çekildi , Hintli, Japo n v e Pakistanl ı delegele r is e S . S . C . B.'nin b u
konferansta yer i olmadığ ı kabu l etmekl e berabe r bun u bi r mesel e yap mağa kara r verdiler .
- Konferan s «yapıc ı bi r tarafsızlık » l a başladı , faka t komünis t taraf tarlar direnmeğ i altetmeğ e muvaffa k olara k emperyaliz m ve diğe r mese lelerde görüşlerin e destekleyic i kazandılar . Toplantm m tarafsı z olmadı ğı, I I nc i Düny a Savasmd a Japonya'nı n yenilgiy e uğramasın ı müteaki p
Amerika Birleşi k Devletlerini n Okinova'y ı işgalinin v e Sovyetleri n Kuri le Adaların ı istil a ettiğind e se s çıkarmamasını n takbi h edilmesinde n d e
açıkça görülrnekteydi .
1960 Ekimind e Bağdad't a toplana n 6nc ı lU S Kongresi , açı ş konuş masuiı yapa n Ira k Cumhurbaşkan ı Kasse m tarafından , emperyalizm a
karşı yapıla n mücadeley i koordin e etme k içi n bi r fırsa t (^o ) olarak vasıf landırıldı. Kongreni n ik i an a temasında n bir i anti-koloniyalizm , diğeri d e
silahsızlanmaydı.
Bir afrik a Gençli k Teşkilat ı kurma k amacıyl a 196 2 Ocağınd a Gine'de yapılmas ı kararlaştırılan Pan-Afrikanis t Gençli k Konferansı , için e
komünistlerle dol u Gin e Taleb e Teşkilatını n d a karıştığı . Komünistleri n
1961 sonlarınd a Gin e Hükümetin i devirm e teşebbüslerinde n dolay ı Ni san aym a kada r ger i bırakıldı . Gen e de . WFDY v e lU S b u konferansı n
hazırlıklarında akti f bi r ro l oynadılar . Sonunda , uzlaştırıc ı bi r ha l çare si olarak . Pan-Afrikanist Gençh k Hareketini n Gine'd e yapılmasına , fa kat b u hareketin , komünis t olsu n olmasın , diğe r gençli k hareketleriyl e
bağlar kurulmamasm a kara r verildi . lU S v e WFD Y il e IS C Koordinasyo n
Sekreterliği v e WAY'ni n yen i kurulaca k b u teşkilatı n merkezind e bire r
gözlemcisi bulundurulacaktı , (^i ) Bütün bunlar a rağmen , Amerika n genç liğinin radika l v e mutedil unsurlar ı arasındak i teme l farklar , Pan-Afrika nist Gençli k Hareketini n gelişmesin e mani olmuştur .
Komünistlerin himayesind e yapıla n «Sömürgecilikl e Mücadel e ve
Barış içind e Birarada Yaşam a Dünya Gençli k Günü » nd e WFDY'nh i ha zırladığı göster i yürüyüşlerin i müteaki p 196 3 Nisa n ayınd a Cezayir'd e
tertiplenen Sömürgeciliğ e Karşı Uluslararas ı Semine r sırasınd a d a gö rüldüğü gibi . Komünistleri n toplantılar ı kend i taraftarlarıyl a doldurara k
ellerine geçirm e tattikleri aleyhlerin e d e işlemekteydi . Afrika'n m gerçe k
meseleleri ihma l edilerek , Amerika'nı n Laos ' Güne y Vietna m v e Küba' daki faaliyetlerini , Malezy a Federasyon u kurm a planların ı v e Ort a Do ğudaki bell i başlı emperyaliz m ajanı sayıla n İsrail' i takbi h ede n karar ^
1ar peşind e koşulması , delegeleri n bi r çoğunu n soğumaların a yo l açmıştır. E v sahib i ola n Cezayi r Taleb e Teşkilâtı , toplantısını n komünis t gö rüşlerini yaymağ a vasıt a edilmesinde n dolay ı büyü k üzünt ü v e kızgın lık duymuş , v e uzu n Çin-Sovye t çatışmalarına sahn e ola n b u toplantıda ,
Komünist «front » teşkilatlarmm , Afrik a v e Asyal ı gençleri n hak h olara k
duydukları, kend i ülkelerin i ilgilendire n gerçe k problemle r üzerind e tar tışma arzuların a aldırmıyarak , b u çeşi t toplantı , konferan s v e seminer leri aktüe l Sovyet-Çi n dış politikası m açıklama k içi n bi r foru m olara k
kullanmağa deva m etmeler i halind e -k i bun u muhtemele n yapacaklar dır- karşılacaklar ı dilemay a işare t etmiştir .
LATİN AMERİK A
1954'ten sonr a bütü n Komünis t «front » Teşkilatları , özellikl e WFDY ,
Latin Amerika'y a gittikç e arta n bi r ehemmiye t verdiler . WFD Y Şili'ni n
Santiago şehrind e bi r «Sprin g Rally» (İl k baha r Toplantısı) , ve aynı yıl m
son baharınd a d a Guetemala'd a Karai b Adalar ı Gençli k Festivali'n i ter tipledi. Faka t Şil i hükümetini n gösterdiğ i muhalefe t v e içind e komünis t
unsurlar buluna n Albeni z rejiminin devrilmes i b u planlar ı altüs t etti .
lUS d a Lati n Amerika'y a tahrikç i v e organizatörle r göndermi ş bulunuyordu. (32 ) 195 3 ve 1954 yıllarında WFD Y v e lUS'u n Lati n Amerika ya yolladığ ı delegasyonlar bi r hayl i artmıştı . Faka t bütü n b u çabalar a
rağmen, yalnı z Ekvato r taleb e teşkilat ı lU S içind e üyeliğin i muhafaza ı
etti.
1955'ten sonr a komünis t «front » teşkilatlar ı dah a büyü k muvaffaki yetler eld e ettiler . Öğrencileri n Lati n Amerika'd a bozulmağ a başlaya n
sosyal v e ekonomi k duruma, v e demokrati k rejimleri n sağc ı diktatörlük lerden dah a iy i sonuçla r vermemesin e karş ı gösterdikler i radika l reaksi yondan faydalana n komünistler , Marksis t çözü m yoUarm m b u bölgenin
ciddî problemlerin e yegâne ceva p olduğun a birço k öğrenciy i ikn a etmeğ e
muvaffak oldular . Castro'nu n Küba'dak i muvaffakiyeti , radika l bi r sos yal ihtilali n mümkü n olabileceği , v e böyl e bi r ihtilal e ihtiya ç olduğ u fikkini kuvvetlendirdi . 1957-196 9 devresind e Lati n Amerik a taleb e hare ketleri içindek i komünis t tesir i birde n arttı . Komünis t talebeler , çoğun luk kendilerin i tutmas a bile , kend i mill î taleb e teşkilatlar ı içind e yük sek mevkile r eld e etmeğ e muvaffa k oldular .
Esas itibariyl a milliyetç i ve anti-komunis t ola n Lati n Amerik a talebe
teşkilatı, 195 5 Hazira n ayınd a Uruguay'ı n Montevide o şehrind e Birinc i
Latin Amerik a Taleb e Kongresi'n i tertipledikte n sonra , lU S yaymlar ı
Latin Amerika'y a dah a büyü k bi r ilg i göstermeğ e başladı . {^^) 1956'd a
lUS heyetler i birço k Lati n Amerik a ülkelerin i gezerlerken , bun u taki b
eden yıllard a d a lU S üç daim i gezici temsilciler i finanse etmekt e v e Prag'da ola n merkezind e liderli k seminerler i tertiplemekt e v e Düny a Gençli k
Festivaline katıla n Lati n Amerikalılar a seyaha t burslar ı verme k üzer e
tekliflerde bulunmaktaydı .
lUS V e WFDY'nin Lati n Amerika'dak i faaliyetleri , he m miU î taleb e
teşkilatlarının v e he m d e hükümetlerin işbirliğinde n kaçınmalar ı v e hatta
düşmanca tavı r takınmalarında n dolay ı pek iler i gidemedi . Meselâ büyük
ve tesirl i bi r teşkila t ola n Arjanti n Taleb e Birliği, 1955 Eylülünde Pero n
diktatörlüğünün devrilmesinde n sonr a kazanmı ş olduğ u hürriyetin i mu ı/afaza etme k niyetindeydi . B u düşünce , 195 7 Nisanında Arjantin'i n L a
Plata şehrind e tertiplene n İkinc i Latin Amerik a Talebe Kongresinde, hem
«Yanki» v e he m d e Sovye t emperyalizmini n takbi h edilmes i gerektiğ i
fikrinde birleşilmesinde n d e açıkç a görülmekteydi.
Castro'nun Küba'd a idarey i el e geçirmesinden sonra komünis t «front »
teşkiMları^m işler i kolaylaştı . Castrocular , liderlerin i anti-Amerika n
milliyetçiliğinin bi r sembol ü halin e getirme k içi n çab a sar f ettiler. Ayn ı
zamanda konferanslard a v e eğiti m müesseselerind e taraftarla r sağladılar .
1959 Şubatınd a Peru'nu n Lim a şehrind e yapıla n Sekizinc i Uluslararas ı
Talebe Konferansında , Castr o taraftar ı kuvvetlerini n Lati n Amerik a ta lebe hareketlerind e güçl ü unsurla r halin e geldikler i açıkç a görülmekteydi. WFD Y v e lU S b u kuvvetler i büyü k ölçüd e desteklemekteydi . Nitekim
her ik i teşkila t d a 196 2 başlarında Punt a de l Este'd e toplana n OA S Dışişleri Bakanlar ı Konferansınd a Küba'nı n Amerikalılar-aras ı camiada n atıl masını önleme k içi n cidd i bi r propogand a kampanyasın a girişeceklerdi .
Mamafih, bunda n önc e 196 0 yazınd a Havana'd a bi r Lati n Amerik a
Gençlik Kongres i toplanmıştı. (^^ ) Hazırlıklar Komünistleri n malu m fron t
formüllerine gör e yapılmıştı . Geni ş bi r desetğ e sahi p görüne n bi r Millet lerarası Hazırlı k Komites i müzakereleri WFDY'ni n kontrolün e imkâ n v e
recek şekild e tertiplemişti . Venezuella'dak i komünis t olmaya n ik i siyas i
partinin gençli k kollar ı ikn a edilere k IPC'y e katılmalar ı sağlanmıştı .
Kongrenin an a temas ı «Lati n Amerika'n m bağımsızlığı » idi . İkinc i bi r
Toplayıcı parol a olara k ise , «Yake e Emperyalizm i Lati n Amerika'nı n e n
büyük düşmanıdır » denmekteydi . (^^)
Çok gayret gösterilmi ş olmasın a rağmen . Kongr e başarısızlığ a uğra mıştı. 150 0 delege beklenirken , Küba'da n v e başk a yerlerde n sadec e 33&
kişi gelmiştir . Brezilya , Kolombi a v e Panama'nı n d a aralarınd a bulundu ğu baz ı delegasyonla r Kongrey i terketmişlerdir. Yugosla v delegeleri , da ha sonr a b u kongrey e yalnız So l Sosyalist v e Komünis t gençli k teşkilat larına katılmı ş oldukların ı itira f etmişlerdir , i^^)
Bütün bunlarda n cesaret i kırılmaya n WFD Y v e lU S gere k Lati n
Amerika'da v e gereks e Afrika'd a faaliyetlerini deva m ettirmektedir . 196 2
Ekiminde FIS U (Uluslararas ı Üniversitele r Spo r Federasyonu) , Küb a
Üniversitesi Federasyon u (FEU ) v e lUS'ni n Spo r Konsey i himayesind e
Birinci Lati n Amerik a Üniversit e Oyunları , Havana'd a tertiplendi . İkinc i
bir Lati n AmerikaGençH k Kongreside WFD Y Sekreterliğ i içind e ihda s
edilen Lati n Amerik a Konüsyon u tarafından 196 4 Mar t ayınd a Şili'ni n
Santiago şehrind e organiz e edildi . ( S ' ) Şili'dek i e n öneml i iki siyas ı genç lik teşkilat ı d a Hristiya n Demokrati k Gençliğ i v e Radika l Gençli k Teş kilatı, ikinc i teşkilâtı n temsilcis i WFDY'ni n başka n yardımcıs ı olmasın a
rağmen, b u Kongrey i desteklemekten kaçındılar . Bunu n üzerine . Kong re, heps i gençli k gruplar ı olmaya n Komünis t taraftar ı topluluklar ı bi r
araya getire n küçü k bi r toplant ı olara k yapıldı . Burad a komünis t baskıs ı
altmda buluna n bi r ka ç sendik a d a temsi l edildi . Ço k geçmede n Castr o
-Komımist gösterisinde n başk a birşe y olmadığ ı meydan a çıka n b u kong rede Ekvator , Peru , Meksik a v e diğe r naz ı memleketle r delegasyonlar ı
katılmayı reddedere k ülkelerin e döndüler . Tahmi n edileceğ i üzer e top lantıda tartışıla n konuları n an a merkezin i «Amerika n emperyalizminin»
Latin Amerikam n sosya l v e ekonomi k geriliğinin esa s sebeb i olara k tak bin edilmes i teşki l etti .
lUS, Lati n Amerika'd a «taleb e refahı» meselelerind e d e bilhass a ak tif faaliyetle r gösterdi . E l Salvado r Taleb e Teşkilat ı (AGEU S tarafında n
1963 Haziranınd a Sa n Salvador'd a yapıla n birinc i Ort a Amerik a Talebe^
Refahı Semineri , lUS'u n desteğin i gördü . WFD Y v e lU S propagand a
kampanyalarında Küba'y a yardı m konus u d a ye r almaktaydı . WFD Y
Bürosu 196 2 de , Küb a il e tesanüdü n «WFDY'ni n faaliyetlerind e daim a
ve e n öneml i siyasi faktörlerinden biri » (^s ) olduğun u ila n etti . Ame^ri ka'nm Küb a ablukasını , Küba'y ı havada n gözetlemesini , Küb a hüküme tine karş ı giriştiğ i «yakıc ı faaliyetleri » son a erdirmesin i v e Guantanam o
deniz üssün ü kaldırmasın a sağlama k üzer e gençliğ i seferbe r olmağ a ça ğırdı.
Şimdiki halde , komünistleri n Latin , Amerika'd a e n üstü n başarıy ı
sağlayabilecekleri sah a lU S v e WFD Y faaliyetlerinde n ziyade , ISC'd e
görülmektedir. Castro-Komunis t tesir i ISC'd e hal a kuvvetl i olup , b u da ha ço k Küba, Uruguay,, Arjantin , Peru , Port o Rico , Dominik Cumhuriyeti,
ve so n zamanlar a kada r Brezily a v e Ekvatı r Mill i Taleb e Birlikler i için deki sempatide n iler i gelmektedir . So n yıllarda Brezilyanı n komünis t teş kilâtlara v e özellikl e Brezilya Taleb e Teşkilâtın a (UNEB ) karş ı ser t ted birler almas ı v e Ekvato r hükümetini n bütü n mevcu t taleb e teşkilâtları m
yasaklaması (yen i teşkilâtla r sadec e siyase t dış ı olduğu , takdird e kuru labilirler) komünis t tesirinin , yalnı z IS C içind e deği l faka t bütü n Lat m
Amerika Taleb e Hareket i içind e d e azalmasın a sebe p olacaktır .
Lâtin Amerika'dak i sosya l v e ekonomi k huzursuzluk v e mill i hisleri n
fevkalâde kuvvetl i olması ; Siyah Afrika'd a artmakt a ola n siyas i v e sosyal
şuur v e anti-kolonializmde n kala n miras ; Dünyanı n ekonomi k bakımda n
az gelişmi ş ülkelerindek i «arta n talep » dalgas ı v e gittikç e çarpraşı k bi r
hal almakt a ola n Dünyad a basi t çözü m yollar ı aram a eğilimi , komünis t
faaliyetlerine ço k verimli bi r sah a sağlıyacaklardır . B u durumda , WFD Y
ve lUS , hi ç şüphesiz , bi r yanda n mevcu t komünis t rejimin i seviml i gös termek içi n Marksis t fikirleri n yayılmasın a yardı m edere k v e diğe r yan dan, hakl ı üzünt ü v e umutlar ı istisma r etme k pahasına , Lati n Amerika ,
Asya, Afrik a v e Ort a Doğ u gençliğ i üzerinde etk i yapmağ a çalışara k on ları kend i safların a çekme k için bir ço k faaliyetlerde bulunacaklardır . B u
faaliyetler, muhtemelen , WFD Y v e lUS'ni n yardımlarıyl a kurulaca k ma hallî «front » teşkilâtlar ı tarafında n dolayl ı olara k yürütülecektir . Diğe r
taraftan, gere k WFD Y v e gereks e lUS , gelişmemi ş ülkelerdek i işlerin e
hız vereceklerdir .
YAKIN ZAMANLARDAK İ PROPAGAND A TEMASLAR I
Sovyet dı ş politikasını n benimsemi ş olduğ u «barı ş içind e birhkt e ya şama» ilkesin e rağmen , komünis t «front » teşkilâtlarm m propagand a te masları Batıya-karş ı olmakt a deva m etmektedir . B u tutum , komünis t
ve komünist-olmaya n Dünyay ı birbirinde n ayıra n teme l meselelerd e açıkça görülmektedir . B u propagand a kampanyalarınd a genellikl e WFDY fev kalâde faa l v e canl ı bi r ro l oynarken , lU S dah a temkinl i bi r tavı r takın maktadır.
Daha 195 4 lerde, komünis t «front » teşkilâtlar ı Avrup a Savunm a Ca miasına karş ı kışkırtıc ı faaliyetlerd e bulunmaktaydılar . Plânı n Fransı z
Millet Meclisind e başarısızhğa uğramasında n sonra , komünis t teşkilâtlar ı
Almanya'nın silâhlanmasın a v e NATO'y a girmesin e imkâ n vere n Pari s
ve Londr a Anlaşmaların a d a ayn ı şiddetl e karş ı koydular . WFD Y bi r
yandan ser i konferan s v e gösterile r tertipletirken , diğe r yanda n d a 195 4
Nisan aymda , Doğ u Berhn'd e Avrup a Savunm a Camiasın a karş ı bi r Av rupa Gençli k Konferans ı topladı . 195 4 sonlarınd a WFD Y himayesind e
yapılan Uluslararas ı Köyl ü Gençli k Toplantısında , Bat ı Almanya'd a «mi litarizmi canlandırma » gerekçesiyl e Paris v e Londr a Anlaşmaları protest o
edildi. Bütü n Avrup a gençliğine , bu anlaşmaları n tasdi k edilmesin e «şid detle» karş ı koymalar ı çağırışınd a bulunuldu . Bunda n başk a WFDY , Al manya'nın silâhlanmasın a karş ı açtığ ı kampanyanı n bi r parças ı olarak ,
1955 Ağusto s ayınd a Varşova'd a Beşinc i Düny a Gençli k Festivali'n i ter tipledi.
Londra v e Pari s Anlaşmalarını n uygulanmasın ı önleme k üzer e giri şilen komünis t faaliyetler i hiçbi r netic e vermeyince , Almanya'nın silâh lanmasına karş ı açıla n kampany a yerin i Alma n militarizm i v e ato m har bine karş ı açıla n gene l bir kampanyay a bıraktı . Düny a Barı ş Konseyi'nin
atom savaş ı aleyhtar ı Viyan a Bildirisi , WFD Y propagandasınd a önemli ,
bir ye r tutmu ş v e b u Bildir i içi n gençli k arasınd a imzala r toplanmuştur .
WFDY v e lUS , 195 5 yılı boyunc a «atom u yasaklama » kampanyalarm ı
desteklediler. B u işlerl e uğraşa n gru p v e teşkilâtları n heps i komünis t
-denetiminde olmamakl a beraber , hi ç şüphesi z ki , komünistle r b u ti p fa aliyetlerde mühi m rolle r oynadılar . WFD Y v e İUS , ser i toplant ı v e konferanslar terti k edere k v e devaml ı surett e bildirile r yaymlıyara k nüklee r
denemelere so n verilmesini , atomu n barışç ı maksatlarl a kullanılmasını ,
termonükleer silâhları n yasaklanmasın ı v e silâhsızlanman m gerçekleşmesini istediler .
1958 Martında , WFD Y İcr a Komitesi , o yıllard a yiirüteceğ i ü ç an a
propaganda temasın ı şöyl e özelledi r barış içind e birlikt e yaşama , atomi k
silahlanmaya muhalefet , v e anti-kolonializm . Komite , Sovye t politikasm ı
benimseyerek Zirb e Konferans ı planların ı destekled i v e gençliğ i Düny a
Barış Konseyini , 1958'de Stockholm'de toplanacak Düny a Silâhsızlanm a
ve İşbirliğ i Kongresin i Ağusto s ayınd a Tokyo'd a plânlanmı ş ola n Ato m
ve Hidroje n Silâhların a Karş ı Dördünc ü Düny a Konferansm ı desteklem e
çağırışında bulundu . 195 8 Mayısında, bütü n «front » teşkilâtlar ı Sovyet' lerin nüklee r silâ h denemelerin i durdurm a kararın ı alkışladılar . WFD Y
Sekreterliği İngilter e v e Amerika'y ı Rusya'y ı takibe n nüklee r silâ h de nemelerini durdurmağ a dave t ett i v e Bat ı Alma n Bundestag'm m Ameri kan ato m silâhların ı kabu l etm e kararın ı tenki d etti . N e va r ki , 196 2 jıİmda Sovyetle r Birliğ i nüklee r denemele r üzerindek i moratoryum u kal dırdığı zama n WM) Y v e lU S sessi z kalmağ a dikka t etti .
Bu arada , 196 0 yazısınd a Bağdad't a toplana n altınc ı lU S Kongresinin an a temas ı barı ş v e silâhsızlanm a idi . 196 0 Eylül ayında . Birleşmi ş
Milletlerin silâhsızlanm a görüşmelerini n arifesinde , WFD Y Sekreterliğ i
bir bildir i yaymlıyarak , S.S.C.B.'ni n silâhları n azaltılmas ı konusund a
olumlu tedbirle r ala n yegân e hüküme t olduğun u belirtti .
1962 yılınd a Sovyetle r Birliği'ni n nüklee r denemele r üzerindek i moratoryumu kaldırması , komünis t «front » teşkilâtlarını n prestijlerini n dü§ -
meşine sebe p oldu . Gençink ve talebe teşkilâtlar ı içindek i il k çökm e lUS '
de görüldü . Önceler i büyük v e faal ola n Japon taleb e birliği , Zengaknren,
Batıya karş ı açıla n «atom u yasaklama» kampanyasını n he r zama n e n ha raretli destekleyicis i olmuştu . N e va r ki , Sovyetle r Birliği'ni n nüklee r
denemelere yenide n başlamasıyl a anti-Amerikan , «anti-emperyalist » po litikasını yavaşlatara k Sovye t nüklee r denemelerini n karşısın a çıktı , (39)
ve 196 2 Ağusto s ayınd a Leningrad'd a toplana n "Yedinc i lU S Kongresin e
katılan Zengaknra n temsilcisi , Sovyetle r Birliğini n denemeler e başlama sından heme n sonr a b u ülkey i suçlayınca , Sovyet gençler i ve bürokra t ta lebeleri il e hararetl i münakaş a v e anlaşmazlıkla r başladı . Sovye t dı ş poUtikasınm değişmes i üzerine, lU S ve WFDY'y e bağl ı diğe r grupla r d a bu na benze r reaksiyonla r gösterdi . Ve bunları yatıştırma k oldukç a güç oldu.
Bununla beraber , 1963' e doğru , b u protestola r dah a a z duyulmağ a
başlayınca WFD Y «Gene l Silâhsızlanm a v e Barış » yolund a tekra r bi r bil diri yaymlıyarak , nüklee r denemeleri n durdurulması , roke t sahala r mm
ve asker î üsleri n yabanc ı topraklarda n kaldırılmas ı v e Avrupa , Pasifi k
VG Lâti n Amerik a 'd a atomda n masu n bölgele r kurulması içi n derha l bi r
anlaşma imzalanmasmı istedi .
WFDY v e lUS , Sovyetleri n Alman'ya'yl a ilgil i tutumların ı destekle mekteydi. B u ik i teşkilâ t d a 196 1 Ağustosunda Berli n Duvarın ı inş a ede n
Doğu Alma n rejimine derha l tasviplerin i belirttiler . 8 Mayı s 1963'te, V-E
Gününün yıldönümünde , WFD Y v e lU S bi r Bat ı Alma n Millitariz m v e
Emperyalizmine Karş ı Gençli k ve öğrenc i Mücadel e Günü tertipledi . B u
vesileyle Almany a v e Fransa'nı n esk i düşmanhkları m şekle n unutu p ba rışmalarına y o ! açan Adenaue r De GauUe paktına hücu m edildi . Bir çağı n
yayınlanarak Sovyetleri n Almanya'dak i durumların m desteklenmes i is tendi v e gençli k ş u hususlard a taleplerd e bulunmağ a dave t edildi : :
Bir Alma n barı ş andlaşmasm m imzalanması .
Batı Berlin'i n «Serbest» , tarafsı z bi r şehi r halin e getirilmesi .
Doğu Almanya'nı n tanınması .
Her ik i Alma n devletini n barı ş içind e birarad a yaşaması .
Anlaşmazlıkları halletme k içi n kuvve t kullanılmasını n takbi t edil mesi.
ingiltere v e Fransa'dak i Bat ı Alma n eğiti m üslerini n ilgası .
Her ik i Alma n devletin i d e kapsaya n nüklee r silâhlarda n masu m bi r
bölge kurulması . (40)
1963 Mayısınd a Cezayir'd e toplana n lü S İcr a Komites i Alma n «milita rizmi»ne karş ı yaptığ ı propaganday a deva m edere k Afrik a talebelerini ,
«Alman militarizmin e karş ı yapıla n m.ücadelede » her ik i Alma n Demokrat
ve Federa l Cumhuriyetler i taleb e v e halklarıyl a tesanüde , v e Doğ u Al manya'nın diplomati k bakımda n tanmmasm ı sağlama k içi n bi r kampan ya tertiplemey e dave t etti ,
Sovyetlerin ilg i duyduklar ı diğe r meselelerd e d e tutumlar ı aynıydı .
WFDY, 1954't e Guatemala'd a Arben z rejim i devrildiğinde . Amerika n
«saldırısını» protest o etti . Ayn ı yı l Çin^Hindiyl e ilgili olara k yapıla n Cenevre Konferansın ı müteaki p WFD Y Çin'i n v e gene l olara k komünist lerin anlaşmayl a ilgil i tutumun u destekledi . 1960'd a Birleşmi ş Milletle rin Kongo'd a «müdahalesine » son verilmesin i istedi . 1962-63't e ise, Irak' ta genera l Kasım' m devrilmes i üzerin e WFD Y propagand a organları , b u
komünizm taraftar ı liderde n sitayişl e bahsederke n kendilerin e diğer i ka dar sempat i beslemeye n yeni rejimi yermekteydi.
Bugün d e Düny a gençliğin i Sovye t propagand a kampanyalar ı arka sından sürükleme k amacıyl a Komünis t gençli k v e taleb e teşkilâtlar ı ta rafından devaml ı çabala r sar f edilmektedir. 1964't e îtalya'n m Florans a
şehrinde toplana n uluslarlaras ı Silâhsızlanma , Barı ş v e Mill î Bağımsızhk
için Gençli k v e Taleb e Konferans ı b u yold a yapıla n e n so n teşebbüsler den birin i teşki l etmektedir . (41) Çoğ u lU S v e WFD Y üyes i ola n gençlik
ve taleb e teşkilâtlar ı temsilcilerini n katıldığ ı b u konferansta , «Vietnam'd a
emperyalist saldırısın ı durdurma» , Afrka'dak i asker î üsleri n kaldırılması ,
nükleer silâhları n yayılmasm m önlenmes i v e «Palesti n meselesin i hallet mek» üzer e gayre t sarfedilmes i il e ilgil i kararlar almdı .
WFDY v e lUS'ni n bütü n b u «kampanyalara » katılmaları , yürüttük leri propagandaları n mahiyet i b u teşkilâtlar m Sovye t dı ş politikas ı amaçlarına hizme t etmekt e oynadıklar ı rolü n açı k bir delüidir . B u «front » teş kilâtlar, he r şeyde n önce , resm î komünis t propagandasm ı dah a kabu l edi lir v e tesirl i kıhna k içi n kuUamla n yardımc ı silâhla r olmakt a deva m et mektedir. Bu , gelişmekt e ola n ülkele r içi n bilhass a doğrudur . ^Front »
teşkilâtları, komünistle r v e komünis t olmayanla r arasmdak i ayırım m oldukça iy i bir şekild e tesbi t edilmi ş bulunan Bat ı Avrupa'd a v e diğe r gehşmiş ülkelerd e çoğunlukl a kesi n olara k teşhi s edilebilirler . Yen i devlet lerde is e duru m tamame n başkadır . B u ülkele r lide r v e halkların a basi t
çareler göstere n «front » teşkilâtları , -barış , tesanüt , ulusa l bağımsızlı k
ve anti-kolonializ m gib i - heyeca n yarataca k konula r üzerind e oynarlar .
Bu bölgelerd e gençli k v e öğrenc i işleriyl e görevl i memurlar , alen i ko münistlerve komünis t gruplarıyl a bağlar ı Avrup a olduğunda n dah a a z
göze çarpa n teşkilatla r kanalıyl a i ş görmemektedirler . B u ülkelerdek i si yasi bilgisizli k t e bu örtül ü komünis t faaliyetlerini n öneml i bi r müttefi kidir.
ÇİN - SOVYE T BÖLÜNMES İ
Dünya komünizmind e Çin-Sovye t hizipleşmes i etrafmd ^ cereya n
eden ideoloj i münakaşalar ı so n yıllard a uluslararas ı fron t teşkilatla r üze rinde ço k cidd i tesirle r yapmıştır . Anlaşmazlıkla r gü n ışığın a çıkmı ş v e
kendilerini geni ş kütleler e dayana n v e hi ç bi r sa y asi maksa t t^şımıya n
kuruluşlar olara k tanıta n fron t teşkilatlann m teşebbüslerin i halelda r
etmiştir.
İlk anlaşmazlı k Çinlilerl e Yugoslavla r arasınd a çıkmıştır . Çinlile r
komünizmin saldırga n bi r politik a izlemesin i istiyo r v e Yugoslavla r m ba ğımsızlık v e «revizyonizmine » çatıyorlardı . Çi n öğrenc i teşkilatı , dah a
Pekin'de 1958 'de toplanan Beşinc i lU S Kongresind e Yugosla v gözlemci ye karş ı hâsıman e bi r tavı r takınmı ş bulunuyorlardı . Bununl a birlikt e
Sovyet Komünis t Partis i d e Yugoslavlarl a çatışm a halind e bulunduğ u
için he r gü n bira z dah a büyüye n Çin-Sovye t anlaşmazlığ ı heme n dikkat i
çekmemekteydi: Sovyetleri n hakimiyet i altındak i İU S icra organı , Yugos lav taleb e cemiyetini n 1959 'da toplana n kongresin e katılmalar ı içi n yap tığı davet i reddetmişti .
lUS icr a Komitesini n 196 0 yıl ı Şuba t ayınd a Tunus't a yaptığ ı top lantı yen i Çin-Yugosla v çekişmelerin e sahn e oldu . Yugoslavla r başk a
uluslararası öğrenc i teşkilatlarıyl a (ISC-COSBC ) yapma k istiye n lUS'ni n
bu politikasın ı desteklerke n Çinlile r «emperyaliz m ajanlarıyla » bağlar m
sert bi r şekild e koparılmasın a tarafdandılar . B u maksatl a tekli f ettikler i
bir kara r suret i «lUS'ni n uluslararas ı öğrenc i işbirliğin i sağlama k husu sunda göstereceğ i faaliyetler i sınırlayıcı » nitelikt e bulunduğ u içi n red dedildi. (42 ) B u çeşi t çekişmele r 196 0 yıl ı Ekim i ayınd a Bağdat't a top lanan Altınc ı lU S Kongresind e d e görüldüğü , faka t gü n ışığın a çıkarıl madı.
Maamafih, 1962 'ye doğru artı k Rus-^Çi n komünis t partiler i arasındak i
çatışma herkesi n bildiğ i bîrşe y halin e geldiğ i içi n artı k fron t teşkilatla rmda d a bunlar ı gizlemeğ e tevessü l edilmekteydi ; ik i memleke t temsil cileri arasındak i çatışmala r artı k açı k v e ser t bi r ha l almıştı . 196 2 Ni san'mda Çi n taraftar ı Arnavutlu k gençli k teşkilatının yayı n organ ı ola n
Zeri i Rînise 'de WFDY'dek i emyeryalizme karşı barışç ı yollarl a mücadel e
taraf tarlan silahl ı «mill i kurtulu ş mücâdelelerine » karş ı çıktıklar ı içi n
«revizyonist» sıfatıyl a teşhi r edilmekteydiler . Çin-Sovye t anlaşmazlığı nın bi r uluslararas ı gençli k forumunda il k def a açıkç a ifadde ediliş i 196 2
Ağustosunda Löningrad'd a toplanan Yedinc i lUS Kongresin e tesadüf eder .
Bu toplantıd a Çi n v e Sovye t temsilcileri v e he r ik i devle t destekleye n de legeler arasınd a gerçe k bî r tartışm a ye r almıştır .
Sovyetler Birliğ i il e Komünis t Çi n arasındak i tartışmanı n çapraşı k
bir geçmiş i vardı r v e birço k meselelerl e yakında n ilgilenir . Oys a fron t
teşkilatları içi n mesel e barışl ı mill i kurtulu ş arasınd a bi r seçm e yapma k
ve birin e y a d a ötekin e dah a büyü k bi r öne m verme k meseles i gib i görünmektedir. Bımu n bi r sonuc u olara k fron t teşkilatlar ı el e geçirme k için
bir mücadel e başgöstermiştir . Sovye t politikası şöyl e özetlenebilir : Düny a
barışını koruma k öğrencileri n v e aslınd a bütü n insanlığı n e n öneml i me-.
-~ m —
selesidir; «emperyalistler » silahlanm a yarışmıkızıştirmakt a v e silahsız lanma müzakerelerin i baltalamaktadırlar ; faka t gen e d e Rusya , diğe r
komünist destekçiler i v e nötralistlerde n meydan a gele n «barı ş kuvvetleri», kütlev i hareketlerl e barış ı koruyabili r v e emperyalistler i silahsızlan ma anlaşmasın a zorlayabilir ; silahlanm a yolund a başarıy a ulaşırs a em peryalist v e neo-kolonyahs t kuvvetleri n hakimiyetin i sağlıya n yabanc ı
birlikler v e asker i üsler kaldırılmı ş olacağ ı içi n mill i kurtulu ş hareket leri kolaylaşacaktır . Oys a Çinliler , barış korunduğ u v e silahsızlanm a sağ- '
landığı takdird e mill i kurtulu ş hareketlerini n kolaylaşacağın ı öngöre n
Sovyet tutumun a karşıdırlar . Çinliler e göre , barı ş yalnı z silahsızlanm a
yoluyla sağlanmaz , b u amac a ulaşma k içi n ayn ı zamand a emperyalizm den kurtulma k içi n cidd i kurtulu ş savaşlar ı verme k gerekir . Görüldüğ ü
gibi ik i büyü k komünis t Devle t bir nüklee r savaş ı ciddiy e alı p almam a
meselesinde anlaşmazlığ a düşmü ş görünüyorlardı . Sovyetleri n fikrinc e
böyle bi r savaşı n önlenmes i komünizm de dahil olma k üzere bütü n insan lığın e n öneml i meselesiydi. Daha saldırga n v e görünüşt e bi r nüklee r afe te karş ı dah a kayıtsı z ola n Çinhier , mill i kurtulu ş mücadelelerini n e n
önemli meseley i teşkil ettiğin i düşünmekt e v e Amerikalıları n önderliğin deki «emperyalistleri » yemek içi n gerekirs e bi r nüldee r savaş a raz ı g ö
rünmekteydiler.
Leningrad Kongresind e Sovyet öğrenc i teşkilatı, Çinlileri n mill i kur tuluş savaşlar ı politikası m ön e geçirebilme k içi n barı ş kararı m değiştir m e teşebbüslerin i önleme k işini lU S Sekreterliğ i il e Sovyetler i destekleyen mill i teşldlatlar a bırakmıştır . Çinliler i Arnavutlu k v e Kuze y Kor e
delagasyonları il e Üçünc ü Dünyada n baz ı dah a radika l öğrenc i teşkilat ları desteklemekteydi . Bu üçünc ü Düny a teşkilatlar ı genellikl e kendi meseleleri dışınd a hi ç bi r meseley e karşı ilg i duymamaktadır . Bunları n gü zel bi r örneğ i Filisti n Öğrenciler i Genel Birliğ i (GUPS)'dir . Bu teşkilat ı
Filistin'den kaçan , heps i d e marksist-Leninis t olmıyan , Dünyanın orasın da burasınd a tahsild e buluna n öğrencile r kurmuş olup , bunla r yalnı z bi r
meseleyle, yan i yahudileri n Filistin'de n atılmas ı v e anavatanlar ı saydık ları topraklar a dönmelerini n sağlanmas ı meselesiyl e ilgilenmektedirler .
Bu destekle r sayesind e Çinlile r e n sonund a Sovyetleri n telkiniyl e hazır lanmış ola n kara r suretind e öneml i değişiklikle r eld e ettiler . B u kara r
sureti so n şeklind e barı ş içind e bir arad a yaşamağa , mill i kurtulu ş v e si lahsızlanma meselelerin i Düny a barışı m sağlama k bakımında n eşi t de ğerde unsurla r saya r hal e geldi .
1963 boyunc a bü çatışmala r dah a sı k bi r hal e geldi . 196 3 yıl ı Nisa n
ayında toplanan Cezayi r uluslararas ı Sömürgecilikl e Mücadele Seminerinde Afrikal ı delegeleri n nefretlerin i uyandıra n hizi p kavgalar ı oldu .
Temmuz ayınd a WFDY-IU S himayesind e Brezilya'd a toplana n Azgeliş -
îiîiş ülkele r Öğrenciler i Semineri'nd e Çi n aleyhtar ı komönis t öğrenc i delegeler, Çi n v e Hin t temsilciler i Çin-Hin t smı r ihtilaf ı konusund a birbir lerine girinc e Hintlileri desteklediler .
1983 yıl ı ya z aylarınd a WFD Y Sekretaryası , Çinl i temsilcini n muha lefetine rağme n Amerikan , İngili z ve Ru s dışişler i bakanların a bire r telg raf yoUıyara k müzakereler i yapıla n nüklee r denemeler i yasaklam a an laşması teşebbüsün ü desteklediğin i bildirdi . (43 ) Anlaşıldığın a gör e b u
telgrafları tasdi k ede n Sekretary a toplantısınd a Sovye t v e Çi n temsilci leri arasmd a şiddetl i bi r kavg a çıkmıştır . (44 ) Kıs a bi r sür e sonr a Çi n
Demokrat Gençli k Federasyonu Pekin'd e bi r bildir i yayınlayara k WFDY' nin b u hareketiyl e birlikt e lUS'ni n bun a benze r bi r davramşın ı takbi h et ti, (45 ) Doğ u Alma n gençli k teşkilatlar ı bun a Çinliler i WFDY'y i bölme ye çalışmakl a suçlayara k ceva p verdi. (46 )
Galiba b u ithamd a bi r hakika t pay ı vardı . Raporlar a bakılırs a Çinli ler WFD Y v e lU S içind e artı k engellem e taktikler i gütmey e başlamış lardı. 196 3 yılı Eki m ay ı sonlarınd a toplana n WFD Y Bürosundak i Çi n
delegesi Yugosla v Gençli k Bigi'yl e işbirhğ i yapılmasın ı tasvi p ede n ka rara karşı çıktı . (47 ) Gene , anlaşıldığına gör e WFD Y Sekretaryasmd a d a
Çinli temsilc i il e Sovye t taraftar ı yöneticile r arasmds t cidd i bi r zıddiye t
doğmuştu. Çinliler , Sovye t Komsomol'un u «dakadans» la suçlayarak , ken dilerinin te k ihtilalc i gençli k teşkilatı oldukların ı iddi a ederek , Asya , Af rika v e Lati n Amerik a delegelerin i «beyazlarla » aralarında hi ç bi r orta k
menfaat v e gay e bulunmadığm a iknay a uğraşmaktaydılar . (48 )
Çinliler nası l başk a alanlard a mesel a bi r Asya-Afrik a Gazetecile r
Birliği, bi r Asya-Afrik a Hukukçula r Konferansı , bi r Asya-Afrik a İşçile r
Konferansı, bi r Asya-Afrik a Yazarlar Konferans ı kurmuşlarsa , öğrenc i ve
gençlik faaliyetler i alamnd a d a Ruslar m değil , faka t kendilerini n haki m
olacakları yen i öğrenc i v e gençli k teşkilatlar ı kurmay a çalışmaktaydılar .
Endonezya hükümetini n desteğ i altınd a Cakarta'd a 196 3 yılı Kası m ayın da bi r Asya , Afrik a v e Lati n Amerik a Öğrenc i Konferans ı terti p komi tesi toplandı . (49 ) Burada Endonezy a öğrenc i teşekkülleriyle birlikt e Çin ,
Küba, Cezayi r v e Brezily a öğrenc i teşkilatlar ı temsi l edilmekteydi . (50 )
Bu toplantıd a Hin t Mill i Gençli k Kongresi, SosyaKst Jopan Gençliği , Ja pon Ticare t Teşkilat ı SOHYO'nu n gençli k kolları , Asya-Afrik a Dayanış ma Konseyi , Pan-Afrik a Gençli k Hareket i gib i komünis t oinnya n birçok
gençlik v e öğrenc i teşkilatların ı 196 3 Ai'alığmd a Cakarta'd a toplanmas ı
kararlaştırılmış ola n İcr a Komites i toplantısına dave t edi p etmem e meselesinde WFD Y Büros u il e anlaşmazlığ a düşüldü . Endonezy a hüküme tinin desteğin e güvene n Endonezy a Hazırlı k Komitesi , Büroya , İcr a Ko mitesi toplantıs ı içi n vizeleri n anca k kend i tasvipleriyl e verileceğin i bil dirdi. B u açı k vet o karşısınd a Sovye t yöneliml i WFDY Büros u Çinlileri n
istediği gibi yapılmasına raz ı olmadığ ı bu toplantıy ı tehi r etti . (51 ) WFD Y
1964 yıl ı Ocağınd a Endonezya'ya bi r delegasyo n yolhyarak Kuze y Kalimantan (Kuze y Berneo)'nı n Mill i Bağımsızlığ ı içi n v e Neokolonyalit s
Büyük Malezy a Planlarına Karş ı Toplana n Uluslararas ı Gençh k Dayamşma .Mitingine katıldı . (52 ) Anlaşıldığın a gör e b u delegasyo n Endonezyalılarla teşkila t arasındak i anlaşmazlığ ı konuştu , faka t tabi i k i hiçbi r an laşmaya varılamadı .
Bu «Dayanışm a Mitinginden » sonr a Endonezy a Gençli k Cephes i il e
birlikte delegasyonlar m onikisi , bi r Asya-Afrik a Gençli k Dayanışma Teş kilatı (53 ) kurma k üzer e bi r Hazırlı k Komites i meydana getirdiler . Yen i
teşkilatın temellerin i atma k üzer e 196 4 yıl ı Nisa n ayınd a Cakarta'd a bi r
Asya-Afrika Gençli k Konferansını n toplanm a hazırlıklar ı d a yapılacaktı .
Hazırlık Komitesind e Çin , Japonya , Kuze y Kore , Kuze y Vietnam , Pih pinler, Laos , Malaya , «Kuze y Kalimantan» , Angola , Zengiba r v e Nijery a
temsil edilmekteydi . (54 ) Bunları n hepsin e Çi n taraftar ı unsurla r gözüy le bakılabilir . Deme k oluyo r k i ik i yen i Çi n taraftar ı teşkilatı n kurulu ş
planları hazırlı k halindedir . He r ik i teşkilat a üy e olabilme k için d e Asya ,
Afrika v e Lati n Amerik a v e Lati n Amerik a gruplarında n birin e mensu p
olmak gerekecektir .
Çinliler, he r ik i teşkilattak i Sovye t taraftar ı yöneticileri n politika larına karşı koyabilme k içi n WFD Y v e lUS'y i henü z terketmemişlerdir .
lUS İcr a Komitesini n Budapeşte'dek i toplantısınd a (Şuba t 12-21 , 1964)
teşkilat yöneticilerin i desteklediğ i nüklee r denemeler i yasaklam a andlaş masma tasvi p ede n karar a Çin , Kuze y Kore , Kuze y Vietnam , Japonya ,
Gâudolup v e FEANF'de n meydan a gele n yed i delegasyo n muhalefe t et miştir. Ayrıc a ik i d e çekimser o y vardır. (55 ) Çi n temsilc i Sovye t öğren ci teşkilatın a silahsızlanmay ı herşeyde n üstü n tuttuğ u içi n şiddetl e sal dırmıştır,-, Çin öğrenc i teşkilatı, gelenekse l emperyaliz m mücadelesin e geri dönmediğ i takdirde lUS'y i terketme k tehdidind e bulımmuştur . (56 )
WFDY İcr a Komites i nihaye t Budapeşte'd e toplandığ ı zama n (Hazi ran 10-15 , 1964 ) d a WFDY'ni n nülee r denemeler i yasaklam a andlaşma smı desteklemes i meseles i bi r Çin-Sovye t kavgasın a yo l açmıştır . Dah a
sonra, toplantıy ı takibe n Çinliler , WPD'ni n Sovye t taraftar ı idarecilerin e
sert hücumlard a bulundular . Çinlileri n bildirisind e (Peki n Radyosu, Ağustos 4 , 1964 ) yak m bi r bölünmey e işaret ede n açı k işaretle r vardır .
Çin-Sovyet tutumlar ı arasındaki çatışm a Eylü l 1964'tek i Dünya Genç lik Forum'und a öneml i bi r ye r tutmuştur . Çinlile r IP C toplantıların a
katılmamış, faka t Forum'd a görünmüşlerdir . Burad a «barı ş içinde bir ara da yaşama » meselesindek i farkl ı yorumlar , v e Sovyetleri n Hon g Kong il e
Nacao'ya derha l «serbesti » tanınmas ı v e Çinlilerl e Hintlileri n smı r an laşmazlıklarını barışç ı yollarl a çözümler i yolund a e l altında n bi r yaptır maları (k i bu , Çinlile r tarafında n Rusları n Hintliler i destekledikler i şek -
linde yorumlanmıştır ) v e b u suretl e Çinliler i zo r durum a düşürmeğ e ça lışmaları kızgmlı k v e şiddetl i hücumlar a yo l açmıştır .
Gerçi ÇinUle r hâlâ WPD Y îl e lUS'y i terketmemişlerdir , am a b u teş kilatların e n so n toplantılarında b u teşkilatla r üzerindek i sovye t ideoloji k
ve siyas i hakimiyetin e karş ı çıkmış , meyda n okumuşlardır . He r ik i teş kilatın nüklee r denemeler i yasaklam a andlaşmasın^ ı desteklemelerin i bü yük bi r mesel e halin e getirmişle r v e b u aslınd a so n derec e sınırl ı Rus Amerikan anlaşmasın ı benimsemelerin e karşı çıkmışlardır . 196 4 yılı Mar t
ayında toplana n Lati n Amerik a Gençli k Festivalind e v e diğe r komünis t
gençlik toplantılarınd a «mill i kurtulu ş savaşları » gib i konularınd a Ru s
ve Çi n taraftar ı delegasyonla r arasınd a çatışmala r olmuştur . Fiiliyatt a
Çinliler 196 3 ten itibare n Endonezy a Öğrenci Teşkilâtıyla birhkte (FPMI )
Rusların hakimiyetindek i gençli k gruplarına doğruda n doğruy a rakip ola cak yen i bi r Asya-Afrika-Lati n Amerik a öğrenc i teşkilât ı kurabilme k
için enerji k faaliyetle r göstermişlerdir . B u teşebbüs ü gerçekleştirme k
üzere 196 3 yüı Kası m ayınd a Cakarta'd a toplanmı ş ola n bi r «Müteşebbis
Komite» kurmay a kada r gitmişlerdir . Çin-Sovye t anlaşmazlığ ı öğrenc i
ve v e gençli k teşkilâtlarında bölünmey e ve rakip teşkilâtları n kurulması na doğr u gelişiyo r gib i görünmektedir . Böyl e bi r gelişmeni n -iste r Rus ,
ister Çin , iste r başk a çeşidi olsun - komünizmi n yayılm a güc ü nası l bi r
tesir yapacağı m tahmi n etme k güçtür . Şüph e yo k k i lUS'ni n Leningra d
Konferansı v e on u takipede n gelişmele r Rusları n yen i taraftarla r kazan makta n e gib i zorluklarl a karşılaşacakların ı göstermiştir . Barı ş meselesi nin ö n plân a alınmas ı Fron t teşkilâtların ı dah a ço k Batı Avrup a ülkelerinde faaliyett e bulunma k zorund a bırakmaktadır . B u teşkilâtla r Alman ya meselesi , Baltık deniz i v e Akdeniz'd e atomdan masu n bi r bölg e kurul ması, Sovye t silâhlanm a teklifler i v e barı ş içind e bir ar ada yaşam a mese lesi gib i meselelerl e meşgu l olmaktadırlar . Buradak i dilem a şudur : eğe r
Batı ülkelerindek i gençli k bu konulardak i sovye t tutumun u destekliyece k
olursa lU S v e WFD Y Bat ı aleyhtarı , emperyaliz m aleyhtar ı propaganda larını yumuşatma k zorund a kalacaklar , v e böylelikl e «Üçünc ü Dünya »
gençliği üzerindek i cazibelerin i kaybedere k oralard a meydan a Çinliler e
bırakacaklardır. lUS , Rus v e Doğu Avrup a öğrenc i teşkilâtlarının kontro lü altınd a bulunduğun a gör e Sovyetleri n çizdiğ i hattı n dışın a çıkmıyacağı muhakkaktır . Bununl a birlikt e lUS'ni n dileması , komünis t olmıya n
teşkilâtları d a üyeliğ e alara k tesi r sahasın ı gemlettiğ i v e yen i üyelerin e
yalnız sö z hakk ı tanımakl a kalmayı p onları n desteğin i eld e etme k içi n
canla başl a gayre t gösterdiğ i ölçüd e Sekretaryam n teşkilâ t üzerindek i
hakimiyetini zayıflamasıdır . Sovye t hakimiyetindek i lU S Sekretaryas ı
ilk def a Leningra d Kongresind e uzlaşmay a rız a gösterme k zorund a kal mıştır. Bun u günü n birind e «üçünc ü dünya»y a mensu p üyeleri n y a ken -
di adların a y a d a Çi n adın a neticey e götürücü bî r etk i gücün e saM p hale
gelmeleri ihtimalini n bi r belirtis i sayma k mümkündür .
Bütün bımlarda n açıkç a görüldüğ ü gib i Uluslararas ı komünis t genç lik v e öğrenc i hareketlerinde duru m iyiy e doğr u gitmeğe başlamadan ön ce kötüy e gidecektir . Ru s v e Çi n Partiler i arasındak i çatışm a deva m et tiği müddetç e fron t teşkilatlarındak i bölümleri n artmas ı v e katılaşmas ı
kuvvetle muhtemeldir . B u durum , komünistleri n ötede n ber i beslemey e
çalıştıkları, faka t dah a şimdide n bi r hayl i solu k bi r ha l almı ş bulıma n
«evrensel temsil » intibaın ı dah a d a sili k bi r hal e getirecektir , şaye t b u
intiba so n ell i yıl m gerçeklerin e rağme n ayakt a kalabilmişse .
K I
s I M:5
GENÇLİK FESTİVALLEEt : TARİHÇELER İ VE FONKSİYONLAR I
WFDY il e lUS'ni n himayesind e yapıla n Düny a Gençli k Festivali ko münistlerin gençliğ i hede f güde n propagand a faaliyetlerini n öneml i bi r
kısmını teşki l etmiştir . WFDY'ni n teşebbüsüyl e girişile n v e zahire n «bü tün ülkele r gençHkler i arasmd a anlaşm a v e uluslararas ı kardeşlik fikrin i
geliştirmek v e kuvvetlendirmek » amac ı güde n b u festivalle r 1 9 4 7 den
1 9 5 9 a kada r he r ik i yıld a bi r toplanmıştı r ( 1 ) . B u festivalleri n e n sonu cusu,Temmuz v e Ağusto s 1 9 6 2 de Finlandiya'm n Helsink i şehrind e top lanmıştır.
Bu festivalleri n ası l hedefler i arasınd a WFD Y v e lU S il e bunları n
mahalh kuruluşların a v e diğe r fron t teşkilâtlar a yen i üyele r kazandn makta vardı . Gen e bu hedefle r arasında , komünistleri n himayesind e Dün^
ya gençliğin i biraraya getire n bi r vesil e olmaları sebebiyl e bu festivaller lerden komüniz m propagandas ı yapma k içi n müesseseleşmi ş bi r vasıt a
olarak faydalanmak ; komünis t haya t tarzmı n e n iy i haya t tarz ı olduğu
~ve S.S.C.B.'ni n barış v e demokras i mücadelesind e öncülü k ettiğ i fikrm i
yaymak; S.S.C.B.'ni n «zulüm » göre n milletleri n başlıc a desteğin i teşkilet tiği fikrin i deva m ettirmekt e ye r almaktaydı .
DEĞİŞEN KALI P
Bu festivalle r Sovye t politikasmı n kullandığ ı vasıtalarda n bir i oldu ğuna gör e bunlar a uluslararas ı politik a sahnesindek i yerler i itibariyl e
bakmak gerekir . Sovye t politikas ı değiştikç e b u festivalleri n yönelim i de
değişmiştir. Prag'd a 1947'd e toplana n birinc i festival , Stalin'i n Sovye t
dış politikasınd a v e komünis t fron t teşkilâtlarınd a «ik i kamp » teorisin i
gehştirdiği zaman a rastlamıştır . B u toplant ı sırasmd a «faşiz m aleyhtar lığı» v e sava ş aleyhtarlığ ı idealizminde n bo l bo l istifad e edildi . Faşiz m
ve emperyalizm , açıkça tari f edilmede n teli n edild i v e gösteriler , slogan lar o şekilde hazırlandı k i A.B.D . faşist v e emperyalist devleti n had safhas ı
olarak gösterihrke n Sovyetle r Birliğ i sava ş aleyhtar ı v e insanlığı n saa detini koruya n bi r kuvve t olara k b u tutum , o sırala r Dünyanı n ik i kam pa bölünmü ş olmasın a büyü k öne m göstere n Sovye t politikasıyl a ay m
hattı takibede n 194 9 (Budapeşte ) v e 195 1 (Doğ u Almanya ) festivalleriy le deva m etti.
Kore savaşlarını n e n hararetl i devresind e 195 1 yılında Doğ u Berlin' de toplana n festivald e Çin'i n 194 9 yılınd a bi r komünis t devle t halin i al masından duyula n memnuniye t belirtilmi ş v e Birleşmi ş Milletleri n Kore'deki faaliyetlerin i takbi h edilmiştir . Kuze y Kore * gençlik » delegasyo nunda «emperyalis t mütecavizlere » karşı savaşmı ş birço k üniformal ı su bay d a vard ı v e bunlar » barı ş uğrun a savaşa n kahramanlar » gib i karşı lanmışlardı. B u festivali n amacı , toplantıy a katılanlard a komünizmi n ba rışı temsi l ettiğ i fikrin i uyandırma k v e Dünyay a genliği n komünis t he deflerini desteklemekt e olduğun u telki n etmekti . Uluslararas ı dostlu k te malarıyla Amerika n aleyhtar ı propagand a ustalıkl a birbirin e karıştırıl mıştı. Barı ş güvercin i Sovyetle r Birliğin i temsi l ediyor , buna karşılı k
Amerikayı temsi l etme k üzer e sava ş kuş u sembol ü kullanılıyordu . Festi val, Bat ı aleyhta n sloganla r v e o sıralar kurulmakt a buluna n Bat ı Almanya ordus u aleyhind e şiddetl i gösterilerl e sürü p gide n uzu n bi r Barı ş Yürüyüşle ha d noktasm a ulaşmıştı . B u ordunu n kuruluşun u engelleme k
için komünistleri n gösterdiğ i çabalarda n gençliğ e düşe n ro l v e festivali n
tarafgirane hususiyetleri , Doğ u Alma n Sosyalis t Birli k Partis i (Komü nist) lider i Walte r Ulbricht'i n Barı ş Yürüyüş ü münasebetiyl e yaptığ ı koııuşmada açıkç a ortay a çıkmıştı . Bat ı Almanya'dak i «ban ş mücahidleri»,
Batı Almanyan m silâhlanmasın a karş ı ş u yollarda n mücadeley e çağrılmaktaydı:
1. Amerik a v e İngiltere'y e ai t «müdahaleci » birlikleri n Almanya'da ki mevcudiyetlerini n bu ülkey i karş ı karşıy a getirdiğ i tehlikey i
halka anlatmak .
2. Silahlanmay a karş ı v e ayn ı zamand a bi r barı ş anlaşmas ı imzalan masını sağlama k üzer e bi r plebisi t yapılmas ı hakkındak i talepler i
artırmak.
3. Bat ı Almanya'm n «sava ş hazırlıklarına » karş ı sağla m bi r mill î
mukavemet hareket i yaratma k üzer e gençliğ i hareket e geçirme k
4. Bat ı Almany a hükümetinin Komünis t Gençlik Teşkilâtı , yan i Fre i
Deutsche Jugen d (FDJ ) hakkındak i yasa k kararın a karş ı çıkmak .
5. Sosya l Demokratların sendikalardak i koalisyo n politikalarını Bat ı
Alman sanayicilerin e «satılmışlık » olarak gösteri p önlemek.
6. Bat ı Almanya'd a mecbur i askerliğ e karş ı mümkü n ola n e n geni ş
mukavemet hareketin i geliştirmek .
7. Bütü n Bat ı Alma n gençliğin e Wehrmacht^in yenide n ortay a çık masına karş ı hareket e getirmek . (2)
Festivali anlata n v e komünis t olmıya n bi r gözlemci , çeşitl i mill i de legasyonların «kültür » gösterilerin i incelerken , yazısm m bilhass a aydın -
latıcı bi r yerinde , komünis t propagandanın soğuk har p zirv e noktasın a
gelirken nası l ha m v e ilke l hisler e hitab ettiğin i tasvi r etmektedir .
Kuzey Kor e programını n e n dikkat i çeke n kısm ı bi r çeşi t müaakl i
dramdan meydana geliyordu. Perd e açıldığ ı zama n elinde bi r bohça
taşıyan bi r Kuzey Koreli anne sahneye çıka r ve etrafa lanetle r yağ dırır. Gösteriler sırasında sı k sı k başvurmtak zorunda kaldığım prog^
ramda yapılan açıklamaya göre annenin elindek i bohça , «hunha r bi r
Amerikan bombardımanında » henüz ölmü ş buluna n çocuğun u tem sil etmektedir . Kad m «intikam» , «intikam» diye bağırara k ölü çocuğu sahney e bırakı r v e kab a sab a bi r dan s yapmıağ a başlar . Gene
programa gör e kadm m bundan sonrak i feryatlar ı başta n aşağ ı la netlemeler halindedir . K^d m Amerikalılara karş ı duyduğ u nefret i
on dakika boyunca böyle vahşic e gösterdikte n sonr a perde iner.
İkinci perdeni n başınd a kadının ö n sava ş hatlarındak i bi r Amerikan konaklam a noktasın a doğr u sürünere k üerlediğ i görülür . Her
M elind e d e bu konaklama noktasına atmağ a hazırlandığı el bombar
lan vardır . Bombaları atar v e b u sırada «işt e intizamımı aldım^ » di yen feryatlarm m yankılandığ ı duyulur . Her iki bomb a da patlar ve
bunu izdirapl ı haykırışla r taki p eder . Kadı n bu vahşe t sahnesin e
bakarak mes t bi r hald e râksetmey e koyulur . Faka t kampta n fırla yarak kadm ı tuta n ü ç «Amerika n asker» dans ı yand a keserler . Kadın kurtulma k için elinde n gele n herşey i yapar , faka t başaramaî& .
Bu ü ç «Amerika n askerî» sahney e çıka r çıkma z dinleyici kütle sini teşki l ede n çeşitl i delegasyonlara mensu p 1500 insan he p birden
ayağa fırlar v e kendilerinden geçmi ş bir halde «Truma n kahrolsun!»
«Eisenhofwer kahrolsun!» , «MacArthu r kahrolsun! » diy e haykırışır ' 1 a r . . . B u Amerika n aleyhtarı göster i aşağ ı yukar ı on dakik a kadar
sürer.
Aktörlerin giydikler i «üniformalar» , komünistlerî n Amerika n
askerleri hakkındak i tasavvurlann ı tebarü z ettiriyordu . Bunlar , buruşuk pantalonla r giymişlerdi , ceketler i dizlerin e kada r iniyordu .
Topuklanna kada r inen anahta r zincirler i taşıyorlardı . Başlarındak i
şapkalar külhanbevvarî yan a yatırılmıştı. Teğmeni n son derece cicîlî
bicili bi r kılıf içind e inc i kakmal ı bîr topl u tabancas ı vardı . Ağızlanndan sigarala r sarkıyo r v e ağızların ı aç a aç a cîkle t çiğniyorlardı .
Amerikan aleyhtar ı göster i biti p t e dînleyîcile r yerlerin e otu runca piyes e deva m edildi v e «Amerika n askerleri» kadın a vahşiy e
saldırdılar. Gerçekten i komünist propagandan m Amerikalılara tatbik
ettikleri he r sıfat a sıahned e Amerika n askerlerînî temsi l ede n genç ler semıboli k bir hayatiyet kazandırdılar.
Askerler kadı m cezalandırmakta n yorulunc a on u kurşun a diz r
meye karar verdiler. Faka t tamı bu noktada akıllarına bir fikir geldi.
Askerlerden herbir i kadı m kurşun a dizane k şere^fm i eld e etine k feter Teğme n bi r çif t za r çıkard ı v e üç askerd e ye^^ ^ aldılar
. Öldürme şerefin i kazanınca teğmen adic e sırıttı . Silâhı m çıkarara k bö ?
ağaca bağl ı buluna n kadın a dikkatl e Bİşa n ald ı v e tetiğ i ç e k B a î ^
hazırlandı.
Birden, kamp ı çevreleye n tepelerde n JEÇu^jey Kor e askerl^ ^ fır ladılar v e kadını kurtardılar . B u and a salondak i delegele r bi r dah a
ayağa fırlayı p bağırmağ a başladılar: «Ki m 11 Sung! Ki m II Sungî »
Bu Ku:2e y Kor e kuvvetlerini n başıdır.
Birkaç dakika sonra bu bağırişmalar söndü ve yerini başka îsim1er aldı. Ş i ^^ dah a şidde t v e istekl e «Stalîn»/«Mao Tse -Tung»,
«Kim H Snng!» diy e bağınşıyorlardı . B u da on dakika kada r sür ^
ve sonr a eller ve ayaklar ritmik bir şekilde «Barı ş Türküsü», «Staliü
Ş^j^j^ı»>c<Mâo Tse -Tımg şarkısmm » akışm a uydurulara k çırpılım ya başladı..
Bu gösteriler başla r başlamaz piyeste ro l alanla r sahnede n iadl 1er dinleyicileri n okuduklar ı şarkı , türküler e v e diğere r tezahür^t n
katıldılar. Tiyatrod a buluna n herke s ellerin i birleştirmi ş b u yirmi
dakikalık hazin hîkayey e katılmaktaydı .
Bu coşkun hav a içind e aktörler e çiçe k vermekl e görevl i çiçekl i
kızlar sahneni n dibindek i yerlerinde n sahney e çiçekle r atmay a başladdar. Oymicıdar bunları hemen yakahyara k geri atmay a koyuldular. Böylece, bîr yandan şarkı sesleri yükselirke n bî r yandan da
neden dinleyicilere , dinleyicilerde n oyuncular a çiçekle r atıld ı durdu.
Sahnedekilerden bir i akıllılı k edi p perdey i indîrmeseyd i b u gösterinîn arkas ı gelmiyecekti. Perd e yenide n açılıp , oyunu n son u geldiğ i
zaman^ kadının, Amerikal ı teğmenin, inc i kakmal ı tabancalarmda n
birini eld e geçirere k on a üç e l ate ş ettiği görüldü.. . «B u katlettiğiîiiz çocuğu n için... . b u zorla kirlettiğini z namusu m için,., b u d a Mç
bîr zama n namusunu lekelîyemîyeceğînî z büyü k anavata n Kor e
için...» diy e bağırıyordu kadm .
tşin garibi , kadı n Amerikal ı teğmenin inc i kakmal ı tabaneasm ı
kullanmak zorundaydı , çünk ü yardım a gele n korel i askerleri n elin de îîiızrakta n başka bî r silâh yoktu . Böylec e onlan n ban ş seve r ta biatları belirtilme k istenmişti.
Oyun bitip t e perde kapanır kapanma z dinleyiciler öncek i te^ia hiiratlarında olduğ u gib i heyecanl a ayağ a fırladıla r v e b u defa d a
hemen heme n onbeş dakik a müddietl e tezahiîratta bulundular . Geıı e
daha öncek i gib i şark ı v e türküle r söylendi , bağınidı , çağırıldı . ( 3 )
Batı ülkelerin e ve genellikl e komünis t olmıyanlara karşı takmıla n bu
hissi v e heme n hemen psikopatç a tavır , Stali n ölüncey e kada r kömiinis t
front teşkilâtlarını n toplant ı v e propagand a faaliyetlerin e haki m oldu .
Kbruschev zamanınd a Stali n devresindek i kisu * saldu*ganlikta n vazgeçil diğini göstere n yen i politi k yönelişl e birlikte komünis t fron t teşkilâtlar ı
çok dah a akıllarc a bi r yol a girdiler . Kısme n Doğ u Berli n festivalinin ,
hissi gösterilerl e birlikt e kütlelerde n hası l ola n hipnoti k etkiler i bertara f
etmekte faydal ı ola n bi r özelliğin e bakarak baz ı şeyle r öğrenmi ş olmalıdırlar. Bat ı Almany a v e Bat ı Berh n hükümetler i konserler , konferanslar ,
sinemalar v e sai r gösterile r tertiplemi ş v e okunma k üzer e pekço k mal zeme hazırlamışlardı . Festival e katılanlarda n ki m Bat ı Berlin' e geçers e
bunlardan faydalanabilmekteydi . Bu , hem Doğ u Berlin'd e bir aray a gele n
büyük sayıdak i Doğ u Almany a gençler i he m d e yabanc ı delegele r içi n
son derec e önemliydi. Batı Berlin' i d e geçere k şehrin he r ik i yakasın ı biz zat mukayes e etme k imkânm ı eld e etmişlerdi .
1953 ten itibare n gençli k festivaller i sertli k politikasında n «işbirliği »
politikasma kayış ı yansıtı r hal e geldile r ve «barı ş içinde birarada yaşama »
politikasını destekleyere k v e maku l bi r davranı ş tarz ı göstermey e çalışarak itiba r kazanm a yolun a girdiler . Düny a gençliğini n birliği v e işbir liği fikirler i yenide n e n öneml i sloganla r halin e geldiler . Faka t gen e d e
dışarda b u takti k değişikliğ i kimseyi kandırmadı : ama ç gen e kaybedilmiş
itibarı ger i kazanmak , terkedilmi ş mesafey i yenide n işga l etmekti . Yen i
taktik bi r derecey e kada r festivallerde n netic e alınmasın a yaradı . Özel likle WFD Y v e lU S azgelişmi ş ülkeler e büyü k öne m vermey e başlamış lardı v e buralard a festivalleri n siyas i kökleri , Bat ı ülkelerindek i gençli k
arasmda olduğ u kadar açıkç a bilinmiyordu.
Bükreş festivalini n sloganlarmd a - «Ebed i dostluk» , «Her görüş e mensup gençler i savaş ı önleme k arzularını ifad e etme k üzer e bi r aray a getir mek», «Barış , ço k yaşa!» -b u takti k değişikli k kendin i göstermekteydi.(4)
Festivalde bi r çağr ı yayınlanara k gençli k he r taraft a ş u amaçları sağla mak üzer e birleşmey e dave t edildi : gençli k o şekild e birleşmeliyd i k i
«müzakereler kuvvet e müracaat m yerin i almalı... . he r ülk e kend i i ç işlerüıin te k hakim i bulunmalı.. . v e milletle r arasınd a karşılıkl ı güve n v e
eşitliğe dayana n münasebetle r kurulmalı , kültüre l v e sporti f mübadelele r
geliştirilmeli, böylec e gençle r arasınd a dah a iy i bi r anlaşm a zemin i hazır lanmalıydı. »(5) Böylec e gençli k doğu-bat ı müzakerelerini n devamın ı sağ lamak üzer e bi r bask ı vasıtas ı olara k kullanılaca k v e «n e pahasma olurs a
olsun itilafları n hall i fikri » lehind e bi r kam u oy u meydana getirilecekti ,
1965 Temmu z ayınd a Cenova'd a toplana n Zirv e Konferansından son raki Beşinc i Düny a Gençli k Festivalind e «barı ş v e kardeşlik » temaslar ı
bir def a dah a işlendi. » Barışı koruma k içi n her zamankinde n dah a gerekl i
olan faaliyetlerimiz e hı z verelim . Uluslararas ı gerginlikleri n izalesi , s i
lâhsizlanma, ato m silâhlar ı v e he r türl ü kütl e imh a vasıtaların m yasak lanması içi n birlikt e mücadel e edelim . (6) Komünistle r bu festivalde n d e
istifade ettikler i ş e Rusyayı barışın, kardeşliği n v e insanlığın refahim n ko -
ruyucusu, Amerikay ı Dünyadaki bütü n kötülükleri n kaynağ ı olara k göste ren manev i kutuplaşma gayretler i içi n bo ş bir meyda n haline getirdiler. »
Artık yen i Hiroşimalar istemiyoruz » diye yazan bi r dövi z taşıyara k yapa n
Japon delegasyonu , -gerçek veya hayali- atom silâhlar ı tehlikes i deyincey e
Amerika'nın hatırlamasın ı kolaylaştırdı . Karmaşı k meseleleri n ciddiyetle
ele aimmasım n komünistleri n siya h beya z karikatürlerini halelda r etme sine asl a müsaad e edilmedi . Amerika v e Avrupa'dak i müttefiklerin e bas kı yapara k nüklee r silâhların ı azaltmalarını , v e bunlar ı kullanmalarını n
yasaklanmasını sağlıyara k dah a güçl ü Sovye t konvansiyone l silâ h giic ü
karşısında Batını n asker i gücün ü zayıflatma k amac ı güde n Sovye t poli tikasını benimseyere k bu festival , ato m silâhlarını n yasaklanmasın ı iste yen bi r bildir i yayınladı . B u davranışta n beklenen , nüklee r silâhla r kar şısında hisse n çökünt ü içind e bulunan Asy a v e Afrika'nın komünis t olmı yan idealis t v e namusl u gençlerin i etkilemekti .
Ağustos 195 7 de Moskova'd a toplanan Altınc ı Festival, Sovyetle r Birliğinde toplana n il k Festiva l oldu . Sovyetle r bakımında n şartla r elverişl i
olmaktan ço k uzaktı . Khrushchev'i n Şuba t 195 6 da toplana n Yirnünc i
Parti Kongresind e yaptığı giz H konuşmad a Stalin' i takbi h etmi ş olması ,
bunu takibe n kontrolleri n gevşetilmi ş olması, ve Polonya'yl a Macaristan'daki ihtilâlle r içerd e v e dışard a taki p ede n geni ş yankıla r gib i sebeple r
bir aray a gelere k öneml i bir hiss i v e fikri mayalanmay a yo l açmıştı. Festivale birço k ülkede n gençli k temsilcilerinin katılmakt a bulunmas ı e v sa hibi komünistleri n «resmi » bi r yön ü telki n etmesin i kolaylaştırma k şöyl e
dursun, büsbütü n imkânsı z kılmaktaydı . Festiva l boyunc a vuk u bula n
birçok toplant ı v e tartışmad a -resme n olmamakl a birlikte - Maca r ihtilâl i
ençok dikka t toplıya n konuy u teşki l etti . Festival e katıla n delegelerl e basit Sovye t vatandaşlar ı arasındak i tartışmaları n çoğund a ele alına n kon u
gene Maca r ihtilâliydi . B u fiki r alışverişlerini n tarafla r üzerindek i etki lerini ölçme k heme n heme n imkânsızdır . Resm i toplantılard a Sovye t
gençlik temsilciler i tartışmanı n akışın ı oldukç a başarıyl a kontro l altmd a
tutabildiler. Faka t gayrıresm i toplant ı v e tartışmalard a böyl e bi r kont rolün icras ı imkânsızdı . B u sebebl e festivald e Maca r ayaklanmas ı hak kında Sovye t alehtar ı görüşleri n ifad e bulmu ş olmas ı hi ç şüphasiz , ko münist olsu n vey a olmasın , üyeleri n birçoğund a bir vicda n muharebesin e
yol açmıştır .
Sovyet otoriteler i festivali n kend i gençlikler i üzerind e hası l etmi ş
olduğu tesirler e karş ı cidd i bi r ilg i göstermişlerdir . Festivali n hazırlık ları ço k önc e başlamıştı . Sovye t gençli k yayınlarınd a tasarlana n faa liyetlere büyü k ye r verilmişti . Sovye t talebelerind a festival e katılaca k
komünist sempatizanlarını n kend i ülkelerindek i gençliği n gerçe k tem silcileri olduklar ı innancın ı uyandırma k içi n hi ç bi r şeyde n kaçıîıılma mıştı. Festiva l bite r bitme z Sovye t gençli k yayınlar ı yabanc ı unsurları n
festivalde hası l ettikler i «Burjuv a tesirlerine » karş ı uyarıc ı yayınlar a gi rişti. Gahba , komünis t olmıya n delegeler , vey a e n azında n Sovye t ol mıyanları mahall i otoriteleri n umduklarında n dah a kuvvetti i bi r tesi r
yaratmışlardı.
TEŞKİLÂTLANMA V E KONTROL SOMUNLAR I
Dünya Gençli k Festivalleri , Sovye t politikasm ı destekleye n göste rilere vesil e vermeler i bi r yana , kütleleri n siyas i teşkilâtlanmalar ı v e
kontrol altın a alınmalar ı hadiselerin i inceleme k isteyenle r içi n ço k ilg i
çekici bire r hadisedirler . B u festivaller e komünis t olmıya n birço k genç lik temsilciler i katılmışlardır , faka t bilhass a so n ik i festivalde , yan i Viya na v e Helsinki'de toplananlard a komünis t müteşebbisle r müzakerele r üze rinde oldukç a sık ı bi r kontro l kurabilmişlerdir . B u amac a ulaşma k içi n
kullandıkları usulle r pe k çeşithdir . Gerç i festivalle r WFD Y il e lUS'ni n
himayesinde yapılmaktaydı , faka t hakikatt e hazırlıkla r bi r «uluslararas ı
hazırlık komitesinin » (IPC ) perd e arkasınd a yapılmaktaydı . B u konüte de daim a WFD Y - lUS'ni n kıdeml i görevlilerinde n birço k kimsele r ye r
alırdı. 195 3 Varşov a festivalin e gelincey e kadar IP C daim a dah a ço k
WFDY v e lUS personelinde n meydan a gelirke n Moskov a (1957 ) v e Viya na (1959 ) festivallerind e b u komit e genişletilmi ş v e birço k komünis t ol mıyan üyele r d e komitey e aimmış, faka t gen e d e WFD Y il e lUS temsilcileri kontrol ü elde n bırakmamışlardır . (8) Mevcu t teşkilât m tayiniyl e se çilen komünis t olmıya n üyele r şüphesi z büyü k bi r dikkatl e seçilmişler ,
Sovyet gençli k teşkilât ı d a üstii n plânlam a fonksiyonun u hi ç bi r zama n
elden bırakmamıştır .
Hazırlıklarda müteşebbisleri n oynadıklar ı rol , komünistlikler i aşikâ r
olduğu ölçüd e önemsi z gösterilmek istenmekteydi . B u sebepl e IPG, birçok
milli festiva l komiteler i vasıtasıyl a i ş görmekt e v e bunlard a d a mahall i
WFDY v e lU S üyeler i haki m durumd a bulunmaktaydı , am a gen e b u ko mitelere tanınmı ş komünis t teşkilatlarıyl a ilişkis i bulunmaya n kimsele r
de alınmaktaydı . B u mill i festiva l komiteleri , mill i gençli k hareketlerin i
en a z temsi l ede r nitelikt e olmaların a rağme n bağımsı z kuruluşla r gib i
görünmeye gayre t etmekteydiler . B u sebepl e IPC'y e seçile n mill i temsil ciler heme n heme n daim a temsi l niteliğ i taşımaya n bi r vey a birkaç küçü k
milli komünis t teşkilâtın a vey a komünis t fron t kuruluşun a üy e bulun maktaydılar. Festivald e bi r ülkey i temsi l edece k ola n «resmî » delegeler i
milli festiva l komiteler i seçtiğ i için , bunla r y a ipler i doğruda n doğruy a
komünistlerin elind e bulunan kimsele r olmakta , y a d a komünis t amaçlar ı
için yeter i kada r eğili p bükülme kaabiliyetin e sahi p bulunmaktaydılar .
Komiinizmle alı ş veriş i bulunmıya n kimseleri n festivaller e katılmas ı
iyi karşılanmakt a v e deste k görmekteydi , am a resm i görevle r içi n he r
heyeti «temsi l eden » sözcüle r seçilere k müzakereleri n cereyan ı kontro l
altında tutuluyordu . Mesel â 195 7 Moskov a Festivalin e katıla n Amerikan ,
İngiliz v e Fransı z delegasyonlarınd a kolayc a tesi r altınd a bırakılabilece k
yirmisine gelmemi ş gençlerden mutedil v e aşırı solc u gençlik temsilcilerine
kadar gençliği n he r kesimin e mensu p kimsele r ye r almaktaydı . Ayrıc a
bazı Sovye t aleyhtar ı gençlerl e birlikt e ta m manasıyl a tarafsı z bi r bakı ş
açısının sahib i ola n gençli k temsilcileri d e vardı . Toplant ı v e seminerler e
katılan, resm i görevle r ala n mill i delegeler e gelince , bunlar , çoğ u haller de komünistleri n hakimiyet i altındak i mill i festiva l komiteler i tarafmda n
seçilmiş buluna n aşır ı sol a mensup kimselerdi .
Müzakereleri murakab e etmeni n bi r başk a yol u d a komünis t hükü metlerin mal i yardımlarıydı . IPCler , hazırh k çalışmalarını , delegeleri n
seyahat v e günlü k masrafların ı Dünyanı n he r tarafınd a gençliği n finans e
ettiğini iler i sürmüşlerdir . Bilhass a Asya , Afrik a v e Lati n Amerik a kend i
masraflarını bizza t karşılamaya n delegeleri n ihtiyaçlar ı içi n bi r Uluslar arası Dayanışm a Fon u kurulmuştu . B u fon a mill i komünis t teşkilâtlarl a
birlikte mill i komünis t front teşkilâtlar ı d a yardımd a bulunabiliyorlardı .
Moskova Festivalinde n bi r a y önc e Komsom^lskay a Fravda'da yayınlana n
bir rapor a gör e Uluslararas ı Fond a 21 3 000 dola r birikmişti . (9), faka t b u
para festival e katıla n 1 8 000 üyeni n küçii k bi r kısmın ı desteklemey e bil e
yetmezdi. Gerekl i hizmetleri n bununl a karşılanmasını n bahs i bil e edile mezdi. Gen e ayn ı rapor a gör e Lati n Amerik a delegelerini n ihtiyac ı ola n
552 000 dolarm yalnı z yüzd e lO'n u Fonda n karşılanacaktı . Lati n Amerik a
komünistlerinin kala n paray ı nerede n bulacakların ı rapo r belirtmemektey di. Tabii ki bu durumda akl a Sovye t hükümetinin büyü k miktarda gizl i para
yardımı yapmakt a olduğ u gelmekteydi.
Hatta baz ı Amerika n delegeler i bil e Sa n Francisco'da n Moskovay a
300 dola r karşılığ ı gidi p gelmişlerdir . Halbuk i b u sıralard a norma l turis t
tarifesi b u hatt a 1 000 dolarda n dah a fazlaydı . B u çeşit seyaha t yardım ları başk a yerlerd e d e yapılmıştır . Festival e katılanla r Moskova'd a b u
vesileyle inş a edilmi ş buluna n bi r «Festiva l Şehrinde » kalmışlardır . Bu rada otobüs , doktor , beraber , yıkanma , çamaşı r yıkam a v e ayakkab ı ta- miri gib i işlerden par a alınmamaktaydı . Sovye t hükümet i Moskova'd a bu lunan IPC'y e d e lojisti k yardım ı yapmaktaydı .
1957 Festivalini n Sovye t hükümetin e 10 0 000 000 dolar a ma l olduğ u
tahmin edilmektedir . (10) B u miktarı n büyü k bi r kısm ı S.S.C.B . Gençlik
Teşkilatları Komitesini n tertiplediğ i 60 0 000 000 rubleli k bi r piyangoda n
sağlanmıştır. (11) 195 9 Viyan a Festivalini n mâl i hazırlıklarıyl a meşgu l
olmak üzer e IPC , Avusturyah bi r seyaha t acentas ı v e 1957 de Avusturya' dan kovuluncay a kadar Düny a Barı ş Konseyin i finanse etmi ş buluna n bi r
firma birleşere k bi r teşebbü s kurmuşlardır . Gerç i festiva l rozetleri , bay raklar satılara k v e diğe r yollarda n parala r toplanmış , Uluslararas ı Daya -
nışmâ Fonunda n par a gelmiştir , am a gen e de paran m büyü k bi r kısmm m
doğrudan doğruy a komünis t hükümetleri n yardımlarmda n sağlandığ ı
aşikârdır. ^
DOKTEÎN TELKÎNÎNÎ N ÖNEM İ
IPC'nin Gençli k Festivaller i hazırh k faaliyetler i meyanmd a yaptığ ı
propagandalarda b u festivalleri n siyas i bi r maksa t taşımadığın ı v e «part i
yararına» kullanılmıyacakları m iler i sürdüğ ü görülür . Halbuk i fiiliyatt a
bu festivalle r siyas i bi r vası f taşımakl a kalmazlar , faka t ayn ı zamand a
partizan faaliyetler e sahn e olurlar . Komünistleri n b u festivalle r «kapita list ülkelerd e v e bağıml ı sömürgelerdek i demokra t gençliği n kuvve t ka zanmasma» yaramaktadır . (12) Komünistler , azgelişmi ş ülkelerdek i milli yetçi gençle r arasında enço k ümi d vaadede n kimseler i tesi r altm a alabil mek içi n bunları n festivaller e katılmalarm ı kolaylaştırıc ı yardımlard a
bulunarak v e bun u takibe n komünis t ülkelerd e «büyü k gezilere » katıl malarmı sağlıyara k sisteml i bi r faaliye t göstermişlerdir . 195 3 ten itiba ren b u festivallerd e doktri n telkin i faaliyetler i hızın ı kaybetmi ş v e bun larm yerin i kültüre l v e sportif faaliyetle r v e büyü k çapt a gösterile r gib i
kütleler üzerind e psikoloji k etkile r yapa n faaliyetle r almıştır . Artı k cidd i
meseleler geçiştirilmekte , hunlar m yerin e hiss i sloganlar ı kabu l ettirebil mek çabala n kai m olmaktadır .
Son yıllard a komünistle r festivaller e e n büyü k sayıd a e n değişi k çev relerden kimseler i celbetme k için gayre t göstermişlerdir . IP C he r vesiley le festicalleri n «ırkları , inançları , dinler i v e milliyetleri n e olurs a olsu n
bütün gençler e açı k olduğunu » ilâ n etmiştir . Festivallerd e «hiçbi r siyasi ,
dini v e felsef i yönelimin » hakimiyet i sö z konus u değildir . (13) Maamafi h
gençlerin menfaa t v e isteklerini n nele r olduğun a v e bunlar ı eld e etme k
için gösterilmes i gereke n faaliyetler e daim a komünistleri n elind e bulu nan IP C kara r vermektedir . Komünis t organizatörler , festivaller e bi r
tarafsızlık reng i katabilme k içi n çeşitl i mill i şahsiyetleri n festiva l gaye lerini y e temaların ı tasvi p etmelerin i v e mill i festiva l komitelerin e üy e
olarak katılmalarm ı sağlamay a çalışırlar . So n bi r ik i festivald e kültüre l
ve sporti f faaliyetle r e n öneml i yeri işga l etmi ş olup , o sırala r WFDY'ni n
Başkanı buluna n Brun o Bernini'ni n d e dediğ i gib i «.. . öze l gösterile r ter- tip edilmesi , gençleri n v e kültü r kurumlarını n festivaller e büyü k cept e
katılmalarmı sağlamıştır. » (14 )
Festivaller o şekild e tertiplenmektedi r k i herke s he r zama n yapaca k
bir şeyle r bulmaktadır . Faaliyetle r o derec e kesifti r k i davetlileri n bi r
çoğu Dünyay ı sarsa n bi r hadiseni n içind e bulundukları hissinde n kurtula mamaktadırlar. Tipi k bi r festiva l programınd a yığınl a öncede n tasarlanmış yer i v e zaman ı bell i faaliye t ye r almaktadır . Progra m bi r açılı ş tö-
reniyle başlar . Flamal ı bayrakl ı bi r büyü k yürüyüşl e öncede n tesbit edü î±ıiş sloganların gerisind e bi r birli k duygus u yaratılmay a çalışüır . Bunun la birlikt e 195 7 Moskov a Festivalind e devle t başkan ı Voroşilov'u n yaptı ğı açı ş konuşmasınd a Sovye t sistem i il e barış v e insanlığı n geleceğin i
birbirinden ayrılma z şeyle r olara k göstere n hitabesiyl e dah a başlangıçt a
işin için e siyase t karıştırılmı ş oluyordu :
Biz kend i fiki r v e görüşlerimiz i hiç bi r zama n kimsey e zorl a kabu l ettir me hevesin e düşmedi k v e düşmeyeceğiz .
Eğer tarih i gelişi m içinde büyük sosyalis t fikirle r maızaffe r oluyor, v e yen i yen i ülk e v e ulusla r sosyalisı t gelişm e yoluna giriyorsa ,
bu, yapıla n propagandaları n bi r netices i değildir ; bu , toplumlar ı yöneten tarih i gelişm e kanununun bi r neticesidir ; çünk ü sosyalis m en
ileri sosya l sistem , insanları n ihtiya ç v e arzuların a e n uygu n sis temdir. (15 )
Genel olara k programd a festiva l temalarını n konuşulduğ u birço k toplantı, tartışm a v e göster i il e birlikt e sosya l faaliyetler v e sayısı z kültüre l
faaliyetler ye r alır . B u celselerd e dikkatl e seçilmi ş bulıman sözcüle r malûm siyas i v e ideoloji k hatt a gör e konuşmala r yaparlar . Mesel â Lâti n
Amerikalı bi r komünist , vey a komünis t sempatizan ı genç , yaşadığ ı böl gedeki şartlar ı anlatı r v e bunu yaparke n «emperyalist » müdahale v e istis-^
man açığ a vuru r v e arad a A.B.D . politikasını n zarar h etkilerin e d e doğ rudan doğruy a vey a dolayl ı atıfla r yapar . Şartlar ı anlatırke n olaylarda n
örnekler verir , am a bım u daim a te k yanl ı olara k yapa r v e kaydedilmi ş
ve kaydedilmekt e ola n gelişmelerde n bahsetmez . Sebeple r daim a siya h
beyaz renklerl e çizili r v e «ileric i kuvvetlerle » «sömürücü » kuvvetleri n
çatışması gösterilir .
i Birtakı m büyü k gösterile r vasıtasıyl a Alma n silâhlanması , ato m de nemeleri v e kolonyaliz m aleyhtarlığı gib i temalar a taraftarla r sağlan m
Moskovada Hiroşim a bombardimanmı n yıldönümünd e büyü k bi r Barı ş
ve Kardeşli k içi n Gençli k Toplantıs ı yapılmıştır . B u bombardımanı n fe- r
caatım gösterme k içi n filimle r v e resimlerde n faydalanılmıştır .
Festival projgram ı sayısı z sosya l v e kültüre l faaliyetlerl e doldurul muştur. Sporda n ço k şe y beklenmektedir . Sovyetle r Birliğ i v e diğe r ko münist ülkele r Düny a v e Olimpiya t şampiyonların ı b u karşılaşmalar a
sokmak içi n büyü k itin a gösterirler . Bi r Öğrenc i Karnavalı , bi r «Büyü k
Gençlik Karnavalı , v e bi r Kremli n Balosu , Moskov a Festivalindek i sos yal faaliyetleri n zirv e noktalarında n birkaçın ı teşki l etmiştir .
Festival bittikte n sonr a festiva l faaliyetlerini n e n öneml i kısn u baş ^
1ar, Festivald e hazı r bulunanla r arasında n büyü k sayıd a davetl i seçili r
ve bunla r Rusy a v e diğe r komünis t ülkelerd e geziler e çıkarlar. Büyü k bi r
dikkatle hazırlana n bu gezilerde n maksat , sovye t sisteminin başarılarım
göstererek gençliği , özellikl e gelişe n ülkele r gençliğin i hayra n bırak maktır.
Bütün bunlar a rağme n komünistle r 195 9 da Viyana'da , Komünis t ol naıyan gençliği n «karş ı propagandası » yüzünden , iplerin i ellerind e tuttuk ları bi r büyü k kütl e toplantısın ı yönetmekt e büyü k zorlukl a karşılamış lardır. İlk def a festival e katılanla r içi n hazırlana n bilgile r üzerind e kim senin tekel i yoktu . Gen e il k def a festival i tertipleyenle r hüküme t deste ğinden mahru m bulunuyorlardı . (16 )
1962 yazınd a Helsinki'd e toplana n Sekizinc i Düny a Gençli k Festival i
gene b u elverişsi z şartlar a tâb i olmakl a kalmıyor , faka t ayn ı zamand a
festival bütçes i d e büyü k ölçüd e kısıntıy a uğramı ş bulunuyordu . (17) Te k
başına b u husu s birço k davetlileri n memnuniyetsizliğin e yo l açmıştır ,
^ünkü b u def a seyaha t v e ikame t şartlar ı v e diğe r imkânla r esk i festival lerde olduğ u kadar elverişl i bulunmuyordu . B u memnuniyetsizli k bilhass a
Asya v e Afrik a gruplarınd a göz e çarpmaktaydı . Mesel â par a yetersizliğ i
sebebiyle bütü n esk i İngili z Afrikasında n gele n talebele r ayn ı yerd e ya tıp kalkma k zorund a bırakılmışlardı ; he r türl ü ır k ayırımın a karş ı Afri kalılardaki büyü k hassasiye t düşünülürs e bunu n n e kada r büyü k bi r be ceriksizlik olduğ u anlaşılır . B u festivald e nötralistler i uzu n bi r partiza n
faaliyetler seris i içind e etkisi z bırakma k bakımında n d a başar ı kazanıla r
mamıştır. Seylan' ı temsile n festival e gelmi ş bulunanları n komünis t ol mıyan kır k altıs ı festival i terketmişlerdir . Nijerya , Ugand a v e Endonez ya'dan gele n delegele r şikâyetlerin i açıkç a dil e getirmişler , b u yol a baş vuramıyaa pekçoklar ı is e öze l konuşmalard a b u hislerin i belirtmişlerdir .
Başlangıçta festivalle r Asyalı , Afrikal ı v e Lati n Amerikal ı gençler i
büyük sayılard a Doğ u Avrup a ülkelerin e getirebilme k içi n başvurula n
birkaç yolda n biriydi . Oys a bugü n Sovyetle r Birliği'nd e v e diğe r Doğ u
Avrupa ülkelerind e okuya n yabanc ı talebeleri n sayıs ı artmı ş olduğ u gibi
azgelişmiş ülkelerd e b u ülkele r sefaretle r v e ticare t heyetler i kurmuşlar dır. B u sebepl e artı k festivallerde n b u fayday ı bekleme k içi n fazl a bi r
sebep kalmamıştır . Festivallerde n komünis t ülkele r gençliklerin e dışarıyl a
temas hiss i verme k içi n d e yararlanma k gerekmemektedir . Haric i turizm deki gelişmenin , Sovyetle r Birliği'n e batıl ı talebeleri n gelmesinin , bü yük sayıdak i kültüre l v e sporti f mübadeleleri n v e komünis t gençliğini n
gittikçe arta n seyaha t imkânların a kavuşmasını n bi r sonuc u olara k festi valler, b u amac ı sağlama k bakımında n gittikç e önemlerin i kaybetmek tedirler.
Afrika'nın yen i bağımsızlığ a kavuşa n ülkelerind e Bat ı sömürgecili ğine karş ı duyula n hisleri n yerin i nötralis t bi r milliyetçiliği n almasıyl a
birlikte mahall i komünis t gençli k v e taleb e fron t teşkilâtlarını n yerin i
yeni milliyetç i te k part i rejimlerini n almas ı dolayısıyl a komünistle r ko lonyalizm aleyhtarlığ ı konularınd a dah a önceler i sahi p bulunduklar ı v e
festivallerde bo l bo l istisma r ettikler i teşebbü s kaabiliyetlerin i kaybetti ler. B u yen i gelişmele r ay m zamand a mahall i komünistleri n festivaller e
katılacak Afrikal ı öğrenciler i seçmelerin i d e imkânsızlaştırdı .
Dokuzuncu Düny a Gençli k Festivali 196 5 yılının ya z aylarmd a Ce zayir'de toplanacaktı . Uzu n bi r sür e komünistleri n başk a bi r festiva l ter tipleyip tertiplemiyeceklerinde n şüph e edildi . Temmu z 196 4 te toplana n
WFDY İcr a Komitesi , Helsinki'dek i sekizinc i Düny a Gençli k Festivalin den pe k a z fayd a sağlanmı ş olmasın a rağme n yen i bi r festiva l dah a ter tiplemeye kara r verdi . 196 4 Eylül'ünd e bi r Uluslararas ı Hazırlı k Komi tesi teşki l edildi , faka t WFD Y v e lU S idareciler i festivali n yerin i tesbi t
edinceye kada r hazırlıkla r tehi r edildi . Festivali n Cezayi r şehrind e ya pılması kararlaştırılmc a IP C Sekreteryas ı orad a 196 4 Kasım ayınd a faali yete geçti . Resmi davet sahib i Be n Bella ve diğe r Cezayirli ileri gelenleri n
başkaniğı altındak i Cezayi r Mill i Hazırlı k Komitesiydi . Alışılnu ş ola n
kültür v e spo r faaliyetler i v e diğe r toplant ı v e faaliyetler e ilâveten , IPC nin aldığ ı karar a göre , Kongo , Angola , Güne y Vietnam , Güne y Afrik a
ve başk a yerlerd e «hürriye t için » savaşa n halklarl a dayanışm a toplantı ları yapılacaktı .
Festival tertipçileri , toplantıy ı Cezayi r deki rejimi n himayesind e
Afrika'da yaptıklar ı takdird e bun a Afrikada n kalabalı k grupları n katı lacaklarını ummuşlardır . Cezayirlileri n bizza t murakab e etm e arz u v e
gayretlerine rağme n herşe y WFD Y v e lUS'ni n ellerindeydi . Bunu n fes tivale iştirakle r v e müzakerele r üzerind e nası l bi r etk i yapacağın ı henü z
bilmiyoruz.
1965 yılınd a toplanmas ı planlanmı ş ola n Düny a komünis t partiler i
konferansmda Ru s v e Çi n Komünis t partiler i arasınd a açı k bi r bölünm e
vuku bulduğu takdirde 196 5 Dünya Gençlik Festivali Sovye t taraftarı kuv vetlerin destek faaliyetlerin e imkâ n verecektir . Herhald e WFD Y v e lU S
idarecileri Çi n taraftarlarını n festival i bi r Çin-Ru s çatışmas ı içi n kullan malarını önleme k içi n gerekl i herşey i yapacaklardır . Çin-Sovye t anlaş mazlığı şimd i olduğ u gibi resm i bi r bölünmeyl e sonuçlanmayıp sözd e kal dığı takdird e WFD Y v e lU S idarecilerini n Çi n taraftarların a karş ı gös terecekleri muamel e mera k etmeğ e değer . Vietnam'dak i tehdi t deva m et tiği müddetç e Çi n v e Sovye t taraftarlarm m çatışmakta n kaçınacaklar ı
tahmin edilebilir . B u vaziyett e komünistle r büyü k propagand a kazançlar ı
sağlıyabilirler.
K I s I M: 6
KOMÜNİST ÜLKEILEKD E GENÇLİK HAREKETLER Î
ikinci Düny a Savaşında n sonr a Sovye t Komünis t Partisi, KomsomoF u
askeri v e savunmay a yardımc ı faaliyetlerde n alı p 193 8 lerde gençli k içi n
konan görevler e döndürmeye , yan i geni ş Sovye t gençliğini n siyasa l v e
ileolojik yetiştirilmesin i kolaylaştırma k amacıyl a üyeliğ e kabul şartlarm ı
hafifleterek bi r kitl e teşkilât ı kurmay a girişti . Sava ş süresinc e Komünist
ideolojik kontrol ü cidd i surett e zedelenmişti . Yaygı n muhalefet , Batıdak i
hayatı görme k fırsatın ı bulmu ş gen ç Sovye t askerlerind e b u yüzde n be liren rahatsızlık , birçoklarını n rejimi n diktatörc e kontrolların ı hafiflet mekteki başarısızlığında n duyduklar ı hoşnutsuzluk savaşta n sonr a b u
kontrolün yenide n getirilmesin i büsbütü n gerekl i kıldı . Korkun ç bi r sa vaşm acılarını v e mahrumiyetlerin i tatmı ş gençleri n ideoloji k meseleler deki apaçı k ilgisizliğ i Komsomol üy e sayısınd a esasl ı bi r düşüş e sebe p olmuş, sava ş sırasınd a 1 5 milyo n kada r ola n b u say ı 194 8 de 8- 9 milyona
inmişti. Gençli k siyas i meseleler e karş ı ilgisizdi ; onları ası l ilgilendire n
maddî haya t şartlarındak i cidd i mahrumiyet i düzeltmekti . 194 8 de n b u
yana sı k sı k başvurula n üy e kaydetm e cereyanlarıyl a üy e sayıs ı nerdeyse
20 m'iyon a (Oca k 1963 ) (1) yükselmiş , am a kayıtsızlı k olduğ u gib i kal mıştır.
SOVYET KOMSOMOL' U
sonrasınd a Komsomoru n esası il k günlerd e olduğunda n farkl ı
değildir. Sovye t toplumund a gençli k teşkilâtını n rol ü y e -Part i tüzüğün de zikredildiğ i gibi - Komünis t Partisiyl e münasebet i gerçekt e kır k yıldı r
hep ayn i kalmıştır . Eki m 196 1 dek i yirm i ikinc i Part i Kongresind e de
tasdik ödile n Komsomoria ilgil i Parti Tüzüğ ü bölümü şöyledir:
Savaş
VIÎ. Part i v e Gen ç Komünis t Birliğ i
60. Birleşi k Leninis t Gen ç Komünis t Birliğ i (Komsomol ) bi r genç ler teşkilâtıdır ; Partini n faa l yardımcıs ı v e ihtiya t kuvvetidir . Gen ç
Komümst Birliği , gençler i komüniz m ruhund a yetiştirmekt e Parti'y e
yardım eder , onlar ı yen i bi r toplu m kurm a işind e birleştiri r v e ko münizm altınd a yaşayacak , çalışacak , kam u hizmetleri m yönetece k
ahenk içind e gelişmi ş bi r hal k kuşağın ı eğitmekt e yardımc ı olur .
61, YC L (Gen ç Komünis t Birliği) , Sovyetle r Birliğ i Komünis t Par -
tisi önderliğ i altınd a i ş görür . Mahall i YC L teşkilâtlarını n çalışmas ı
oralardaki cumhuriyet , ülke , eyalet , bölge , şehir , sem t Part i teşkilât ları tarafmda n yönetili r v e denetlenir .
Gençlerin komünistç e eğitim i çahşmalarınd a mahall i Part i or ganları v e yükse k Part i teşkilâtla n Gen ç Komünis t Birliğ i teşkilât larına güvenir , onları n yararl ı teşebbüslerin i destekle r v e başk a yer lere yayar .
63. Partiy e kabu l edile n YC L üyeleri, Gen ç Komünis t Birliği'nd e
icraî mevkilerd e değillerse , Parti 'ye girdikler i anda n itibare n Gen ç
Komünist Birliği'nde n ayrılırlar. (2)
Bu kongred e Nikit a Kruşçev 'in d e söyledik i gib i Sovyetler , sendikalar ,
kooperatifler, kültü r v e eğiti m gruplarıyl a birlikt e Komsomo l çalışa n hal kın geni ş teşkilâtlarında n biridir . B u teşkilâtla r -artı k pe k öyl e görünmü yorsa da - Stalinis t devred e Part i emirlerin i geni ş hal k kitlesin e intika
l
ettiren, tatbi k ede n v e halk a Part i siyasetin i aktarmay a yardı m ede n «in tikal bağları » olara k kalmışlardır . KomsomoF a zorl a yükletile
n büyü k
doktriner çabalarda n ayr ı olara k sava ş sonras ı devred e Sovyetle r Birliğ i
gençliğine verile n prati k ödevleri n heps i yenide n kalkınm a v e gelişmeyl e
ilgili ödevlerdi . Sava ş sonras ı be ş yıllı k plânı m gerçekleştirmed e gençU k
önderlik etmey e çağırıldı . Yerl e bi r olmu ş Stalingrad' ı (şimdik i Volgog -
rad) moder n bi r şehi r olara k yükseltme k ödev i KomsomoFı m öze l bi r iş i
oldu. Gençli k ayrıc a «baki r topraklar » programınd a d a öneml
oynamaya çağrıldı ; bununl a Sovye t zira î istihsalin i artırma
i bi r ro l
k içi n yen i
topraklar işlenmey e açılıyordu .
1962 Nisanmdak i e n so n Komsomo l kongres i (ondördüncü ) şun u or taya çıkard ı k i KomsomoFu n başlıc a görevi , Komsomo l üyes i olsu n ya da olmasın , bütü n gençliğ i istihsal i artırma k v e «komünizmi n madd î v e
teknik temellerin i yaratmak » kampanyasınd
a seferbe
r etmektir
, (3 )
Komsomol Merke z Komites i üyeler e danışmada n v e besbell i Part i Mer kez Komitesi'ni n emriyl e şunlar ı üzerin e aldı : «o n dokuz termik , atomi k
ve hidroelektri k santralm m yapılmasmda , 10.00 0 km . li k demiryolunu n
elektrik enerjisiyl e işletilmesinde , büyü k nakliy e hatlarını n inşasında..
.
kollektif çiftlikler i v e devle t çiftliklerin i 196 5 d e 30.00 0 canlı-ma l yetiş tirir durum a getirmekt e yardı m etmek...» (4) «iler
i istihsa l metotları
»
uygulayarak i ş verimliliğind e artışla r sağlamak ; büyü k kimy a işletmeler i
ve santrallar ı kurmakta , «kö y Komsomorunu n e n başt a davas ı olan » (5)
büyük ölçüd e mısı r mahsul ü yetiştirmekt e yardım ; bakı r topraklard a ça lışmak; yede k i ş kuvvetlerini n yetiştirilmesind e dah a geni ş sorumlulu
k
(gönüllü eğitim) ; gen ç işçileri n gene l eğiti m seviyesin i yükseltmek ; Eki m
1961 dek i Part i kongresind e kabu l edile n yen i program a dayanara k dah a
fazla ideoloji k çalışma ; «okull a haya t arasındak i bağlar ı dkh a etke n bi r
şekilde pekiştirmek» ; «düny a gençliğiyl e dostluğ u v e işbirliğin i kuvvet lendirmek.» Ayrıc a düzenl i teşkilâtlandırm a çalışmalar ı d a Komsomo l
kongresinin kabu l ettiği ^ görevlerden biriydi . (6)
Kongrede Komsomoi.u n Dünya Demokrati k Gençli k Federasyonu'n a
yardımı üstünd e d e öneml e durulmuştu . B u teşkilâtla r «barış , mill î ba ğımsızlık, demokras i v e gen ç kuşakları n haklar ı içi n devaml ı mücadele leriyle Düny a ileric i gençliğ i arasınd a öne m kazanmış » gib i almıyor du. (7 ) Çeşitl i yabanc ı Komünis t gençli k teşkilâtlarını n temsilciler i gib i
WFDY v e İU S başkanlar ı d a kongred e konuşmalar , yaptılar . Sadec e Ar navutluk gençli k teşkilât ı yoktu ; v e kongreni n Arnavutlar a «sosyalis t
ülkelerdeki gençli k hareketini n tesanüdün ü zayıflatma k v e ond a rahne ler açma k amacındalar » diy e hücu m edere k Sovye t parti görüşün ü akset tirmesine şaşmama k gerek . (8)
Komsomol'un bünyes i Sovyetle r Birliğ i Komünis t Partisinink i gibi dir. (9 ) Nazar î olara k e n yükse k yönetic i orga n dör t yıld a bi r toplanma k
üzere dah a aşağ ı organlarda n seçildiğ i farzoluna n kongredir . Stalin'i n
ölümünden ber i Komsomo l kongres i muntazama n 1954,195 8 ve 196 2 d e
toplandı. Am a 193 6 il e 195 4 arasınd a yalnı z bi r ker e kongr e topland ı
(1949); bunu n gib i 193 9 ile 195 2 arasında Part i kongres i olmadı . Gerçekte kongreler , mahall i faa l üyele r kanalıyl a bütü n üyeler i önderliği n si yasî görüşler i çevresind e toplam a gösterileridir . Kongrele r ayrıc a sadı k
faal üyeler e kongrey e katılm a şerefi , önderliğ e sadakatl a hizmetlerin e
mükâfat olara k bi r Moskov a gezis i gib i bi r çeşi t toplumsa l itiba r sağla maya d a yararlar .
Komsomol'un hiyerarşi k teşkilâ t bünyesini n kökler i gençliği n faa l
olduğu fabrikalar , kollekti f çiftlikler , devle t çiftlikleri , oku l v e üniversit e
sisteminin muhteli f kademeleri , silâhl ı kuvvetle r gibi yerlerdek i al t teş kilâtlardadır. E n diptek i Komsomo l birlikler i bi r sekrete r tarafında n yö netilir; dah a geni ş olanlarını n sekreterl e birlikt e bi r icr a komites i d e var dır. Parti sistem i örne k alınara k Komsomo l birlikler i yüksele n bi r pira mit şeklind e teşkilatlandırılmıştır ; he r orga n kendini n bi r üstündekini n
deneti altındadır. Al t teşkilâtlar , kö y y a d a kasab a Komsomo l komiteler i
tarafından yöneltili r v e bunlar ı d a sırayl a mıntıka , bölge , cumhuriye t
komiteleri v e e n üsttek i Merke z Komites i yöneltir . Al t teşkilâtla r m, yur
karısmdaki bütü n kademelerd e komiteler i v e sekreterler i seçe n resmî bi r
yönetici orga n olara k y a bi r mecli s ya d a kongr e vardır .
Kommosol'da e n öneml i kontro l organ ı Merke z Komitesidir ; resme n
dört yıld a bi r toplana n gene l kongrec e seçili r am a gerçekt e Part i Komi tesi tarafında n tayi n edilir . So n Merke z Komitesi 14 5 üye v e 6 8 yedekte n
mürekkeptir. (10 ) B u oldukç a geni ş orga n içind e e n öneml i karar veric i
kuvvet Büro'dur , v e Komsomol'u n işlerin i Merke z Komites i toplantıla rıyla (Plenum'lar ) yürütür . Merke z Komitesin e v e bunu n Büro'sun a yar dımcı olara k geni ş bi r Sekreterli k vardır . Komsomo l Ba ş Sekreteri , Mer kez Komitesini n v e böylec e bütü n Komsomol'u n çalışmalarının gene l yönünü tayi n eder . (11 ) Partid e olduğ u gib i he r kademedek i uzı m süretl i
sekreterlerin gerçekt e bi r üs t derecedek i komit e tarafmda n gösterili p
sonra d a hizmet ettikler i komitec e resmen seçilmeler i üs t kademelerdek i
sekreterlerin kend i adamları m iş e yerleştirip bütü n Komsomo l faliyetin i
kontrol etmeleerin i mümkü n kılar .
KomsomoFün kendisin e ha s birço k sorumluluklar ı vardır ; bunla r
Partininkilerden farkhdır . E n önemlisi belki de Komsomol'un sadık , azimli v e komünist bi r toplu m yaratm a ödevin i üstün e alma k içi n hazırlan mış yen i bi r kuşa k inkişa f ettirmekt e siyas i bi r yerleştirm e alet i olara k
kullamimasıdır.
Gençlik arasmdak i Part i faaliyetler i bütü n oku l çağ ı nüfusun u kap lar. Komsomol'u n da yaş hadleri 1 4 den 28 e kadardır . (12) Alt ı il e do kuz ya ş arasmdak i çocukla r «Küçü k Oktobristler » (Eki m ihtilâlcileri )
içinde teşkilâtlandırılır . Çocukları n oku l önces i faaliyetlerin i v e oyvpla rmı siyas i yönde n geliştirme k v e teşkilâtlanmalarım sağlama k içi n 192 5
lerde kurula n «Küçü k Oktobristler » îkinc i Düny a Savaşmd a asker i du rumun sebe p olduğ u kargaşalık , oku l önces i programm ı bozduğund a fes hedildi. (13) O n yaşından onbeş e kadar çocukları n heme n heps i Gen ç Ön cüler'e kaydedilirler . Komünis t olmaya n toplumları n per i masallarının ,
macera hikâyelerinin , kahramanlı k destanlarm m mukabiller i Komünis t
yetiştirme programlarınd a vardır . Fark h olan , bütü n Özc ü v e Komsomol
faaliyetlerinin o sıralarda kabu l edile n Part i ideolojisin i telkinlerle genç lerin kafasın a yerleştirme k niyetiyl e düzenlenmi ş olmasıdır . Öncüle r
arasındaki b u işin başlıc a sorumluluğ u Komsomol'dadır . Başk a bir sorumluluğu d a oku l dışmdak i dah a yaşl ı gençle r arasınd a yaygı n bi r siyas i
eğitim program ı deva m ettirmesidir. B u işi başlıca tartışma çevreleri , özel
okullar v e bilhassa gençli k yayınlarıyl a yapar ; b u yayınları n e n önd e
gelenleri Komsomolskay a Pravda (Komsoma l Gerçeği ) v e Molodoi Kommnnist (Geıl ç Komünist ) tir. Bunlarda n başk a Komsomo l 196 2 de ikiyüz
kadar gazet e ve dergi çıkarıyordu.
Dünya Demokrati k Gençli k Federasyonu'nd a Sovyetle r Birliğ i 195 6
Temmuzunda resme n kurula n U.S.S.R . Gençli k Teşkilâtlar ı Komites i
(KMOSSS) tarafında n temsi l edilir . Bunda n önc e Sovye t Gençliğ i Anti
-faşist Komites i vard ı v e sava ş s ı r a s ı n d a Düny a gençliğ i arasınd a ant i
-faşist v e Sovyetle r lehin e propaganday ı yöneltmek , savaşt a gençliği n
«antifaşist» cephelerini n mihrak ı olma k içi n 194 1 Eylülünd e kurul muştu, (14)
U.S.S.R. Gençli k T e ş k i l â t l a n Kömitesi 'nin a m a c ı müştere k men faatlar meselesind e üy e t e ş k ü â t l a r m faaliyetlerin i t a n z i m e t m e k ;
başka ülkele r gençleriyl e Sovye t gençler i arasınd a İlerdek i dostlu k
ve işbirliğini n kuvvetlenmesini , Sovye t gençliğ i il e uluslararas ı v e
milli gençli k öğrenc i teşkilâtları , hareketleri , gruplar ı arasındak i
bağların genişletilmesin i he r yold a kolaylaştırmak ; Sovye t gençliği nin uluslararas ı görüşün ü geliştirmey e yardı m etmek , onlar ı barı ş ve
dostluk içi n m ü c a d e l e d e hareket e getirmektir . ( 1 5)
KMOSSSR üyeliğ i için e Komsomo l v e Önc ü teşkilâtları , çeşitl i spo r
cemiyetleri, sendikalar m gençli k kolları , Kızı l Ha ç v e Kızı l A y Birlikle rinin gençli k kolları , Rusy a Tabiat ı Muhafaz a cemiyet i v e başkalar ı gi rer. (16) Ayrıc a KMOSSSR'd a uluslararası hareketlerd e faaliye t göstere n
şeklen muhta r ik i orga n d a vardır : U.S.,S.R . yi Uluslararas ı Öğrenc i Bir liği'nde temsi l ede n U.S.S.R . Öğrenc i Şuras ı il e Uluslararas ı Gençh k Tu rizm Bürosu , «Sputnik » tir.(17)
«Öncelikle yabanc ı gençli k teşkilatlarıyl a işbirliğ i konularınd a Sov yet gençli k teşkilâtlarım n faaliyetlerini » (18) tanzi m ede n şekle n muhta r
bir orga n ola n KMOSSS R gerçekt e komünis t olmaya n yabanc ı gençli k
teşkilatlarıyla çalışma k içi n Komsomo l Merke z Komitesini n bi r şubesidir .
İkinci Düny a Savaşm m e n öneml i sonuçlarında n bir i Sovye t nüfuzu nun Doğ u Avrupa'ya , Çin'e , Kore'ye , Vietnam' a kada r uzanmasıydı .
Komünistlerin nüfu z sağlamay ı başardıklar ı he r yerd e il k işlerinde n
biri gençliğ i teşkilâtlandırma k olmuştur . Savaşın heme n ardında n gele n
yıllarda Doğ u Avrupa'd a komünistleri n haki m olduğ u yen i hükümetle r
gençhği teşkilatlandırma k içi n Sovye t örneğin i yakında n taki p ettiler .
Yine d e Sovye t örneğindek i gib i geni ş v e tekelc i bi r gençli k teşkilüt ı
yaratma yol u birço k merhalelerde n geçti . Doğ u Avrup a siyas i hayatm m
tamamiyle komünis t hakimiyetin e almış ı 194 8 sonund a gerçekleştirildiğ i
halde baz ı ülkelerd e Part i kontrol ü altınd a merkez î gençli k teşkilâtla n
kurulması dah a uzu n zama n aldı .
Muhtelif komünis t rejimlerd e gençliği n desteğin i kazanmadak i başar ı
derecesi farklı olmuştur . Stalin'i n ölümün ü taki p ede n «yumuşama » dan,
özellikle 195 6 Şubatınd a Sovye t Partisini n yirminc i kongresind e Klruş çev'in «gizl i konuşma » smda n v e ayn i yılı n sonlarınd a Polony a v e Macaristan'daki olaylarda n ber i Doğ u Avrupa'd a gençli k komünis t rejimler e
karşı düşma n v e huzursu z olmuştu .
U.S.S.R. dışmdaki komünis t gençli k teşkilâtlarınd a ya ş hadd i 14-2 6
arası olara k ayarlanmı ş gibidir . Ayrıc a bütü n gençli k teşkilâtlar ı «Kü çük Oktobristier » v e Gen ç Öncüle r modelind e çocu k teşkilâtları m d a des teklerle v e yönetirler . Macaristan'da , Çin'de , Kuzey Kore'de , Kuzey Vietnam'da bütü n gençli k ve öğrenc i faaliyetlerini için e alaca k şekild e Sovyet
KMOSSSR'una benze r bi r mecli s ya d a komit e kurulmuştur . Öbü r komünist ülkelerl e U.S.S.R . arasındaki dikkat a değe r bi r far k baz ı durumlard a
Macaristan, Polonya , Yugoslavya ve Asy a ülkelerind e olduğ u gibi , rejim lerin öğrenciler i dah a büyü k gençli k teşkilâtlarını n bi r bölüm ü yapma k
isteklerinden vazgeçme k zorunda kalmalarıdır .
POLONYA
Polonya'da 194 8 e kada r herbirini n büyü k siyas i partilerde n biriyl e
münasebeti ola n dör t büyü k gençli k hareket i vardı . (19) E n büyüğ ü 194 7
de 500,00 0 üyesi ola n gen ç köyl ü hareketiydi ; am a b u geni ş bi r kitley i
temsil ede n Mikolajczy k önderhğindek i Hal k Köyl ü Partisi'n i destekle yenlerle kukl a bi r Komünis t köyl ü partis i arasmd a bölünmüştü . Komü nist gençh k teşkilâtı (194 6 da 200,00 0 üye) 192 0 lerin başınd a kurulmu ş
ama a z sonr a kanu n dış ı ilâ n edili p sava ş sonrasın a kada r böyl e kalmıştı .
Gençlik Mücadel e Birhği (ZWM ) savaşın sonund a Komünis t Polony a İşçi
Partisi'nin yardımcıs ı olara k teşkilâtlandırıldı . Sava ş önces i Polonya Sos yalist Partisi'yl e ilgi h oldukç a geni ş bi r Sosyalis t gençli k teşkilâtı d a var dı (194 7 de 120,00 0 üy e am a zamanl a komünis t olmayanları n önderli k
mevkilerinden atılmalarlyl a komünistleri n nüfuz u altm a girdi . 194 8 Martında b u he r bakımda n kukl a bi r teşkilâ t halin i ald ı v e Uluslararas ı Sos yalist Gençli k Birliği'nden ayrılm a teşebbüsün e geçti . Bazı aydı n v e ort a
sınıf gençliğ i temsil ede n küçü k bi r libera l - demokra t gençli k teşkilâtı
da vard ı (194 6 da 20,00 0 üye) .
1948 başlarınd a Mikolajczyki n Batı'y a kaçışında n v e Köyl ü Partisi' nin yıkılışında n sonr a komünistle r dör t teşkilât m merke z komitelerini n
birleşmelerini v e birleşi k bi r merke z komites i teşkilin i istedile r v e b u is teklerini eld e edebildiler . Az sonra, 194 8 Temmuzunda, bi r «birlik » kong resi topland ı v e dör t gençli k teşkilâtı Zwiaze k Mlodziez y P'olskiej-ZM P
(Polonya Gençliğ i Birliği) nd e birleştiler . Yen i komünis t reji m gençleri n
bu teşkilat a katılmalar ı içi n şiddetl i baskıla r yaptığında n 194 8 Temmuzunda 413,00 0 olan üy e sayıs ı 195 5 Şubatında 2,018,00 0 e yükseldi .
Yine büyü k partilerl e siyas i yönde n münasebetler i ola n dör t öğrenc i
teşkilatmm d a kaderler i bunu n gib i oldu . Gençli k teşkilâtlarım n birleş tirilmeleriyle ayn ı zamand a öğrenc i gruplar ı d a birleştirilere k ayr ı bi r
öğrenci teşkilâtı , Zwiaze y Akademickie j Mlodziey Folskie j J-ZAM P (Polonya Akademi k Gençli k Birliği ) yaratıldı . Sovyetlerd e bütün gençleri n
bir te k teşkilâtt a toplanmalar ı tatbikatın a uyulara k 195 0 Ağustosund a
ZMP il e ZAMFi n yı l sonun a kada r birleşmeler i emredildi .
ÇEKOSLOVAKYA
Çekoslovakya'da il k komünis t gençli k teşkilât ı Cumhuriyeti n kuru luşundan a z sonra , 192 1 de, komünistle r Slovaky a ve Almanc a konuşula n
bölgelerdeki sosyalis t gençli k teşkilâtların ı eld e ettikleri , Çe k Sosyalis t
Gençliği'ni hizipler e ayırı p ü ç grub u d a bi r mill î komünis t gençli k teşikilâtı esasınd a birleştirdikler i zama n kuruldu . Ortay a çıkışını n il k yılla rında oldukç a öneml i etkiler i ola n Komünis t gençli k teşkilât ı meşr u ola rak faaliyetin e deva m etti , am a hükümeti n uyguladığ ı baz ı tahditle r al tındaydı v e farkl ı bi r azınlı k grubuydu . 193 8 d e Müni h Andlaşmasmda n
sonra Çekoslovakya'd a komünizmin yasaklanmas ı v e 193 9 Martınd a bü tün Çekoslovakya'nı n Almanla r tarafında n istilas ı b u teşkilâtı n meşr u
faaliyetine so n verdi . Komünis t gençh k teşkilât ı 194 5 Mayısın a kada r
mîllî mukaveme t hareketini n bi r parças ı olara k Komünis t Partisi'ni n em ri altınd a çahştı .
Haziran 194 5 de milliyetç i sosyalistler , Sosya l Demokratlar v e Komünistler Mill î Ceph e içind e sosyalis t partilerde n bi r «mill î blok » teşki l
etmek içi n anlaştılar . Ayrıc a partile r aras ı bi r Çekoslova k Gençli k Bir liği (Cekoslovansk y Svaz Mladeze-CSM ) kurmaya d a kara r yerdiler ; Ko münist gençli k teşkilât ı bunu n sadec e bi r parças ı olacaktı . Şuba t 194 8 de
komünist hüküme t darbes i zamanınd a CS M komünistler tarafmda n tama miyle el e geçirild i v e 194 8 Nisanında bi r mill î gençli k teşkilâtı halin e so kuldu. (20) Yin e d e CSM'ni n Çekoslova k Komünist Partisi'ni n resme n bi r
şubesi olmas ı 195 8 Haziranına kada r sürdü .
Milliyetçiliğe verile n te k imtiya z mill î Merke z Komites i emr i altın da Bratislava'd a CSM'ni n Slova k Merke z Kömitesi'ni n kuruluşuydu .
CSM, bütü n siyas î v e toplumsa l teşkilâtlar ı Komünis t Partisi'ni n ön derliği altınd a birleştire n v e komünistleri n haki m olduğ u Mill î Cephe'ni n
bir parçasın ı teşki l eder . CSM'ni n Slova k Merke z Komites i d e Slovakya' daki Mill î Cephe'ni n bi r parçasıdır ,
Çekoslovak Öncüler i 194 9 d a kuruldular . CSM'ni n yay m organlar ı
Mladafrorita, Miad y Sve t v e Smen a (Slovak ) tır .
M A C A R İS T A N
Savaştan sonr a Macaristan'dak i bütü n siyas i partileri n gençli k teşki lâtları vardı ; bunlarda n e n iy i teşkilâtlanmı ş ola n komünistlerinkiydi.(21 )
Komünistler ayrıc a ötekileri n için e d e sızmışlardı . Görünüşt e partile r dı şı bi r orga n ola n Maca r Demokrati k Gençli k Federasyon u b u teşkilâtlar ı
birbirine pamu k ipliğiyl e bağlıyordu . Din î gençli k teşkilâtlar ı Müttefi k
Kontrol Komisyonu'nu n Eu s başkanını n baskısıyl a komünistleri n haki m
olduğu Maca r hükümet i tarafında n 194 6 yazınd a feshedildi . Komünis t
olmayan bütü n gençli k teşkilâtlar ı 194 7 sonun a kada r dağıtılmışlardı , v e
Macar Demokrati k Gençli k Federasyonu'nu n yerin i Maca r Gençliğ i Hal k
Federasyonu aldı . B u orga n Komünis t gençli k teşkilâtlarını n faaliyetle rini düzenlemey e v e yöneltmey e hizme t ediyordu . Şuba t 195 0 y e kada r
sol kana t sosyalistleriyl e komünis t olmayanla r önderli k mevkilerinde n
atılmışlardı; b u gençli k teşkilâtlarını n heps i Dolgoz o ifjusa g Szövetseg e
-DÎSZ (Çalışa n Gençliği n Federasyonu ) nd a birleştirildile r v e 195 1 d e
Komünistler DÎSZ'y i gençli k teşkilât ı olara k resme n partini n için e kat tılar.
Y U G O S L A V Y A
İkinci Düny a Savaş ı son a ererke n Yugoslavya'd a Tito sava ş yıllarını n
Millî Kurtulu ş Cephesi'nde n Komünis t Partisi'ni n sık ı kontrol ü altınd a
muhtelif partileri n temsilcilerini n birleştikler i bi r Hal k Cephes i meyda na getirdi . Sava ş surasmd a komünis t kontrol ü altmd a kurulmu ş ola n Yugoslavya Gençliğ i Anti-faşis t Birliği'ni n sava ş bite r bitme z yenide n teş kilâtlandırılması içi n teşebbüs e geçildi . (22) Zagreb'd e 194 6 Mayısmdak i
bir kongred e ad ı Naradn a Omladin a Yugoslavia -PYY (Yugoslavy a Hal k
Gençliği) olara k değiştirildi . B u cepheni n yanınd a ayrıc a Yugoslavy a Ko münist Gençli k Birliğ i de , SavC z Kommnnistichk i Omladin a Yugosîada,
vardı; b u 191 9 da kurulmuş olu p ozamandan 194 4 te ülkeni n Almanlarda n
kurtuluşuna kada r kanundış ı v e gizl i olara k çalışmıştı . 194 9 d a b u ikis i
Sovyet Komsomol' u örneğin e uyulara k bi r part i teşkilâtı kurma k üzer e
biraraya getirild i ve adı Yugoslavya Hal k Gençliğ i olarak kaldı. Ocak 19fö
de ad ı değiştirild i ve Savez Omladin a Yugoslavia-UY Y (Yugoslavy a Cîenç lik Birliği ) denildi . Gençli k teşkilâtlar ı konusund a Yugoslavya'dak i milliyetçihk meseleler i he r cumhuriyet e al t teşkilâtta n Kongret e v e Merkez
Komitesine kada r kend i gençli k teşkilâtlarını kurm a izn i verilere k halle dilmiştir. Mill î kongr e ve Merkez Komitesi, Parti kontrol ü altınd a birleşi k
bir yö n ve rehberli k sağlar . UYY'ni n gazetes i Mlados t (Gençlik ) tir .
ROMANYA
Romanya'da 192 0 leri n başında n ber i bi r Komünis t GençH k teşkilât ı
vardı am a öneml i bi r deste k sağlayamadığ ı içi n ikinc i Düny a Savaşm dan a z sonr a dağıtıldı . (23) Komünistle r bunu n kontrolün ü kaybettikler i
için bütü n gençliğ i için e alaca k dah a geni ş bi r teşkilâ t kurm a teşebbüs lerine geçildi . Sonra , Çalışa n Gençli k Birliğ i (Unîune a Timerilov Mmıci tori-UTM) kuruldu . B u teşkilâtı n yan ı sır a gen ç çiftçiler, öğrenciler, Transilvanya'daki Maca r asıll ı gençle r içi n öze l grupla r v e -kend i bağımsı z
gelişmesiyle- bi r üniversit e öğrenciler i teşkilâtı vardı . Aralı k 194 8 de Romanya İşç i Partis i Merke z Komites i b u muhteU f gençU k teşkilâtlarm ı
birleştirmeye kara r verd i v e b u kara r 194 9 d a bi r kongred e uygulandı .
1950 başlarınd a öğrenciler e UTM dışında kend i birliklerin i kurm a hakk ı
tanındı. Yayı n organlar ı Sciutei a Tineretulu i (Gençli k Kıvılcımı ) il e Ti narııl Leninis t (Gen ç Leninist ) tir .
BULGARİSTAN
Bulgar komünis t gençli k teşkilâtını n Birinc i Düny a Savaşm a kada r
dayanan uzu n bi r geçmiş i vardır . Birinc i Düny a Savaşında n sonrak i il k
yıllarda Bulga r işç i hareket i içind e e n önd e gele n gençh k teşkilât ı oldu ;
ama 192 3 t e başarısı z bi r hüküme t darbes i teşekkülünde n sonr a Bulga r
Komünist Partis i il e birlikt e dağıtıld ı v e kanundış ı ilâ n edildi .
İkinci Düny a Savaşında n heme n sonr a ülkeni n Sovye t silâhl ı kuv vetleri tarafında n istilasıyl a iktidar a geçe n komünistle r bütü n gençli k
teşkilâtlarım birleştirmey e teşebbü s ettile r am a bunu n birtakım a henü z
vakitsiz olduğ u anlaşıldı . (24) Savaş sırasmda , 194 2 de , komünistleri n te şebbüsü il e ozamanla r bi r Mihve r devletler i müttefik i ola n Bulga r hükü metiyle mücadel e etme k amacıyl a bi r yeralt ı koalisyon u teşki l edilmişti .
Bu «Anavata n Cephesi » nde Komünistler , Radika l Çiftçiler , Sosya l Demokratlar v e sa ğ kana t mutlakiyetç i milliyetçileri ^ temsil ediliyordu . Bu
yeraltı koalisyonunu n kurulmasınd a ba ş rol ü oynadıklar ı hald e komünist ler ark a plând a kaldılar . KoaKsyond a temsil edile n he r partini n kend i
gençlik teşkilâtlar ı vardı ; komünistle r 194 5 d e bütü n b u gençli k grupla rını birleştirmey e kalktıklar ı zama n «Anavata n Cephesi»ndek i öteki par tiler onlar a karş ı geldiler .
Yine de , 194 7 Aralığın a kada r Komünistle r durumların ı yeterinc e
Mğlamlaştırdıkları istedikler i b u birliğ i gerçekleştirebileceklerdi . Aralı k
1947 d e Hal k Gençliğ i Birliğ i kuruld u (uzu n zama n Bulga r Komünis t
Partisi'nin önder i ola n Georg i Dimitrov' a izafete n birliği n ad ı 194 9 d a
Dimitrov Hal k Gençliğ i Birliği, Dimitravskî Suiu z na Narodnat a Mladezh DSNM oldu ; dah a sonr a 195 8 d e şimdik i ad ı ola n Dimitro v Komünis t
Gençlik Birliği , Dimitrovsk i Kommımistic-hes M Mladezhki Suiuz-DKMS
adı verildi) . Üye sayıs ı 194 7 deki 500.00 0 den 1952 de 900.00 0 e, 195 7 de
2 îidiyo n civarın a yükseld i (Bun a 9-1 4 yaşınd a 700.00 0 Önc ü d e dahil dir). Bulga r Komünis t gençli k teşkilâtı askerli k esas ı üzerin e kurula n il k
teşkilâttır. Üyele r milisler e v e smı r polisin e yardı m edece k şekild e eği tîTİlirler. Yayı n organlar ı Narodn a Mladez h (Hal k Gençliği ) v e Mladezh
(Gençlik) tir .
ARNAVUTLUK
Arnavutluk'ta Komünis t Gençli k Teşkilât ı 194 1 Kasımınd a Komü nist Partisi'ni n bi r kol u olara k kuruldu . (25) Savaş ' sırasınd a Parti köy lerde v e kasabalard a çeteciler i İtalyanlar a v e Almanlar a karşı seferbe r
etmek amacıyl a Anti-faşis t Hal k Gençli k Komiteler i kurm a faaliyet i d e
gösteriyordu. B u komitelerde n 194 4 Ağustosundak i bi r kongred e Arna vutluk Antifaşis t Geîıçli k Birliğ i (BRASH ) kuruldu . Başkan ı v e gene l
sekreteri Komünis t gençli k teşkilâtı üyeleriydi . 194 6 dak i üçünc ü kong resinde ad ı Arnavutlu k Hal k Gençhğ i olara k değiştirildi . Hazü-a n 194 9
da Arnavutlu k Komünis t Partisi'ni n kararıyl a Arnavutlu k Hal k Gençh ği il e Ötek i komünis t gençli k teşkilâtların a birleşmeler i emredildi . B u
1949 Eylülündek i kongred e uyguland ı v e Arnavutlu k Çalışa n Gençli k
Birliği (STMA ) kuruldu .
ÇİN
Sun Yat-Sen'i n 191 1 d e Çi n Cumhuriyetin i kurmasmda n bu yan a
Çin gençliği , özellikl e öğrencile r ülkeni n siyas i hayatınd a öneml i bi r ro l
oynadılar. (26) Komünistle r enço k Birinc i Düny a Savaşında n sonrak i yıl-^
larda faaldiler . Gelişmeni n bi r yön ü 191 8 dek i yen i Eu s Komünis t genç lik teşkilâtında n ilha m almış , ayrıc a 192 0 ye kada r So l sosyalistlerden v e
sol -kana t öğrenc i hareketinin anarşist-sendikalis t unsurlarında n bi r Sos yalist Gençli k Teşkilât ı d a kurulmuştu . (27 ) Bu , 192 1 d e sendikalistleri n
atılması, dah a şiddetl i bi r disipli n v e merkeziyetçili k uygulanmasıyla ner deyse bi r komünis t teşkilât ı halin e geldi . Gelişmeni n bi r başk a yan ı d a
1920 lerin başınd a Paris't e Ç u En-Lay v e başk a öğrenc i ve işçiler tarafın dan teşki l edile n bi r komünis t gençli k grubuydu. Yin e d e genellikl e 1920
lerde Çin'd e kurula n Komünis t gençli k gruplarını n durum u önc e Ça n
Kay^Şek sonr a d a Japo n işga l kuvvetlerini n baskılar ı yüzünde n pe k iyi ye gitmiyordu .
1930 lar m ortasınd a Çi n komünis t gençliğ i Komintern-Çi n Komünis t
Partisi'nin milliyetç i gruplarl a ceph e teşkilâtlar ı kurm a kararm a uydu .
Daha mutedi l bi r platfor m altınd a v e Japonları n kovulmasınd a işbirliğ i
esasına dayanara k teşki l edile n «hal k gençli k teşkilâtları » komünistleri n
nüfuzunu artırm a vasıtaları oldu . Bu çeşi t iki «cephe » grubu . Oca k da Çi n
Komünist Partis i tarafında n kurula n komünis t gençh k teşkilâtını n (Ye ni Demokrati k Gençli k BirUği ) esasın ı teşki l etti . Nisa n 194 9 da 190.000
olan NDY L üy e sayısı , ülked e komünis t hakimiyet i kuvvetlendiğ i içi n
1953 Haziranınd a 9 milyon a yükseldi . Siyas î meseleler i ciddiy e alan kit leler arasınd a çalışma k üzer e NDY L yönetim i altınd a ik i yen i ceph e teş kilâtı d a kuruldu : Çi n Öğrenc i Federasyon u (Mar t 1949 ) il e Çi n Demok ratik Gençli k Federasyon u (Mayı s 1949) . B u grupla r Komünis t Çin' i
Uluslararası Öğrenc i Birliği'nd e v e Düny a Demokrati k Gençli k Federasyonunda temsi l ederler .
Çin'in 195 1 d e Tibet' i istilasında n sonr a malû m «asimilasyon » geli şimi burad a d a başladı . Mevcu t gençlik gruplarına Çinl i önderle r getirild i
ve Çi n Komünis t Partisi'ni n kontrol ü altın a alındı . Yin e d e anca k 196 3
Mayısında Çin'i n «Muhta r Tibe t Bölgesi»nd e bi r Komünis t gençli k teşki lâtı kurulabild i v e il k kongresin i yaptı . (28) Tibet't e bi r gençli k teşkilât ı
kurmak içi n b u kada r uzu n bi r zama n gerekmesini n siyas i güçlüklerde n
başka bi r sebeb i d e b u ülked e gençli k teşkilâtlar ı geleneğini n olmayışıdır. Çi n gençli k Teşkilât ı günlü k bi r gazet e çıkarır : Chnng-Ku o Ch'in g
-nieıı^ (Çi n Gençliği) .
KUZEY KOR
EV
E KUZE Y VİETNA
M
İki Asy a komünis t ülkesinin . Kuze y Kore ile Kuzey Vietnam'ın genç lik v e öğrenc i hareketler i hakkınd a oldukç a a z bilg i edinilebilir . Yin e
de, bunlarda d a gelenekse l komünist örnekler i taki p edilmiştir .
Kore Demokrati k Gençli k Birliğ i 194 6 Ocağmda , zate n mevcu t ola n
birkaç gençli k grub u birleştirilere k kurulmuştur . Kor e İşç i Partisi'n e
(Komünist) yakmda n bağlıdır . Üy e sayıs ı 195 0 y e kada r 1.300.00 0 e var mıştır. 1 7 Ocak 195 1 de Kuze y ve Güne y Kore'dek i «demokratik » gençlik
teşkilâtları Kor e Demokrati k Gençli k Birliği'nd e birleştiler ; b u yalnı z
Kuzey'de i ş gördüğ ü hald e bütü n Kor e gençliğini n /<gerçe k menfaatlarmı »
temsil ettiğin i iddi a eder . (29) Düny a Demokrati k Gençli k Federasyonu'n da Kuze y Kore'y i KDUY temsi l eder .
Çin Hindi'nd e 192 0 v e 193 0 lard a Komünis t tarafında n ardard a bir kaç Komünis t gençli k grub u kuruldu . İkinc i Düny a Savaş ı sırasınd a b u
gruplar Japo n istilâsm a karş ı yeralt ı mukavemetind e faaliye t gösteriyor lardı. Vietna m Gençli k Birliğ i 194 6 Haziranında Hanoy'dek i bi r kongred e
Ho Ch i Mîn h komünistler i tarafında n bi r gençli k teşkilât ı olara k kurul du; 195 0 Şubatınd a bütü n Kuze y Vietna m gençli k teşkilâtları m ihtiva
eden Vietna m Gençli k Federasyon u (FVV ) şeklin e getirildi . Şimdilerd e
Kuzey Vietnam'dak i bütü n siyas i v e toplumsa l teşkilâtlar ı kucaklaya n
Anavatan Cephesi'ni n bi r parças ı olu p içind e Vietna m Çalışa n Gençli k
Birliği (195 6 d a kuruldu) , Vietna m Öğrenc i Birliği , Vietna m Gen ç Öğrenciler Birliğ i v e muhteli f spo r cemiyetler i vardır . Kuze y Vietnam' ı
WFDY'de temsi l eder .
Vietnam Çalışa n Gençli k Birliği , Sovye t Komsomol'unu n muadilidir .
Bunun Komünis t Partisi'yl e ola n münasebet i 196 1 dek i kongresind e ş u
sözlerle belirtilmiştir : «UWY V kurulduğunda n ber i Vietna m îşç i Partisi nin (Komünist ) v e Başka n H o Ch i Minh'i n devaml ı ilgisinde n he r zama n
memnundur. Birlik , Parti'ni n sa ğ kol u v e sadı k yardımcıs ı olmu ş v e dai ma böyl e olacaktır» . (30)
DOfiU A L M A N Y
A
Doğu Almanya'd a Komünis t gençli k teşkilât ı bira z öze l bi r duru m
gösterir. Teşkilâtçılı k bakıımnda n o d a Doğ u Avrup a komünis t gençli k
grupları örneğindedir ; am a Doğ u Alma n rejimini n gençlerl e karşılaştığ ı
güçlükler özellikl e komünizmi n doktrine r ga y eleriyle gençleri n istekler i
arasında daim a olagelmi ş il k düşmanlığ ı ortay a çıkarır . Bunda n başka ,
Almanya'nın Avrup a ortasınd a ikiy e bölünmü ş bi r ülk e olara k kalış ı va kıası gençliği n hü r toplumlardak i v e Komüniz m altındak i zı t kaderlerin i
daima göster e gelmiştir . B u sebepte n Hü r Alma n Gençliğ i (FDJ ) tarihin e
ve tecrübesin e dikkatl e eğilme k gerekir .
Tabiî ki , Almanya'd a 191 8 de n bi r Komünis t gençli k teşkilât ı vardı ;
ve b u Hitle r iktidar a geldikte n sonr a y a yeraltın a çekilme k y a d a sını r
dışına çıkma k zorund a kaldı . Bunl a i ş görenlerde n çoğ u Sovyetle r Birli ği'ne kaçtılar ; sonr a d a 194 5 d e Sovye t işga l bölgesind e gençli k mesele lerinde önderli k etme k içi n ger i döndüler .
ikinci Düny a Savaşında n sonrak i il k aylard a Almanya'dak i Sovye t
işgal kuvvetler i otoriteler i kend i işga l bölgelerinde gençlik komiteleri kur dular. (31) B u komitele r birbakım a esk i Naz i toplam a kamplarında n çık mış solcula r tarafında n yönetiliyordu . 3 1 Temmu z 194 5 emriyl e Sovye t
bölgesindeki bütü n gençli k teşkilâtlar ı izcile r v e kilis e gruplar ı d a dahi l
feshedildi v e yenilerin i kurma k yasaklandı . Şehirlerd e v e büyü k kasaba larda «Anti-faşist » gençli k komiteler i kurulacak , bunları n üyeler i e n fa al «anti-faşişt » oğlanla r v e kızla r olacaktı . B u komitele r üzerind e nüfu z
ve hakimiye t sağlama k içi n dah a yükse k komitele r hiyerarşis i yaı-atıldı :
Lander v e eyale t derecesindek i komitele r mahall i komiteler i yönetece k
ve ar a derecelerdek i kontro l işin i d e Merke z Gençlik Cemiyeti (CYC ) yapacaktı. Merke z Gençli k Cemiyet i emr i altınd a Berli n içi n ayr ı bi r komi te kuruldu . CY C önderlerinden ikis i Almany a Komünis t Partis i (KPD )
üyesi idi . Bir i d e Sosya l Demokra t Part i (SPD ) üyes i Edit h Bauman n
olup sonrada n b u d a Komünis t Partisi'n e girdi .
Bir yığı n komit e kurulduğ u hald e bunları n üy e toplam ı oldukç a azd ı
ve siyas î terkipler i bakımında n apaçı k solcuydular . Komünistlerin «demok ratik» v e «anti-faşist » gib i kelimeler i istisma r etmeler i tipiktir . Önc e bi r
teşkilât yapıs ı kurarlar , sonr a d a gençler i bun a girme k içi n kandırmay a
ya d a zorlamay a başlarlar .
Almanya'nın Sovye t bölgesind e şimdik i gençli k teşkilatmm , Frei e
Deutsche Jugend-FD J (Hü r Alma n Gençliği ) ni n kuruluş u 194 6 n m il k
ilk aylarınd a başladı . Merke z İcra Komites i başında bi r komünis t vard ı v e
çoğunluk t a komünistlerdeydi . Komünis t olmaya n partileri n gençli k tem silcileri belk i bira z nüfuzlar ı olabili r umuduyl a katıldılar . Nisa n aymd a
Berlin'de geçic i bi r bütün-Almany a önderliğ i seçildi ; b u yoll a RDJ , Al man birliğ i isteğiyl e siyas i nüfuzun u Sovye t bölges i dışarların a yayma k
umudundaydı.
Haziran 194 6 da FDJ'ni n il k kongres i (Farîament ) Berlin' e toplandı ;
bütün işga l bölgelerinde n delegele r v e bi r d e yen i kurulmu ş Düny a De mokratik Gençli k Federasyon u müşahid i vardı . İl k Parlamen t herşeyde n
önce FDJ'y i «partile r üstü » bi r bütün-Almany a teşkilât ı olara k gösterme k
meselesiyle ilgilendi . (32) Parlamen t terimi , kelimeni n demokrati k ifade sinden yararlanma k amacıyl a toplantıy ı tanımlama k içi n seçilmişti . Am a
Kongredeki gelişmele r teşkilâtı n esasını n bambaşk a olduğun u gösterdi .
Mayıs 194 7 dek i ikinc i Parlament ^ birço k komünis t olmayanla r d a
dahil, üyeler i Sosyalis t Birli k Partis i (Komünist ) il e dah a sık ı bağlama k
teşebbüsüne geçti ; v e Komünis t (KPD) - Sosyalis t (SPD ) part i birliğin i
bütün Almanya'y a yayma k gayretlerin i desteklemekt e bi r toplayıc ı ola rak hizme t etti . (33) FD J il e dah a geni ş gençli k teşkilâtlar ı ola n Batı k
işgal bölgeler i arasındak i il k 'bölgeler-arası ' tartışmala r 194 7 ni n sonun da Köln'd e oldu . Burad a FDJ , bi r bütün-Almany a Gençli k federasyon u
meydana getirme k içi n muhalifler i ola n çoğunluğu n -Katoliklerin , Evan gelistlerin, Sosya l Demokratlarm , Bündisch e Jwgen d gençli k teşkilâtla iTum- desteğin i kazanmay a uğraştı . Am a toplant ı anca k Sovye t bölgesindeki siyas i duru m v e oradak i komünis t olmaya n gençli k gruplar ı içi n
hürriyet olmadığ ı üstün e ser t bi r tartışmay a v e anlaşmazlığ a yöneldi .
Ocak 194 8 d e Batılıları n bölgelerindek i komünis t olmaya n gençli k FD J
ile hertürl ü işbirliğin i kesti . Ayrıc a FDJ , Batılıları n bölgelerindek i sen dikaları gençli k meselelerind e birlikt e çalışmay a zorlam a gayretlerind e
de başarıy a ulaşamadı . Sovye t temsilciler i 194 8 Şubatınd a Müttefi k Tan zim Komitesi'nde n FDJ'ni n bi r mill î teşkilâ t olara k tasdikin i istediler ;
ama Batıl ı kuvvetle r bun u Alma n birliğ i gerçekleşincey e kada r hiçbi r
gençlik grubunu n mill î olara k tamnamayacağ ı esasın a dayanara k red dettiler.
FDJ 194 7 başlarınd a Sovye t bölgesind e te k gençli k teşkilât ı olara k
yerleşmişti. Batılıları n bölgelerinde , aralarında FD J d e olma k üzere , bir çok gençli k teşkilâtı vardı . Dör t işga l kuvvetini n gençliğ e karşı müştere k
bir siyasett e anlaşamamalar ı sebebiyl e FD J Berlin'd e resme n faaliye t
gösteremiyordu. Yin e de , FD J gayr i resm î olara k Sovye t kesimind e geli şip büyüdü .
Eski başkentt e duru m işga l bölgelerind e olduğunda n bira z farklıydı .
Muhtelif siyas î partile r tarafında n teşki l edile n gençli k komiteler i 194 5
Aralığında Berli n içi n birleşmi ş bi r gençli k teşkilâtı istediler . Faaliye t
göstermelerine izi n verile n dör t siyas î part i -Sosya l Demokratla r (SPD) ,
Komünistler (KPD) , Hıristiya n Demokratla r (CDU) , Liberalle r (LDP) birleşmiş bi r teşkilâtı n tüzüğ ü konusund a anlatılır , am a Müttefi k Kom r
maıadatura'sı bunu n teşkilini n önün e geçti . Sovye t otoriteler i sadec e FDJ '
ye izi n veriyorlardı ; oys a Batılı kuvvetle r onunl a birli k ötek i gençli k teşkilâtlarını d a tasvi p ediyorlardı .
Önderlerin FDJ'y i durmada n «parti-üstü » bi r teşkilâ t olara k göster me gayretlerin e rağme n bunu n gerçe k niterğini n partil i bi r siyas î hare ket olduğ u Komünis t kontrolündak i SE D çoğunluğuyl a ya CDU'y u y a d a
LDP'yi destekleye n azınlı k arasınd a gittikç e büyüye n anlaşmazlığı n kay nağıdır. FD J merke z icr a komitesini n değişen niteliğ i bunu n gittikç e ar tan partiza n esasını n gö z alıc ı bi r misalidir . İl k sekreterlikt e (Hazira n
1946-Mayıs 1947 ) seki z komünis t il e yed i komünis t olmaya n üy e vard ı
(bunların heps i d e anti-komünis t değildile r elbet) ; ildnc i Sekreterlikt e
(Mayıs 194 7 - İlkbahar 1949 ) doku z komünist il e alt ı komüms t olmaya n
üye vardı ; 194 9 İlkbaharınd a seçile n alt ı Sekreterli k üyes i d e SE D üye lerindendi, yan i komünistlerdi .
SED çoğunluğ u il e azınlığ ı arasmdak i ayrılıklar , 194 7 güzünd e Sov yet gizl i polisini n uydurm a casuslu k ithamlarıyl a bi r CD U gençlik önderini Sovye t bölgesind e tevkifini FD J Sekreter i protest o etmeyinc e dah a
da arttı . Azınlı k şimdili k FDJ'd e Sovye t bölgesindek i komünis t olmaya n
gençliğe yardı m etmey e çalışma k amacıyl a kalıyordu ; am a CD U ve LD P
gençlik önderlerini n ardard a tevkifler i başlayınc a CD U ve LD P temsilcileri 194 8 Ocağınd a FD J merke z icr a komitesin i terkettiler . Komünis t olmayan azınlığ ı sadec e sayg ı kazanma k v e FDJ'ni n dah a temsil î bi r teş kilât olduğ u iddiasın ı kanıtlama k içi n kullanıyorlardı . Bunlar a sporlar ,
uzun yürüyüşle r v e dinlenm e kamplar ı gib i e n önemsi z sorumlulukla r
veriliyordu. Gerçe k iktida r mevkiler i daim a komünistleri n elindeydi .
FDJ 194 8 yıh boyunc a Sovye t bölgesind e SE D siyas î görüşlerin e ge niş ölçüd e deste k sağlam a kampankasm a girişti . Bunu n Batıl ı bölgelerin deki gruplar ı bağımsızlı k pozların a deva m ettiler ; am a Berlin'd e FD J bi r
bütünnBerlin organınd a Batılıları n kesimlerindek i ü ç büyü k gençli k teş kilâtıyla -Demokratisch e Jugendverband - DJ V (Demokrati k Gençli k Teşkilâtı), Bun d Deutsche r Jngen d (Alma n Gençliği Federasyonu) v e Falken ,
Sosyal Demokratla r Grubu - birleşmey i kabu l edinc e tekelc i iddiaların ı
bırakıp demokrati k bi r örtüy e büründü . Yin e d e b u iy i münasebetle r yı lın ortalarında n ötey e geçemedi ; çünkü WFDY'ni n Batı v e Marshal l plân ı
aleyhindeki kampanyasın ı FD J yakında n taki p ediyordu .
Batı v e Sovye t ayrılığını n kesinleşmesi , Doğ u v e Bat ı Almanya'nm ,
Doğu v e Bat ı Berlin'i n doğusuyl a FD J Alma n gençli k meseleler i üstünd e
tekel kurm a teşebbüslerinde n vazgeçti . Yin e de , küçü k toplantılar a sıza rak, «hazırlı k komiteleri » ceph e tekniğin i kullanara k komünis t olmayan larla birleşi k hareket e bi r teme l yaratm a teşebbüsün e deva m etti . Nisa n
1949 d a bütü n siyas i partileri n gençli k temsilcilerini n bölgeler-aras ı top lantısında bi r «Hareke t Komitesi » kuruldu; am a komünis t olmaya n genç likteşkilâtları kendiler i hesabın a konuşanlar ı tanımadılar . «Hareke t Ko mitesi»nde çoğunlu k komünistlerd e değildi ; am a baz ı sebeplerl e Alma n
birliğini gerçekleştirme k umuduyl a komünistlerl e işbirliğ i yapmay a ça lışanlardan teşki l edilmişti . B u durumd a komite , komünis t siyas i görüş lerini destekleyece k bi r «birleşi k cephe » yaratma k içi n komünistle r tara fından klâsi k tarzd a kuUamldı .
Buy eni siyaset , Sovye t bölgesind e kalan CD U gençliğin e karş ı FDJ' nin dah a ho ş görül ü bi r tavı r takmmas i sonucun u d a verdi . FD J eğe r Almanya'nın Batıl ı kesimlerindek i komünis t olmayanları n işbirliğin i sağla mak istiyorsa , hi ç değils e kend i kesimind e «parti-üstü » bi r işbirliğ i sath ı
yaratmak zorundaydı . B u yen i «mill i cephe » siyaset i 194 9 Hazirânmd a
FDJ'nin üçünc ü Farlament'ind e ortay a sürüldü . Yürüyüşler i v e şaşaal ı
nümayişleriyle b u Parlamen t bi r yorumc u tarafında n «Nürenber g Part i
toplantısı taklidini n küçü k bi r örneği » (34 ) diy e tasvi r edildi . FD J «mil yonlarla genci n cephesi»n i kuracaktı . (35) B u hareketleri n arkasındak i
apaçık partiza n niye t v e birço k gen ç Almanın b u birleşmeni n kend i kon • trolları dışınd a kalacağın ı anlamalar ı bu cereyanını n başarıy a ulaşamama -
smm sebepleriydi : Batıl ı kesimlerindek i komünis t olmayanla r Sovyetle rin bütü n Almanya'y ı zaptetme teşebbüsünü n aletler i olmay ı açıkç a reddettiler. Sonund a siyas i tarafsızlı k v e partisizli k bahanesi , 195 7 Nisanıı^
da FD J bi r Komünis t teşkilât ı olara k tanındığ ı zama n bırakıldı ; am a
FDJ üstündek i Komünis t kontrolünü n devaml ı artış ı dah a öncelerde n de
görülebilir. Hazira n 194 6 da birinc i Parlament't e kabu l edile n tüzü k fab rikalarda, okullard a v e ikame t yerlerind e gençlerde n «gönüllü » grupla r
teşkilini şar t koşuyordu . Bunla r bucak , ilçe , bölg e v e eyale t komiteler i
gibi hiyerarşi k bi r kuruluşu n için e alınacaklardı . Önd e gele n prensi p gönüllü katılm a olacaktı ; v e bi r kademedek i deleg e toplantılar ı b u kade melerdeki e n yükse k yönetic i organ olacaktı . Yin e de , teşkilât m b u de mokratik görünüş ü ardınd a otorite r kontrolü n gerçekler i gizliydi .
Tüzüğe gör e muhteli f kademelerdek i önderle r temsilcileri n toplantı ları tarafında n seçilecekti . Ama b u önderle r anca k bell i zamanlard a top lanacakları içi n aralarinda n günlü k işler i yapma k içi n bi r Sekreterh k se çerlerdi. Muhtali f toplantılar a katılaca k delegeler i kalburda n geçirmek ,
SED il e tartışmalar v e bi r te k ada y listes i gösterme k sistem i he m önderlerin he m de sekreterlerin öncede n dikkatle seçilmelerin i mümkün kılıyor^du. "
Aynca tüzük , he r gençli k organını n kendini n bi r altındak i organ m
çalışmalarına yö n vereceğin i d e söylüyordu ; Komünistle r FD J merke z
icra komitesind e iktidar ı ellerind e tuttuklar ı içi n bütü n teşkila t cihaz ı
üsünde sağla m bi r konro l tesis ettiler . Tüzüğü n başk a bi r şart ı d a önderliğe seçileceekleri n ancak FDJ'ni n gayelerin e hizme t edece k v e «münasip
karakterde» kimsele r olmalarıydı ; bu istekler e kimleri n uyduğun a v e onları kimleri n yerin e getireceğin e Komünistler kara r veriyordu .
FDJ'nin 194 9 Haziramndak i üçünc ü kongres i (Parlaniient) , giz H se çimleri ilg a edere k v e üyeleri n ihrac ı içi n bi r madd e getirere k ilerd e Komünist önderleri n kontrolün ü kuvvetlendire n yen i bi r tüzü k kabu l etti .
Bundan böyl e he r üy e v e bütü n birlikle r yönetic i organların kararların ı
derhal v e dosdoğr u icr a etme k zorundaydılar . Yönetic i organla r karar larını bi r üstlerindek i organı n tasvibin e sunacakla r v e kararlar ı merke z
icra komitesininkilerl e asl a çatışmayacaktj .
FDJ il e Hitle r Jugend (HJ ) arasınd a ilg i çekic i mukayesele r yapıla Mlîr. Öteki , iktidar a geçmede n önce Naz i Partisi'ni n bi r kol u olarak 1926
da kurulmu ş v e 193 3 den sonr a Almanya'd a gençli k meseleler i üstünd e
tekelci bi r mevk i sağlamıştı . (36) Malû m totalite r gehşi m kendin i göster di: bunlar a sempatis i ola n gençli k grupları H J için e alındıla r v e bağdaşması imkânsı z olanla r (özellikl e kilis e grupları ) dağıtıldılar . B u bi r td ^
Mrleşnüş Milliyetç i Sosyalis t gençlik teşkilâtı kurm a gelişim i 1938 e, HJ' nin devle t gençlik teşkilâtı olara k resme n ilânın a kada r sürdü , (37 ) Devle t
HJ'ye he r zama n hüküme t daireler i tarafmda n yapıla n baz ı görevler yük-
ledi. Bugü n Doğ u Almanya'd a FD J d e kendisin e Part i tarafmda n yükle nen esasınd a hükümetleri n yapacağ ı birço k ödevler i yapmaktadır .
FDJ, gençliğ i Part i ödevler i içi n seferbe r etmekt e kullanıldığ ı hald e
HJ'nin böyl e bi r şeyl e pe k ilgis i yoktu. HJ'd e e n ço k önemsenen şe y önderlik eğitimiydi ; çünk ü o önc e Part i kadrolar ı içi n bi r okuldu . Ayrıc a
HJ'nin faaliyetler i başlıc a beden î faaliyetlerdi ; fiki r tartışmaların a v e
edebiyat çevrelerin e pek a z vaki t «israf » edilirdi . Ama FDJ'de olduğ u gibi v e dah a büyü k bi r başarıyla , Hitler'i n gençli k seferberliği , sadakat i
tabiî bi r şe y halin e getirme k içi n karakter e şeki l verere k Parti'y e sonsu z
bir sadaka t sağlama k amacın ı güdüyordu . Totaliter nitelikler i ayn i ola n
Nazi v e Doğ u Almany a komünis t rejimleri , «ideoloji k tarafsızlık » kavra mım reddedişleriyl e demokrati k toplumlarda n farklıydıla r (hal â d a fark lıdırlar).
HJ'nin aksine , FD J gençler i kendisin e çekemedi . Berlin Duvarını n
dikilmesinden önc e v e sonr a Bat ı Almanya'y a kaçanların yarıs ı 2 5 yaşından küçü k olanlardı . Doğ u Alma n rejinn gençle r için elverişl i maddî mü kâfatlarla yeterl i v e değişik fırsatlar sağlamay ı başaramamakl a kalmamış ,
gençlik faaliyetlerini n üstün e naho ş bi r bask ı getirmi ş v e ayrıc a e n esas h
sahada -ideoloji k çekicili k sahasında - d a başarısızlığ a uğramıştır . He r
halk grubu , özellikl e gençli k dah a iy i bi r yarı n v e bi r idea l uğrun a gün lük mükâfatlarda n vazgeçmey e ikn a edilebilir . Am a komünis t rejimler, ,
Doğu Almany a ve başkaları , ideali n kendisini n değerl i olduğun a gençliğ i
inandırmayı başaramadılar .
BÎR B A Ş A R I S I Z L I K BELGES
İ
1950 leri n başların a kada r Doğ u Avrup a komünis t gençli k teşkilâtları
saflarına 6 milyo n gen ç vardı . Sovye t Komsomor u örneğind e ve gençliğ i
komünist rejimleri n arkasınd a seferbe r etme k amacıyl a ortaya çıka n genç lik teşkilâtlar ı siyas î eğiti m v e devleti n iktisad î plânların a yardı m konu larında toplandılar . Yazlı k i ş programlar ı devle t plânlarım n icrasınd a
önemli bi r unsu r oldu .
Rejimlerin bütü n gayretlerin e rağme n gençli k teşkilâtlarını n gençli ği ilgilendirmektek i v e ihtiyaçların ı karşılamaktak i sürekl i ehliyetsizliğ i
gittikçe arta n bi r memnuniyetsizli k v e haya l kırıklığ ı getirdi . Doğ u Avrüpa'daki 195 6 ayaklanmalarında öğrencile r en ö n sıralardaydı . Polonya'da, özellikl e Macaristan'd a gençle r o yılı n ihtilâlc i faaliyetlerind e önder diler. (38) Çekoslova k rejim i şiddetl i bi r ayaklanmada n kaçınmay ı bira z
başardığı hald e 195 6 ilkbaharmdaki öğrenc i gösterileri v e toplantılar ı hü kümette öneml i endişeler e sebe p old u v e deri n hoşnutsuzluğ u v e tedir ginliği aksettirdi . Şimd i d e 196 0 da n b u yan a Çekoslova k gençliğ i yin e
yerinde durama z olmuştur . 196 2 den ber i he r 1 Masyıs Günü Çekoslovak ya'da işleri n gidişin e karşı kim i zama n şiddetl i gösterile r yapılmaktadır :
Macaristan v e Polonya'dak i ihtilâlc i olayla r b u ülkelerdek i komünis t
rejimleri gençli k hareketlerin i tamamiyl e yenide n teşkilâtlanmay a zor ladı. Macaristan'd a öğrencile r il k adım ı atara k 195 6 d a kend i bağımsı z
teşkilâtlarmı, Maca r Üniversit e v e Lis e Öğrencileri Birliğ i (MEFESZ ) n i
kurmuşlardı; rejimi n kurduğ u gençli k teşkilât ı DtS Z deste k sağlayama mak yüzünde n parçalandığ ı zaman , b u hareke t Ekim ^ - Kası m aylarındak i
ihtilâlci ayaklanmay a hı z verdi . İhtilâ l bastırıldıkta n sonr a Kada r rejim i
başarısızca bun a sızmay a v e ayrıc a kend i gençli k grupların ı kurmay a
teşebbüs ett i am a bunla r tutmadı . B u yüzde n reji m 195 7 nin başlarmd a
MEFESZ liderlerin i temizled i v e teşkilâ t yava ş yava ş kayboldu . Mar t
1958 d e hüküme t ik i yen i gençli k teşkilâtı yarattı : gen ç işçiler içi n Komımunista îfjusa g Szövetsege-KÎS Z (Komünis t Gençli k Birliği ) v e gen ç
köylüler içi n EPOSZ. Ama bu besbelli başarısızlıkdı k i lâğvedilmiş gibidir.
Rejime muhalefeti n kales i ola n üniversitelerd e d e fazla bi r ilerlem e yapılamadı.
Mayıs 195 8 d e reji m Sovye t KMOSSSR'un a benzer bi r merkez î teş kilât yaratara k gençli k ve öğrenc i hareketleri üstündek i kontrolün ü sert leştirdi. Bütü n gençli k v e öğrenc i teşkilâtların ı için e alma k üzer e EIİS Z
Merkez komites i tarafında n Maca r Gençliğ i Milli Şûras ı kuruld u v e bu na Gene l Sekrete r olara k bi r KÎS Z Merke z Komites i üyes i yerleştirili p
KÎSZ kontrol ü altın a ahndı.(39 )
Bununla berabe r Maca r gençliğini n kayıtsızlığ ı deva m ediyor . Çoğ u
öğrenciler açıkta n açığ a siyase t dışıdı r v e lisey i bitirincey e kadar KÎSZ' e
girmezler. Sonr a üniversitey e kabu l edilme k amacıyl a KtSZ' e girerle r
ve böylec e siyas i hayat m çenberinde n geçerler . Reji m b u durum u dikka te alma k zorund a kalmış , toplum , eğlenc e v e kültü r hayatınd a Stalinis t
devreden kalm a baskıla n gevşetmiştir . 195 6 Güzünün kriti k olaylarmda n
çok önc e Polony a gençliği de devle t gençli k teşkilâtı ZMP'y i tenkitt e se sini gittikç e yükseltiyordu . (40) Gomulk a rejimi , sonralar ı ZMP'ni n za yıflığını farkett î v e bun u dağıtmay a girişti . 195 6 d a kendiliğind e ortay a
çıkmış gençh k grupların ı 195 7 Ocağınd a Zîviaze k Mlodzierzy Socjalis tyezney-ZM (Sosyalis t Gençle r Birliği ) nde Komünis t Partisiyl e ilgil i
olarak birleştirmey e çalıştı . Am a kendiliğinde n kurulmu ş bi r başk a teş kilâta, Zîviaze k MlodzieziWiejskiej-ZMW (Köyl ü Gençliğ i Birliği) ne d e
köylü gençliğ i arasmda çalışma k üzere varlığın ı deva m ettirme izn i verdi.
îzci teşkilâtlarını n kurulmasın a izi n verile n te k komünis t ülk e Po lonya'dır; am a adlar ı değiştirilmi ş v e hedefler i Part i tarafında n tesbi t
edilmiştir. Kurtuluşta n sonr a İzcile r Zwmzek Harcerstw a Poîskîege-ZH P
(Polonya Öncüle r Birliği ) adıyl a tekra r hayat a kavuştuklarınd a çabuca k
komünistlerin istilasın a uğramışla r v e 194 8 e kada r komünistleri n haki miyeti altın a girmişlerdi . 195 4 v e 195 5 dek i «yumuşama » sırasında esk i
komünist önderle r uzaklaştırılmı ş v e bira z olsu n sava ş önces i siyaset-dış ı
faaliyetlerine dönebilmişlerdi . Bu şartlar altınd a ZH P izcilik çağmdakiler e
oldukça ilg i çekic i gelmekteyd i ve 195 6 da üy e sayıs ı 1.500.00 0 e yüksel mişti. (41 ) 195 6 dan sonr a kıs a bi r sür e ZH P artı k komünis t siyas î kont rolü altmd a değildi ; am a 195 7 de izcileri n siyase t dış ı bi r teşkilâ t olma sını isteyenlerl e on u bi r part i teşkilât ı durumım a getirme k istiye n önder ler arasınd a ihtilâ f başgösterdi . Umulduğ u gib i ikinci grubu n dediğ i oldu
ve ZH P 195 7 yazmd a partini n sık ı kontrol ü altın a girdi . Bunu n sonuc u
olarak, üy e sayıs ı 500.00 0 in altm a kada r müthi ş bi r süratl e düştü .
Şimdi Polonya'd a beş gençli k ve öğrenc i teşkilâtı vardır : (42)
Cesurlar (7-117 ) ..
Polonya Öncüler i Birliğ i ZHP . (11-18 ) 900.00
Köy Gençliğ i Birliği - ZH W (16-21 ) 600.00
Sosyalist Gençli k Birhği-ZH S (15-28 ) 600.00
Polonya Öğrencile r Birliğ i - ZS P 100.00
(Şubat-1962)
Üye sayısı
.—
0
0
0
0
Polonya'yı, Düny a Demokrati k Gençli k Federasyonu'nd a So^alis t
Gençlik Birliği , Uluslararas ı Öğrenc i Birliği'nd e d e Polony a Öğrencile r
Birliği temsileder . Polony a gençli k hareketini n yayı n organlar ı şunlar dır: Sztanda r Mlodyc h (günlük) , Walka Mlodyc h (aylı k nazar î organ) ,
I>ookota S^iat a v e Now a Wie s (so n ikis i haftahk) .
1956 da n sonr a otoritelerc e alma n sık ı tedbirler , «serseriliğe » karşı
kampanyalar, üniversitey e kabulü n gittikç e arta n bi r bask ı alet i olara k
kullanılması v e eğlenc e fırsatları üstündek i teke l Doğ u Avrup a komünis t
gençlik teşkilâtlarınd a üy e sayısını n 1956-195 7 deki düşü k seviyede n tekrar yükselmesin e hizme t etmiştir . Yin e de , üy e sayısmdak i artış , gençle rin hevesini n d e birde n arttığ ı y a d a gençli k teşkilâtiarm m niteliğind e
önemli bi r değişikli k olduğ u anlanun a gelmez . B u dah a ço k bir kayıtsız lığa v e şimdik i durumu n gereklerini n sinikç e kabulün e işarettir .
K I S I M :7
BUGÜN V E YARI N
Komünistler gençli k meselelerin e he r zama n büyü k öne m vermişle r
ve deste k içi n daim a gençliğ e başvurmuşlardır . Yin e d e garipti r ki , ba şarıları komünis t iktidar ı altınd a ola n yerlerd e deği l d e böyl e olmaya n
yerlerde dah a büyü k olmuştur .
Komünist hareketi n kendin i herşey e şami l v e mantıke n insicaml ı bir
felsefe sistem i olara k kabu l etmesin e rağme n tatbikatt a komünis t siyas i
görüşleri birço k kararsı z v e akıldış ı baskıları n esiridir . Sovyetle r Birli ği'nde v e başk a yerlerdek i komünis t önderle r içi n halkı n Parti'ni n gös terdiği gayelerd e seferber edilmes i ve kontrolü içi n bi r siste m geliştirm^ek
başka, bu sistem i pürüzsüzc e v e etkil i bi r şekild e uygulamaks a bambaş kadır. Aşır ı solu m «toplu m mühendisleri»ni n görüşlerin e aykır ı olara k
insan tabiatı , özellikl e gen ç kuşakları n tabiat ı öncede n tasarlanmış kalıp lara v e örnekler e kola y cacık uymaz . Komünis t partilerini n gençli k faali yetlerini tekellendirme k v e kontro l etmek , gençliğ e nerede-nezaman-nası l
boşalma müsaades i verileceğin i kararlaştırmak, gençli k içi n meşr u gaye lerin nele r olu p nele r olmadığın ı tayi n etme k gayretler i gençliğ i yaban cılaştırmaya sebe p olmuştur .
Şurası bellidi r k i bi r zamandı r komünis t ülkelerdek i gençli k mem nun değildi r v e b u memnuniyetsizli k gittikç e büyümektedir . Komsomol ,
Sovyet gençliğini n geniş kitlesinde n fiil î bi r deste k kazanamamıştır . Sov yet gençler i deri n bi r yurtseverlik , milliyetçili k gösterip Sovye t sistemi nin iktisad î v e toplumsa l menfaatlarm ı genellikl e kabu l ediyorlar ; am a
Sovyet rejimini n sadı k taraftarlar ı değildirler . Sovye t madd î gelişmesine
hayran olurke n kendilerinde n istene n devaml ı fedakârlıklarda n bıkmı ş
görünüyorlar v e yaklaşa n bolluğu n meyvelerinde n tatmakt a dah a ço k
ilgileniyorlar. Ferdi n devlet e köleliği , inisyatifi n boğulmas ı ve tekra r tek rar siyas i eğiti m boşluk , cansıkmtısı , memnuniyetsizli k v e kayıtsızlı k
doğurmuştur. Bütü n bunla r gittikç e arta n gençli k suçlarında , «serseri lik» te v e «burjuv a ideolojisi » ni n -Batı'dak i şeyler e ilgi , hatt a perestiş gençlik arasınd a yayıhşmd a göz e çarpmaktadır . Komünis t rejimlerin yük sek oku l mezunların ı bunlar a e n ço k ihtiya ç duyula n yerlerd e yan i taş rada çalışmay a icba r v e ikn a etmekt e uğradıklar ı güçlükleri n esa s sebeb i
de gençliği n «iy i hayat » a katılm a isteğidir . Nered e olurs a olsı m genç ler -özelhkl e dah a tahsill i olanlar - şehirleri n cazibesin e kapılma k eğili mindedirler; am a komünis t ülkelerd e mevcu t bütü n «iy i hayat » sadec e
şehirlerde bulunur .
Dış düny a il e münasebe t hasreti , komünizmi n altındak i gençüği n
şimdilerdeki davranışm m bellibaşl ı niteliğidir . Sovyetle r Birliği'nd e b u
'Batıdaki şeyleri ' aramanı n e n aşır ı tezahür ü stilyagi'dir : bunla r boyım a
zevk v e eğlenc e araya n gençle r v e ort a yaşlılardır . Batı'dak i elbiselerin ,
konuşmanm, tavırlar m v e hevesleri n taklid i b u küçü k azınlığ ı nerdeys e
kendi toplumund a sürgü n halin e getirir .
Sovyetler Birliği'nd e v e öbü r komünis t ülkelerd e gençleri n çoğ u el bet sistem e esasta n uymuştur . Küçü k bi r kısı m belk i d e Parti'ni n ideolo jik akidelerin e bütü n kalbiyl e inanır . Bazılar ı Komsomo l üyeliğini n ver diği tahsil , mesle k v e seyaha t fu:satlarında n yararlanma k gayretiyl e sis teme v e teşkilâtl ı gençli k hareketine ağzıyl a hizmet eder . Yin e d e genişgençlik kitles i kayıtsız kalı r v e anca k başk a bir i olmadığ ı içi n teşkilât a
katılır.
Sistemden memnuniyetsizli k enço k üniversit e öğrenciler i ve gen ç ay dınlar arasmdadır . Baz ı yasaklanmı ş sını f konula n üstündek i tartışm a
gruplarının teşkilâtlandıklar ı biliniyor . Böyl e bi r hareke t kanu n dış ı olduğu hald e ell e yazılmı ş neşriya t elde n el e dolaştırılıyor . Resm î toplan tılar protest o forumlar ı halin e gelmi ş ve kimi zama n hal k gösteriler i hatta isyanlar olmuştur .
Başkan Kruşçev'i n 195 6 d a 20 . Part i Kongresindek i gizl i demec i
gençlerde deri n bi r etk i uyandırdı . Gençli k arasmd a Part i vesayet i aley hine bi r protest o dalgas ı hızl a yayıldı . Komsomo l toplantılarında , okul larda v e başk a topluluklard a Parti'y e karş ı açı k düşmanlı k heme n farke dilmeye başladı ; bunu n yankılar ı Komsoım>lskay a Pravda'n m v e Molddo i
Kommünist'in gösterdiğ i ilgid e d e göz e çarpıyordu . Duru m öylesin e kötüleşmişti k i 195 7 başlarında Komsomo l Merke z Komitesi, gençler arasmda Komsomo l ideoloji k çalışmasın ı ısla h etme k yolların ı tartışma k üzere
özel bi r toplantıy a çağrıldı . (1) B u yıl içind e ve 195 8 başlarmda bi r yığ m
genç Sovye t aleyhtar ı propagand a yaptıklar ı ithamıyl a tevki f edili p hap sedildiler. Part i şimdili k hâl â açı k tenkidi n aşırılıkların a enge l olmayı
başarıyorsa d a 195 6 da açıla n Pandora'm n kutus u belk i bi r dah a hi ç ka patılamayacaktır.
Genç mesle k erbabı , yazarla r başt a olma k üzere , sistemi n serbes t
ifade v e serbes t fiki r teatis i üstün e koyduğ u tahditleri gittikç e dah a ço k
tenkit etmektedirler . Gen ç yazarlar , komünis t ideolojisini n niteliğ i ola n
hayata dogmati k yaklaşmay a karş ı protestoları n önder i olmuşlardır . On lar edebiyatt a yen i temala r istiyorlar ; roma n v e hikâyed e propagand a
temalarınm kaîdırılmasım , «sosyahs t gerçekçilik » in katılığm a so n veril -
meşini istiyorlar . Gen ç öğrencileri n ve aydmları n sı k sık görülen istekleri^
kafaca v e bedenc e daha fazl a ferd î hürriyet , sansürü n kaldırılmas ı v e dı ş
ülkelere dah a ço k seyahat gib i isteklerdir .
Daha geni ş biı sahada , n e yükse k tahsill i n e d e aydı n ola n gençlerin
büyük kitles i d e ötekile r gib i haya l ku-ıklığm a uğramıştır. Bunları n ufuk ları, kendin i - ifaded e protestolar a v e istekler e atılaca k kada r geni ş olmadığı hald e onlar m d a kendilerinc e memnuniyetsizliklerin i belirtm e
vasıtaları vardır . İnsa n anca k yakay ı el e vermeyece k kada r çalışır' ,
'plânı yerin e getirmekl e bıra k «başkaları » uğraşsın' gib i tavırla r sistemi n
gençlerin fiil î sadakatin i kazanamamasmı n bi r sonucudur . Bunla r devle t
ya d a Komsomo l Meselelerind e söz sahibi değillerse , bu faaliyetlerl e ilgi lenmeye teşvi k edilmedikler i meydandadır . Böylece , Sovye t sistemini n
süregelen meselesi , gençli k kitlesinin fiil i deste k v e taahhüdün e duyula n
ihtiyaçla gençli k meseleler i üstündek i Part i kontrolün ü nası l uzlaştıra cağı meselesidir .
Nikita Kruşçev'i n iktidarda n atılmasını n gen ç komünistle r arasında ki tepkisi , 195 3 den ber i gele n liberalleştirmeni n yarattığ ı bi r başk a çık mazı gösterir . Bi r zamanla r olduğ u gib i artü c dehşet . Part i v e devle t ik tidarı içi n rakipleri n keyf î teminlenmesi , keyf î liderli k hareketler i komü nist dünyasındak i şahs î v e siyas î ayrılıklar ı halletm e vasıtas ı olara k ka bul edilmiyor . İktidara gelmey e çalışan v e iktidardak i komünis t partiler i
içinde v e tutumund a dah a demokrati k nizamla r umud u özellikl e gen ç
kuşak komünistler i arasmd a gittikç e gelişmiştir . Bugü n komünis t ülke lerde 2 5 yaşlarındaki v e daha küçü k gençler kişiliklerini şekillendire n yıl larını tamamiyl e liberalleşm e zamanınd a geçirmişlerdir . Stali n v e «esk i
usuller» hakkınd a bildiklerini n heme n heps i kulakta n duymadır . Stalin ci günle r kend i deneylerini n bi r parças ı değildir . Komünis t nizamı n Sta lin iktidarmd a olduğund a dah a geni ş ve serbes t bi r hal e doğr u gelişeceğ i
umuduyla yetiştirilmişlerdir . Bir yanda n Khruschev'i n devrilmesindek i
keyfilik v e bu olayı n sebeplerini örten esra r perdesi , öte yandan komünis t
partilerinin derha l bi r açıklam a yapılmas ı içi n İsrarl ı taleplerd e bulun maları v e yen i Sovye t yöneticilerini n gösterdikler i tutuklu k b u değişe n
havanın belirtilerin i teşki l etmektedir . Khrushchev'i n iktidarda n uzaklaş tırıhşı karşısınd a gösterile n memnuniyetsizli k ifadelerini n e n önemhle rinden bir i d e Fransı z komünis t taleb e teşkilât ı ola n Unio n Etudiente de s
Commünistes (UEC)'de n gelmiştir . Khrushchev'i n devrilmesinde n sonr a
daha ik i haft a bil e geçmede n 26 Eki m 1964te^UE C Milli Komites i üçte
ikiden fazl a bi r çoğunlukl a Khrushchev' e yöneltile n ithamlarl a birlikt e
onun savunmasınd a iler i sürdüğ ü delilleri n açıklanmasın ı isteye n bi r ka rar suretin i kabu l etti . Fransı z komünis t taleb e teşkilâtı , b u hadiseni n
gençler arasınd a komünistle r hakkındak i telâkkiler i nası l etkileyeceğin i
ve komünis t hareke t içind e karar yetkisind e n e gib i değişmeler e yol aça-
cağını merakl a takib e başladı . Filhakik a 1956'da n sonr a komünis t grup ları öğrencile r arasınd a bi r hayl i ilerlem e kaydetmişlerdi . Stalin devri nin kapanmasıyl a birlikt e bi r siyas i hareke t olara k komünizm e eski gözl e
bakılmamaktaydı. B u gelişmeni n hızlanmasınd a komünis t taleb e v e genç lik teşkilâtlarm m d a pay ı vardı . Artı k tarafsı z kimsele r nezdinde , özel likle gelişe n ülkelerde , b u grupları n politikaların a karş ı dah a büyü k bi r
saygı hiss i beslenmekteydi . Fransı z taleb e teşkilât ı E^hrushchev'i n devril mesinin b u havay ı dağıtmasmda n v e komünistleri n itibarm ı zedeleme sinden korkmaktaydı . E n a z bunu n kada r öneml i ola n diğe r bi r hususta ,
Fransız Komünis t taleb e teşkilâtını n b u olay ı geriy e doğr u atılmı ş bi r
adım saymasıydı . Komünizmi n «barışseve r işçi sınıfının » iradesin i temsi l
eden bi r siste m halind e çıkara k itibarda n düşmüş , açıkç a takbi h edilmi ş
Stalinist metodlar a dönmesinde n korkulmaktaydı .
Milli Komit e tebliğind e so n derec e öneml i ik i sor u sorulmaktaydı :
Sovyetler Birliğind e kararları n alınmasın a Sovyetle r Birliğ i Komünis t
Partisi üyeler i v e gene l olara k Sovye t halk ı n e ölçüd e katılmaktadırlar ?
Stalinizmden vazgeçildikte n seki z yı l sonr a böyl e bi r adı m nası l atılabi lirdi? B u soruları n sorulabilmes i v e tatmi n edic i cevapla r beklenmesi ,
genç komünistleri n bekleyişlerind e ortay a çıka n değişmey i açıkç a gös termeğe yetmektedir . Artı k Stalinistle r gib i te k bi r insanı n partiy i yö netebileceği v e yönetmes i gerektiğ i fikrin e itiba r etmemektedirler . Gen ç
komünistler v e geleceği n potansiye l idareciler i olmalar ı sıfatıyl a komü nist hareketi n taki p edeceğ i gelişm e hattının tayinind e n e gib i bi r pay a
sahip olacaklar ı sorus u onla r içi n gittikç e dah a büyü k bi r öne m kazan maktadır.
Komünist gençli k v e taleb e safhalarınd a ortay a çıka n b u talepler ,
komünistülkelerden d e komünis t olmıya n ülkelerd e d e kendisin i göster mektedir. İktidardak i komünis t partilerini n meseles i gençliğ i kendilerin e
bağlı tutmak , gen ç komünis t görevlileri n iş i d e b u bağlılığ ı sağlamaktır .
Komünist blo k içind e gen ç komünistleri n istikbalde n bekledikler i - şahs i
güvenlik, yükselm e imkânları , farkl ı görüşler i ifad e imkânlar ı v e part i
içinde kararlar a iştira k fırsatlar ı v.s . - şeylerd e So n on yıld a sürekl i bi r
artış olmuştur . Henü z iktidar a gelmemi ş bulunan komünis t hareketlerin de gen ç komünistleri n bağlılı k derecesi , doğruda n doğruy a komünistle r
iktidarı el e geçirdikte n sonr a kurulacak «yen i toplumun » nitelikler i tes bit edilirke n sahi p olmay ı umduklar ı iktidarl a orantılıdır . Şüph e yo k k i
engeç komünis t nesil , kend i partilerind e v e diğe r komünis t partilerind e
faaliyetlerin farkl ı esaslar a gör e yürütüleceğin i umduklar ı içi n Khrush chev'in işte n uzaklaştırılı ş tarz ı karşısınd a haya l kırıklığın a uğramı ş ol malıdırlar. Bazılar ı b u ola y karşısmd a «değişe n birşe y yok » diyere k
«oportünizm» gösteri p fazl a ilgilenmemi ş olabilirler . Faka t olayı n yarat tığı tepk i bunlar m küçü k bi r azınlı k teşki l ettiklerin i göstermiştir .
iktidardan uzaklaştırılmas ı v e bunu n karşılaştığ ı tep ki, komünizmi n gençli k politikasm m karşılaştığ ı teme l meseleni n yen i
bir misalin i teşki l etmiştir . B u mesel e şudur : part i yöneticiler i gençliğin
partiye faa l bi r şekild e bağlanmasın ı istemekte , faka t partiy e siyas i iktidar üzerind e ta m bi r inhisa r sağlıya n sistemde n d e vazgeçmemektedir ler. B u noktalarda bi r uzlaşmay a ulaşma k gerekmektedir . Parti , gençliğin
taleplerini artıraca k yönd e değiştiğ i ölçüd e onları n desteğin i kazanacak tır. Faka t öt e yanda n b u yol a girildiğ i takdird e part i sahi p bulunduğ u
iktidar inhisarı m kaybetm e yolun a girecektir . Sovyetle r Birliğind e ikti darm te k bi r adamı n elinde n alınara k hi ç olmazs a bi r bütü n olara k par tiye verilmes i istenmekteydi . Hernakada r Sovyetle r Birliğind e b u yol a
gidilmediyse d e kara r yetkis i Merke z Komitesin i d e için e alaca k şekild e
genişletilmiştir. Öte yanda n k araryetkis i dah a geni ş bi r grub a bırakıl dıktan sonr a b u gelişmey i tek bi r adamı n iktidarın ı sağlı y an metodlar a
başvurmadan durdurma k nası l mümkü n olacaktır , bun u anlama k zordur .
II. Düny a Savaşın ı taki p ede n yıllarda , komünis t olsu n veya olmasın,
bütün ülkÖerd e çocu k suçluluğund a ayn ı sebeplerde n dolay ı bir artı ş olmuştur. Moder n sanayi hayat ı v e tıkanık i ş v e ikame t mahaller i geneksel
davranış kaidelerini n birçoğun u işlemez hale getirmiş , o zamana kada r eş i
görülmemiş bir sosya l hareketlilik -köyde n şehire, şehirde n şehire - başgöstermiştir. Bun a sı k sı k görüle n boşanmaları, üniversite tahsil i yapa n genç lerin seviyelerin e uygu n işle r bulmakt a karşılaştıklar ı güçlükleri , sosyal
değerlerin maru z kaldığ ı gene l çözülmey i d e eklersek , gençleri n hergü n
biraz dah a fazl a suç a yönelmelerin e şaşmamak gerekir . Komünis t ülkelerde rejim e karş ı duyula n kayıtsızlık , gençleri n parti amaçlarında n ayr ı ka rar v e amaçların a karş ı Partini n gösterdiğ i anlayışsızlık , çocu k suçlulu ğunun artışın a yo l açan öneml i bir sebe p teşki l etmiştir .
Komünist teori , b u suçlulu k çeşidini n kapitalis t toplumd a görüle n
sosyal adaletsizliği n bi r sonuc u olduğunu iler i sürer . B u sebepl e komünist
ülkelerde, çocu k suçluluğunu n hırsız poli s hikâyeleri,dergileri , rady o ya yınları gib i Bat ı tesirlerini n bi r sonuc u olduğ u düşünülür . Komünistler e
kalırsa, eğiti m sistemler i «yen i sosyalis t insanı » yarattığ ı zama n b u suç lar ortada n karkacaktır . N e va r k i b u idea l «yen i sosyalis t insanın » yara tılması eskis i kada r uza k bi r ihtima l olara k görünmektedir .
Komünist rejimleri n b u suçluluğ u önleme k meselesin i el e alı ş tarzla rma bakıldığ ı zaman bi r tezatla karşılaşılır . Toplum a intibaksızlıkları önle mek iş i büyü k ölçüd e komünis t gençli k teşkilâtlarına bırakılmıştır . Oys a
bu teşkilâtla r bi r komünis t toplumd a e n a z tesir gücün e sahi p kuvvetler i
teşkil etmektedirler . «Tenkid e uğrayan , boyko t edilen , en kritik and a üye leri tarafında n terkedile n (195 6 da Macarista n v e Polonya'da olduğu gibi)
bu teşkilâtları n so n yıllard a hakik i bi r kuvve t halin e geldiklerin i göste ren hiçbi r emar e yoktur. » (2)
Sovyetlerin v e diğe r komünis t rejimleri n bununl a ilgil i diğe r bi r en dişeleri d e «burjuv a ideolojisinin » gençli k arasmda yayılmas ı tehlikesidir .
1930 lar m il k yıllarında n 195 0 lerin ortaların a kada r Sovye t halklarm m
dış tesirlerl e ilgiler i tamame n kesilmişti . Faka t 195 0 leri n ortalarınd a
Sovyetler Birliğini n yabanc ı ziyaretçiler i açılması , Sovye t vatandaşları mn dı ş seyahatlar ı üzerindek i tahditleri n bira z gevşetilmes i üzerine Sov yet gençliğ i hızl a Bat ı fiki r v e tesirlerine maru z hal e gelmiştir . 195 7 Moskova Düny a Gençh k Festivali , 195 9 A.B.D . Mil h Sergisi , Amerika , il e
Rusya arasmd a imzalanmı ş buluna n kültüre l mübadel e andlaşmasım n
mümkün kıldığ ı faaliyetler , Sovye t gençliğini n dı ş Dünyayl a temaslarm ı
artıran vesilele r teşki l etmişlerdir . (3) Atletlerin , orkestraların , sanatkar larm ziyaretleri , açıla n sergile r v e Batıl ı öğrencileri n Sovye t Üniversite lerinde okumay a gelmeleri , Sovyetle r Birliğind e gençliği n gittikç e dah a
çok «burjuva » tesirind e kalmasın a yo l açmıştır.
Doğu Avrupa'd a «burjuv a ideolojisinin » tesir i meseles i hem dah a çok
hem dah a a z endiş e uyandırmaktadır. Bi r yanda n buradak i rejimleri n çoğ:u, Stali n devrini n kapanmasm m kaçımima z bi r sonuc u olara k Batıyl a
Rusyada olduğunda n dah a kesi f kültü r temaslarm a girme k gerektiğin i
düşünmektedir. B u baskıy a birço k Doğ u Avrup a ülkesiyl e Bat ı ülkeler i
arasındaki gelenekse l bağlar ı d a ekleme k gerekir . Buralard a Bat ı tarz ı
kahveler, moder n jaz , twis t dansı , birço k yen i Bat ı filmleriyl e karşılaşıl makta, Bat ı mimar i v e i ç dekorasyonunu n gittikç e arta n etkiler i görül mektedir. B u alanlard a serbest i tanınmas ı ayn ı zamand a bi r «emniye t su babı» teşki l etmi ş v e memnımiyetsizlikleri n siyas i bakımda n dah a a z za rarlı kanallarda n boşalması m sağlamıştır .
Sovyetler Birliğind e Parti gençliğ e hizme t edece k yerd e on u kullan maya kalkmış , b u d a Komsomol' u cazi p olmıyan bir teşkilâ t halin e getir miştir. Bütü n 1920-3 0 aras ı devred e Komsomol , gençli k faaliyetler i ille rindeki tekelin i sağlamlaştırmakl a v e Partini n Komsomo l üzerindek i de netimi problemiyle , daha sonralar ı d a Part i iç i mücadelelerl e meşgul olmuştur. 193 0 lar a doğr u Stah n Part i v e devlet i el e geçirdikte n sonr a
Komsomol dah a ço k ekonomi k faaliyetlerde bulundu . I I Düny a Savaş ı
içinde asker i ihtiyaçla r ö n plân a çıktı . Nihaye t so n zamanlarda , 196 2 ydı
Nisan ayınd a toplana n Kongred e Komsomol, kommünizmi n maddi v e tek nik temellerin i yaratma k içi n gençliğ i seferbe r etmeğe , «yen i sosyalis t insanı» yetiştirme k içi n sarfettiğ i gayretle r meyanmd a ideoloji k faaliyet lerini artırmağa , okull a haya t arasındak i bağlar ı kuvvetlendirme k içi n
daha can h bi r şekild e faaliye t göstermeğe . (4) Düny a gençliğiyl e kardeş lik v e işbirhğini artırmağa , büyü k sosyalis t kam p içind e birhk v e kardeşliği koruma k v e kuvvetlendirme k içi n elinde n gele n herşey i yapmağ a
davet edildi....»(5 )
stalin'in ölümünde n sonr a Sovye t sistemind e başgöstere n liberalleş me, gençliği n değişiklik için yaptığ ı baskılar ı he m kolaylaştırmı ş he m d e
artırmıştır. Hükümet , gençleri n isteklerin e kapılar ı açmakl a gençlikt e
biriken memnuniyetsizlikleri n boşalmasın ı d a sağlamı ş olmaktadır . Öt e
yandan gençli k kend i benliğin i ifad e etm e imkânın a kavuştuğ u ölçüd e
rejimden dah a çoğun u iste r hal e gelmekt e v e rejim , gençliği n ilgisin i
Parti yöneticilerini n istedikler i yönler e çekmekt e dah a büyü k zorluklar a
maruz kalmaktadır . B u duru m Sovyetle r Birliğind e bile cidd i bi r mesele
teşkil etmektedir ; hel e komünis t rejimleri n kendilerin i gençliğ e benim setmekte dah a başarısı z kaldılar , gençliği n sisteme karş ı gösterdiğ i kayıtsızlığın arta n sonuçlarm m yarattığ ı meselelerl e karşılaştıklar ı yerlerde ,
yani Doğ u Avrup a ülkelerinde bu , dah a d a cidd i bi r mesel e olarak görülmektedir.
Komünistler, iktidard a olmadıklar ı yerlerde , güttükler i politikanı n
ve gösterdikler i faaliyetleri n mesuliyetin i yüklenmemeni n avantajın a
sahiptirler. Buralard a serbestç e tenki t v e hücu m edebilmekte , vaa d v e
tekliflerde bulunabilmektedirler . Oys a komünis t ülkelerde , sistem , halkı n
halkın ihtiyaçların ı karşılamakt a yetersi z kaldığ ı zama n sorumluluğ u komünist reji m yüklenmektedir . İktidard a bulunmadıklar ı yerlerd e komü nistler diledikler i kada r tenkitç i v e sorumsu z olabilmektedirler . Komü nistlerin hedef i iktidar ı el e geçirmektedir . B u hedef e yaklaşmalar ı sağ Iıyan he r davranı ş onları n gözünd e makbu l bi r hareke t tarzıdır . B u se beple sorumsuzlukt a ölç ü tanımamaktadırlar .
Başlıca amaçlar ı statu s quo'y u yıkma k ola n v e henü z yaptıklar ı işle re bakılara k haklarınd a hükm e varılmamı ş bulunula n komünistleri n ra dikal sloganlar ı v e programları , şimdik i komünis t ülkelerd e komünistle r
iktidarı el e geçirmede n öncek i devred e olduğ u gib i gençli k arasınd a bü yük deste k görebilmektedir.
1945 te n önc e Sovyetle r Birliğ i yeryüzündek i te k komünis t devleti .
Sovyetler Birliğ i dışmda e n canl ı komünis t gençli k hareketine Bat ı Avru pa'da rastlanmaktaydı . B u hareke t b u ülkelerd e Sovye t dı ş politikasını n
hizmetindeydi. Gerç i Komünis t Gençli k Enternasyonal i büyü k sayıd a ül keye mensu p üyeler i bulunduğun u iler i sürmekteydi , faka t Avrup a dışın daki ülkeler e vey a Doğ u Avrup a ülkelerin e mensu p olu p t a Gençli k En ternasyonaline kayıtl ı buluna n teşkilâtları n çoğ u y a gayrikanun i teşki lâtlardı yahutt a ço k küçük kuruluşlardı . II . Düny a Savaşında n sonr a Doğu Avrup a ve Uzak Doğuda yeni komünis t devletle r kurulunc a buralard a
komsomolu mode l ala n yen i komünis t gençli k teşkilâtlar ı kuruldu . CYI'nin yerin i tutma k üzer e dah a mükemme l bi r yen i uluslararas ı gençlik
teşkilâtıyla birlikt e ayr ı bi r uluslararas ı taleb e teşkilât ı kuruldu . B u komünist front teşkilâtlar ı Salin'i n dı ş politikasın a hizme t etmeğ e başladık ları içi n zaaf a uğradıla r v e tecri d edildiler . Khruschev'i n dah a mutedi l
yeni politikas ı bunların yenide n itiba r v e tesi r imkân ı kazanmalarm a im kân hazırladı . İngiltere , Fransa , v e diğe r sömürg e devletler i sömürgelerini kaybederke n birço k yen i devletleri n kurulmas ı komünis t gençli k hareketinin yayılmas ı ve gelişmesini mümkün kıldı . Bunun gibi , Lati n Ame rika'da 196 0 lara doğr u siyas i v e sosya l şartların ağırlaşmas ı v e Caströ' nun iktidar a gelmes i d e komünistler e büyü k ölçüd e yardı m etti . Komü nist fron t faaliyetlerindek i te k olumsu z gelişm e Uluslararas ı komünis t
hareketteki hizipleşmedir . Şimdik i gelişm e deva m ettiğ i takdird e komü nistlerin Dünyadak i komünis t olmıya n ülkelerd e sahi p olduklar ı imkân ları kullanm a şanslar ı cidd i şekild e sınırlanacaktır .
Çin-Sovyet çatışmasını n dışınd a komünis t gençli k hareketini n istik bali ik i öneml i meseleyl e yakında n ilgilidir : komünis t rejimlerin , genç liği kazanma k v e fü H desteği n eld e edebilme k içi n gençHğ e bell i bi r öl çüde kendilerin i ifad e serbestis i tanıyaca k şekild e sistemlerin i değiştir meleri lâzımdır . İkincisi , acaba Bat ı demokrasilerini n yöneticiler i ve yerli
önderler, Dünyanı n komünis t olmıya n kesimlerinde , v e özellikl e «Üçün cü Dünyanın » gelişe n ülkelerind e buhranların , gerginliklerin , istikrar sızlıkların gençliği n büyü k çoğunluğund a haya l kırıklığ ı yaratara k ra dikal ha l çarelerin i cazi p hale getirece k derecey e gelmelerine göz yumacaklar mıdır ? Komünistle r iktidard a olduklar ı ülkelerd e gençliği n kendi
benhğini ifad e serbestisin i sınırladıklar ı ölçüd e gençliği n desteğinde n
mahrum kalmay a deva m edeceklerdir . Gelişmekte ola n ülkeleri n ihtiyaç larına karş ı hızl ı bi r iktisad i kalkmm a nisbetin i d e ihtiv a ede n demokra tik çözü m yollar ı bulunduğ u nisbett e komünistleri n şanslar ı smırl ı kal maya mahkûmdur . So n yıllard a Uluslararas ı komünis t gençli k teşkilat lannm eld e ettikleri n başarılar , komünis t yöneticileri n Uluslararas ı sah nedeki gerçeklerde n haberda r olduklarm ı gösterdiğ i gib i dah a elâstik î
bir hareke t tarzın ı muhafazay a d a kararl ı oldukların a işare t etmektedir .
Bu, Komünis t Gençli k Enternasyonalini n 1920-4 0 arasındak i devredek i
dogmatik tavrın a gör e büyü k bi r değişmey i temsil etmektedir .
Komünistler, hakl ı olarak , buhra n v e istikrarsızlıkları n radika l (ya ni komünist ) çözü m yolların a imkâ n hazırladığın a inanm.aktadırlar . Da ima b u gib i durumla r yarataca k ola n kuvvetler i geliştirme k v e bunlar dan faydalanma k içi n gayre t göstermişlerdir . Yen i bağımsızlığın a kavu şan Asy a v e Afrik a halkalarını n sömürgecili k aleyhtarlığından ço k şeyler
ummaktadırlar. Yen i gelişe n ülkelerd e liderlerde n birçoğunu n hız h eko nomik kalkınm a meselesind e sabırsızlı k göstermelerin i istismar a elverişl i
yeni bi r gerginli k kaynağ ı saymaktadırlar . Komünistleri n fikrinc e te k
parti siyas i rejimler v e ekonom i üzerinde geni ş bir devle t kontrolü b u ül keleri Sovye t modelin e götürecektir.
Bu istikrarsızlı k kaynaklar ı komünis t istismarın a müsai t bi r zemi n
teşkil ededursunlar , ası l mesel e bunlarda n e n ço k kimi n faydalanacağ ı
meselesidir. Şimd i artı k şiddette n ço k barışçı yollarl a yapıla n tazyiklerl e
değişmeler sağlamay a çalışa n Sovye t yayılm a metodlarm a bakılırs a stat i
koya ihtilâll e mukabeled e bulunma k fikrind e İsra r göstere n Komünis t
Çinin «Üçünc ü Dünya » gençliğin e daha cazi p görüneceği anlaşılmaktadır .
Bugün komünistler , Dünyanı n komünis t olmıya n bölgelerini n birço ğunda gençlik , v e özellikl e talebele r arasmd a başarıla r kazanmaktadır dırlar. Meselâ : gelişmey i demokratik yollarda n sağlıyaca k ola n reformcu
kuvvetlerin gü ç kazanmakla birlikt e lienüz zayı f bulunduklar ı Lati n Ame rika ülkelerind e komünistle r kendilerin i değişmey i sağlıyabilece k te k
kuvvet olara k takdi m etmektedirler . Başk a yerlerde , sömürgelikte n yen i
kurtulan ülkelerd e yen i v e muhafazakâ r hderle r iktidar ı ellerin e geçir miş v e Avrupalı hakimlerin yerlerin i b u def a d a onla r almışlardır . Komü nitsler b u gelişm e karşısınd a gençliği n gösterdiği muhalefet i kullanmak ta gecikmemişlerdir .
Komünistlerin gittikç e başar ı kazanmaların a rağme n gelişmekt e olan
ülkelerin çoğund a gençlik esas itibariyl e milliyetçidir , ve Nasır , Sukarno ,
Burgiba, Be n Bell a gib i şahsiyetleri , Hindista n Kongr e Partisi gib i teşki lâtları v e Afrik a v e Asyan m başka ülkelerindek i başk a milliyetç i lider
ve teşekküller i desteklemektedir . Komünistle r henü z tehhkel i olaca k ka dar kuvvetlenmemişlerdir . Ası l tehlike , komünistlerde n ço k demokras i
taraf tarlarmm tazyi k altmd a bulunmalarında n iler i gelmektedir . Demok rasi taraftarları , kola y ve hızl ı çözü m yollarını n baskıs ı karşısında , ger i
bir ülkeni n muazza m sosyal , ekonomi k ve siyas i meselelerin i demokrati k
vasıtalarla v e demokrati k müesseselerl e çözme k zorundadırlar . Komünist ler oturu p demokras i taraftarların m hezimetin i bekliyebilirler.
Komünist gençh k ve taleb e front teşkilâtlarmı n dah a a z dogmati k ve
otomatik bi r görünüş e büründükler i takdird e kaybettiklerinde n dah a ço k
kazanacaklarmı anlamı ş olmalar ı teşkilâtlanm a zaafları m yenmelerin e
imkân vermiştir . I I Düny a Savaşm m heme n arkasında n gele n yılla r geç tikten sonr a WFD Y v e lU S hakl ı olara k Düny a gençliğini n önenili bi r
kısmmı temsi l ettiklerin i iler i sürebilece k hal e gelmi ş olduklar ı halde ,
Stahn devrind e komünis t fron t teşkilâtlar ı sadec e komünis t blo k gençli ğ;ini «temsil » etm e durumund a kalmışlardı . WFD Y v e lU S çalışmaların da Asya , Afrika , Ort a Doğ u v e Lati n Amerika'y a 195 5 ten sonrak i yıllar da büyü k öne m verilmes i v e b u teşkilâtlar a komünis t olmıyan , nötralis t
gençhk v e taleb e teşkilâtlarını n d a kabu l edilmesi , bu ik i teşkilât ı Düny a
çapında v e ihmali cai z olmıya n birer kuvve t halin e getirmiştir . Komünist lerin bi r başk a başarıs ı da , komünis t olmıya n Uluslararas ı Öğrenc i Konferansma kayıtl ı ola n temsil i gençli k teşkilâtlarında n bazıların ı el e ge çirmeleri, bazıların ı d a kesinlikl e kontrollar ı altın a almalar ı olmuştur .
Bunun Uluslararas ı demokrati k taleb e teşkilâtlarını n müzakereler i üze -
rinde bozuc u bi r tesir i olmu ş v e ayn ı zamand a ISC'y i dah a d a sol a it miştir.
Yeryüzünde gençle r daim a mevcu t olacaklar ; insanla r daima , mera kın, sor u sorm a hassasmm , umutların , şiddetl i arzuların , idealizmi n ha d
safhada bulunduğ u bi r gelişm e devresinden geçeceklerdir . Gençlik, daima
kendi şahsiyetin i aram a v e ifad e etme k merakmd a olacağ ı içi n otoritey e
karşı dikbaşl ı olaca k v e murakab e edilmekte n kaçınacaktır . Benliğin i
ifade v e kabu l ettirm e fiili , daim a hürriye t v e bağımsızlığ ı gerektirir .
Komünistler hakimiyetlerin i altındak i toplumlard a hayatı n he r safhas ı
üzerinde ta m bi r teke l kurmakt a deva m ettikler i sürec e gençliği n sada katim, fiil i desteğin i v e kendilerin e bağlanmasın ı sağlamakt a başarısız lığa uğrayacaklardır .
EK : ı
lus Ü Y E L E R
I
Komünist front teşkilâtlar ı üyeler i il e ilgil i teferruatlar ı yayınlamak tan kaçındıklar ı içi n doğr u üy e listeler i yapma k so n derec e zordur . lUS,
bu bakımda n WFDY'y e gör e çok daha açı k olduğ u için bu teşkilâtl a ilgil i
olarak bi r hayl i gerçeğ e yakm aşağıdak i listeni n tanzim i mümkü n olmuş tur. Faka t b u listed e kaçınılmas ı mümkü n olmaya n birço k yanlışlıklarm da bulunacağ ı unutulmamalıdır . Baz ı hallerd e ad ı geçe n üy e teşkilât, ^
kendi memleketind e öğrenciler i temsi l ede n teşkilâttır ; baz ı hallerd e is e
bu teşkilâ t memlekettek i öğrencileri n bi r azınlığın ı teşki l ede n gruplar dan biridir . Aynca , Domini k Cumhuriyet i misalind e görüldüğ ü gibi , lis tede ad ı geçe n teşkilât , temsi l kaabiliyetin e sahi p ola n teşkilâttır , v e şek len lUS'ni n üyesidir ; faka t lU S idareciler i lU S organlarınd a temsi l edil me yetkisin i anca k b u teşkilâ t içindek i bir hizb e tanımaktadırlar. Adı lUS
üyesi olara k listey e konmu ş buluna n Kolombia'l ı teşkilât çokta n dağıl mış olu p b u memlekett e temsil i bi r mill i taleb e teşkilât ı artı k mevcu t
değildir.
Bazı teşkilâtla r d a lUS'y e ta m üy e olara k deği l faka t muhabi r üy e
olarak katılmaktadırlar . B u duru m hakkınd a bilg i sahib i olduğumu z hallerde, teşkilâtı n listedek i adını n yanm a bi r (x ) işaret i koymu ş bulunu yoruz.
WFDY üyelerini n a z ço k doğru bir listesin i hazırlama k heme n heme n
imkânsızdır. Çünk ü birço k ülkelerd e WFDY'y e üy e ola n bi r ço k gençlik
teşkilâtları vardır . Bunlar, he r boyd a v e hercinste n teşkilâtlardır . 196 3
sonundaWFDY 10 0 de n fazl a ülked e 10 1 000 000 üyes i bulunduğun u id dia etmiştir .
Almanya, bat ı Frei
e Deutsch e jugen d (Studen t Section ) (FDJ )
Afrika (Portekiz ) Unio
n General e de s Etudiant s d'Afriqu e
Moire Sou s Dominatio n Colaniale
Fortugaise (UGEAN )
Afrika (Batı )
Afrika (Bat ı v e
Merkezi)
Arnavutluk
Arjantin
Belçika
Bolivia
Brezilya
Bulgaristan
Burma
Cezayir
Çekoslovakya
Çin Hal k
Cumhuriyeti
Dominik
Cumhuriyeti
Ekvator
El Salvado r
Endonezya
Fas
Filistin (Ara p
Muhacirler)
Fransa
Gana
Guadeloupe
Güney Vietna m
(Vietkong)
Union General e de s Etudiant s d'Afriqu e
Occidentale (UGEAO ) - Daka r
West Africa n Student s Unio n i n th e Unite d
Kingdom (WASU )
Federation de s Etudiant s d'Afriqu e
Noire e n Franc e (FEANF )
Union d e l a Jeimess e d u Travai l d'Albanie ,
Section Etudiant e
Federacion Universitari a Argentin a (FUA )
X Verenigin g de r Vlaaks e Studente n (VVS)
X Mouvemen t de s Etudiant s Universitaire s
Beiges d'Expressio n Français e (MUBEF )
Confederaction Universitari a Bolivian a (CUB )
Uniao Naciona l do s Estudantes d o Brasi l (UNEB )
Student Counci l o f th e Dimitrovisk i
Kommunisticheski Mladezhk i Suiu z
All-Burma Federatio n o f Studen t Union s
(tanınmamış bi r isim )
Union National e de s Etudiant s d'Algeri e (UNEA (
Student Counci l o f th e Ceskoslavensk y
S vaz Mladzh e
All-China Student s Federatio n
Federacion d e Estudiane s Dominicano s
Federacion Estudianti l Universitari a d e Ecuado r
(FEUE) (Ekvato r hükümet i tarafında n 196 4 Mart' mda dağıtılmıştır )
X Associacio n General d e Estudiante s
Universitarios Salvadoreno s (AGEUS )
X Perserikata n Perhimpuna n Mahasisw a
Indonesia (PPMI )
X Unio n National e de s Etudiant s d e Maro c (UNEM)
General Unio n o f Palestin e Student s (GUPS )
X Unio n National e de s Etudiant s d e Franc e (UNEF )
National Unio n o f Ghan a Student s (NUGS )
Association General e de s Etudiant s
Guadeloupeens (AGEG )
Union de s Etudiant s pou r l a Liberatio n
du Vietna m d u Su d
Guyan, Fransı z
Habeşistan
Haitti
Hindistan
Irak
İran
Japonya
Kamboç
Kamerun
Kenya
Kolombia
Kongo
(Brazzaville)
Kıbrıs
Kore, kuze y
Küba
Kurdistan
Liberia
Lübnan
Macaristan
Madagaskar
(Malagasy
Cumhuriyeti)
Martinik
Meksika
Mongolia
Nijerya
Nikaragua
Panama
Peru
Polonya
Puerto Ric o
Reunion
Romanya
Union de s Etudiants Guyanai s
National Unio n o f Ethiopia n Student s
X Unio n National e de s Etudiants Haitien s
All-India Studen t Federatio n
General Unio n o f Student s i n th e Iraqu e
Republic (GUSTR )
Tehran Universit y Student' s Unio n
AU-Japon Federatio n o f Student s Autonomie s
(Zengakuren)
Union de s Etudiant s Khme r (UEK )
Union National e de s Etudiants d e Kamerun (UNEK )
Student Unio n o f Roya l Colleg e
Consejo Estudianti l Colombian o Universitari o
(UNEC) (artı k mevcu t değildir , faka t hâl â lU S üye
listelerinde görünmektedir ; komünistleri n elindek i
teşkilât Federacio n Universitari a Nacional-FUN'dır )
X Unio n General e de s Etudiant s d e Cong o (UGEC )
Union o f Cyprio t Student s
Korean Studen t Committe e
Federacion Estudianti l Universitari a (FEU )
X Kurdis h Student' s Societ y i n Europ e
Liberian Nationa l Unio n of Student s
X Unio n General e de s Etudiant s d u liba n
National Committe e o f Himgaria n Studen t Organi zations
Association de ş Etudiant s d'Origin e Malgache
X Associatio n Generale de s Etudiants de Madagasca r
Association General e de s Etudiants de l a Martiniqu e
Confederacion d e Jovene s Mexicano s (CJM)
Union o f Mongolia n Student s
National Union o f Nigeria n Student s (NUNS )
X Centr o Universitari o d e l a Universida d Naciona l
Union d e Estudiante s Universitario s (UEU )
X Federacio n d e Estudiante s de l Per u (FEP )
Zrzeszenie Studento w Polskic h (ZSP)
Federacion d e Universitario s Pr o Independenci a
(FUPI)
Students' Unio n of Reunion
Uniunea Asociatiilo r Studentilor di n Republic a
Populara Romin a
Sierra Leon e
S.S.C.B.
Sudan
Seylan
Şili
Tanzania
Tunus
Uganda
Venezuela
Vietnam, Kuze y
Zanzibar
Students Representativ e Counci l of Fourra h
Bay Colleg e
Studenchiskii Sovie t SSS R (Studen t Counci l o f th e
U.S.S.R.)
Khartoumx Universit y Students ' Unio n (KUSU )
Ceylon Nationa l Unio n o f Student s
X Ceylo n Universit y Student s Federatio n
X Unio n d e Federacione s Universitaria s d e Chil e
(UFUCh)
Tanganyika: Universit y Students ' Unio n
Union General e de s Etudiant s d e Timi s
Makerere Colleg e Guil d
Federacion d e Centro s Universitario s
Union National e de s Etudiant e d e Vietna m
All-Zanzibar Studen t Unio n
FESTİVALLERE İŞTİRA K
Zanzibar: All-Zanziba r Student Unio n
(Davet sahib i ülkeden katılanla r hariç)
Yıl
1947
1949
1951
1953
1955
1957
1959
1962
Yer
Prague, Çekoslovaky a
Budapeşte, Macarista n
Doğu Berlin , Almany a
Bükreş, Romany a
Varşova, Polony a
Moskova, Rusy a
Viyana, Avustury a
Helsinki, Finlandiya
İnsan sayıs ı
12 000
10 000
23 000
27 000
28000
30 000
14000
12 000
Kaynak : Youth an d Freedom , Volum e V , No. 4, şh . 11.
Memleket
71
82
104
110
114
131
108
135
Gî
niş
1. Le o Grulio w an d Charlott e Saikowski , Curren t Sovie t Palicie s : I V (Ne w
York an d Londo n : Columbi a Universit y Press , 1962) , sh . 25 .
2. Ibid .
3. A . Afonin , A Shor t Histor y o f th e Youn g Communis t Leagu e o f th e Sovie t
Union (Mosco w -Leningra d : Cooperativ e Publishin g Societ y o f Foreig n
Workers i n th e U.S.S.R. , 1934) , sh . 11-12 .
4. V . L Lenin , Th e Youn g Generatio n (Ne w Yor k : Internationa l Publishers ,
1940), sh . 12-13 .
5. Sborni k Sotsial-Demokrat , No . 2 (Aralı k 1916) , sh . 76-77 .
6. O . Ryvkin , Oeherk i p o istori i VLKS M (Bütü n Sendikala r Leninc i Komünis t
Gençlik Birliğ i Tarihinde n Parçalar ) (3 . baskı , Moskova : Ogiz , Molodai a
Gvardiia, 1933 ) sh . 59-61 .
7. Afonin , sh . 23 .
8. Lenin , sh . 26-48 .
Komünist Gençli k Hareketini n Doğuş u (1915-1925 )
1. Bak . Will i Münzenberg , Di e sozialistische n Jugendorganisatione n wahren d
des Kriege s (Berlin : Verla g Jung e Garde , 1919 ) Sosyalis t Gençli k Hareketi nin 191 9 a kadark i tarih i öze t olara k anlatılmıştır . Maksatlı , faka t faydalı ,
2. B u kısımdak i I . Düny a Savaş ı içind e Sosyalis t gençli k hareket i v e savaş ı
takiben 192 4 e kada r Komünis t Gençli k Enternasyonal i hakkındak i açıkla malar, yazarı n «Th e Origini s an d Developmen t ö f th e Communis t Yout h
International: 1914-1924 » adl ı doktor a tezinde n almnlıştır . B u te z hâle n
Columbia Üniversites i Rusy a Enstitüs ü içi n hazırlanmaktadır .
3. Münzenberg'i n iş e yara r bi r biyografis i mevcu t değildir . Bizza t yazdığ ı oto biyografimsi eserinde , yan i Di e Dritt e Fron t (1930 ) adl ı kitabında , 1921' e kadar Sosyalis t v e komünis t gençli k hareket i içindek i rolünde n bahsetmekte dir. Ş u kitaplard a mesleğ i v e şahsiyet i hakkınd a kıs a açıklamala r ye r al maktadır: R.N . Carew-Hunt, <<Will i Münzenberg» , International Communis m
(St. Artony' s Papers , No . 9 ; Carbondale , I I I . : Souther n Illinoi s University
Press, 1960) ; Arthu r Koestler , Th e Invisibl e Writin g (Ne w York : Macmilla n
1954), sh . 205-212 ; v e Rut h Fisher , Stali n an d Germa n Communis m (Cam bridge, Mass . : Harvar d Universit y Press , 1948 ) sh . 610-614 .
4. Si e is t nich t tot ! Berich t übe r di e International e Konferen z de r sozialiss^ ^
tischen jugendorganisatione n 191 5 z u Ber n (Zurich , 1915) .
5. Unte r de m rote n Banner ; Berich t übe r de n erste n Kongres s de r Kommunistischen jugend-International e (Berlin , 1920 )
6. 2 . dipnot a bak . Ayrıc a : Z u neue r Arbeit ; Berich t vo m 1 1 Kongress de r KJ I
abgehalten vo m 14 . bi s 21 . jul i 192 1 i n Moska u (Berlin , 1921) .
7. Kongreni n gençli k hareketiyl e ilgili kararlar ı içi n bak : Decison s o f th e
Third Congres s o f th e Communis t Internationa l (London : Communis t Part y
of Grea t Britain , 1921 ) sh . 119-122 .
8. Sovyetle r Birliğmde M Komünist gençli k hareket i hakkmd a yâlnı z Rü s ya zarları tarafında n yapılmı ş tari h incelemeler i vardır . 193 0 başlarında n
1950-60 devres i sonların a kada r Sovyetle r Birliği'nd e Rusya'dak i gençli k h a reketleri hakkınd a pe k a z yayı n yapılmıştır . Bununl a birlikt e so n yıllard a
birçok hatıralar , mahall i v e taşr a teşküâtlarmı n tarihler i v e gençli k hare keti hakkınd a birço k başk a ese r yayınlanmıştır . Komsomo l hakkındaki res mi Sovye t görüş ü içi n ba k : Bolshai a Sovietskai a En^syklopedi a (GÖzder i
geçirümiş 2 . baskı. ; Molodai a Gvardiia , 1961) . Komünis t olmıya n yazarla r
tarafından hazırlanmı ş bell i başl ı eserle r şunlardır : Ralp h Fisher , Pattern s
for Sovie t Yout h (Me w York : Columbi a Universit y Press , 1959) , B u fcir t atih kitab ı olmakta n ço k Komsomo l Kongrelerini güze l bi r şekild e tahli l ede n
bir eserdir . Yazar , rejimin , Komsomo l içinde v e Komsomo l vasıtasıyla Sov yet gençliğin e öğretme k İstediğ i tavı r v e davranışlar ı tesbi t etmeğ e çalış mıştır. Ayrıca , Merl e Fainsod , «Th e Komsomol-Yout h under Dictatorship, »
How Russi a İ s Rule d adl ı kitabını n 9 . Bölüm ü (gözde n geçirilmi ş baskı. ;
Cambridge, Mass. : Harvar d Un. Press , 1963) . Fisher'i n notlarınd a Komünist r
1er tarafından yazılmı ş baz ı Komsomo l tarihleri tartışılmaktadır . B u kısımd a
şahsen Komsomol'u n kuruluş u bahsind e Ryvkin , op . cit.,' e bağl ı kaldım .
Başka iş e yara r kaynakla r d a vardır : Afonin , op . eit. , v e P . Krüzhin , «Th e
Youth Movemen t in th e Sovie t Union, » Yout h in t h e Sovie t U n i o n (Munich :
Institute fo r th e Stud y o f th e U.S.S.R. , 1959) .
9. KPS S o komsomole i molode:öh i (Th e CPS U o n th e Komsomo l an d th e
Youth) (Moscow : Molodai a Gvardiia , 1957) , sh . 6-7 .
10. Part i Kongres i Kararlarından , ibid. , s h . 33-34 .
11. Ibid. , sh . 35-37 .
12. Fishe r zikrediyor , sh . 16-17 .
13. Bak . Fisher , sh . 80-84 .
14. Ibid. , sk . 53-56 . i
15. Bak . Fisher , JE k B.
Komünist Gençli k Hareketini n Stalinizasyon u (1925-1941 )
1. Internationa l Pres s Correspondence , Vol . 8 , No . 6 0 (Septembe r 6 , 1928) , sh .
1054-1056.
2. Sovye t Komünis t Partisindek i i ç gelişmeleri n teferruatl ı bi r tasvir i içiı i bak.
Leonard Schapiro , T h e Communis t P a r t y o f th e Sovie t U n i o n (Ne w Y o r k :
Random House , 1960) .
3. I P C , Vol. 6 , No . 6 4 (Septembe r 30 , 1926) , sh . 1098 , v e No . 6 5 (Octobe r 7 ,
1926); sh. 1117 .
4. IPC , Vo l 9 , No . 5 (Januar y 25 , 1929) , sh . 86.
5. IPC , Vol , 9 , No . 5 (Januar y 25 , 1929) , sh . 86.
6. I P C , Vol . 10 , No . 5 2 (Novembe r 20 , 1930) , sh . 1076 .
7. Komsomo l ve Part i arasındak i çatışmala r hakkınd a bak . Fisher , o p . cît. sh ,
113-127 v e 143-157 .
8. L e n i n i Stali n o molodezh i (Moskova : Molodaia Gvardiia , 1938) , sh . 270-273 .
9. Usta v Vsesoiuznov o Leninskov o Kommunisticheskov o Soiuz a Molodezh
i
(Moskova: Izdatci'stv o Ts k VLKB M «molodai a Gvardiia,» 1940) , sh . 1.
10. Fisher , op . cit. , Ek. B v e sh . 129 , Buradak i Komsomo l üye sayılarını n heps i
Fisher'den alınmıştır .
11. 18 . Part i Kongresind e kabu l edilmi ş ola n Part i Tüzüğünde n (Mar t 1939) :
KPSS o komsomol e i moîodezhi , op . cit. , sh . 297,
12. T h e Youn g Communis t Internationa l betwee n t h e Fourt h a n d Fith t Con gresses, 1924-2 8 (London : Communis t Part y o f Grea t Britain , 1928) , sh . 24 .
13. Internationa l o f Yout h (London ) No . 1 , 1925 , sh . 4-6 .
14. Th e Youn g Communis t International.. . 19E4-28 , op . cit„ sh . 25 .
15. IPC , Vol , 8 , No . 6 0 (Septembe r 6 , 1928) , sh . 1054-1056 ,
16. Komintern'i n 192 0 v e SOlardak i faaliyetler i içi n bibliyografyad a ad ı geçe n
Borkenau, Nollau , v e Seton-Watson'u n eserlerin e bak .
17. IPC , Vol. 6 , No . 3 9 (Ma y 6 , 1926) , sh . 608 .
18. IPC , Vol . 6 , No . 3 5 (Apri l 29 , 1926) , sh . 541 .
19. IPC , Vol . 6 No . 2 8 (Apr ü 15 , 1926) , sh . 429 .
20. Bak . Carew-Hunt , op . cit. , sh . 76 .
21. Th e Youn g Communis t International.. . 1924-28 , sh . 13 .
22. IPC , Vol. 9/No . 3 9 (Augus t 16 , 1929) , sh . 834-835 .
23. IPC , Vol . 8 , No . 8 0 (Novembe r 16 , 1928) , sh . 1508 .
24. IPC , Vol . 13 , No . 1 1 (Marc h 9 , 1933) , sh . 278 .
25. IPC , Vol . 13 , No . 3 2 (Jul y 21 , 1933) , sh . 708 .
26. Ibid. ,
27. IPC , Vol . 13 , No . 4 4 (Octobe r 6 , 1933) , sh . 973-974 .
28. IPC? , Vol . 15 , No . 5 0 (Octobe r 5 , 1935) , sh . 1271 .
29. Ibid. ,
30. Th e Da y I s Ours ! Repor t o f M . Woolf t o th e 6 th Worl d Congres s o f Youn g
Communist Internationa l (London : n . d,) , sh . 9 ?
31. Ibid. , sh . 1 4
32. IPC , Vol . 16 , No . 6 (Januar y 25 , 1936) , sh . 171 .
33. Ibid. , sh . 173 .
34. IPC , Vol . 16 , No . 4 (Marc h 28 , 1936) , sh . 441 .
35. IPC , Vol . 16 , No . 1 9 (Apri l 18 , 1936) , sh , 514 ; İspanya'd a YSL-YCL'ni n or tak tebliğ i içi n bak . Internatsiona l Molodezhi , No . 4 (Apri l 1936) , sh . 19-20 .
36. Cîarit y (theoretica l orga n o f th e Youn g Communis t League , U.S.A.) , Vol .
I, No . 3 (Pa n Issue , 1940) .
3% ibid. , Vol . 2 , No . 1 (Sprin g issue , 1941) , sh . 5-6 .
38. IPC , Vol . 15 , No . 5 (Februar y 2 , 1935) , sh . 145 .
39. IPC , Vol . 16 , No . 3 6 (Augus t 8 , 1936) , sh . 979 .
40. Yout h Plan s a Ne w World ; Bein g th e Officia l Itecor d O f th e firs t Worl d
Youth Congres s (Cenevre , 3 1 Ağustos- 6 Eylü l 1936) , sh . 11 .
41. Ibid. , sh . 148 .
42. Worl d New s an d Views , Vol . 18 , N o 3 9 (Agus t 13 , 1938) , sh . 921 .
43. Georg e Phili p Rawick , «Th e Ne w Dea l an d Youth : Th e Civilia n Conserva tion Corps , th e Nationa l Corps , Yout h Administration , an d th e America n
Youth Congress * (Yayınlanmamı ş doktor a tezi , universit y o f Wisconsin ,
1957), sh . 284 . Aşağıdak i America n Yout h Congress'l e açıklamala r büyü k
ölçüde b u eserde n alınmıştır .
44. Ibid. , sh . 288 .
45. Ifoid. , sh . 290 .
46. Ibid. , sh . 294-295 .
47. Ibîd. , sh . 295 .
48. Ibîd. , sh . 296 .
49. Ibîd. , sh . 336 .
50. Ibîd. , sh . 308 , 331.
51. Ibid. , sh . 311 .
62. Ibid. , sh . 332 . ,
53. Ibîd. , sh . 341 .
54. IMd. ,
55. Ne w Y o r k Times , Augus t 24 , 1938 , sh. 38 .
56. ffC, Vol . 18 , No. 4 2 (Septembe r 3 , 1938) , sh . 981-982 . «Barı ş Paktmm » met ni. Ne w Y o r k Times , Augus t 24 , 1938 , sh . 2 3 te d e vardır .
57. Ne w Y o r k Times , Augus t 23 , 1938 , sh. 19 .
58. Rawlck , op . cit., sh . 347 .
59. Clarity , Vol . 2 , No . 2 (Summe r Issue , 1941) .
60.
61.
62.
63.
Ibid.
, Vol . 3 , No . 3 (Summe r Issue , 1942 ) sh . 3 .
Ibid. ,
Ibid. , Vol . 4 , No . 1 (Sprin g Issue , 1943) , sh . 8 .
Marti n Ebon , Worl d Communis m Toda y (Ne w York : Whittlese y House ,
1948), sh . 457-458 .
64. Daü y Worke r (Ne w York) , Apri l 3 , 1943.
Savaştan sonr a Uluslararas ı Komünis t Gençli k v e Taleb e Hareketler i
(1945-1953)
1. Werne r Lamber z an d Klau s jeutner , Verein t mi t 8 7 Miîione n (Eas t Berlin :
Verlag Neue s Leben , 1960) , sh . 31-38 , v e Kepor t o f th e Worl d Yout h Conference, Octobe r 31-Novembe r 9 , 1945 , by th e Unite d Strate s Delegatio n (Ne w
York : n . d.) .
2. Eepor t o f tji e Worl d Yout h Conference.. . Ek . 4.
3. Ibid. ,
4. Ibid. , sh . 2 . 194 5 c yilmd a Düny a Gençli k Konseyini n ik i temsilcis i Birleş miş Mületleri n kuruluşuyl a sonuçlana n milletleraras ı Sa n Francisc o konfe ransına kabu l edildi . .
5. îbid. . Ek . 2 , kara r (d) .
6. Ibid. , Ek . 6.
7. lUS'ni n safahat ı hakkınd a bak . Pete r T . jones , Th e Histor y o f U.S . Nationa l
Student Associatio n Relation s wit h thelntemationa l Unio n o f Students ,
1945-Î956 (Philadelphia : Foreig n Polic y Researc h Institute , Universit y o f
Pennsylvania, 1956 ; sh . 135.) ; Ralp h Blumenau , Communist s an d Students ,
(London: Batchwort h Press , 1954 ; sh. 40) ; v e Nill s M . Apeland, Worl d Youth
antd th e Communist s (London : Phoeni x House , 1958) , sh . 22-27 .
8. Jones , sh . 7 .
9. Ibid. , sh . 16-18 .
10. Apeland , sh . 31 .
11. Düny a Gençli k Festivalleriyl e ilgil i açıklamala r içi n bak . Kısım : 6 .
12. B u tarihlerdek i Sovye t dı ş politikasıyl a ilgil i açıklamala r içi n bak . J . M .
Macintosh, Strateg y an d Tactic s o f Sovie t Foreig n Polic y (Ne w Yor k an d
London: Oxfor d universit y Press , 1963 ) sh . 353 .
13. İkinc i WFD Y Konse y toplantısıyl a ilgil i açıklamala r içi n bak . Ger d Frled rich, Di e Frei e Beutseh e Jugen d (Cologne : Rot e Weissbucher , 1950) , sh .
30-31.
14. Apeland , sh . 26.
15. Jones , sh . 36-37 .
16. İngilizleri n tutum u hakkınd a bak . Blumenau , sh . 11 .
17. Bak . Jones .
18. Ellisi n lUS'de n istif a mektubu , jones , sh . 52-5 6 da ta m meti n olara k veril miştir.
19. Jones , sh . 59 .
20. Blumenau , sh . 14 .
21. Avustury a Devletin i kura n 195 5 andlaşmasında n sonra Avustury a hüküme ti ta m bi r tarafsızlı k politikas ı gütme k istediğ i içi n bütü n komünis t fron t
teşkilâtlarının ülkey i terketmeler i istenmiştir . WFDY , b u durumd a Buda peşte'ye taşınmıştır .
22. Vsemirny i Festiva l Molodezh i v Prag e (Worl d Yout h Festiva l i n Prague )
(Prague: Orbis , 1948) , sh . 5 .
23. Bak . Rut h T . McVey , T h e Calcutt a Conferenc e an d t h e Sout h Eas t Asia n
Uprising (Ithaca , N . Y. : Departmen t o f Fa r Easter n Studies , Cornel l Uni- ^
versity, 1958) .
24. Jones , sh . 36 ; Macintosh , sh . 54-55 .
25. Jones , sh . 69 .
26. Blumenau , sh . 15 .
27. Ibid. , İtali k yazıla r eklenmiştir .
28. Ibid. , sh . 19-20 . İtali k yazıla r eklenmiştir .
29. ibid. ,
30. Bak . Blumenau , sh . 20 ; Apeland , sh . 35 .
31. Blumenau , sh . 23-27 .
32. Ibid. , şh . 24 .
33. Blumenau , sh . 28-37 ; Jones , sh . 75-76 .
34. Bak . Y o u t h a n d Freedom , Vol . 5 , No . 3 , sh . 1-4 ; jones , sh . 80-81 ; Apeland ,
sh. 40-41 .
35. Apeland , sh . 39 .
K h r u s h c h e v Devrind e Gençli k y e Taleb e «Front »
T e ş k i l â t l a n (1953-1964 )
1. Bak . Macintosh , sh . 72-87 .
2. Blumenau , sh . 39.
3. Internationa l U n i o n o f Students , I
X A n n u a l Counc U Meeting , Moscow
,
20-27 August , 1954 . (Internationa l Unio n o f Students , 1954) , sh . 14-16 .
4. W h a t ' s N e w in th e Studen t M o v e m e n t H o w C an Unity B e Achievel ? (Prague :
International Unio n o f Students , İ956) .
5. W o r l d Studen t News , No . 1 , 1957 .
6. Internationa l Unio n o f Students,.. . Council... . 1954 , sh . 8 .
7. UGEA O (Bat ı Afrika) , FEAN F (Fransı z Afrikasi) , UGEM A (Cezayir) , CUB
(Bolivya), ABFS U (Burma) , CUS F (Ceylan) , UFUC h (Şih) , FE U (Cuba) .
FEUE (Ekvator) , GUSI R (Irak) , Zengakure n (Japonya) , LNU S (Liberya) ,
UNEM (Fas) , CUU N (Nikaragua) , GUP S (Filistin) , SR C (Sierr a Leone) ,
KUSU (Sudan) , ÜGE T (Tunus) , FC U (Venezüella) , UGEA N (Porteki z A f r i kasi), FU A (Arjantin) , UNEB (Brezilya) , PPM I (Endonezya) , NUN S (Nijer ya), ECE C (Leopoldville , Congo) .
8. Jones , sh . 97 .
9. Internationa l Unio n o f Students,.. . Councü... . 1954 , sh . 19-21 .
101 Ibid. ,
11. Ibid. , sh . 20 .
12. Komünis t olmiyanlarl a işbirliğin i kolaylaştırma k içi n lUS , sözd e bağımsı z
bir teşkilâ t gib i Universit y Sport s Councü' i kurd u v e Uluslararas ı spo r faa liyetlerini tanzi m yetkisin i bun a verdi .
13. Internationa l ünjo n o f Students... . Council.. . 1954 , ah . 13 .
14. 1 0 Annua l Meetin g o f Internationa l Unio n o f Students , Sofia , 26-3 1 August
1955 (Prague : Internationa l Unio n o f Students , 1955) , sh . 16 .
15. Bak . Worl d Studen t News , No . 3- 4 (March-Aprü) , 1955 .
16. Jones , sh . 101 .
17. lUS-UNEF'i n teklifin e yazılmı ş ola n önsözde n Jones'i n yaptığ ı iktibastan ,
Jones, sh . 108 .
18. Worl d Youth , No . 1 , 1958 , sh . 3 .
19. ÜGE T (Tunus ) 195 3 d e kurulmu ş olup , Burgib a v e Yen i Düstu r Partisin e
bağlı olmakl a birlikt e bi r hay U bağımsızdı r UGEM A gib i ÜNE A (Cezayir )
de 195 5 yılınd a kurulmuştur . B u teşkilâtt a Tunu s taleb e teşkilâtını n Yen i
Düstur'a bağl ı olmas ı gib i FLN' e bağlıdır . FLN'dek i parçalanmala r taleb e
hareketinde d e yank ı bulmu ş v e Demokra t Cezayi r galebeler i Gene l Birliğ i
(UBEDA) ad ı altınd a Be n Bella'y a muhali f bi r teşkilâ t kurulmuştur .
20. M o s k o v a Radyosu , Mar t 24 , 1960 .
21. Bak . Y o u t h a n d Freedom , Vol . 4 , No . 3-4 , sh . 1-9 .
22. Ibid.
, sh . 6 .
23. New s Features , Vol b V , No , 4 (Apri l 20 , 1964) , sh . 4 .
24. A Kategorisin e ECOSQ C faaliyetlerini n büyü k bi r kısmıyl a yakında n ilgi lenen v e temsi l ettikler i bölgeni n ekonomi k v e sosya l hayatıyl a arasmd a
sıkı bağla r buluna n teşkilâtla r girınektedir . B Kategorisin e öze l bi r faaliye t
alanı ola n v e ECOSO C faaliyetlerinde n anca k bi r kısmıyl a ilgilene n teşki lâtlar dahildir .
25. Unite d Natiohs , Economi c an d Socia l Council , Officia l Records , Elevent h
Session, 39 5 th Meeting .
26. Unite d Nation s Educational , Scientific , an d Cultura l Organization , Record s
of th e Genera l Conference , Severt h Session , Pari s 1952 , Resolutions, sh . 102.
127. Eas t A f r i c a n Ştanflard , February 8 196 4
28. Bak . Vout h aii 4 Comn ^ 2
, No . 1 (Marc h 1959) .
29. M o s k o v a Radyosu , Aralı k 19 , 1958 .
30. W o r l d Studen t News , No . 8 , 1960 .
31. YoutJh
i a n d Freedom , Vol . V,^N^^ ^
32. Jones , sh . 117 . Dah a 194 8 yıl ı başlarınd a l U S - W F p Y delegasyonlar ı Lati n
Amerika'ya yollanmışlardı . Amerik a v e Bat ı emperyahzmin i hede f güde n
bir Demokra t Gençli k Kongres i Mexic o City'd e toplanmıştı .
33. Ibid. , sh . 117-120 .
34. Yout h a n d Freedom , Vol . 3 , N o 3-4 , sh . 1-4 .
35. Ibid. ,
36. Borb a (Yugosla v komünis t partisini n organı) , 1 8 Ağusto s 1960 .
37. New s Features , Vol . V . No . 3 (Marc h 19 , 1964) , sh . 4-5 .
38. W F D Y News , No . 31 , Decembe r 1962 .
39. Bak . New s Features , Vol . IV , No . 7 (Jul y 31 , 1963) , sh . 1-2 .
Burada Zengakuren'i n nası l be ş alt ı parçay a bölündüğ ü anlatılmaktadır .
40. W F D Y News , Marc h 1963.
41. New s Features , Vol . V , No . 3 (Marc h 19 , 1964) , sh . 6-7 .
42. Tanju g (Yugosla v habe r ajansı) , 2 8 Şuba t 1960 .
43. M T I (Macar habe r ajansı) , 8 Ağusto s 1963 .
44. Ibid. , 1 0 Ağusto s 1963 .
45. NCNA , Augus t 15 , 1963.
46. A D N (Doğu Alma n habe r ajansı) , Augus t 31 , 1963,
47. Tanjug , Novembe r 8 , 1963 .
48. Mlad y Sve t (Çekoslova k komünis t gençli k organı) , Eki m 11 , 1963.
49. Ankar a (Endonezy a yabe r ajansı) , Kası m 29 , 1963.
50. NCNA , Novenmbe r 3 0 an d Decembe r 13 , 1963,
51. Miad a Front a (Çekoslova k komünis t gençli k yayı n organı) , Kası m 29 , 1963.
52. NCNA , Januar y 24 , 25 , an d 27 , 1964 .
54. NCNA , Oca k 30 , 1964 . Küçük , radika l Port o Rik o öğrenc i derneğini n d e
(FUBI) yen i Uluslararas ı gençli k teşküâtı m desteklediğin i bildirmi ş olmas ı
dikkati çekmektedir . NCNA , Mar t 30 , 1964.
55. L e Mond e (Partis) , Şuba t 25 , 1964.
56. Ibîd. , Şuba t 20 , 1964.
57. New s Features , Vol . V , No . 3 (Marc h 19 , 1964) , sh . 5-7 .
Gençlik Festivalleri : Tarihçeler i v e Fonksiyonlar ı
1. Lamber z an d Jeutner , sh . 67 .
2. Backgroun d (Washington : U . S . Departmen t o f State , Offic e o f Publi c Af fairs, Septembe r 1951) , sh . 7 .
3. Vincen t R . Tortora , Communist close-u p (Ne w York : Expositio n Press , 1954) ,
sh. 75-77 .
4. Worl d Youth , Vol . 8 , Specia l Edition , Augus t 1953.
5. Ibid. , sh . 44.
6. tbid. , Vol . 10 , N o 8- 9 (August-Septembe r 1955) , sh . 1 .
7. Komsomo l Birinc i Sekreter i Alexande r Shelepin'i n Komsomolskay a Pravda ,
Ağustos 17 , 195 7 de yazdıklarıyl a Molodo i Kommunist, Ağustos 195 7 de yazı lanları karşılaştır .
8. V l î t h Worl d Festiva l o f Yout h an d Students-Vienn a 1959 , (Prague : Inter national Unio n o f Stuoents , 1959) , sh . 12 .
9. Komsomolskay a Pravda , Hazira n 29 , 1957.
10. Courtshi p o f Youn g Minds : A Cas e Stud y o f th e Mosco w Yout h Festiva l
(New Yor k : Eas t Europea n Studen t an d Yout h Service , 1959) , sh . 14 ,
11. Izvestia , Mayı s 7 , 1957 .
12. Komsomolskay a Pravda , Ağusto s 14 , 1958 .
13. Festiva l (Internationa l Preparator y Committe e fo r th e Worl d Festival s o f
Youth an d Students' m ya y m organı) , No . 1 (Mosco w Festival), Eylül-Eki m
1956, sh . 1 .
(n. p. : Worl d Federation o f Democrati c Youth , 1957) , sh . 22 .
14. Festival , No . 1 (Warsaw) , Şuba t 1-15 , 1955 , sh. 2 .
15. Th e V I th Worl d Festiva l o f Yout h an d Student s fo r Peac e an d Friendshi F
16. Viyan a Festivalind e bulunmu ş ola n ola n bi r gözlemcini n intibalar ı içi n bak .
Morton Schwartz , «Moscow' s Experimenta l Venture : Th e Vienn a Worl d
Youth Festival, » Problem s o f Communism , Vol , VIII , No . 6 (Eylül-Eki m
1959), sh . 53-56 . Ayrıca , Eas t Europe , Kası m 1959 , sh. 22-23 .
17. Bak . Pau l E . Sigmund , «Helsinki-Th e Las t Yout h Festival? » Problem s o f
Communism, Vol . X I, No. 5 (Eylül-Eki m 1962) , sh . 58-62 , v e Yout h an d Free dom, Vol . V , No , 4.
Bu kaynaklard a Helsink i Festival i hakkınd a bilgile r vardır .
Komünist Ülkelerd e Gençli k Hareketler i (1945-1964 )
1. Ezhegodni k Eolsho i Sovetsko i Entsyklopedii , 196 3 (Annua l Supplemen t t o
the Larg e Sovie t Encyclopedi a fo r 1963) , sh . 19 .
2. Le o Grulio w an d Charlott e Saikowski , Curren t Sovie t Policies : I V (Ne w
York an d London : Columbi a Universit y Press , 1962) , sh . 39 .
3. Komsomo l Merke z Komites i Birinc i Sekreter i S . P . Pavlov'u n Ondördünc ü
Komsomol Kongresind e okuduğ u rapordan , Pravda , Nisa n 17 , 196 2 (Curren t
Digest o f th e Sovie t Press , Vol . XIV , No. 15 , sh . 1) .
4. Ibid . (Curren t Digest... . sh . 5,6) .
5 Ibid . (Curren t Diges t .. , sh . 5) .
6, Ibid . (Curren t Diges t o f th e Sovie t Press , Vol . XIV , No, 16 , sh . 11) ,
7. Ibid . (Curren t Digest... , No . 16 , sh . 10) .
8. Ibid .
9. Bak , Fainsod , sh . 295-298 .
10. X I V S'es d Vsesoiuznog o Leninskog o Kommunisticheskog o Soiuz a Molodezhi ^
16-20 Apreli a 196 2 g . Stenografichçski i Otehe t (XI V Congress o f All-Unio n
Leninist Communis t Unio n o f Youth , Apri l 16-20 , 1962 . Stenographi c Re port) (Moscow : Molodai a Gvardiia , 1962) , sh . 567-569 *
11. 192 9 yilmd a doğa n S.P . Pavlov , 195 9 dan itibare n Komsomo l Birinc i Sekre teri olmuştur . 195 2 yılmdan itibare n b u teşkilâtt a göre v almı ş bulunuyordu .
Şimdi Sovyetle r Birliğ i Komünis t Partis i Merke z Komites i azasıdı r v e eğe r
kendinden öncekileri n yolunda n ayrılmazs a sonund a devle t güvenli k teşki lâtının başın a gelmes i mukadderdir .
12. Ondördünc ü Komsomo l Kongresinde Komsomol a üye olma k içi n asgar i yaş haddini onbeşte n ondörd e indire n bi r kara r kabu l edildi .
13. Joh n N . Hazard , Th e Sovie t Syste m o f Governmen t (3d . ed. ; Chicag o an d
London: universit y o f Chicag o Press , 1964) , sh . 40 .
14. Ezhegodnik.. . 1957 , sh . 16 .
15. Pravda , Temmu z 6 , 195 6 (Curren t Diges t o f th e Sovie t Press , Vol . VIII , No .
27, sh . 37.) .
16. Ezhegodnik.. . 1960 , sh. 18 .
17. Ezhegodnik... . 1957 , sh . 16 ; 1963 , sh . 22-23 .
18. Ezhegodnik... . 1963 , sh . 22-23 .
19. Polonya'd a 1944-6 2 devresindek i gençli k v e taleb e hareketler i hakkındak i
açıklamalar içi n bak . Richar d F . Staar , «Regimentatio n o f Yout h i n Satel lite Poland» , Th e Southwester n Socia l Scienc e quarterly , Jun e 1956 , sh. 7-19,
ve Richar d P . Staar , Poland , 1944-62 ; Th e Sovietizatio n o f a Captiv e Peopl e
(Baton Rouge : Louisian a Stat e Universit y Press , 1962) , Kısı m 12 .
20. Eolshal a Sovietskai a Entsyklopedii a (Büj/ü k Sovye t Ansiklopedisi ) ( 2 inc i
baskı), Cilt . 47 , sh . 316 .
21. Bak . Rober t Finle y .Delane y (ed.) , Thi s İ s Communis t Hungar y (Chicago :
Regnery, 1958) , sh . 166-167 , 184 ; Perec e A . Vali , Eif t an d Revol t i n Hungar y
(Cambridge, Mass. : Harvar d Universit y Press , 1961) , sh . 43 ; Erns t C . Helmreich (ed.) , Hungar y (Ne w York : Praeger , 1957) , sh . 128 .
22. Bak . Ale x N . Dragnich , Tito' s Promise d Lan d (Ne w Brunswick , N . J. : Rutger s
Press, 1954) , sh . 133-134 ; ESE , Vol. 49 , sh. 338 .
23. Bak . Stephe n Pisher-Galat i (ed) , Romani a (Ne w Yoi; k an d London : Atlan tic Books , 1957) , sh . 78 , v e Alexandr e Cretzian u (ed.) . Captiv e Rumani a
(New York : Praeger , 1956) , sh . 253-254 .
24. Bak . L.A.D . Delli n (ed.) , Bulgari a (Ne w York : Praeger , 1957) , sh . 161 .
25. Bak . Stavr o Skend i (ed.) , Albani a (London : Atlanti c Press , 1957 ) sh . 87-88 .
26. Çi n gençli k teşkilâtını n gelişmesiyl e ilgil i açıklamala r için-bak . Kuo-chön ,
Chao, Th e Mass Organization in Communis t China (Cambrige , Mass.: Center for Internationa l Studies , M.I.T. , 1953) , sh . 62-83 .
27. Çi n gençli k teşkilâtını n kurulusun a yardı m etme k içi n Sovye t gençli k teş kilâtının gösterdiğ i il k gayretle r hakkınd a bak . Internationa l Jugendkorres pondenz, jun e 10 , 1920 ; jun e 1 , 1921 , sh . 6-7 ; Novembe r 30 , 1921 , sh . 4-5 ;
ve Octobe r 15 , 1922.
28. Yout h an d Freedom , Vol . VI , No . 1-2 , sh . 17 ; Vol . Ill , No . 5-6 , sh . 17 .
29. BSE , VO L 22, sh . 611.
SO. VN A (Kuze y Vietna m habe r ajansı) . Mar t 21 , 25 , 1961.
31. Savaşta n sonr a Sovye t yöneticilenni n gençliğ i teşkilâtlandırm a faaliyetler i
hakkında bak . Henr y J . Kellermann , Th e Presen t Statu s o f Germa n Youth
(Washington: U.S . Departmen t o f State , 1946 ; sh . 25) ; Priedrich , op cit. ;
ve Germa n Yout h Betwee n Yesterda y an d Tomorro w (Berlin : U . S . O f fice
of militar y Governmen t fo r Germany , 1948 ; sh . 36.) .
32. Ger d Priedrich, Di e Frei e Deutsch e Jugen d (Hü r Alma n GençUği), (Cologne :
Rote Weisbucher , 1950) , sh . 21 .
33. Ibid. , sh . 26-29 .
34. Ibid .
35. Ibid. , sh . 51 .
36. Bak . Jame s W . Miller, «Yout h i n Dictatorships6 , America n Politica l Scienc e
Review, Octobe r 1938 , sh . 965-970 , ş e Eri c Josephson , «Politica l Yout h Or ganizations i n Europe , 1900-1950 » (Yayınlanmamı ş doktor a tezi , Columbi a
University, 1959) .
37. Priedrich , sh . 14 .
3S. Bak . «Hungaria n Yout h i n Revolt» , .Eas t Europe , Januar y 1957 , sh . 26-27 ;
«Children o f th e Revolution» , Eas t Europe , Novembe r 1962 , sh . 2-'10 .
30. MT I (Maca r habe r ajansı) . Mayı s 12 , 1958.
40. «Crisi s i n th e Yourt h Leagues» , Ne w For m Behin d th e Iro n Curtain , Jun e
1955, sh . 25-35 .
41. YoulA i an d Freedom , Vol . V , No . 1-2 , sh . 13 .
42. Ibid .
Bugün v e Yarı n
1. Komsomo l Merke z Komitesini n gençhği n ideoloji k eğitim i hakkmd^k i ka rarnamesi içi n bak . Komsomolskay a Pravda , Şuba t 28 , 1957.
2. Ibid. , sh . 1 3
3. İngiltere , Fransa , Bat ı Almany a v e başk a Batı h ülkele r Sovyetle r ÇirUğiyl e
kültürel mübadel e anlaşmalar ı imzalamışlardır .
4. Komsomo l Merke z Komites i Birinc i Sekreter i S.P . Pavlov'u n Ondördünc ü
Komsomol Kongresin e sunduğ u Rapordan , Pravd a v e Izveştia , Nisa n 17 ,
1962 (Curren t Diges t o f th e Sovie t Press , Vol . XIV , N. 16 , sh , 7.) .
5. Ibid . (Curren t Digest.. . sh . 10. )
SEÇME BİBLİYOGRAFY A
Bu bibliyografyada n Milletleraras ı komünis t gençli k hareket i hakkmd a în gilizcede mevcu t an a kaynakla r v e milletleraras ı komünizml e ilgil i baz ı öneml i
eserler ye r almaktadır . Bun a ilâvete n Rusç a v e Almanc a okuyabilenleri n e n ço k
işine yarayabilece k eserler e d e ye r verilmiştir . Belir U noktalard a dah a teferru atlı bilg i edinme k isteyenle r metindek i di p notlard a ad ı geçe n yabanc ı dild e ya zılı kaynaklar a ba ş vurabilirler .
Afonin, A . A Shor t Histor y o f th e Youn g Communis t Leagu e o f th e Sovie t Union .
Moscow-Leningrad: Cooperativ e Publishin g Societ y o f Foreig n Worker s
in th e U.S.S.R. , 1934.
Apeland, Nils . Worl d Yout h an d th e Communists . London : Phoeni x House , 1958 .
Background. Washington , D.C. : U.S . Departmen t o f State , Offic e o f Publi c Af fairs, Septembe r 1951 .
The Backgroun d o f th e 7 th Worl d Yout h Festival . Repor t prepare d b y th e In dependent Servic e fo r Informatio n o n th e Vienn a Yout h Festival . Cam bridge, Mass. : Independen t Servic e fo r th e Vienn a Yout h Festival , 1959 .
Blumenau, Ralph . Communist s an d Students . London : Batchwort h Press , 1954 .
Bolshaia Sovietskai a Entsyklopedii a (Larg e Sovie t Enchyclopedia ) 2d . ed .
Borkenau, Franz . Europea n Communism . London : Fabe r an d Faber , 1953 .
World Communism . An n Arbor , Mich. : Universit y o f Michiga n Pres s
(Ann Arbo r Paperbacks) , 1962 .
Bulletin o f th e Studen t Need s an d Welfar e Departmen o f th e lU S (International Union o f Students) , Prague . Publishe d irregularly. ^
Chemandanov, V . We Are For the Unite d Front . New York: Yout h PubUshers, I9S4 .
Young Communist s an d th e Pat h t o Sovie t Power . Ne w York : Yout h
Publishers, 1934 .
Clarity (theoretica l orga n o f th e Youn g Communis t League , U.S.A.) . Bimonthly .
Clews, Jihn . «Communism' s Fourt h Lever : Th e Yout h an d Studen t Fronts, »
Problems o f Communism , Vo L V (1956) , No . 6 , pp . 39-44 .
Courtship o f Youn g Minds : A Cas e Stud y o f th e Mosco w Yout h Festival . Ne w
York: Eas t Europea n Studen t an d Yout h Service , 1959 .
Cretzianu, Alexandr e (ed.) . Captiv e Romania . Ne w York : Praeger , 1956 .
The Da y I s Ours ! Repor t o f Comrad e M . Wool f t o th e 6t h Worl d Congres s o f
the Youn g Communis t International . London : Youn g Communis t Inter national, 1935 .
Dellin, L . A . E. (ed.) . Bulgaria . Ne w York : Praeger , 1957 .
Die Sogenannte n Welt , ugendfestspiel e i m Sowjetsekto r vo n Berli n (Th e S o
-Called Worl d Yout h Festiva l i n th e Sovie t Secto r o f Berlin) . Bonn :
Federal Ministr y fo r All-Germa n Affairs , 1951 .
Dragnich, Ale x N . Tito' s Promise d Land . Ne w Brunswick , N . J. : Rutger s Univer sity Press , 1954 .
East Europe . Publishe d monthl y b y th e Fre e Europ e Committee ; previousl y tit led New s Fro m Behin d th e Iro n Curtain .
Fainsod, Merle , Ho w Russi a I s Ruled . Rev . ed . ed . Cambridge , Mass. : Harvar d
University Press , 1963 .
Festival. Newspape r o f th e Internationa l Preparator y Committe e fo r th e Worl d
Festivals o f Yout h an d Students . Publishe d irregularly .
Festival News . Publishe d b y th e Eas t Europea n Studen s an d Yout h Servic e
(June-December 1957) .
Fischer-Galati, Stephe n (ed.) . Romania , Ne w York : Atlanti k Books , 1957 .
Fisher, Ralph , Patter n fo r Sovie t Youth , Ne w York : Columbi a Universit y Press ,
1959.
Friedrich, Gerd . Di e Freri e Deutsch e Jugen d (Th e Fre e Germa n Youth). Cologne:
Rote Weissbucher , 1950 .
German Yout h Betwee n Yesterda y an d Tomorrow . Berlin : U.S . Offic e o f Mili tary Governmen t fo r Germany , 1948 .
Green, Gil . Facing th e 8 th Conventio n o f th e Youn g Communis t Leargue . Repor t
to th e Nationa l Conferenc e o f th e Youn g Communist s Leagu e delivere d
January 1 , 1937 . Ne w York : Nationa l Committe , Youn g Communis t Le ague, 1937 .
Gruliow, Le o (ed.) . Curren t Sovie t Policies . Ne w York : Praeger , 1953 .
Current Sovie t Policies : II . Ne w York : Praeger , 1957 .
Current Sovie t Policies : III . Ne w York : Columbi a Universit y Press ,
1960.
Gruliow, Leo , an d Saikowski , Charlotte . Curren t Sovie t Policies : IV . Ne w Yor k
and London : Columbi a Universit y Press , 1962 ,
Hazard, Joh n N . Th e Sovie t Syste m o f Goverment . 3d . ed . Chicag o an d London :
University o f Chicag o Press , 1964 .
Helmreich, Erns t C . (ed.) . Hungary . Ne w York : Praeger , 1957 .
Institute fo r th e Stud y o f th e U.S.S.R . Soviet Youth : Twelv e Komsomo l Histories.
(Series I , No . 51. ) Munich : Th e Institute , 1959 .
, Yout h i n Ferment . (Series I , No . 66. ) Munich : Th e Institute , 1962 .
Youth i n th e Sovie t Union . (Serie s I , No . 53. ) Munich : Th e Institute ,
1959.
International o f Youth . Orga' n o f th e Executiv e Committe e o f th e Communis t
Youth International . Publishe d i n Londo n an d Ne w York ; Russia n edi tion i s Internatsiona l Molodezhi .
International Pres s Correspondence . Publishe d weekl y b y th e Executiv e Com mittee o f th e Communis t Internationala ; titl e change d i n 193 8 t o Worl d New s
and Views .
International Unio n o f Students . Executiv e Committe e Meeting . Vienna . 19-2 1
January 1954 . Prague : Internationa l Unio n o f Students , 1954 .
International Unio n o f Students , I X Annua l Counci l Meeting , Moscow . 20-2 7
August 1954 . Prague : Internationa l Unio n o f Students , 1954 .
International Unio n o f Students . Executiv e Committe e Meeting , Prague. , March
1955. Prague : Internationa l Unio n o f
lUS Calenda r o f Activitie s i n th e Fiel d o f Cultur e an d Spor t fo r 1952 . Prague:
International Unio n o f Students , 1952 .
Jones, Pete r T . Th e Histor y o f U.S . Nationa l Studen t Associatio n Relation s wit h
the Internationa l Unio n o f Students , 1945-1956 . Philadelphia : Foreig n
Policy Researc h Institute , Universit y o f Pennsylvania , 1956 .
Juliver, Peter , «Communis t Morality and Sovie t Youth. » problem s o f Communism,
May-june 1961 .
Kassof, Allen . c<Affliction s o f th e Yout h League,»Problem s o f Communism , VoL
VII (1958) , No . 5 , pp . 17-23 .
«Youth vs . th e Regime : Conflic t i n Values, » Problems o f Communism ,
Vol. V L (1957) , No . 3 , pp . 15-23 .
Kellermann, Henr y J . Th e Presen t Statu s o f Germa n Youth . Washington : U.S .
Department o f State , 1946 .
KPSS o komsomol e ! molodezh i (Th e CPS U o n th e Komsomo l an d th e Youth) .
Moscow: Moladai a Gvardiia , 1957 .
Kuo-chün, Chao . Th e Mas s Organization s i n Communis t China . Cambridge ,
Mass.: Cente r fo r Internationa l Studies , Massachusett s Institut e o f
Technology, 1953 .
Lamberz, Werner , an d Jeutner , Klaus . Verein t mi t 8 7 Millione n (inite d wit h 8 6
Million). Eas t Berlin : Verla g Neue s Leben , 1960 .
Laskl, Harold . «Student s an d Politics, » Th e Nation , Decenbe r 21 , 1946, pp. 227-228 .
Lenin, V . I . A n di e Jugend . Eede n un d Aufsatiz e (T o th e Yout h Speeche s an d
Articles). Vienna : Verlag de r Kommunistische n jugend-Internationale ,
1925.
The Youn g Generation . Ne w York : Internationa l Publishers , 1940 .
Lenini Stali n o molodezh i (Leni n an d Stali n o n th e Youth) . Moscow : Molodaia
Gvardiia, 1938 .
Mackintosh, J . M . Strateg y an d Tactic s o f Sovie t Foreig n Policy . Ne w Yor k an d
London: Oxfor d Universit y Press , 1963 .
Mc. Vey , Rut h T . th e Calcutt a Conferanc e an d th e Sout h East
Asian Uprisings . Ithaca , N.Y. : Department o f Fa r Easter n Studies , Cor nell University , 1958 .
Miller, JLiewis (eomp. ) Youn g Communist s i n Action . Handboo k fo r Youn g Com munists, Issue d b y th e Educationa l Departmen t o f th e Youn g Communist
League (o f th e Unite d States ) (Distric t 13) . Washington : Chambe r o f
Commerce o f th e Unite d States , 1935 .
Münzenberg, WilU . Di e Dritt e Front . Berlin : Neue r Deutsche r Verlag , 1930 .
The Ne w Yor k Times , Februar y 1940 .
New Features . Publishe d Monthl y b y th e Institut e fo r In|iernationa l Yout h Af fairs, Ne w York .
Nollau, Günthe r Internationa l Communis m an d Wurl d Revolution . Ne w York :
Praeger, 1961 .
Peace I s a Studen t question (Internationa l Studen t Peac e Conferenc e i n Prague ,
1959). Prague : Internationa l Unio n o f Students , 1960 .
Plavner, Murray . Her e Ar e th e Facts . Ne w York : Murra y Plavner , 1939 .
Ploss, S . I . «Fro m Youthfu l Zea l t o Middl e Age , «Problem s o f Communism , Vol.
VII (1958) , No . 5 , pp . 8-17 .
Rawick, Georg e Philp . «Th e Ne w Dea l an d Youth : Th e Civilia n Conservatio n
Corps, th e Nationa l Yout h Administration , an d th e America n Yout h
Congress.» Unpublishe d Ph . D . dissertation, Universit y o f Wisconsin , 1957.
Report o f th e Worl d Yout h Conference . Octobe r 31-Novembe r 1945
, by th e
United State s Delegation . Ne w York , n . d . Ryvkin , O . Ocherk i p o istori i
VLKSM (Sketche s fro m th e Histor y o f th e All-Unio n Leninis t Commu nist Unio n o f Youth) . 3d . ed . Moscow : Ogiz , Molodai a Gvardiia , 1933 .
Schwartz, Morton . «Moscow' s Experimenta l Venture : Th e Vienn a Worl d Yout h
Festival,» Problem s o f Communism , Vol . Vltl (1959) , No . 6 , pp . 53-56 .
Seton-Waston, Hugh . Fro m Leni n t o Khrushchev . Ne w York : Praeger , 1960 .
V n t h Worl d Festiva l o f Yout h an d Studen t - Vienn a 1959 . Prague : Internatio nal Unio n o f Students , 1959 .
The Vlt h Worl d Festiva l o f Yout h an d Student s fo r Peac e an d Friendship .
Budapest: Worl d Federatio n o f Democrati c Youth , 1957.
Skendi, Stavr o (ed.) . Albania . London : Atlanti c Press , 1957 .
maar, Richar d P . Poland , 1944-1962 : Th e Sovietizatio n o f a Captiv e People . Ea ton Roug e : Lousian a Stat e Universit y Press , 1962 .
«Regimentation o f Yout h i n Satellit e Poland, » Th e Southwester n
Social Scienc e quarterly , jun e 1956 , pp . 7-19 .
Students fo r Peace . Appeals , Resolutions , Messages . Prague : Internationa l Unio n
Of Students , 1958 .
Survey o f Studen t Conditions . Repor t o f th e Executiv e Committe e presente d b y
the ru s President , B . Bereanu , t o th e ÎU S Council , Bucharest , Septem ber 1952 . Prague. Internationa l Unio n o f Students , 1952 .
Tabor, Pal . «Th e Youth. » I n Rober t Finle y Delane y (ed. ) Thi s I s Communis t
Hungary. Chicago : Regnery , 1958 .
X Annua l Counci l Meetin g o f th e Internationa l Unio n o f Students , Sofia , 26-3 1
August 1955 . Prague: Internationa l Unio n o f Students , 1955 .
This I s Th e lUS . Pragu e : Internationa l Unio n o f Students , 1950 .
Prague: Internationa l Unio n o f Students , 1953 .
Tortora, Vincen t R . Communis t Close-up , Ne w York ; Expositio n Press , 1954 .
Utechin, S . V . an d P . «Pattern s o f Non-Conformity» , Problem s o f Communism ,
VoL V I (1957) , No . 3 , pp . 23-29 .
Vali, Perec e A . Rif t an d Revol t i n Hungary , Cambridge , Mass. : Harvar d Univer sity Press , 1961 .
Vsemirnyi Festiva l Molodezh i v Frag e (Worl d Festiva l o f Yout h i n Prague )
Prague: Orbis , 1948 .
Weiss, Max . On e Issue , On e Ennemy , On e War ; Destroy Hitlerism . Ne w Yor k
New Ag e Publishers , 1941 .
What I s Ne w i n th e Studen t Movement ? How Ca n Unit y b e Achieved ? Pragu e
International Pnio n o f Students , 1956 .
Why th e lU S Ha s Severe d Relation s wit h th e Leader s o f th e Studen t Sectio n o f
the «Feople' s Yout h o f Yougoslavia. » Prague : Internationa l Unio n o f
Students, 1950.
Working Clas s Unity-Bulwar k Agains t Fascism : Repor t b y Dimitro v a t th e Se venth Cominter n Congress . New York : Worker' s Librar y Publishers, 1935.
World Student s News . Monthl y o f th e Internationa l Unio n o f Students .
World Youth . Monthl y o f th e Worl d Federatio n o f Democrati c Youth .
The Youn g Communis t Internationa l betwee n th e Fourt h an d Fift h Congreesses ,
1924-28. Londo n : Communisi t Party o f Grea t Britain, 1928.
Youth Demand s a Peacefu U World . Repor t o f th e Secon d Worl d Yout h Congress,
Vassar College , Poughkeepsie , Ne w York , Augus t 16-23 , 1938 . New York :
World Yout h Congress , 1938 .
Youth Fight s fo r Peoce , Jobs , Civi l Right s (Report s t o th e Nationa l Cpnci l o f
the Youn g Communist League o f th e unite d States , Ne w York, Ma y 1940 )
York: Ne w York : Ne w Ag e Publishers , 1940 .
Youth an d Freedon. , Publishing b y th e Institut e fo r Internationa l Yout h A f
fairs, Ne w York .
Youth Plan s a Ne w World ; Bein g th e Officia l Recor d o f th e Firs t Worl d Yout h
Congress (Geneva , 3 1 August- 6 September , 1936) . Geneva : Internationa l
Federation o f Leagu e o f Nation s Societies , 1936 .
Download

GENÇLİK ve KOMÜNİZ M Milletlerarası Komünis t Gençli k