TEMEL YAŞAM DESTEĞİ
Dr. Ayşegül Bayır
Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi
Acil Tıp A.D.
AMAÇ





Hastane dışında gelişen kardiyo-pulmoner
arrest durumunda TYD ilkelerini bilmek.
Recovery (iyileşme) pozisyonunu bilmek.
Kardiyak kompresyon ilkelerini bilmek
Temel hava yolu açma manevralarını
bilmek.
Hava yolunda yabancı cisim uygulamalarını
bilmek.



Temel yaşam desteği (TYD) solunumu
ve/veya kalbi durmuş olan bir kişinin
solunumu ve kardiyak fonksiyonları geri
dönene kadar yapılan hayat kurtarıcı
işlemler zincirine verilen addır.
TYD Ekipman gerektirmez !!!
TYD uygulamaları sırasında beynimiz,
ellerimiz, gözümüz çalışır.



Önce güvenlik!
Tehlikeleri uzaklaştır!
Önlem Al!
İLK DEĞERLENDİRME



İyi misiniz?/ Nasılsınız?
YANIT VAR
HASTA KONUMUNU
KORU/RECOVERY POZİSYONU
YANIT YOK

YARDIM ÇAĞIR-------112??
Recovery (İyileşme- Derlenme
Pozisyonu)
C-Circulation





0-1 dakika→ prognoz iyi,
kardiyak irritabilite olabilir
0-4 dakika → Geri
dönüşsüz beyin hasarı
beklenmez
4-6 dakika → Beyin hasarı
görülebilir
6-10 dakika → Beyin hasarı
olasılığı yüksek
10 dakika↑ → İrreversible
beyin hasarı





Ardışık 30 kompresyon.
Derinlik 4-5 cm.
Her kompresyondan sonra göğsün
relaksasyonuna izin ver.
Ellerini relaksasyon sırasında göğüs
kafesi ile temas halinde tut.
Kompresyon sırasında dirsekler
bükülmemeli, omuzdan güç alınmalı.
A-Airway


Solunumu olmayan hastada uygun
pozisyon “supin pozisyonu” dur.

Aksi ispat edilene kadar tüm hastalar
servikal travması var olarak kabul edilir.
Hava yolu açılır.

hava yolu obstruksiyonunun en sık
nedeni “dil” dir.

Ağız
içinde
görülebilen
mesafedeki tıkayıcı
maddeler
(kan,
kusmuk,
yabancı
cisim veya diş) ağız
içini
süpürme
hareketi
ile
temizlenir.

Eğer servikal
travma şüphesi
varsa jaw thrust
manevrası
uygulanır.

Servikal travma
düşünülmeyen
hastalarda Head
tilt-chin lift
manevrası
uygulanır.
B-Breathing




Bak
Dinle
Hisset
Solunum yoksa 2
kez ağızdan ağıza
veya ağızdan
buruna soluk ver.




Ağızdan buruna solunum : Trismus, ağızda yaralanma, suda
boğulma vakalarında tercih edilir.
Ağızda diş eksikliği veya anormal çene ve diş yapısı gibi
nedenlerle ağızdan ağıza solunum teknik olarak zor ise,
Ağız içindeki tıkayıcı materyal çıkarılamadı ise,
Kurtarılan kişi çocuksa ve kurtarıcının ağzı çocuğun
ağzına yeterli kurtarıcı nefes verecek kadar oturmuyorsa
ağızdan buruna solunum tercih edilir.



Eğer göğüs kafesi yükselmiyorsa hava
yolu pozisyonu uygun değildir.
Tekrar kontrol edilir.
Ardışık iki solunum yaptırdıktan sonra
2 sn içinde tekrar 30 kardiyak
kompresyon yapılır.



30 kompresyon/2 ventilasyon 5 siklus
tamamlandıktan sonra 10 sn.’den daha
kısa sürede solunum ve dolaşım
kontrolü yapılır.
Bak, dinle, hisset?
Karotis nabzı?
(AED) Otomatik Eksternal
Defibrilatör




Dolaşım var solunum yoksa sağlık ekipleri
gelene kadar dakikada 10 solunum
desteğine devam edilir.
Kardiyak kompresyon yapılmaz.
Her 2 dakikada bir nabız kontrolü yapılır.
Solunum ve dolaşım gelirse sağlık ekipleri
gelene kadar her 2 dakikada nabız ve
solunum kontrol edilir.
TYD ne zaman sonlandırılmalı?




Yeterli ventilasyon ve dolaşım sağlanırsa,
Diğer bir uygulamacıya devir edilecekse,
Kurtarıcı tek kişi olup devam edemeyecek
derecede yorulmuşsa,
Yeterli 30-40 dk.’lık TYD uygulamalarına
rağmen spontan solunum ve kardiyak atım
geri dönmemişse (hastada hiçbir şekilde
cevap alınamamışsa) son verilebilir.
TYD’nin yapılmadığı durumlar



Belirgin irreversible ölüm bulgularının
olması (ölüm morluğu, ölüm katılığı)
Tıbben tedavisi imkansız durumlara
bağlı arrestlerde (dekapitasyon, major
beyin travması)
Tedavi edilemeyen hastalıkların
terminal dönemi
TYD’nin uzatılması gereken
durumlar




Hipotermiler ve donmalara bağlı
kardiyopulmoner arrestler.
Boğulmalara bağlı kardiyopulmoner
arrestler.
Elektrik ve yıldırım çarpmalarına bağlı
kardiyopulmoner arrestler.
Zehirlenmeler ve travma.
Yabancı Cisim Aspirasyonu


Kısmi Tıkanıklıkta:
Hasta öksürür.Öksürerek çıkarmasına
yardımcı olunur.
Tam tıkanıklıkta:
Hasta eli ile boğazını tutar,
konuşamaz, ses çıkaramaz,
öksüremez.

Hastada tam
obstrüksiyon bulguları
varsa, hastanın şuuru
açık ve siyanoze ise
sırta vurma/abdominal
itme (Heimlich
manevrası)
manevraları ardışık
5’er kere uygulanır.





Hastanın arkasına geçilir. Bir el ile göğsüne
destek verilerek öne doğru eğilir.
Diğer el ile iki skapula arasına 5 kez kuvvetli
bir şekilde vurulur.
Eğer yabancı cisim bu şekilde çıkarılamadı
ise abdominal thurust manevrası uygulanır.
Hastanın arkasına geçilerek eller hastanın
koltuk altlarından geçirilip, önde yumruk
yapılır.
Hasta öne doğru hafifçe eğilir.


Yabancı cisimi çıkarma çabaları sırasında
hasta şuurunu kaybederse hemen yere
yatırılıp TYD uygulamaya başlanır.
Bebekler bir kol üzerine önce yüzükoyun
yatırılıp, diğer el ile skapulalar arasına 5 kez
vurulur. Sonra bebek sırt üstü kol üzerine
yatırılır ve epigastrik bölgeye yukarıya ve
arkaya doğru 5 kez kuvvetli, bir şekilde
vurulur.İşleme yabancı cisim çıkarılana
kadar devam edilir.


Çocuklar diz üzerine
yatırılarak sırta vurma
ve abdominal itme
hareketi uygulanır.
Gebelerde abdominal
itme hareketi
uygulanmaz. Yerine
göğüs itme hareketi
uygulanır.
Download

TEMEL YAŞAM DESTEĞİ - Selçuk Üniversitesi