Anestezi Esnasında ve Kritik Hastalıklarda
Ortaya Çıkan Hipoksinin Tedavisinde
Normobarik/Hiperbarik Ek Oksijen Tedavisinin
Kullanımı
FAYDALIDIR
Prof. Dr. A. Necati GÖKMEN
DEÜ Tıp Fakültesi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD
OKSİJEN
• Joseph Priestley, Carl
Scheele tarafından 1774
yılında bulunmuştur.
OKSİJEN
• Havadan ağır
• Suda çözünen
• Rengi, kokusu ve tadı
olmayan
• Atmosfer havasında %21
oranında bulunan
Element tablosunda O sembolü ile; atom sayısı:8; atom ağırlığı 15,99 tanımlanır
OKSİJEN
• Paramagnetik
• Oksitleyici
• Elektronegatif
• Bitkilerden fotosentez ile elde edilen
• OKSİJEN YAŞAMIN SÜRDÜREBİLMESİ İÇİN
GEREKLİ OLAN EN ÖNEMLİ İLAÇTIR.
• Anestezistlere karşı açılan malpraktis davaların en sık
nedeni;
“YETERLİ VENTİLASYON YAPILAMAMASIDIR”
veya
“YETERLİ OKSİJENİZASYON YAPILAMAMASIDIR”
• Hipoksik kardiyak arrestin prognozu kötüdür.
Dinlenme sırasında; saniyede
100,000,000,000,000,000,000
oksijen molekülü
(1020) O2 tüketiriz
OKSİJENİN DOKULARA TAŞINMA
BASAMAKLARI
Nunn JF: Nunn's Applied Respiratory Physiology, 1993
OKSİJEN TAŞINMA SİSTEMİ
Physiology and Medicine of Hyperbaric Oxygen Therapy,2008
ALVEOLLERDEN KANA O2 TAŞINMASI
• Difüzyon kapasitesi
alveolokapiller
membrandan gazın
alveol ile pulmoner
damarlar arasındaki gaz
değişimi yeteneğidir
Normal dinlenme sırasında diffüzyon kapasitesi;
DO₂ =21 mL O₂/dk/mmHg
ALVEOLLERDEN KANA O2 TAŞINMASI
• Solunum sırasında alveolokapiller membrandan oksijen basıncı
farkı yaklaşık 11 mmHg’dır
• Formülde yerine koyacak olursak;
DO₂ = 21 mL O₂ x 11 mmHg = 231 mL O₂/dk olur
• Eksersiz sırasında bu değer 65 mL O₂/dk/ mmHg
• Bunun iki ana nedeni vardır
– Kullanılamayan kapillerin açılması (gaz değişimi için yüzey
alanının genişletilmesi)
– VA/Q oranının düzeltilmesidir
ALVEOLLERDEN KANA O2 TAŞINMASI
Physiology and Medicine of Hyperbaric Oxygen Therapy,2008
Hb-OKSİJEN DİSSASYON EĞRİSİ
Normobarik
Hiperbarik
Physiology and Medicine of Hyperbaric Oxygen Therapy,2008
SİSTEMİK MİKROSİRKÜLASYON ve DOKU
GAZ DEĞİŞİMİ
Normobarik
Hiperbarik
Physiology and Medicine of Hyperbaric Oxygen Therapy,2008
SEREBRAL KAN AKIMI
Normobarik
Hiperbarik
Physiology and Medicine of Hyperbaric Oxygen Therapy,2008
OKSİJEN TÜKETİMİ
• V(O2)= (O2 taşınan)-(O2 geri dönen)
= (CaO2xCO)- (CvO2xCO)
= COx (CaO2-CvO2)
1,38xHbx SaO2
1,38xHbx SvO2
V(O2)=13,8xHbxCOx(SaO2-SvO2)
Fick Eşitliği (Erimiş oksijen dışlanmıştır)
OKSİJEN TÜKETİMİ
• Dinlenme sırasında;
V(O2)=13,8xHbxCOx(SaO2-SvO2)
V(O2)=13,8x15x5x(0,98-0,75)
V(O2)=238 mL/dk
• Egzersiz sırasında
(Yüzücülerde 50 L/dk)
V(O2)=13,8x15x20x(0,98-0,40)
V(O2)=2401 mL/dk
Physiology and Medicine of Hyperbaric Oxygen Therapy,2008
OKSİJEN TÜKETİMİ
• Anemi;
V(O2)=13,8xHbxCOx(SaO2-SvO2)
V(O2)=13,8x2,5x15x(0,98-0,40)
V(O2)=300 mL/dk
OKSİJEN TÜKETİMİ
Physiology and Medicine of Hyperbaric Oxygen Therapy,2008
HİPOKSİ ve İNFLAMASYON
N Engl J Med 2011;364:656-65.
HİPOKSİ ve İNFLAMASYON
N Engl J Med 2011;364:656-65.
TANIM
• Hiperoksi: Oksijenin normal parsiyel basıncından daha
yüksek oranda verilmesidir.
• Hiperbarik oksijen (HBO); bir atmosferik basınçtan
daha yüksek bir basınç altında basınç odası içinde
%21-100 oksijen solutulmasıdır.
HİPERBARİK OKSİJEN TEDAVİSİ
ENDİKASYONLARI
İSKEMİ ve REPERFÜZYON HASARI
Etkilenen organ
Klinik durum
Tek organ iskemi ve reperfüzyonu
Kalp
Akut koroner sendromu
Böbrek
Akut böbrek hasarı
Bağırsak
Bağırsak iskemi/reperfüzyonu; çoklu organ yet
Beyin
İnme
Çoklu organ iskemi ve reperfüzyonu
Travma ve resüsitasyonu
Çoklu organ yet;ABH;bağırsak hasarı
Dolaşım aresti
Hipoksik beyin hasarı;ÇOY;ABY
Major cerrahi sırasında iskemi/reper
Kardiyak cerrahi
Kardiyopulmoner baypass;a.kalp yetm
Torasik cerrahi
Akut akciğer hasarı
Periferik vasküler cerrahi
Ekstremite kompartman sendromu
Major vasküler cerrahi
ABH
Organ trasplantasyonu
Erken greft rejeksinonu;a.greft yet
İSKEMİ ve REPERFÜZYON HASARI
PATOFİZYOLOJİSİ
Physiology and Medicine of Hyperbaric Oxygen Therapy,2008
İSKEMİ ve REPERYÜZYON HASARI
PATOFİZYOLOJİSİ
Physiology and Medicine of Hyperbaric Oxygen Therapy,2008
İSKEMİ ve REPERYÜZYON HASARI
HİPERBARİK O2 TEDAVİSİ
Am J Physiol Cell Physiol 278:C292–C302, 2000,
İSKEMİ ve REPERYÜZYON HASARI
HİPERBARİK O2 TEDAVİSİ
HİPERBARİK O2 TEDAVİSİ
Physiology and Medicine of Hyperbaric Oxygen Therapy,2008
İSKEMİ ve REPERYÜZYON HASARI
HİPERBARİK O2 TEDAVİSİ
Physiology and Medicine of Hyperbaric Oxygen Therapy,2008
KARBONMONOKSİT ZEHİRLENMESİ
HİPERBARİK O2 TEDAVİSİ
Cochrane Database of Systematic Reviews 2011, Issue 4. Art. No.: CD002041
AKUT KORONER SENDROM
HİPERBARİK O2 TEDAVİSİ
Cochrane Database of Systematic Reviews 2011, Issue 8. Art. No.: CD004818
İNME
HİPERBARİK O2 TEDAVİSİ
Stroke. 2010;41:e185-e186
TRAVMATİK BEYİN HASARI
HİPERBARİK O2 TEDAVİSİ
Physiology and Medicine of Hyperbaric Oxygen Therapy,2008
TRAVMATİK BEYİN HASARI
HİPERBARİK O2 TEDAVİSİ
Physiology and Medicine of Hyperbaric Oxygen Therapy,2008
• Şiddetli kafa travmalı hastalarda; normobarik ve hiperbarik
O2 tedavisinin
– Serebral metabolizma
– İKB
– O2 toksisitesi araştırıldığı çalışmada
• HBO2 (1,5 ATA %100 O2 1 sa),NBO (1 ATA, %100 O2, 3 sa)
,kontrol olmak üzere randomize 3 gruba ayrılmıştır.
• Beyin PO2 basıncı 200 mmHg
olması CMRO2 üzerinde olumlu
etkisinin olduğu
• İKB azalttığı
• O2 toksisitesinin saptanmadığı
Sonuç olarak;
• Oksijen yaşam için gereklidir.
• Hipoksi ve hiperoksi inflamatuvar sistemin
aktivasyonunu sağlar.
• HBO2 inflamatuvar sistemin aktivasyonunu önleyerek
hiperoksinin zararlı etkilerini ortadan kaldırmaktadır.
Download

faydalıdır