EL ALETLERİNDE İŞ SAĞLIĞI İŞ GÜVENLİĞİ
Hiçbir kuruluş, hiçbir işletme yoktur ki elektrikli veya elektriksiz el aletlerini
kullanmasın. En küçük bir tamirden en zorlu büyük işletmelerin tamirlerine kadar hemen her
yerde, her zaman el aletlerinin kullanımı karşımıza çıkmaktadır. Durum böyle iken el aletleri
kullanımında dikkat edilmesi gereken konuları da aşağıda özetle sıralayalım;
İşyerlerinde kullanılacak el aletleri, yapılacak işe uygun malzemeden yapılmış olmalı ve
yalnızyapımına özgü işlerde kullanılmalıdır.
Kıvılcımın tehlikeli olacağı yerlerde kullanılacak el aletleri, kıvılcım çıkartmayacak
malzemedenyapılmalı ve bu nitelikte olmayan aletler, bu yerlerde kullanılmamalıdır.
Çekiç, balyoz, kalem, keski, zımba ve benzeri aletler, standartlarına uygun şekilde ve kaliteli
çeliktenyapılmış olmalı ve bunların bozulan veya çapaklanan başları, taşlama veya eğeleme
suretiyle düzeltilmelidir.
El aletlerinin sivri veya keskin uçları, kullanılmadıkları zaman uygun şekilde
korunmalıdır.
El aletleri, yerlerde, merdivenlerde, geçitlerde veya işçilerin geçit olarak
faydalanabileceği herhangi biryer üzerinde ortada bulundurulmamalı ve bunlar için uygun
dolap, askı tablosu veya en az 2 santimetre yükseklikte etekliğibulunan raflar yapılmalıdır.
Baş üstü yüksekliğinden düşmelere karşı gerekli tedbirler alınmadan, bunlar elden
bırakılmamalıdır.
Baltalar, keserler, satırlar gibi el aletleri, daima keskin olarak bulundurulmalı, bunların
sapları aletesıkı ve sağlam duracak şekilde geçirilmeli ve taşınmalarında uygun kılıf, askı veya
mahfaza içinde bulundurulmalıdır.
Kalemler, keskiler (saplı keskiler), zımbalar ve benzeri aletlerde, kalem uçları, keski ağızları ve
zımbaburunları, yapılacak işe uygun biçimde ve daima keskin olmalı ve bunlar kullanılırken,
uygun siper veya paravanalar veyabenzeri koruyucular bulundurulmalıdır.
Eğe ve törpülerin metal bileziği bulunan sağlam sapları veya başka çeşit bir tutacakları olmalı
vebunlar sapsız olarak kullanılmamalıdır.
Eğe ve törpüler, sandık açma, çivi sökme veya sert bir cisme vurma işlerinde
kullanılmamalı, bunlara çekiç vebenzeri aletle vurulmamalı ve eski eğelerden keski, kalem
veya zımba gibi aletler yapılmamalıdır.
Bıçakların sapları üzerine, gerektiğinde elyaf, deri veya paslanmaz çelikten yapılmış kabza
mahfazalarıyapılmalı veya parmak kavramları veyakalkan konulmalıdır.
Konserve, deri yüzme,deri işleme ve lastik fabrikalarında kullanılacak bıçakların taşınmaları
için, uygun kılıfları veyakınları bulundurulmalıdır.
Krikolar, yük kaldırılırken yere sağlam bir şekilde ve dik olarak konulmalı ve yükler istenilen
yüksekliğe kaldırıldıktan sonra, krikolar dayanıklı ve uygun takozlarla beslenmedikçe bu
yüklerin altında veya üstündeçalışılmamalı ve yüklerin kriko ile indirilmesinde gerekli
tedbirler alınmalıdır.
Tomruk veya kütük aktarma veya ambarlama işlerinde kullanılan kancaların veya
süngülerin uçları,daima sivri olmalı ve el kancalarının kolları, saplarına sağlam ve sıkı bir
şekilde geçirilmelidir.
Penseler, tel makasları ve kıskaçları ile gergin tel, yay veya benzeri teller
kesilirken,telin kesilenuçlarından biri uygun şekilde sabitlenmelidir.
Somun sıkma veya gevşetme için,uygun anahtarlar kullanılmalı, pense ve benzeri
aletlerkullanılmamalıdır. Normal kollu anahtarların ucuna boru geçirerek veya benzerleri
takılarak uzatılmamalı ve anahtarlar,çekiç olarak kullanılmamalıdır.
Pnömatik seyyar cihazların kumanda tetikleri uygun şekilde konulmuş olmalı ve operatör
eliniçektiğinde, hava giriş supabı otomatik olarak kapanmalıdır. Bunların basınçlı hava
hortumları ve hortum bağlantıları,yapacakları işe uygun ve dayanıklı olmalı ve bunlarla
normal onarım dışında bir parça değiştirilirken veya benzeri bir işyapılırken, hava
hortumlarının ana valfları kapatılmalıdır.
Pnömatik çekiçlerin pistonları, çalışırken yerlerinden çıkmayacak şekilde yapılmış ve
parça
fırlamalarına karşı yaylar, güvenlik, kancaları veya benzerleriyle korunmuş olmalıdır.
Pnömatik çekiçlerden parçalar basınçlıhava ile fırlatılarak çıkarılmamalıdır.
Pnömatik keskilerle perçin başı kesilirken, kesilen perçin başlarının bir tel sepet içine düşmesi
sağlanmalı ve bu işlerde çalışanlara, baş vegözlerin korunması için uygun koruyucu araçlar
verilmelidir.
Basınçlı çivi çakma tabancalarının tetiklerinde güvenlik tertibatı ve
namlularında,parça fırlamalarınakarşı, koruyucu bir huni bulunmalıdır.
Testere kullanımında güç arka hareketlere değil, ileri doğru verilmelidir.
Elektrikli ve dairesel testereler, kesilen nesneye değerken güç verilmemeli ve
kesilmemelidir.
Matkapların uçları gereğinden fazla uzun olmamalıdır.
Zımpara taşları koruyucunun taşlama ağzı açıklığı 90 dereceden fazla yapılmamalıdır.
Seyyar zımpara taş aparatları koruyucusuz kullanılmamalı ve koruyucunun taşlama ağzı 180
dereceden fazla olmamalıdır.
El aletleri kullanımında ortaya çıkabilecek riskler; Kesikler, Ezilmeler, Uzuv kopmaları ve Parça
batmasıdır.
Diğer risk unsurları ise; Bilek sinirlerinin zarar görmesi (carpaltunnelsyndrome), Kas,
eklem ve kemik rahatsızlıkları, Titreşime maruz kalma ,Elektrik tehlikeleri, Kablolara takılma
ve düşme, Ortam dağınıklığından kaynaklanan tehlikelerdir.
El aletleri kullanımında ortamda almamız gereken genel önlemleri de şöyle
sıralayabiliriz;
El aletleri ani düşmeleri önlemek için dengeli bir duruşta kullanılmalıdır.
Çalışma alanı temiz ve düzenli olmalıdır.
Zeminler kazara kayma ve düşmeye izin vermeyecek şekilde temizlenmelidir.
Üzerinde çalışılan parça ve/veya yer, iki elin serbest kalacağı şekilde bir yere sabitlenmelidir.
Uygun giysiler seçilmelidir. Bol elbiseler, kravat ve mücevher özellikle hareketli parçalarla çok
tehlikeli olabilir.
Elektriğe karşı izolasyonlu olmalıdır. Sağ ve sol elini kullananlar için fark etmemelidir.
Ağır el aletlerinin sürekli yukarıda tutulması engellenmelidir, kullanırken eğilme ve dönme
hareketi gerektirmeyen el aletleri seçilmelidir.
Ağırlık dengesi uygun aletler seçilmelidir, cilt ve parmakların sıkışabileceği boşlukların olduğu
el aletleri kullanmaktan sakınılmalıdır.
Bütün bu önlemlerle birlikte elbette önemli olan çalışanların eğitimidir. Hepimize kazasız
sağlıklı günler dilerim.
B. Levent BAŞÇIL
A Sınıfı iş Güvenliği Uzmanı
Download

EL ALETLERİNDE İŞ SAĞLIĞI İŞ GÜVENLİĞİ Hiçbir kuruluş, hiçbir