ÙÀÃÃÛÍ ÍÓÐÓ
www.ãàôãàçèñëàì.úîì
ÑÂÅÒ ÈÑÒÈÍÛ
¹ 27 (222) Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíèí ùÿôòÿëèê äèíè-èúòèìàè ãÿçåòè Úöìÿ, 18 - 24 èéóë 2014-úö èë Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
Èñëàì àëèìëÿðèíèí Èñòàíáóë Ôîðóìó
Äöíÿí Èñòàíáóëäà Äîëìàáàõ÷àäàêû Îñìàíëû ñóëòàíëàðûíûí ìÿøùóð “Ìÿäõÿë” ñàðàéûíûí áþéöê çàëûíäà “Ñöëù,
àñàéèø âÿ ñàüëàì äöøöíúÿíèí áÿðãÿðàð îëìàñû ö÷öí Èñëàì àëèìëÿðèíèí òÿøÿááöñö” ìþâçóñóíäà Áåéíÿëõàëã
êîíôðàíñ þç èøèíÿ áàøëàéûá. Òöðêèéÿ Úöìùóðèééÿòèíèí Äèéàíÿò Áàøãàíëûüûíûí äÿâÿòèëÿ òÿäáèðÿ äöíéàíûí éöçäÿí
àðòûã òàíûíìûø äèí, äþâëÿò âÿ ñèéàñÿò õàäèìëÿðè ãàòûëûá.
Êîíôðàíñûí ÿââÿëèíäÿ Ãóðàíè-Êÿðèìèí àéÿëÿðè òèëàâÿò îëóíóá. Òöðêèéÿ Úöìùóðèééÿòèíèí
Áàø íàçèðè Ðÿúÿá Òàééèá ßðäîüàí à÷ûëûø ìÿðàñèìèíäÿ ãîíàãëàð ãàðøûñûíäà íèòã ñþéëÿéèá. Ñîíðà Òöðêèéÿíèí Äèéàíÿò
Áàøãàíû Ìåùìåò Ýþðìåç
êîíôåññèîíàë èõòèëàôëàðëà ïàð÷àëàíìûø ìöàñèð äöíéàäà ìöñÿëìàí àëèìëÿðèíèí ðîëó áàðÿäÿ
ìÿðóçÿ åäèá. Áó ìÿðóçÿ ÿòðàôûíäà ìöçàêèðÿëÿðäÿ ÷ûõûø
åäÿíëÿð áèëäèðèáëÿð êè, ìÿçùÿáëÿðèí éàõûíëàøäûðûëìàñû Èñëàì
öììÿòèíèí âÿùäÿòèíèí ÿëäÿ
îëóíìàñû ö÷öí éåýàíÿ éîëäóð
âÿ äþâðöìöçöí ÿñàñ ïðîáëåìè
Èñëàì øöàðëàðû àëòûíäà ýèçëÿíìèø òåððîð÷óëóãäóð.
Ùÿìèí àõøàì Äîëìàáàõ÷à ñàðàéûíäà Òöðêèéÿ Úöìùóðèééÿòèíèí Ïðåçèäåíòè Àáäóëëàù
Ýöë Áåéíÿëõàëã êîíôðàíñûí èøòèðàê÷ûëàðûíà èôòàð çèéàôÿòè âåðèá.
Áó ýöí êîíôðàíñ þç èøèíè
äàâàì åòäèðÿúÿê. Òÿäáèðèí
ïðîãðàìûíà ÿñàñÿí Ñîëòàí
ßùìÿä ìÿñúèäèíäÿ úöìÿ íàìàçû ãûëûíàúàã. Àõøàì Òöðêèéÿ Úöìùóðèééÿòèíèí õàðèúè Èøëÿð
íàçèðè ßùÿä Äàâóäîüëóíóí ÷ûõûøû âÿ îíóí òÿðÿôèíäÿí êîíôðàíñ èøòèðàê÷ûëàðûíà èôòàð çèéàôÿòè âåðèëìÿñè ýþçëÿíèëèð.
Ôîðóì èøèíè èéóëóí 19-äà
Éåêóí ñÿíÿäèí ãÿáóëó èëÿ áàøà âóðàúàã. “Ñöëù, àñàéèø âÿ
ñàüëàì äöøöíúÿíèí áÿðãÿðàð
îëìàñû ö÷öí Èñëàì àëèìëÿðèíèí
òÿøÿááöñö” ìþâçóñóíäà êå÷èðèëÿí Áåéíÿëõàëã êîíôðàíñäà
Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíè
ñÿäðèí áèðèíúè ìöàâèíè, Ìöôòè
Ùàúû Ñàëìàí Ìóñàéåâèí áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè
òÿìñèë åäèá. ÃÌÈ ñÿäðèíèí áèðèíúè ìöàâèíè, Ìöôòè Ùàúû Ñàëìàí
Ìóñàéåâèí ÷ûõûøûíûí ìÿòíèíè
Ñóðèéàäàí, Èðàãäàí, Ôÿëÿñòèíäÿí ùÿð ñààòáàøû ýÿëÿí íàðàùàòëûãëà èçëÿäèéèìèç õÿáÿðëÿð,
ñöëùïÿðâÿð Èñëàìûí àäûíûí òåððîð âÿ çîðàêûëûãëà áÿðàáÿð ÷ÿêèëìÿñè ôîíóíäà áó êîíôðàíñûí
ìþâçóñó îëäóãúà àêòóàëäûð.
Èñëàì, Ùÿçðÿò Ìóùÿììÿä
ïåéüÿìáÿðÿ (ñ) “Îõó!” ýþñòÿðèøè íàçèë îëàíäàí áÿðè äèíëÿ
åëì àðàñûíäà àùÿíýäàð áèð
ÿëàãÿ ãóðìóøäóð. Îíà ýþðÿ
äÿ äþâëÿò õàäèìëÿðè âÿ ñèéàñÿò-
òÿãäèì åäèðèê.
Áèñìèëëàùèð-ÐÿùìàíèðÐÿùèì!
Òöðêèéÿ Äèéàíÿò Áàøãàíû
ìþùòÿðÿì Ìåùìåò Ýþðìÿç!
Ùþðìÿòëè Ôîðóì èøòèðàê÷ûëàðû, ãîíàãëàð!
Èëê îëàðàã èçèí âåðèí, Ãàôãàç
Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíèí ñÿäðè,
Øåéõöëèñëàì Àëëàùøöêöð Ïàøàçàäÿíèí êîíôðàíñ èøòèðàê÷ûëàðûíà öíâàíëàíìûø ñàëàìëàðûíû âÿ
ìöâÿôôÿãèééÿò àðçóëàðûíû Ñèçëÿðÿ ÷àòäûðûì.
Äöíéàíû ñàðñûäàí ôàúèÿëÿð,
÷èëÿðëÿ áÿðàáÿð ìöñÿëìàí
àëèìëÿðèíèí äÿ öçÿðèíäÿ ñöëù âÿ
àñàéèøèí òÿìèí îëóíìàñû èøèíäÿ
áþéöê áèð ìÿñóëèééÿò âàð. Èñëàì ùå÷ áèð çàìàí åëìè äèíäÿí
àéûðìàéûá, ìöñÿëìàí åëì
ìÿðêÿçëÿðè äèíè, ùÿì÷èíèí äöíéÿâè åëìëÿðèí èíêèøàô âÿ òÿðÿããè
ìÿðêÿçëÿðè îëìóøäóð. Îíà ýþðÿ äÿ ìöñÿëìàí äþâëÿòëÿðèíèí
ýóéà ýåðèäÿ ãàëìàñûíûí ñÿáÿáèíè äèí âÿ äèíè èíàíúëàð îëäóüóíó èääèà åòìÿê Èñëàì ñèâèëèçàñèéàñûíûí ìàùèééÿòèíÿ ãàðøû
éþíÿëìèø ìÿãñÿäéþíëö çÿðáÿ-
äóðàí âÿçèôÿëÿðèíäÿí áèðè ìöàñèð äöíéàíûí ÷àüûðûøëàðûíà úàâàá âåðÿ áèëÿúÿê èäåéàëàð îðòàéà ãîéìàã, ñîí ÿñðëÿðäÿ Èñëàì ùàãäà òÿñÿââöðëÿðÿ ñèðàéÿò åòìèø ÿòàëÿò ïñèõîëîýèéàñûíäàí ãóðòàðà áèëìÿñèäèð. Áó
úöð òÿùðèôëÿðÿ ìÿçùÿáëÿðàðàñû
ìöíàãèøÿëÿðè, ìÿíàñûç ðàäèêàë
òÿìàéöëëÿðè, èíñàí ùöãóãëàðûíà
áèýàíÿëèéè, äèíëÿðàðàñû åòèìàäñûçëûüû, ãàäûí ùöãóãó âÿ ñ. àèä
åòìÿê îëàð.
Áèð ñûðà ùàëëàðäà Èñëàìû þç
ìÿùäóä äöøöíúÿ ïðèçìàñûí-
Ãàðøûëûãëû
àíëàøìà
äîëó áèð àé
Ðÿùìÿò
ãàïûëàðûíû
à÷àí àé
Áöòëÿðèí
ñöãóòó
Îí áèð àéûí
ñóëòàíû
ñÿù.2
ñÿù.3
ñÿù.4
äèð. Áóíóíëà éàíàøû, ÕÛÕ ÿñðäÿ
Àâðîïàäà åëìëÿ äèí àðàñûíäà
éàðàíìûø çèääèééÿòëÿð, íÿòèúÿäÿ êèëñÿíèí òÿñèðèíèí àðàäàí
ýåòìÿñè, äöíéÿâè ùÿéàò ôÿëñÿôÿñèíèí âÿ ñåêóëéàð ùóìàíèçì
äöíéàýþðöøöíöí ýåíèø éàéûëìàñû áó ýöí äöíéà ñèéàñÿòèíäÿ ñþç ñàùèáè îëàí áèð ÷îõ þëêÿëÿðèí äþâëÿò ãóðóëóøóíóí ôîðìàëàøìàñûíäà þç ÿêñèíè òàïäû.
Ùåñàá åäèðÿì êè, áó ýöí
Èñëàì äöíéàñûíûí ãàðøûñûíäà
ñÿù.5
äàí êå÷èðÿðÿê òÿùðèô îëóíìóø
ñóðÿòäÿ ãÿáóë åäÿí äèí äöøìÿíëÿðè äÿ îëäó êè, Èñëàì àäû
àëòûíäà ãàðøûëàøäûüûìûç ìÿíôè
òÿìàéöëëÿð ìÿùç áåëÿëÿðèíèí
“õèäìÿòè” íÿòèúÿñèíäÿ îðòàéà
÷ûõäû.
Ôèêðèìèçúÿ, áó ÷ÿòèí äþâðäÿ
ïðîáëåìëÿðè àíëàìàã òÿðçè êèìè
áèç áèð äàùà “ìþòÿäèë” Èñëàì
àíëàéûøûíà íÿçÿð ñàëìàëûéûã.
Èñëàì - ñîíóíúó èëàùè äèíäèð,
áÿøÿðèééÿò îíóí òÿëÿáëÿðèíÿ
óéüóí èíêèøàô åäèá âÿ åäÿúÿê.
Áó úÿùÿòäÿí äÿ î ùÿð áèð çàìàíà âÿ èðãèíäÿí, ìèëëÿòèíäÿí,
øÿõñè êåéôèééÿòëÿðèíäÿí àñûëû îëìàéàðàã ùÿð áèð èíñàíûí òÿáèÿòèíÿ, Àëëàùûí ãîéäóüó ÷ÿð÷èâÿ
äàõèëèíÿ ìöâàôèãäèð. Èñëàì èíñàíëàðëà òÿáèÿò âÿ äèýÿð ìÿõëóãëàð àðàñûíäà áèð àùÿíý éàðàäûð. Áóíà ÿñàñÿí äåìÿê
îëàð êè, ìþòÿäèë Èñëàì éîëó èëÿ
àääûìëàäûãäà íÿèíêè ìöñÿëìàí öììÿòè äàõèëèíäÿ, ùÿì÷èíèí öìóìèëèêäÿ äöíéàäà ñîñèàë ðàçûëûã âÿ èíñàíëàð àðàñûíäà ùóìàíèòàð ìöíàñèáÿòëÿðè
òÿíçèìëÿéÿ áèëÿðèê. Äþâðöí ãàðøûìûçà ÷ûõàðäûüû ïðîáëåìëÿðèí
ùÿëëèíè éàëíûç áó éàíàøìà èëÿ
ùÿëë åäÿ áèëÿðèê.
Ùåñàá åäèðèê êè, áó áàõûìäàí ãàðäàø Òöðêèéÿíèí òóòäóüó
éîë áöòöí Èñëàì äöíéàñû ö÷öí
ýþçÿë íöìóíÿ îëà áèëÿð. Áó
ýöí çÿíýèí òàðèõè ÿíÿíÿéÿ ìàëèê Òöðêèéÿ ùÿì÷èíèí Ãÿðáëÿ äÿ
÷îõøàõÿëè ìöíàñèáÿòëÿðèíè èíêèøàô åòäèðèð, íÿòèúÿäÿ áó, äåìîêðàòèêëÿøìÿ, äöíéÿâèëèê, ùÿð
êÿñèí äèí âÿ âèúäàí àçàäëûüû,
äèíëÿðàðàñû ìöíàñèáÿòëÿðäÿ òîëåðàíòëûã àíëàéûøëàðûíûí òÿðÿããèñèíÿ ðÿâàú âåðèá. Øöáùÿ éîõäóð êè, òöðê úÿìèééÿòèíèí ìöõòÿëèôëèéè âÿ àéðû-àéðû äèíëÿðèí áóðàäà úÿìëÿøìÿñè ôÿðãëè áàõûøëàðûí ãÿáóë åäèëìÿñèíè äàùà äà
àñàíëàøäûðàí àìèëëÿðäÿíäèð.
(Äàâàìû 2-úè ñÿùèôÿäÿ)
Àçÿðáàéúàíäà
Èñëàì âÿ îíóí
åòèãàä ÿñàñëàðû
ñÿù.7
2
ÕßÁßÐËßÐ
Úöìÿ, 18 - 24 èéóë 2014-úö èë
Ùÿð áèð ìöñÿëìàíûí ãÿëáèíäÿ îëàí áàéðàì
Íàõ÷ûâàí øÿùÿðèíäÿêè “Òÿáðèç”
ðåñòîðàíûíäà èôòàð ñöôðÿñè à÷ûëûá.
Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû
Àëè Ìÿúëèñèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû Àëè
Ìÿúëèñèíèí Ñÿäðè Âàñèô Òàëûáîâ èôòàð
ìÿðàñèìèíäÿ ÷ûõûø åäÿðÿê äåéèá:
Áó ýöí ñèçèíëÿ ìöãÿääÿñ áèð ýöíäÿ - ìöáàðÿê Ðàìàçàí àéûíäà
ýþðöøöðöê. Áó àéûí ôÿçèëÿòëÿðè ÷îõäóð. Îíëàðäàí áèðè äÿ èëàùè äöøöíúÿ
âÿ ìöäðèêëèê õÿçèíÿñè îëàí ìöãÿääÿñ Ãóðàíè-Êÿðèìèí áó àéäà òàìàìëàíìàñûäûð. Ðàìàçàí àéû èíñàíëàðà ÿõëàãè ñàôëûã, õåéèðõàù íèééÿòëÿð àøûëàéûð. Áó àéûí ìÿíÿâè
çÿíýèíëèêëÿðè Àçÿðáàéúàí õàëãû òÿðÿôèíäÿí ÿçèç òóòóëìóøäóð. Îíà
ýþðÿ êè, áèçèì õàëãûìûç äà äàèì
õåéèðõàù íèééÿòëÿð àðäûíúà ýåòìèø,
áþéöê ìÿäÿíèééÿò éàðàòìûø, ãÿäèì ñèâèëèçàñèéàéà çÿíýèí ìÿíÿâè
äÿéÿðëÿð áÿõø åòìèøäèð.
Ãåéä îëóíóá êè, ùÿð áèð õàëãûí
ìÿíÿâè éöêñÿëèøè îíóí ÿñðëÿð áîéó
ôîðìàëàøäûðäûüû ìèëëè âÿ ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðÿ áàüëûëûüû èëÿ þë÷öëöð. Áóíà
ýþðÿäèð êè, þëêÿìèçäÿ, åëÿúÿ äÿ
ìóõòàð ðåñïóáëèêàìûçäà äèíè âÿ
ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèí ãîðóíóá éàøàäûëìàñûíà, åëÿúÿ äÿ Èñëàìûí ìöãÿääÿñ àéèí âÿ ìÿðàñèìëÿðèíèí
ãåéä åäèëìÿñèíÿ õöñóñè äèããÿò éåòèðèëèð. Îðóú òóòàí ùÿð áèð ìöñÿëìàí
äèíèìèç ãàðøûñûíäà þç áîðúóíó éåðèíÿ éåòèðèð. Ðàìàçàí àéûíäà òóòóëàí îðóú èíñàíûí ïàêëûüûíà, èìàí
âÿ èðàäÿñèíèí ñàôëàøìàñûíà õèäìÿò
åäèð.
Àëè Ìÿúëèñèí Ñÿäðè öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâèí Àçÿðáàéúàíäà àëè ùàêèìèééÿòÿ ýÿëèøèíèí 45úè èëäþíöìö ýöíöíäÿ êå÷èðèëÿí èôòàð
ìÿðàñèìèíäÿ äàùè øÿõñèééÿòèí õàòèðÿñèíè äÿðèí åùòèðàìëà éàä åäèá,
÷ûõûøûíû Óëó Þíäÿðèí ìöäðèê êÿëàìëàðû èëÿ òàìàìëàéûá: “Ðàìàçàí
àéû úÿìèééÿòèìèçäÿ ùÿìðÿéëèéèí,
äèíè-ìÿíÿâè áèðëèéèí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè èøèíÿ õèäìÿò åäÿí, ùÿð áèð
ìöñÿëìàíûí, àäÿò-ÿíÿíÿëÿðèìèçÿ
ðèàéÿò åäÿí ùÿð áèð èíñàíûí ãÿëáèíäÿ îëàí áàéðàìäûð. Áèçèì ÿíÿíÿëÿðèìèç, ìÿíÿâè, ìèëëè, äèíè äÿéÿðëÿðèìèç þëìÿçäèð âÿ áóíäàí ñîíðà äà
éàøàéàúàãäûð”.
Ñîíðà ìÿðàñèìäÿ Ãóðàíè-Êÿðèìäÿí àéÿëÿð îõóíóá, äóàëàð ñÿñëÿíèá.
Ùÿìèí ýöí Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð
Ðåñïóáëèêàñû Àüúèéÿð Õÿñòÿëèêëÿðè
äèñïàíñåðèíäÿ, Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð
Ðåñïóáëèêàñû Îíêîëîæè Ìÿðêÿçèíäÿ, Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû
Ïñèõè Õÿñòÿëèêëÿð Äèñïàíñåðèíäÿ,
Íàõ÷ûâàí Ãàðíèçîíóíóí ùÿðáè
ùîñïèòàëûíäà ìöàëèúÿ àëàí õÿñòÿëÿðÿ âÿ ýåúÿ íþâáÿñèíäÿ ÷àëûøàí èø÷èëÿðÿ äÿ èôòàð ñöôðÿëÿðè à÷ûëûá, öìóìèëèêäÿ èôòàð ìÿðàñèìëÿðèíäÿ ìèí
íÿôÿðäÿí àðòûã èíñàí èøòèðàê åäèá.
Èñëàì àëèìëÿðèíèí Èñòàíáóë Ôîðóìó
(ßââÿëè 1-úè ñÿùèôÿäÿ)
Áó óüóðëó éîëëà èíàìëà èðÿëèëÿéÿí
Òöðêèéÿ ðÿùáÿðëèéèíèí ñîí àääûìëàðû
áóíà çÿìèí éàðàäûð. Áóíóíëà áÿðàáÿð
Òöðêèéÿäÿ äèíäàðëûã, ùÿì÷èíèí äèí àíëàéûøû ìþùêÿìëÿíèð âÿ àðòûð. Áó úöð
éàíàøìàíûí Àçÿðáàéúàíà õàñ îëäóüóíó äà áþéöê ìÿìíóíèééÿòëÿ ãåéä
åòìÿê èñòÿéèðÿì. Àçÿðáàéúàíäà äèíè
åòèãàä àçàäëûüû Êîíñòèòóñèéà ñÿâèééÿñèíäÿ òÿñáèò îëóíóá, ùÿð ùàíñû äèíè
äþçöìñöçëöê òÿçàùöðöíÿ ãàðøû éàëíûç
äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí äåéèë, úÿìèééÿò òÿðÿôèíäÿí äÿ ÿí úèääè ìöãàâèìÿò ýþñòÿðèëèð.
Áèç þç ñÿéëÿðèìèçè äèíäàðëàðûìûçû
Èñëàìûí ñöëùïÿðâÿð ïðèíñèïëÿðè ÿñàñûíäà òÿðáèéÿñèíÿ, îíëàðà ñàüëàì âÿ
öìóìáÿøÿðè äÿéÿðëÿðÿ ìàëèê ÿíÿíÿâè
Èñëàìû ÷àòäûðìàüà éþíÿëòìÿëèéèê. Èñëàì ìÿùç èíñàíè äÿéÿðëÿðè òÿáëèü
åäÿí, îíà äÿéÿð âåðÿí âÿ èíêèøàôûíû
äÿñòÿêëÿéÿí áèð äèíäèð. Áó ùÿãèãè áÿøÿðè äÿéÿðëÿðèí úÿìèééÿòäÿ áÿðãÿðàð
Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû
Èäàðÿñèíèí Ìÿòáóàò
Õèäìÿòèíèí ìÿëóìàòû
Ìîñêâà âÿ
Áöòöí Ðóñèéà Ïàòðèàðõû
Çàòè-ìöãÿääÿñëÿðè
Êèðèëëÿ
Âàùèä Éàðàäàíûí àäû èëÿ!
Çàòè-ìöãÿääÿñëÿðè!
Ìîñêâà ìåòðîñóíäà áàø âåðìèø ãÿçà
íÿòèúÿñèíäÿ ÷îõñàéëû èíñàí òÿëÿôàòû áàðÿäÿ
õÿáÿð áèçè äÿðèíäÿí êÿäÿðëÿíäèðèá. Áèç äÿ
äóàëàðûìûçû ðóñèéàëûëàðûíûí äóàëàðûíà ãîøàðàã ìÿðùóìëàðûí ðóùëàðûíûí øàä îëìàñûíû, õÿñàðÿò àëàíëàðûí òåçëèêëÿ ñàüëàìëûãëàðûíà ãîâóøìàñûíû äèëÿéèðèê.
Ìöñÿëìàíëàð âÿ øÿõñÿí þç àäûìäàí
Çàòè-ìöãÿääÿñëÿðèíèçÿ âÿ Ñèçèí ñèìàíûçäà áöòöí Ðóñèéà õàëãûíà áó ìàòÿì ýöíö
ìöíàñèáÿòèëÿ äÿðèí ùöçíëÿ áàøñàüëûüû âåðèðÿì.
Óúà Éàðàäàí ìÿðùóìëàðûí ðóùóíó
øàä åòñèí!
Äÿðèí ùöçíëÿ,
Øåéõöëèñëàì Àëëàùøöêöð Ïàøàçàäÿ
Áàéðàìëà áàüëû
ãåéðè-èø ýöíëÿðè
Àçÿðáàéúàíäà Ðàìàçàí áàéðàìû èëÿ
ÿëàãÿäàð 28, 29 èéóë òàðèõëÿðè ãåéðè-èø ýöíöäöð. “ÀÍÑ ÏÐÅÑÑ” õÿáÿð âåðèð êè, áó
áàðÿäÿ Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíäÿí ìÿëóìàò
âåðèëèá. Áèëäèðèëèá êè, ðÿñìè îëàðàã äþâëÿò ãóðóìëàðûíäà 2 ýöí ãåéðè-èø ýöíö îëàúàã.
Áàéðàì ýöíëÿðè ùÿôòÿíèí áàçàð åðòÿñè âÿ
÷ÿðøÿíáÿ àõøàìûíà òÿñàäöô åòäèéèíäÿí
øÿíáÿ-áàçàð ýöíëÿðè èøëÿìÿéÿí ìöÿññÿëÿðäÿ 4 ýöí èø îëìàéàúàã.
Ãåéä åäÿê êè, èéóëóí 26, 27-ñè ùÿôòÿíèí øÿíáÿ âÿ áàçàð ýöíöíÿ òÿñàäöô åäèð.
Ãàíóíâåðèúèëèéÿ óéüóí îëàðàã, ùÿìèí
ýöíëÿð èø ýöíö ùåñàá åäèëìèð.
îëìàñû ùÿð áèðèìèçèí öìäÿ âÿçèôÿñè êèìè ãàðøûìûçäà äàéàíìàëûäûð.
Áó ýöí áèç Èñëàìû ÿëëÿðÿ îõøàð
ÿëëÿðëÿ áèðëèéèìèçÿ éþíÿëìèø çÿðáÿëÿðèí ãàðøûñûíû àëìàãäà áèðëèéÿ
íàèë îëìàëûéûã âÿ òÿÿññöôëÿð îëñóí
êè, áó ýöíÿ êèìè áåëÿ áèð ëàéèãëè
áèðëèê éàðàäà áèëìÿìèøèê. Ùåñàá
åäèðÿì êè, áèðëÿøìÿéèìèçèí âàõòû
÷àòûá.
ßñ-ñàëàìó àëåéêóì âÿ ðÿùìÿòóëëàùè âÿ áÿðÿêàòóù!
Çöëôöãàð Ôÿðçÿëèéåâ,
Èñòàíáóë
Ãàðøûëûãëû àíëàøìà äîëó áèð àé
ÀÁØ-ûí Áàêûäàêû ñÿôèðëèéè èôòàð ìÿðàñèìè òÿøêèë åòìèøäèð.
Ìÿðàñèìäÿ Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíèí ñÿäðèíèí áèðèíúè ìöàâèíè, Ìöôòè Ùàúû Ñàëìàí Ìóñàéåâ, Ìèëëè Ìÿúëèñèí
Ñîñèàë ñèéàñÿò êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ùàäè Ðÿúÿáëè, ñÿôèðëÿð,
ìèëëÿò âÿêèëëÿðè, èúòèìàèééÿòèí íöìàéÿíäÿëÿðè èøòèðàê åäèáëÿð.
Ðàìàçàí àéûíûí åùòèéàúëûëàðäàí õÿáÿðäàð îëìàã àéû
îëäóüóíó ñþéëÿéÿí ÀÁØ-ûí Àçÿðáàéúàíäàêû ñÿôèðè Ðè÷àðä
Ìîðíèíãñòàð áèëäèðèá êè, áó àõøàì ùÿéàò éîëäàøû èëÿ èôòàð
ñöôðÿñèíè òÿøêèë åòìÿêäÿí ãöðóð äóéóð. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþ-
ðÿ, äöíéàäàêû ìöñÿëìàíëàðëà áèðýÿ Àçÿðáàéúàíäà ìèëéîíëàðëà ìöñÿëìàí áó ìöáàðÿê áàéðàìû ãåéä åäèð: “Ðàìàçàí àéû äöíéàíûí ùÿð ýóøÿñèíäÿ éàøàéàí ìöñÿëìàíëàðûí èìêàíñûçëàðà ÿë òóòìàã íèééÿòèíÿ ñàäèãëèéèíè áó àéäà
áèð äàùà òÿñäèã åäèð. Àçÿðáàéúàíäà ÷îõñàéëû äèíè èúìàëàð
àðàñûíäà ãàðøûëûãëû ùþðìÿò âÿ òîëåðàíòëûüûí ÷îõÿñðëèê òàðèõè
âàð. Áó àõøàì áèç áó ôàêòû õöñóñè ãåéä åäèðèê. Ìÿí ÀÁØ
ïðåçèäåíòè Áàðàê Îáàìàíûí àðçóëàðûíà ãîøóëàðàã ùÿð áèðèíèçÿ àèëÿ ñÿàäÿòè, ñöëù, ÿìèí-àìàíëûã, áèðëèê âÿ áÿðàáÿðëèê,
ùàáåëÿ ãàðøûëûãëû àíëàøìà äîëó áèð àé äèëÿéèðÿì”.
ÃÌÈ ñÿäðèíèí áèðèíúè ìöàâèíè, Ìöôòè Ùàúû Ñàëìàí Ìóñàéåâ ÷ûõûøûíäà äåéèá êè, Ðàìàçàí àéûíäà èíñàíëàð áèð-áèðèíèí ãåéäèíÿ ãàëìàëûäûð. Î ãåéä åäèá êè, òÿÿññöô êè, Ðàìàçàí àéûíäà äà áèð ÷îõ ìöñÿëìàí þëêÿëÿðèíäÿ ãàí òþêöëöð: “Àëëàùó-ßêáÿð” äåéÿðÿê áèð-áèðèíÿ àòÿø à÷àíëàð àòÿøÿ
ñîí ãîéñóíëàð, áóíóí ö÷öí äóà åäÿúÿéèê. Äöíéàäà
ÿìèí-àìàíëûã éàðàíñûí. Àðçó åäÿðäèì êè, ùåýåìîí äþâëÿòëÿð ìöíàñèá àääûìëàð àòñûíëàð, òþêöëÿí ãàíëàðûí ãàðøûñûíû àëñûíëàð. Äóà åäèðèê êè, Àçÿðáàéúàíäà éàøàéàí õàëãëàð
áèð-áèðëÿðè èëÿ ìåùðèáàí îëñóíëàð, ÿìèí-àìàíëûãäà éàøàìàüà äàâàì åòñèíëÿð”.
“Ùàããûí íóðó”
Ãÿäð ýåúÿñèíäÿ
ìÿñúèäëÿðäÿ
êöòëÿâèëèê îëóá
Ìöáàðÿê Ðàìàçàí àéûíûí 19-úó ýåúÿñèíèí ÿùéà ìÿðàñèìèíäÿ Àçÿðáàéúàí
ìÿñúèäëÿðèíäÿ êöòëÿâèëèê ìöøàùèäÿ îëóíóá.
Áó ìÿíÿâè ìÿðàñèìëÿðäÿ ÷ûõûø åäÿíëÿð àéÿëÿð âÿ ðÿâàéÿòëÿðÿ èñòèíàä åäÿðÿê
Ãÿäð ýåúÿëÿðèíèí ôÿçèëÿòëÿðèíè ãåéä åäèá âÿ
ùÿì÷èíèí òÿãâàëûëàðûí ìþâëàñû Ùÿçðÿò ßëèíèí (ÿ) éöêñÿê ìÿãàìûíû à÷ûãëàéûáëàð.
Ìþìèíëÿð 1-úè Ãÿäð ýåúÿñèíäÿ áàøà
Ãóðàí òóòàðàã Ãóðàí-Êÿðèìÿ âÿ ìÿñóìëàðà øÿôà ö÷öí òÿâÿññöë åäÿðÿê ÀëëàùÒÿàëà äÿðýàùûíäàí ýöíàùëàðûíûí áàüûøëàíìàñûíû äèëÿéèáëÿð.
Ùÿêèìÿ Õàíûì, Ðÿùèìÿ Õàíûì, Ìèðìþâñöì àüà çèéàðÿòýàùëàðûíäà éöçëÿðëÿ
äèíäàð Ãÿäð ýåúÿñèíèí ôÿçèëÿòëè ìÿðàñèìèíè
êå÷èðèáëÿð.
Ìÿëóìàòà ýþðÿ, áóíäàí ÿëàâÿ, ðåñïóáëèêàñûíûí äèýÿð øÿùÿð âÿ êÿíäëÿðèíäÿ,
î úöìëÿäÿí Áàêû, Ýÿíúÿ, Ëÿíêÿðàí, Ìàñàëëû, Ýþé÷àé, Ñóìãàéûò, Àñòàðà, Áèëÿñóâàð, Úÿëèëàáàä âÿ Ãóáàäà äà ìþìèíëÿð
ìÿñúèäëÿðÿ òîïëàøàðàã Àëëàù-Òÿàëà äÿðýàùûíà ðàçó-íèéàç åäÿðÿê, ìöñÿëìàíëàðûí àñàéèøè, áèðëèéè âÿ ñàëàìàòëûüû ö÷öí
äóàëàð åäèáëÿð.
Ìÿðàñèìëÿðäÿ ÷ûõûø åäÿíëÿð Ãÿäð ýåúÿëÿðèíèí ôÿçèëÿòëÿðèíè à÷ûãëàéàðàã áó ýåúÿëÿðè ýöíàùëàðûí áàüûøëàíìàñûíû äèëÿìÿê
ö÷öí ÿí éàõøû ôöðñÿò àäëàíäûðûáëàð.
Ñîíäà ìÿñúèäÿ ýÿëÿíëÿðÿ èìñàê âåðèëèá. Ìÿðàñèì ñöáù íàìàçûíûí úàìààòëà
ãûëûíìàñû èëÿ áàøà ÷àòûá.
Úöìÿ, 18 - 24 èéóë 2014-úö èë
ÕßÁßÐËßÐ
Ïåéüÿìáÿð (ñ) ÊßËÀÌËÀÐÛÍÄÀ Ðàìàçàí
Ùÿçðÿòè Ïåéüÿìáÿð (ñ)
Ðàìàçàí àéûíûí ýÿëèøè ÿðÿôÿñèíäÿ ìöñÿëìàíëàðûí ãàðøûñûíäà õöòáÿ îõóéàðàã áåëÿ
áóéóðìóøäó:
“Ðàìàçàí àéûíûí ùèëàëû ýþðöíÿíäÿ Úÿùÿííÿìèí ãàïûëàðû
áàüëàíàð, Úÿííÿòèí ãàïûëàðû
à÷ûëàð âÿ øåéòàíëàð çÿíúèðëÿíÿðëÿð. Ðàìàçàí àéûíûí èëê ýåúÿñè
ñÿìàíûí ãàïûëàðû à÷ûëàð âÿ ñîí
ýåúÿñèíÿäÿê áàüëàíìàç. ßýÿð
áÿíäÿ Ðàìàçàí àéûíûí ãèéìÿòèíè áèëÿðñÿ, èëèí áàøäàí-áàøà
Ðàìàçàí îëìàñûíû äèëÿéÿð.
Åé èíñàíëàð! Ùÿãèãÿòÿí áÿðÿêÿò, ðÿùìÿò âÿ áàüûøëàíìàã
àéû ñèçÿ äîüðó ýÿëìÿêäÿäèð. Áó
àé Àëëàùûí éàíûíäà ÿí öñòöí àé,
ýöíëÿðè ÿí éàõøû ýöíëÿð, ñààòëàðû èñÿ ÿí éàõøû ñààòëàðäûð. Áó
àéäà ñèç Àëëàùûí ãîíàãëûüûíà
äÿâÿò îëóíìóøñóíóç âÿ Àëëàùûí
êÿðàìÿòèíäÿí áÿùðÿëÿíÿíëÿðèí
úÿðýÿñèíäÿ äàéàíìûøñûíûç. Áó
àéäà ñèçèí íÿôÿñëÿðèíèç Àëëàùà
òÿñáèù, éóõóíóç èáàäÿòäèð,
ÿìÿëëÿðèíèç ãÿáóë, äóàëàðûíûç
ìöñòÿúàáäûð...
Åé úàìààò! Àëëàùûí àéû Ðàìàçàí áÿðÿêÿò, ðÿùìÿò âÿ ýöíàùëàðäàí áàüûøëàíìà íåìÿòëÿðè èëÿ ñèçÿ äîüðó ýÿëèð. Àëëàùûí
ùöçóðóíäà áó àé áàøãà àéëàðäàí äàùà öñòöíäöð. Ýöíëÿðèí
ÿí öñòöíö, ýåúÿëÿðèí ÿí éàõøûñû, ñààòëàðûí ÿí ôÿçèëÿòëèñè áó àéäàäûð.
Ðàìàçàíäà àú âÿ ñóñóç
ãàëìàãëà ãèéàìÿò ýöíöíöí àúëûüûíû âÿ ñóñóçëóüóíó éàäà ñàëûí. Êàñûáëàðà ÿë òóòóí, ãîúàëàðà
åùòèðàì ýþñòÿðèí, óøàãëàðû ÿçèçëÿéèí, ãîùóìëàðûíûçëà ìåùðèáàí
îëóí. Äèëèíèçè íàëàéèã ñþùáÿòëÿðäÿí, ýþçöíöçö ùàðàìëàðäàí,
ãóëàüûíûçû ñèçÿ éàðàøìàéàí
ñþçëÿðè äèíëÿìÿêäÿí ÷ÿêèíäèðèí!
Áàøãàëàðûíûí éåòèìëÿðè èëÿ ìåùðèáàí ðÿôòàð åäèí êè, ñèçèí éåòèìëÿðèíèçÿ ãàðøû äà áàøãàëàðû
ìåùðèáàí îëñóíëàð...
Åé úàìààò! Áó àé ÿðçèíäÿ
ùÿð êèì þç ÿõëàãûíû éàõøûëàøäûðñà, Ãèéàìÿò ýöíöíäÿ Ñèðàò êþðïöñöíäÿí àñàíëûãëà êå÷ÿð. Ùÿð
êèì úàìààòà ïèñëèê åòìÿñÿ, Àëëàù þç ãÿçÿáèíè îíäàí óçàãëàøäûðàð. Ùÿð êèì þç ãîùóìëàðû èëÿ
ñûõ ÿëàãÿ ñàõëàéûá îíëàðà éàõøûëûã åòñÿ, Àëëàùûí ìÿðùÿìÿòèíè
ãàçàíàð. Êèì ãîùóìëàðëà ÿëàãÿíè êÿññÿ, Àëëàù äà îíäàí þç
ìÿðùÿìÿòèíè êÿñÿð...
Åé úàìààò! Áó àéäà áåùèøòèí ãàïûëàðû à÷ûëàð. Äóà åäèí êè,
Ðÿùìÿò ãàïûëàðûíû à÷àí àé
Ìöáàðÿê Ðàìàçàí àéû èëèí
äèýÿð âàõòûíäà åòäèéèìèç ýöíàùëàðû éóìàã ö÷öí ýþçÿë ôöðñÿòäèð. Ïåéüÿìáÿð (ñ) áóéóðóð:
“ßí áÿäáÿõò èíñàí î êÿñäèð
êè, Ðàìàçàí àéû ýÿëÿ âÿ ùÿìèí êÿñ þçöíö áàüûøëàòäûðìàéà”.
Áó àéäà Àëëàùûí ðÿùìÿò ãàïûëàðû áöòöí àé áîéó à÷ûãäûð.
Ùÿð êèìèí íÿ äóàñû, íÿ ùàúÿòè
âàðñà, áó àé ùÿìèí øÿõñëÿð
ö÷öí áþéöê âÿ ÿâÿçîëóíìàç
ôöðñÿòäèð. Áó àéûí áÿðÿêÿòèíäÿí áèð íå÷ÿñèíè ñàäàëàìàã èñòÿðäèê: Áó àé Ãóðàíè-Êÿðèì
(áàòèíè) íàçèë îëäó Ïåéüÿìáÿðÿ
(ñ) êè, áó ýöí Ãóðàí ùèäàéÿò
åäèúèëÿðäÿíäèð áèçèì ö÷öí. Íåúÿ êè, Ïåéüÿìáÿð (ñ): “Ìÿí
ñèçèí àðàíûçäà èêè àüûð ÿìàíÿò ãîéóðàì. Ãóðàí âÿ ßùëè-Áåéòèì. Åé èíñàíëàð! Ãóðàí âÿ èòðÿòèìäÿí ãàáàüà
êå÷ìÿéèí âÿ ùÿð èêèñèíèí
ôÿðìàíëàðûíà ÿìÿë åòìÿêäÿ
ñÿùëÿíêàðëûã åòìÿéèí, ÿêñ
ùàëäà çèéàíà óüðàéàúàãñûíûç!” äåéÿ áóéóðóð.
Ãóðàí Ðàìàçàí àéû áàðÿñèíäÿ “ÿë-Áÿãÿðÿ” ñóðÿñèíèí
183-úö àéÿñèíäÿ áóéóðóð: “Åé
èìàí ýÿòèðÿíëÿð! òÿãâà ñàùè-
áè îëàñûíûç äåéÿ (éÿíè, éàñàã îëóíìóø øåéëÿðäÿí ãîðóíàñûíûç äåéÿ) îðóú ñèçäÿí
ÿââÿëêèëÿðÿ âàúèá åäèëäèéè êèìè, ñèçÿ äÿ âàúèá åäèëäè”.
Íåúÿ êè, áèíà òèêÿíëÿð äÿìèðè ïîëàäà ÷åâðèëìÿñè ö÷öí
ìöÿééÿí åòàïëàðäàí êå÷èðäèðëÿð êè, ëàçûì îëàí ÷ÿêèíè ñàõëàéà áèëñèí âÿ áèíà òèêèëèøèíäÿ èøëÿíìÿéÿ ëàéèã îëñóí, åëÿ äÿ
Àëëàù îðóú âàñèòÿñè èëÿ áèçèì
òÿãâàìûçû ìþùêÿìëÿíäèðìÿê
èñòÿéèð.
Ðàìàçàí àéûíûí äèýÿð áÿðÿêÿòëÿðèíäÿí áèðè äÿ åäèëÿí áèð
õåéèð èøèí èêèéÿ (âÿ éà äàùà àðòûã ÿìñàëà) âóðóëìàñûäûð. Ïåéüÿìáÿð (ñ) áóéóðóð: “Êèì áó
àéäà áèð ìþìèíÿ èôòàð âåðñÿ
Àëëàù îíó áàüûøëàéàð, ÿçàáäàí àçàä åäÿð, áöòöí ýöíàùëàðûíû áàüûøëàéàð”. Áÿçè
ñÿùàáÿëÿð ÿðç åòäèëÿð: “Éà Ðÿñóëàëëàù, ñÿí êè, áèëèðñÿí áèçèì
áóíà èìêàíûìûç éîõäóð”. Ïåéüÿìáÿð (ñ) áóéóðäó: “Áèð õóðìà, éàðûì õóðìà áåëÿ, ùÿòòà áèð è÷èì ñó âåðñÿíèç, ÿýÿð
áó ñàâàáà íàèë îëàðñûíûç”.
Áó àéäà áèð âàúèá íàìàç
ãûëàíà éåòìèø âàúèá íàìàçûí
ñàâàáû âåðèëÿð.
Èìàì Ñÿúúàä (ÿ) Ðàìàçàí
àéûíûí ùèëàëûíû ýþðÿíäÿ, áó
àéûí øÿðàôÿò âÿ áÿðÿêÿòèíÿ èøàðÿ îëàðàã áåëÿ áóéóðóð: “Ðàìàçàí àéû ýÿëäè”. Áó î äåìÿê
äåéèë êè, Èìàì (ÿ) Àëëàùà õÿáÿðäàðëûã åäèð. Ìÿíàñû áóäóð
êè, “Èëàùè ìÿí äÿðê åäèðÿì ùàíñû ÿçÿìÿòëè àéà äàõèë îëóðàì”.
Áó àéäà áèç Àëëàùà ãîíàã ýåäÿúÿéèê. Èëàùè çèéàôÿòÿ äÿâÿò
îëóíìóøóã. Áó àé Àëëàù éàíûíäà ùþðìÿòëè àéäûð. Îíà ýþðÿ
äåéèðëÿð: “Äåìÿéèí Ðàìàçàí
ýÿëäè, äåéèí Ðàìàçàí àéû ýÿëäè âÿ éà ìöáàðÿê Ðàìàçàí
àéû ýÿëäè”. Âÿ áèçäÿ áó àéà
ùþðìÿò åòìÿëèéèê.
Áó àéûí ùþðìÿòèíÿ Àëëàù
ùÿòòà áèçèì éóõóìóçà, íÿôÿñèìèçÿ áåëÿ ñàâàá éàçûð. Ïåéüÿìáÿðèìèç
(ñ)
áóéóðóð:
“Îðóú òóòàí ìþìèíèí àüçûíäàí ýÿëÿí ãîõó Àëëàù äÿðýàùûíäà ìöøêöí ãîõóñóéëà
áÿðàáÿðäèð”.
Éóõàðûäà ãåéä åòäèéèìèç êèìè áó ìöáàðÿê àéûí ñîíëàðûíàäÿê ýåúÿëÿðèí áèðèíäÿ ÃóðàíèÌÿúèä íàçèë îëäó Ïåéüÿìáÿðèìèçÿ (ñ). Àëëàù áó ýåúÿéÿ
Ãÿäð ýåúÿñè äåéèð. Âÿ áó ýåúÿíèí øÿðàôÿòèíè Ãóðàíûí 97-úè
î ãàïûëàð öçöíöçÿ áàüëàíìàñûí. Úÿùÿííÿìèí ãàïûëàðû èñÿ
áó àéäà áàüëàíàð. Äóà åäèí êè,
îíëàð à÷ûëìàñûí. Áó àéäà øåéòàíëàð çÿíúèðëÿíÿð (ôÿàëèééÿòñèç
ãàëàð). Äóà åäèí êè, îíëàð ñèçÿ
ãàëèá ýÿëÿ áèëìÿñèí!
Åé èíñàíëàð! Ùÿãèãÿòÿí áó àé
ñèçÿ òÿðÿô öç òóòóá âÿ áó áöòöí
àéëàðûí àüàñûäûð. Îíäà áèð ýåúÿ
âàð êè, ìèí àéäàí äàùà õåéèðëèäèð.
Áó àéäà Úÿùÿííÿìèí ãàïûëàðû
áàüëàíàð, Úÿííÿòèí ãàïûëàðû à÷ûëàð. Êèì áó àéû éàøàñà âÿ áàüûøëàíìàñà, Àëëàù-Òÿàëà îíó Þç
ðÿùìÿòèíäÿí óçàãëàøäûðàð.
Áó áþéöê àéäà Àëëàùûí áàüûøëàíìàñûíäàí ìÿùðóì îëàí
êèìñÿ áÿäáÿõòäèð.
Ðàìàçàí àéûíäà áàüûøëàíìàéàí êèìñÿ, áÿñ ùàíñû àéäà
áàüûøëàíàúàã?!”
ñóðÿñè îëàí “Ãÿäð” ñóðÿñèíäÿ
áàøà ñàëûð áèçÿ: “Ùÿãèãÿòÿí,
Áèç îíó (Ãóðàíû) Ãÿäð ýåúÿñè (ëþâùè-ìÿùôóçäà äöíéà ñÿìàñûíà) íàçèë åòäèê! (Éà Ïåéüÿìáÿð!) Ñÿí íÿ áèëèðñÿí
(ùàðàäàí áèëèðñÿí) êè, Ãÿäð
ýåúÿñè íÿäèð?! Ãÿäð ýåúÿñè
(ñàâàá úÿùÿòäÿí) ìèí àéäàí
äàùà õåéèðëèäèð! (Î, ðàìàçàí
àéûíûí îí äîããóçóíà, èéèðìè
áèðèíÿ, èéèðìè ö÷öíÿ, èéèðìè áåøèíÿ, áèð ðÿâàéÿòÿ ýþðÿ èñÿ èéèðìè éåääèñèíÿ òÿñàäöô åäèð). Î
ýåúÿ ìÿëÿêëÿð âÿ ðóù (Úÿáðàèë) Ðÿááèíèí èçíè èëÿ (ùÿìèí
ýöíäÿí ýÿëÿí èëèí Ãÿäð ýåúÿñèíÿäÿê äöíéàäà áàø âåðÿúÿê)
ùÿð áèð èøäÿí äîëàéû (Àëëàù
äÿðýàùûíäàí ÿìðëÿð àëàðàã)
éåðÿ åíÿðëÿð. Î ýåúÿ äàí
éåðè ñþêöëÿíÿ êèìè (áöñáöòöí) ñàëàìàòëûãäûð! (ÿìèíàìàíëûãäûð) (Ãÿäð ýåúÿñè ùå÷
áèð áÿëà íàçèë îëìàç, î, áöòöíëöêëÿ õåéèð-áÿðÿêÿòäÿí èáàðÿòäèð. Î ýåúÿ ìÿëÿêëÿð éåð öçöíäÿ ýÿçèá Àëëàùûí ìöõëèñ áÿíäÿëÿðèíÿ ñàëàì âåðÿðëÿð. Áóíà
ýþðÿ äÿ Ãÿäð ýåúÿñè ñÿùÿðÿ
ãÿäÿð îéàã ãàëûá èáàäÿò åòìÿê
ëàçûìäûð!)”.
Áó ýåúÿ áèçèì ýÿëÿí Ãÿäð
ýåúÿñèíÿ ãÿäÿð îëàí ìöãÿääÿðàòûìûç ùÿëë îëóð. “Áöòöí îëàúàã øåéëÿðèí ùàìûñû ËþâùèÌÿùôóçäà ÿââÿëúÿäÿí éàçûëûá.
Ãÿäð ýåúÿñè èñÿ Ëþâùè-Ìÿùôóçäàí ìÿõëóãàòûí áèð èëëèê ãÿäÿðè òÿéèí åäèëèð. Óúà Àëëàù áóéóðóð: “Áèç îíó ìöáàðÿê áèð
ýåúÿäÿ (Ãÿäð ýåúÿñèíäÿ) íàçèë åòäèê. Áèç (î Êèòàá âàñèòÿñèëÿ êàôèðëÿðè Þç ÿçàáûìûçëà)
ãîðõóäóðóã! Ùÿð áèð ùèêìÿòëè (äÿéèøèëìÿñè ìöìêöí îëìàéàí) èø î ýåúÿ ùþêì
(àéûðä) îëóíóð” (“ÿä-Äóõàí”
ñóðÿñè, 3- 4-úö àéÿëÿð)”.
Î ñÿáÿáäÿí áó ýåúÿëÿð ôöðñÿòäè áèçÿ, áó ýåúÿëÿðäÿ îéàã
ãàëìàã ßùëè-Áåéò (ÿ) òÿðÿôèíäÿí ÷îõ òÿêèä îëóíóá. Ùÿòòà áó
ýåúÿëÿðÿ “ÿùéà ýåúÿëÿðè” äÿ
äåéèëèð êè, “ÿùéà” ñþçö ÿðÿáúÿäÿí “ùÿéé” êÿëìÿñèíäÿíäèð êè,
áó äà “äèðèëìÿê, ùÿéàòäà îëìàã” ìÿíàñûíäàäûð.
Óúà Àëëàù áèçëÿðÿ áó ðÿùìÿò àéûíûí ùÿð àíûíû áÿðÿêÿòëè
åòñèí âÿ áó àéûí áàüûøëàíàíëàðûíäàí ãÿðàð âåðñèí!
Ðèçâàí Ìåùäèéåâ
3
Õÿáÿðëÿð
Äèíè
ðàäèêàëèçìèí
ãàðøûñû
àëûíìàëûäûð
Äàõèëè èøëÿð íàçèðè,
ýåíåðàë-ïîëêîâíèê Ðàìèë Óñóáîâ äèíè ðàäèêàëèçìèí ãàðøûñûíûí àëûíìàñû ö÷öí ýþðöëìÿñè
âàúèá îëàí ìÿãàìëàðäàí äàíûøûá.
“ÀçÍåwñ.àç”ûí Äàõèëè Èøëÿð Íàçèðëèéèíèí
ìÿòáóàò õèäìÿòèíÿ èñòèíàäÿí âåðäèéè ìÿëóìàòà ýþðÿ, 2014-úö èëèí áèðèíúè éàðûñûíäà úèíàéÿòêàðëûãëà ìöáàðèçÿ, èúòèìàè ãàéäàëàðûí ãîðóíìàñû âÿ èúòèìàè òÿùëöêÿñèçëèéèí òÿìèí åäèëìÿñè
öçðÿ ôÿàëèééÿòèí éåêóíëàðûíà âÿ ãàðøûäà äóðàí
âÿçèôÿëÿðÿ ùÿñð îëóíìóø
ýåíèø Êîëëåýèéà èúëàñûíäà ÷ûõûø åäÿí íàçèð Ðàìèë Óñóáîâ ùåñàáàò
äþâðöíäÿ ÿìÿëèééàòõèäìÿòè ôÿàëèééÿòèí öìóìÿí ãÿíàÿòáÿõø îëäóüóíó äåéèá.
Ð. Óñóáîâ íåãàòèâ
ùàëëàðëà
ìöáàðèçÿíèí
äàâàìëû îëìàñûíûí, òîëåðàíòëûã áàõûìûíäàí
ùÿð çàìàí íöìóíÿ
îëàí Àçÿðáàéúàíäà äèíè
ðàäèêàëèçì òÿçàùöðëÿðèíèí ãàðøûñûíûí àëûíìàñûíäà äèýÿð äþâëÿò îðãàíëàðûíûí, èúòèìàèééÿòèí
íöìàéÿíäÿëÿðè èëÿ áèðýÿ
éåðëÿðäÿ èäåîëîæè âÿ
ìààðèôëÿíäèðèúè èøèí àïàðûëìàñûíûí, úèíàéÿòëÿðèí
ïðîôèëàêòèêàñûíäà
âÿ
à÷ûëìàñûíäà âåòåðàí
ïîëèñ ÿìÿêäàøëàðûíûí
èìêàíëàðûíäàí ýåíèø èñòèôàäÿ åäèëìÿñèíèí âàúèáëèéèíè õöñóñè ãåéä
åäèá.
Ãàõäà
èôòàð ñöôðÿñè
Ãàõ øÿùÿðèíäÿêè “Åë
Ðåñîðò” îòåëèíäÿ èôòàð
ñöôðÿñè à÷ûëìûøäûð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð
êè, äèí õàäèìëÿðèíèí,
îðóú òóòàíëàðûí, èìêàíñûçëàðûí, ùàáåëÿ èúòèìàèééÿò íöìàéÿíäÿëÿðèíèí èøòèðàê åòäèéè ìÿðàñèìäÿ Ðàìàçàí àéûíäà
ýþðöëìÿñè âàúèá îëàí
õåéèðõàù ÿìÿëëÿðäÿí,
ñàâàá èøëÿðäÿí ñþùáÿò
à÷ûëìûø, Ãóðàíè-Êÿðèìäÿí àéÿëÿð îõóíìóøäóð.
Ãåéä îëóíìóøäóð
êè, áó ìöãÿääÿñ àéäà
ÿí áþéöê èáàäÿòëÿðäÿí
áèðè äÿ îðóú òóòìàãäûð.
Îðóú òóòìàã, åëÿúÿ äÿ
îðóú òóòàíëàð ö÷öí èôòàð
ñöôðÿñè à÷ìàã îëäóãúà
ñàâàá èøäèð.
Ìÿðàñèìäÿ èøòèðàê
åäÿíëÿð èôòàð ñöôðÿñèíèí
òÿøêèëàò÷ûëàðûíà ìèííÿòäàðëûãëàðûíû áèëäèðìèøëÿð.
4
ÈÄÌÀÍ
Äöíéà õÿáÿðëÿðè
Ïàïà äÿéÿíÿêëÿ
ùÿäÿëÿäè
“Êèëñÿäÿ ïåäîôèëëèê âàð âÿ áó èêè
ôàèçäèð. Áèçèì åâèìèçäÿ äÿ áó úöçàìäàí âàð”.
“ÀÍÑÏÐÅÑÑ”èí ìÿëóìàòûíà ýþðÿ, áóíó Ðîìà Ïàïàñû Ôðàíñèñê áèëäèðèá.
Ïàïà óøàã èñòèñìàðûíûí ÿí ãîðõóëó âÿ èéðÿíú øåé îëäóüóíó äåéèá.
Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, ïåäîôèëëèê úöçàì õÿñòÿëèéèíÿ áÿíçÿéèð. “Áèð ÷îõ
ùÿìêàðûì ìÿíèìëÿ áèðëèêäÿ áó õÿñòÿëèéÿ ãàðøû ìöáàðèçÿ àïàðûð. Êèëñÿäÿêè ïåäîôèëëèêëÿ ìÿøüóë îëàí èêè ôàèçèí è÷ÿðèñèíäÿ ðàùèáëÿð, ùÿòòà êàðäèíàëëàð äà âàð”.
Ïàïà Èñà ïåéüÿìáÿðèí (ÿ) íÿçàêÿò âÿ ÿõëàãû èëÿ íöìóíÿ îëäóüóíó,
ëàêèí áÿçÿí ÿõëàãñûçëàðà ãàðøû þç
äÿéÿíÿéèíäÿí èñòèôàäÿ åòäèéèíè õàòûðëàäûá. Î, þçöíöí äÿ ïåäîôèëëÿðÿ ãàðøû åéíè ðÿôòàðû åäÿ áèëÿúÿéèíè äåéèá:
“Èñà (ÿ) ùàìûíû ñåâèðäè. Ùÿòòà ÿôâ âÿ
ìÿðùÿìÿòëÿ õèëàñ åòìÿê èñòÿäèéè ýöíàùêàðëàðû áåëÿ. Àììà äÿéÿíÿéèíäÿí ðóùó ÿëÿ êå÷èðÿí øåéòàíëàðà
ãàðøû èñòèôàäÿ åäèðäè. Òàíðûíûí ìÿðùÿìÿòè ñîíñóçäóð”.
Ïàïà áÿçè äèí àäàìëàðûíûí ìàôèéà ýåð÷ÿéèíè äÿ ýþðìÿçëèêäÿí ýÿëäèéèíè äåéèá. Î, áèëäèðèá êè, ïåäîôèë âÿ
ìàôèéà ïðîáëåìè êèëñÿíèí ãàðøûñûíäà
äóðàí èêè ÿñàñ òàïøûðûãäûð.
Ìÿñúèäÿ àòÿø
Èñðàèë Ôÿëÿñòèíäÿ ìÿñúèäÿ áîìáà
àòûá. “ÀÍÑÏÐÅÑÑ”èí ìÿëóìàòûíà
ýþðÿ, Èñðàèëèí ùàâà ùöúóìó íÿòèúÿñèíäÿ Äåéðóë Áåëàù øÿùÿðèíäÿêè
“Íóð” ìÿñúèäè äàüûëûá.
Ãåéä åäÿê êè, Èñðàèëèí Ãÿççà çîëàüûíäà ùÿéàòà êå÷èðäèéè ùÿðáè ÿìÿëèééàòëàð íÿòèúÿñèíäÿ èêè éöçÿ éàõûí
àäàì þëäöðöëöá, ìèíäÿí àðòûã èíñàí
èñÿ éàðàëàíûá. Áóíäàí áàøãà, Èñðàèëèí ùÿðáè òÿééàðÿëÿðèíèí áîìáàðäìàíû íÿòèúÿñèíäÿ Ãÿççàäà éöçëÿðëÿ åâ
éàðàðñûç ùàëà äöøöá.
Îðòàã ãàðäàøëûã
ùèññëÿðè
Ìöãÿääÿñ Ðàìàçàí àéû ìöíàñèáÿòèëÿ ÀÁØ-ûí Ùéóñòîí øÿùÿðèíäÿ
íþâáÿòè ÿíÿíÿâè èôòàð ñöôðÿñè à÷ûëûá.
Ùéóñòîí øÿùÿðèíèí ìåðè Åííèñ Ïàðêåðèí äÿ èøòèðàê åòäèéè òÿäáèð ìöõòÿëèô
èðãÿ âÿ äèíÿ ìÿõñóñ èíñàíëàðûí îðòàã ãàðäàøëûã ùèññëÿðèíè íöìàéèø åòäèðèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, Àçÿðáàéúàí Ìÿðêÿçè, “Ðàèíäðîï” Òöðêèéÿ
Ìÿäÿíèééÿò Ìÿðêÿçè, Ïàêèñòàí Òèúàðÿò Ïàëàòàñû âÿ Áàêû, ßáó-Äàáè, Èñòàíáóë, Êÿðà÷è âÿ Ùéóñòîí Ãàðäàøëàøìûø Øÿùÿðëÿð Àññîñèàñèéàñûíûí
áèðýÿ òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ êå÷èðèëÿí èôòàð
ñöôðÿñèíäÿ ìöõòÿëèô äèíè èúìàëàðû
òÿìñèë åäÿí 2 ìèíÿ éàõûí èíñàí èøòèðàê åäèá. Òÿäáèðÿ äÿñòÿê âÿ ùÿìðÿéëèêëÿðèíè íöìàéèø åòäèðìÿê ö÷öí
Ùéóñòîí øòàòûíûí ðÿñìèëÿðè, ìöõòÿëèô
òÿøêèëàòëàðûí ðÿùáÿðëÿðè âÿ äèïëîìàòèê
êîðïóñóí íöìàéÿíäÿëÿðè äÿ ãàòûëûá.
Ìÿðàñèìäÿ ÷ûõûø åäÿí Ùéóñòîí
øÿùÿðèíèí ìåðè Åííèñ Ïàðêåð, êîíãðåñìåíëÿð Øåéëà Úåêñîí Ëè âÿ Àë
Ãðèí ìöõòÿëèô äèíëÿðÿ âÿ èðãëÿðÿ ìÿíñóá èíñàíëàð àðàñûíäàêû ùÿìðÿéëèê
âÿ áèðëèéèí ÿùÿìèééÿòèíäÿí äàíûøûáëàð.
Úöìÿ, 18 - 24 èéóë 2014-úö èë
Áàø ðåäàêòîðäàí
Ôóòáîë öçðÿ íþâáÿòè äöíéà ÷åìïèîíàòû áàøà
÷àòäû. Ùÿð äþðä èëäÿí áèð èúòèìàèééÿòèí äèããÿòèíè
þçöíÿ ÷ÿêÿí áó éàðûø äöíéàäà áàø âåðÿí èäìàí, ñèéàñè, èãòèñàäè, ùÿòòà ìÿíÿâè ùàäèñÿëÿðè
þçöíäÿ ÿêñ åòäèðèð. Ìöãÿääÿñ Ãóðàíûí “ÿë-Áÿãÿðÿ” ñóðÿñèíèí 148-úè àéÿñèíäÿ äåéèëäèéè êèìè,
“...Éàõøû èøëÿð ýþðìÿêäÿ áèð-áèðèíèçè þòìÿéÿ
÷àëûøûí! Ùàðàäà îëóðñóíóçñà îëóí, Àëëàù ñèçè áèð
éåðÿ òîïëàéàúàãäûð”. Äöíéàíûí ÿí ýöúëö ôóòáîë
éûüìàëàðûíû éàðûøìàã ö÷öí àðòûã èéèðìèíúè äÿôÿ
Éàðàäàí îíëàðû éåíÿ äÿ áèð àðàéà ýÿòèðäè. Áó
äÿôÿ ãÿùâÿ âÿ êàðíàâàëëàðû èëÿ éàíàøû ôóòáîëëà
òàíûíàí Áðàçèëèéàäà.
Ôóòáîë èëê íþâáÿäÿ èäìàí íþâöäöð, ÿí ñåâèëÿí,
ñòàäèîíëàðäà îí ìèíëÿðëÿ,
òåëåâèçèéà åêðàíëàðû ãàðøûñûíäà èñÿ éöç ìèëéîíëàðëà
àçàðêåø òîïëàéàí èäìàí
íþâö. Þòÿí ÿñðèí 60-úû èëëÿðèíäÿ áèçäÿ äÿ ôóòáîë,
éàøûíäàí âÿ úèíñèíäÿí
àñûëû îëìàéàðàã ùàìûíû
“àçàðëàìûøäû”. Î âàõòëàð
ÑÑÐÈ áèðèíúèëèéèíèí éöêñÿê
ëèãàñûíäà êè÷èê ðåñïóáëèêàìûçû ùÿòòà èêè - Áàêûíûí
“Íåôò÷è” âÿ Ýÿíúÿíèí “Äèíàìî” êîìàíäàëàðû òÿìñèë
åäèðäè. Àëìàíëàðûí Áðàçèëèéà éûüìàñûíû 7:1 ùåñàáû
èëÿ äàðìàäàüûí åòäèêëÿðè
îéóíà áàõàðàã î âàõòëàðûí
“Íåôò÷è”ñè éàäà äöøäö.
1966-úû èëäÿ, Èíýèëòÿðÿäÿ
êå÷èðèëÿí äöíéà ÷åìïèîíàòûíäà äà úÿíóáè àìåðèêàëûëàð ìÿüëóá îëàðàã áèð äàùà
ìÿëóì ùÿãèãÿòè òÿñäèãëÿäèëÿð êè, òîï éóìðó, ìåéäàí
èñÿ ùàìàðäûð âÿ ùå÷ êèì
àüûð ìÿüëóáèééÿòäÿí ñûüîðòàëàíìàéûá. Î âàõòëàð,
“Íåôò÷è” Ýöðúöñòàíûí “Òîðïåäî” êëóáóíà îõøàð, 7:0
ùåñàáû èëÿ ãàëèá ýÿëÿíäÿ,
áÿëêÿ äÿ Áàêûäà åëÿ áèð
àäàì òàïûëìàç èäè êè, áèð
âàõò íÿèíêè “Íåôò÷è”, ùÿòòà
ìèëëè éûüìàìûçûí äàùà
àüûð, 10:0 ùåñàáû èëÿ ôðàíñûçëàðà ìÿüëóá îëàúàüûíû
äöøöíÿéäè. Áðàçèëèéà éûüìàñû äà áèðèíúèëèéèí ñîí èêè
îéóíóíäà ãàïûëàðûíäà îí
òîï ýþðäö âÿ äöç ãûðõ èë
ÿââÿë, 1964-úö èëäÿ “Íåôò÷è”íèí Éàïîíèéà ìèëëè éûüìàñû öçÿðèíäÿ 10:0 ùåñàáëà ãÿëÿáÿñèíè õàòûðëàòäû.
ÑÑÐÈ éûüìàñûíûí áðàçèëèéàëàðûí ãàïûñûíäàí êå÷èðòäèéè èëê ãîëóí äà ìöÿëëèôè
“Íåôò÷è”ìèçèí îéóí÷óñó
Àíàòîëè Áàíèøåâñêè îëäó.
1966-úû èëäÿ Èíýèëòÿðÿäÿ
ÑÑÐÈ éûüìàñûíûí òàðèõèíäÿ
ÿí áþéöê óüóðóíà èìçà
àòàíëàðûí äà áèðè, ìÿùç áó
èñòåäàäëû ôóòáîë÷ó èäè. Ùÿìèí òàðèõè áèðèíúèëèéèí éåêóíëàðûíà ùÿñð îëóíàí ãÿáóëäà Èíýèëòÿðÿ Êðàëè÷àñû
òàìàìèëÿ ùàãëû îëàðàã
ãåéä åòìèøäèð êè, Áàíèøåâñêèíèí îéóíó ìèëëè êîìàíäàéà Áàêû íåôòèíèí
ÑÑÐÈ èãòèñàäèééàòû ö÷öí
âàúèá îëäóüó ãÿäÿð ëàçûìäûð. Éåðè ýÿëìèøêÿí, ùÿìèí
áèðèíúèëèéèí ñèìàëàðûíäàí
áèðè äÿ ùÿìâÿòÿíèìèç Òîôèã
Áÿùðàìîâ îëäó. Ìÿùç
îíóí ãÿòèééÿòëè ãÿðàðû ôóòáîë îéóíóí áàíèëÿðè îëàí
èíýèëèñëÿðè, ùÿëÿ êè, éåýàíÿ
äÿôÿ îëàðàã äöíéà ÷åìïèîíó åòäè.
ÑÑÐÈ-íèí ñöãóòóíäàí
äûíû äà ôóòáîëäàí äàíûøàðäûëàð. Áó ýöí èñÿ, ùÿð éåðäÿ ñþùáÿò àíúàã ïóëäàí ìàíàòäàí, äîëëàðäàí, ùÿðäÿí áèð äÿ àâðîäàí ýåäèð.
Ìÿêòÿáëèëÿðèí ÷àíòàëàðûíäàí äöçÿëäèëìèø ãàïûëàðäà
êå÷ÿí ùÿð òîïó àëãûøëàéàí
áþéöêëÿðèí ÿâÿçèíÿ ýÿëÿíëÿð ùàçûðêû óøàãëàðûí èõòèéàðûíäàí ùÿéÿòëÿðè âÿ ùÿð
áèð áîø éåðè àëàðàã “îáéåêò” âÿ áèíà òèêìÿêäÿäèðëÿð. Áÿëêÿ äÿ áóíóí, âÿ
òåëåêàíàëëàðûìûçûí ýåúÿýöíäöç òÿáëèüàòû íÿòèúÿñèíäÿ ìöàñèð éåíèéåòìÿëÿðèìèçèí àðçóëàðû àðòûã éàøûë
ôóòáîë ìåéäàí÷àñûíà äåéèë, øàäëûã ñàðàéëàðûíà éþíÿëèá, îíëàðûí ïÿðÿñòèø ùÿäÿôëÿðè èñÿ éîðóëìàäàí
ìÿøã åäÿí, ðåæèìëè ùÿéàò
Áöòëÿðèí ñöãóòó
ñîíðà ÿâÿçèíÿ îí áåø
ìöñòÿãèë äþâëÿò éàðàíäû âÿ
îíëàðäàí úÿìè áèðè - Ðóñèéà þç éûüìàñû èëÿ Áðàçèëèéàäà ìöáàðèçÿ àïàðûðäû.
Áó êîìàíäàíûí äà òÿðêèáèíäÿ áèð ùÿìéåðëèìèç éàðûììöäàôèÿ÷è Ñÿìÿäîâ
éàõøû îéóí íöìàéèø åòäèðñÿ äÿ, áöòþâëöêäÿ êîìàíäà ìàðàãñûç îéóíó íÿòèúÿñèíäÿ éàðûøûí èëê ìÿðùÿëÿñèíäÿ ÷ûõûøûíû äàéàíäûðìàëû îëäó. Íÿùÿíý Ðóñèéà
éûüìàñûíäàí ôÿðãëè îëàðàã
Ìÿðêÿçè Àìåðèêàíûí õÿðèòÿñèíäÿ åéíÿêñèç ýþðöíìÿéÿí Êîñòà-Ðèêàíûí ôóòáîë÷óëàðû èñÿ îëäóãúà ìÿçìóíëó îéóíó èëÿ ùàìûíû
ùåéðàí åòäè. Ùÿì ÿðàçè,
ùÿì äÿ ÿùàëèñè èëÿ èêè äÿôÿ
Êîñòà-Ðèêàäàí áþéöê îëàí
Àçÿðáàéúàíûìûç èñÿ òÿÿññöô êè, áó èäìàí áàéðàìûíäàí êÿíàðäà ãàëäû.
Áàøãà úöð îëà äà áèëìÿçäè,
àõû öìóìõàëã ìÿùÿááÿòè
÷îõäàíäûð êè, ôóòáîëäàí öç
äþíäÿðÿðÿê áàøãà ìÿøóãÿéÿ éþíÿëèá. Áèð âàõò
äöíéà ÷åìïèîíàòëàðû êå÷èðèëÿí ìöääÿò øÿùÿðèìèçäÿ,
èñòÿð áàçàð, îëñóí, èñòÿð èúòèìàè íÿãëèééàò éà äà êè,
êö÷ÿ, ùàìû, êèøèñè äÿ, ãà-
òÿðçè ñöðÿí, çÿäÿëÿíÿí èäìàí÷ûëàð éîõ, ýöíöí éàðûñûíû éàòûá àõøàìëàð òîé
ìÿúëèñëÿðèíè “éîëà âåðèá”
ïóë ãàçàíàíëàðäàäûð. Ìèíëÿðëÿ òàìàøà÷ûíûí ýþçö
ãàáàüûíäà ñÿùâÿ éîë âåðìèø ôóòáîë÷ó ôèòÿ áàñûëäûüû
ùàëäà, òîéëàðûìûçäàêû ôîíîãðàì âÿ äèíàìèêëÿðèí
áàüûðòûñû áèð íå÷ÿ àé ÿðçèíäÿ èñòÿíèëÿí èñòåäàäñûçû
èìêàíëû “øÿõñ” åäèð âÿ õàëãûíûí çþâãöíöí äóðìàäàí
åíìÿñè íÿòèúÿñèíäÿ îíëàðûí èìêàíëàðû äàâàìëû àðòûð.
Èäìàíäà èñÿ áåëÿ ùàëëàð
ìöìêöí äåéèë âÿ ùÿð
óüóðñóçëóã, äöíÿí ïÿðÿñòèø îëóíàí “áöòëÿðè” ñöãóòà
éåòèðèð âÿ Áðàçèëèéàäàêû éàðûø áó ùÿãèãÿòè áèð äàùà
òÿñäèã åòäè.
Ëàêèí ìöàñèð ôóòáîë éàëíûç èäìàí äåéèë, ùÿì÷èíèí
áþéöê ýÿëèð ýÿòèðÿí èãòèñàäèééàòäûð. Ìèñàë ö÷öí, þòÿí
äöíéà áèðèíúèëèéèíÿ îíóí
òÿøêèëàò÷ûëàðû èêè ìèëéàðä
ÀÁØ äîëëàðû õÿðúëÿéèá èêèãàò ýÿëèð ÿëäÿ åòäèëÿð. Íÿçÿðÿ àëñàã êè, áèð î ãÿäÿð
äÿ ìÿíôÿÿò ÔÈÔÀ ýÿòèðäè
ýþðÿðèê êè, áó íÿ äÿðÿúÿäÿ
ÿëâåðèøëè áèçíåñäèð.
Ìöàñèð ôóòáîë ùÿì÷èíèí
ñèéàñÿòäèð, î, ñàáèòëèéè ïîçà
áèëÿúÿê àìèë îëà áèëÿð. Áåëÿ
êè, áèðèíúèëèéÿ ùàçûðëûã äþâðäÿêè Áðàçèëèéàíû ñàðñûäàí
åòèðàç àêñèéàëàðûíûí òÿøêèëàò÷ûëàðû òÿëÿá åäèðäèëÿð êè,
õÿðúëÿíÿí ìèëéàðäëàð ñîñèàë ïðîáëåìëÿðèí ùÿëëèíÿ
éþíÿëñèí. Àêñèéàëàðäà ùöãóã-ìöùàôèçÿ îðãàíëàðûíûí ÿìÿêäàøëàðû èëÿ áàø
âåðìèø òîããóøìàëàð íÿòèúÿñèíäÿ ùÿáñ îëóíàíëàð,
éàðàëàíàíëàð, ùÿòòà þëäöðöëÿíëÿð äÿ îëäó. Ôóòáîë
ãëîáàëëàøàí äöíéàíûí ÿí
áàðèç íöìóíÿñèäèð âÿ þòÿí
÷åìïèîíàòûí ÿí éàääà ãàëàí ùàäèñÿñè Àâðîïàíû
òÿìñèë åäÿí àëìàíëàðûí òàðèõäÿ èëê äÿôÿ îëàðàã Àìåðèêà ãèòÿñèíäÿ áèðèíúèëèê ãàçàíìàñû îëñà äà, ÿñëèíäÿ
àìåðèêàëûëàð ÷îõäàíäûð êè,
Àâðîïàíû, þçö äÿ àíúàã
ôóòáîëäà äåéèë, ôÿòù åäèáëÿð
âÿ Ëàòûí Àìåðèêà éûüìàëàðûíûí òàì ÿêñÿðèééÿòèíèí
ùåéÿòèíèí àïàðûúû ôóòáîë÷óëàðûíûí Àâðîïà êëóáëàðûíäà
îéíàìàñû áóíó òÿñäèã
åäèð. Éåðè ýÿëìèøêÿí, ÿí
ìÿøùóð àðýåíòèíàëû Ìåññèíèí “ãèéìÿòè” ÷åìïèîíàòäà
ðåêîðä ùÿääÿ - 250 ìèëéîí
àâðîéà éöêñÿëäè. Ëàêèí íÿ
Ìåññè, íÿ äÿ Ðîìàëû òèòóëóíà éöêñÿëìèø àðýåíòèíàëû
Ïàïà Ôðàíñèñêèí äóàëàðû
àëìàíëàðëà ãàðøûëàøìàäà
áó þëêÿíèí éûüìàñûíà êþìÿê åäÿ áèëìÿäè. Ôèíàë
ýþðöøöíäÿ Úÿíóáè Àìåðèêàëàð èíàìëà ãàðøûäà ãîéäóãëàðû ìÿãñÿäÿ àääûìëàéàí àëìàíëàðà óäóçäóëàð.
ßëúÿçàèð
éûüìàñûíûí
ýþçÿë îéóíóíà, èðàíëûëàðûí
èíàäëû ìöáàðèçÿñèíÿ áàõìàéàðàã, ôóòáîë áàéðàìû,
ùÿëÿ êè, Èñëàì äöíéàñûíäàí éàí êå÷ñÿ äÿ, áèðèíúèëèê ÿëäÿ åòìèø àëìàíëàðûí
òÿðêèáèíäÿêè òöðê Ìÿñóä
Þçèë èëê òöðê êèìè àäûíû áó
èäìàí íþâöíöí øÿðÿô ëþâùÿñèíÿ éàçäû. Áàøà ÷àòìûø
ñàéúà èéèðìèíúè äöíéà
÷åìïèîíàòû äàùà áèð ìàðàãëû ìÿãàìëà äèããÿòè
÷ÿêäè. Áåëÿ êè, êþíöëëöëÿðèí
ñÿéè âÿ òÿìÿííàñûç ïàéëàíàí Ãóðàí íöñõÿëÿðèíèí
òÿñèðè íÿòèúÿñèíäÿ àçàðêåøëÿðäÿí îí äîããóçó Èñëàìû
ãÿáóë åòäè. Áðàçèëèéàíûí
éàøûë ìåéäàí÷àëàðûíäà èñÿ
áèç ãîë ñåâèíúèíè éàøàéàí
ìöñÿëìàí èäìàí÷ûëàðûí
ñÿúäÿ åòäèêëÿðèíè äÿ, õðèñòèàíëàðûí õà÷ ÷ÿêìÿëÿðèíè
äÿ øàùèäè îëäóã. Áåëÿ äÿ
îëìàëû èäè, àõû áèð çàìàí
èäìàí áàéðàìû êèìè äöøöíöëöá òÿñèñ îëóíàí äöíéà
áèðèíúèëèéè, ñèéàñè, èãòèñàäè
âÿ äèíè àìèëëÿðÿ áàõìàéàðàã, ìèëéîíëàðëà, äèíèíäÿí,
ìèëëÿòèíäÿí, èðãèíäÿí, îíëàðûí èñòÿäèêëÿðè êîìàíäàíûí óüóðóíäàí éà óüóðñóçëóüóíäàí àñûëû îëìàéàðàã ÿñë áàéðàìà ÷åâðèëäè.
Çöëôöãàð Ôÿðçÿëèéåâ
Úöìÿ, 18 - 24 èéóë 2014-úö èë
ÐÀÌÀÇÀÍ
Òÿôñèð àëèìëÿðè “Ãÿäð” ñóðÿñèíèí Ìÿäèíÿäÿ íàçèë îëàí èëê ñöðÿ êèìè
ãåéä åòìèøëÿð. Òÿôñèð÷è Çÿìÿõøÿðè èñÿ áó ñöðÿíèí Ìÿäèíÿäÿ “ßáÿñÿ”
ñóðÿñèíäÿí ñîíðà íàçèë îëìàñûíû áèëäèðìèøäèð. Ñöðÿíèí àäû èëê àéÿäÿí
ýþòöðöëìöøäöð. Àëëàù-Òÿàëà î ýåúÿäÿ áèð èë ÿðçèíäÿ îëàúàã øåéëÿð
ùàããûíäà ùþêì âåðäèéè ö÷öí áó ýåúÿéÿ áåëÿ àä âåðèëìèøäèð. Áó áàðÿäÿ äèýÿð áèð àéÿäÿ áåëÿ áóéóðóëóð: “Ùÿð ùèêìÿòëè èø, òÿðÿôèìèçäÿí ÿìð
åäèëÿðÿê î ýåúÿ òÿñáèò âÿ òÿéèí åäèëÿð.”
“Ãÿäð” ÿðÿá äèëèíäÿí Àçÿðáàéúàí äèëèíÿ ëöüÿòäÿ “ìèãäàð”, “ìÿáëÿü”, “ýöú”,
“òàãÿò” âÿ “ùþêì âåðìÿê” êèìè ìÿíàëàðà òÿðúöìÿ åäèëÿ áèëÿð. Ãÿäð ñóðÿñèíäÿ 5
àéÿ, 30 ñþç, âÿ 112 ùÿðô âàðäûð. Áó ñöðÿ
þçöíäÿ 4 ìþâçóíó ÿùàòÿ åäèð êè, áóíëàð:
1 - Ãóðàíè-Êÿðèìèí Ãÿäð Ýåúÿñèíäÿ
åíäèðèëäèéè áèëäèðèëèð.
2 - Î ñÿáÿáëÿ áó ýåúÿíèí, è÷èíäÿ
Ãÿäð ýåúÿñè îëàí ìèí àéäàí õåéèðëè îëäóüóíà òîõóíóëóð.
3 - Áó ýåúÿäÿ, áàøäà Áþéöê Ðóùìÿëÿê Úÿáðàéûë îëìàã öçðÿ âÿçèôÿëè ìÿ-
Ñÿùàáÿëÿðäÿí áèðè: Åé Àëëàùûí Åë÷èñè,
Ãÿäð ýåúÿñèíè ìÿíÿ áèëäèð”. Ðÿñóëóëëàù
áóéóðäó êè: “Î, Ðàìàçàí àéûíäàäûð, ñèç
îíó ñîí îí ýöíäÿ àõòàðûí. Î, òÿê ýöíëÿðäÿäèð.
Ìÿñóì Èìàìëàðûìûç (ÿ) èñÿ áó ýåúÿíèí 19, 21, 23-úö ýåúÿéÿ òÿñàäöô åòìÿñè ùàããûíäà áóéóðìóøëàð.
Ãÿäð ýåúÿñèíèí ÿëàìÿòëÿðè ùàããûíäà
èñÿ èñëàì àëèìëÿðè áÿçè àøàüûäàêûëàðû ýþñòÿðìèøëÿð:
1 - Î ýåúÿ äàùà ÷îõ ðÿùìÿò ìÿíàñûíäà éàüûø éàüàð,
Îí áèð àéûí ñóëòàíû
ëÿêëÿðèí ùÿð ÿìðëÿ åíÿúÿéè õÿáÿð âåðèëèð.
4 - Åéíè çàìàíäà áó ýåúÿíèí øÿôÿã
äîüóëàíà ãÿäÿð òàìàìèëÿ ñöëù îëäóüó
ìöæäÿëÿíèð.
Ïåéüÿìáÿð ñÿùàáÿñè Àáäóëëàù èáí
Óíåéñ (âÿ éà ßíèñ) áó ýåúÿ ùàããûíäà
äåéèð: “Ìÿí Ìÿäèíÿäÿ Ñÿëÿìÿ ìÿñúèäèíäÿ îëóðäóì êè, îðàäà îëàíëàðûí éàøúà
ÿí êè÷èéè èäèì. Îíëàðäàí áèðè äåäè: “Àðàíûçäàí êèì, Ðÿñóëóëëàùäàí (ñ) Ãÿäð Ýåúÿñèíè ñîðóøàð?” Î ýöí Ðàìàçàíûí 21úè ýöíöíöí ñÿùÿðè èäè. Ìÿí äÿ îðàäàí
÷ûõäûì âÿ (áèð ìöääÿò ñîíðà) Ðÿñóëóëëàù
(ñ) èëÿ ãàðøûëàøäûì. Îíà äåäèì êè: “Éà
Ðÿñóëÿëëàù! Áÿíè Ñÿëÿìÿäÿí áèð ãðóï
àäàì ñèçèí éàíûíûçà ýþíäÿðäèëÿð êè, ñèçäÿí Ãÿäð Ýåúÿñèíè ñîðóøìàüûìû èñòÿäèëÿð. Ðÿñóëóëëàù (ñ) ìÿíäÿí ñîðóøäó:
- “Ðàìàçàíäàí íå÷ÿ ýåúÿ îëäó?”
- Èéèðìè èêè ýåúÿ, äåäèì.
- Ãÿäð ýåúÿñè áó ýåúÿäèð, áóéóðäó.
Ñîíðà äþíäö âÿ áóíó ÿëàâÿ åòäè: Âÿ éà
áóíäàí ñîíðàêû ýåúÿäèð”.
Áàøãà áèð ùÿäèñäÿ èñÿ áó áàðÿäÿ
îõóéóðóã: “Ïåéüÿìáÿðäÿí (ñ) Ãÿäð ýåúÿñè ùàããûíäà ñîðóøóëäó. Úàâàá îëàðàã
áåëÿ áóéóðäó: Î, 27-úè ýåúÿäèð.”
Èáí Ìÿñóä äåéèð êè: “Ðÿñóëóëëàù (ñ)
áèçÿ áåëÿ áóéóðäó: “Ãÿäð ýåúÿñèíè Ðàìàçàíûí 21, 25 âÿ 27 ýåúÿëÿðèíäÿ àõòàðûí!”
Ïåéüÿìáÿð (ñ) áåëÿ áóéóðóð: Ìÿí
Ãÿäð ýåúÿñèíèí ùàíñû ýåúÿ îëìàñû ùàããûíäà ñèçÿ õÿáÿð âåðìÿê ö÷öí ìÿñúèäÿ
ýÿëìèøäèì. Ñèçëÿðäÿí áèð íå÷ÿñèíèí áó
ýåúÿ ùàããûíäà ìöáàùèñÿ åòäèéèíèçè ýþðäöì âÿ Àëëàù áó ìÿñÿëÿíè ìÿíäÿí ãàëäûðäû”. Ùÿäèñèí ñîí ùèññÿñèíäÿí äÿ àéäûí
îëóð êè, “ãàëäûðûëäû” èôàäÿñèíäÿí ìÿãñÿä
“ýåúÿ ãàëäûðûëäû” äåìÿê äåéèë, ýåúÿíèí
ùàíñû ýöíëÿðäÿ îëäóüóíà äàèð ìÿëóìàò
ãàëäûðûëäû äåìÿêäèð.
2 - Î ýåúÿíèí ñÿùÿðè ùàâàäà áóëóä,
äóìàí âÿ áÿíçÿðè øåé îëìàç; ýöíÿø äÿãèã âÿ òÿðòÿìèç èøûëäàéàð.
3 - Î ýåúÿíè èáàäÿòëÿ êå÷èðÿíëÿðèí
öðÿéèíäÿ ôÿðàùëûã âÿ ðàùàòëûã ùèññ åäèëèð.
Ãÿäð ýåúÿñèíèí éàëíûç ìöñÿëìàíëàðà
ùÿäèééÿ îëàðàã âåðèëìÿñè èñëàì ïåéüÿìáÿðèíèí áèð ùÿäèñèíäÿ òÿñáèò îëóíìóø,
ìÿëÿêëÿðèí éåð öçöíÿ åíäèéè âÿ ðóùàíèééÿòèí ÷îõàëäûüû áó ýåúÿíè âÿ Àëëàùûí áþéöê ëöòôöíö ÿëäÿí âåðìÿê äöçýöí äåéèëäèð. ßðÿáëÿðäÿ áåëÿ áèð äåéèì âàðäûð êè,
“Ùÿð ýåúÿíè Ãÿäð áèë, ùÿð ýÿëÿíè Õûçð
áèë”.
Ãÿäð ýåúÿñèíèí ìöñÿëìàí öììÿòèíÿ
áèëäèðèëìÿìÿñèíèí ñÿáÿáè áó ýåúÿíèí ôÿçèëÿòèíèí ÿëäÿ åäèëìÿñèíäÿí þòðö ôàéäàëû
îëàðàã êå÷èðìÿñèíäÿäèð. Éóõàðûäà ñàäàëàíàí äåéèìäÿí äÿ áèð äàùà áÿëëè îëäó êè,
Ðàìàçàí àéûíäà âÿ áöòöí àéëàðûí ýåúÿëÿðèíè Ãÿäð áèëèá èáàäÿò âÿ èòàÿòëÿ êå÷èðìÿëèéèê. Èñëàì àéèíëÿðèíäÿ ýåúÿ èáàäÿòèíèí äàùà ôÿçèëÿòëè îëìàñû èñÿ Ìÿñóìëàðûí
(ÿ) ùÿäèñëÿðèíäÿ äÿ þç ÿêñèíè òàïìûøäûð.
Ðàìàçàí îðóúóíóí
ÿùÿìèééÿòè
Ðàìàçàí îðóúóíóí ÿùÿìèééÿòè ùÿì÷èíèí îíóí èíñàíëàðà âåðäèéè úèñìè âÿ
ìÿíÿâè ùàëû àüëà ýÿëìÿéÿí áèð ôîðìàäà
ìþâúóääóð. Áó öñòöíëöêëÿðèí ìÿíÿâèééàòûìûçà åòäèéè ÿí áþéöê òÿñèðè ýöíàùñûçëûã àíëàéûøûäûð. Ðàìàçàí àéû èíñàíëàðû
ýöíàùäàí ÷ÿêèíäèðÿðÿê, îíëàðû ïåéüÿìáÿðëÿðèí òþâñèéÿ åòäèéè áèð éîëà “Ñèðàòóëìöñòÿãèì”ÿ äîüðó àïàðûð.
Áèð ùàëäà Ãóðàíè-Êÿðèìèí àíà õÿòòè äÿ
áó ïðèíñèï öçÿðèíäÿ ãóðóëìóø âÿ áöòöí
áÿøÿðèééÿòè Àëëàùûí âàúèáëÿðèíÿ èòàÿò âÿ
ãàäàüàí åòäèêëÿðèíäÿí ÷ÿêèíäèðìÿêäèð.
Èíñàíëàð áó àé âàñèòÿñèëÿ ÿí áþéöê ãà-
çàíúûíû ÿëäÿ åäÿðÿê ïåéüÿìáÿðëÿðèí
ãîéäóüó éîëà äîüðó ùÿðÿêÿòÿ ÷ûõûðëàð.
Èõëàñ âÿ èìàí àíëàéûøû äà áó àéûí ïðèíñèïëÿðèíè þçöíäÿ ÿêñ åòäèðèð.
Íåúÿ êè, áó àéûí ôÿçèëÿò âÿ ÿùÿìèééÿòè ùàããûíäà ÿçèç Èñëàì Ïåéüÿìáÿðè (ñ)
áóéóðóð: “Èíñàí, Ðàìàçàí àéûíûí ôÿçèëÿòèíè áèëñÿéäè, èëèí ùàìûñûíûí Ðàìàçàí îëìàñûíû èñòÿéÿðäè”.
Àäÿì þâëàäû ÷îõ âàõò þç ñàüëàìëûüûíûí ãàéüûñûíà ãàëìàãäà “òÿíáÿëëèê” åäèð.
Áó àéûí äèýÿð öñòöíëöêëÿðèíäÿí áèðè äÿ
áóäóð êè, áÿäÿí öçâëÿðèíè òèááè úÿùÿòäÿí
“áû÷àãñûç ÿìÿëèééàò” åäÿðÿê, áèð èë ÿðçèíäÿ éûüûëàí õÿñòÿëèêëÿðÿ ñÿáÿá îëàí àìèëëÿðäÿí óçàãëàøäûðûð.
“Îðóúëóíóí ÿëäÿ åòäèéè ñàüëàìëûã âÿ
îðóúóí îðãàíèçìÿ òÿñèðè” ìþâçóñó óçóí
èëëÿðäèð, áèð ñûðà åëìè ìöçàêèðÿëÿðÿ ñÿáÿá
îëìóø, áÿçèëÿðè áóíóí õåéèðëè îëìàñûíû
áÿçèëÿðè èñÿ çÿðÿðëè îëìàñûíû ãåéä åòìèøëÿð. Öìóìè íÿòèúÿ äÿ èñÿ àïàðûëàí òèááè
òÿúðöáÿëÿðäÿí àéäûí îëìóøäóð êè, îðóú
èíñàí ñàüëàìëûüûíà çÿðÿðëè äåéèëäèð. ßêñèíÿ îëàðàã îðóú èíñàí îðãàíèçìèíäÿ
ùÿçì ñèñòåìèíÿ, ãàí äþâðàíûíà, ãàíéàðàäûúû îðãàíëàðà, äàëàã, èôðàçàò ñèñòåìèíÿ, áþéðÿêëÿðÿ âÿ áàøãà îðãàíëàðà ùÿäñèç äÿðÿúÿäÿ õåéèðëèäèð.
Èë ÿðçèíäÿ ôàñèëÿñèç îëàðàã èøëÿéÿí,
áÿäÿíäÿêè éàüëàðû ùÿçì åäÿí þäö ùàçûðëàìàãäàí òóòìóø, áèð ÷îõ äèýÿð ôóíêñèéàëàðû éåðèíÿ éåòèðÿí ãàðàúèéÿðÿ êèìè
îðãàíëàð äèíúÿëèð, êþùíÿ ìàääÿëÿðè áóðàõûá ëàçûìè éåíè ìàääÿëÿð ãÿáóë åäèð.
Îðóú òóòìàã íÿòèúÿñèíäÿ áàüûðñàüûí ñåëèêëè ãèøàñûíäàêû áÿçè êþùíÿ ùöúåéðÿëÿð
ìÿùâ îëóð, éåíèëÿð éàðàíûð. Ñåëèêëè ãèøà
òÿçÿëÿíäèéè ö÷öí ùÿçì ïðîñåñè äÿ éàõøûëàøûð.
Ìÿøùóð ðóñ àëèìè Àëåêñåé Ñîôîðèí
“Ìöàëèúÿíèí éåíè öñóëó - îðóú” êèòàáûíäà
éàçûð: “Îðóúëà ìöàëèúÿ åëÿ åúàçêàðäûð
êè, îíóí âàñèòÿñèëÿ ïðàêòèêè âÿ úÿððàùè
ìöàëèúÿíèí ïðîãðàì âÿ ìåòîäëàðû êþêëö
ñóðÿòäÿ äÿéèøèëÿúÿêäèð. ×öíêè îðóú òèáá
åëìèíèí ãàðøûñûíäà éåíè éîëëàð à÷ûð”.
Íÿòèúÿ îëàðàã Ðàìàçàí îðóúó ùàããûíäà ãåéä åòìÿê îëàð:
1. Íàìàçäàí ñîíðà èñëàì ïðèíñèïëÿðèíäÿí áèðèäèð.
2. Áöòöí èëàùè åë÷èëÿðèí ñöííÿòèäèð.
3. Ðóùóí ïàêëàøìàñû âÿ èìàíûí ÿñàñûäûð.
4. Ýöíàùëàðû “éàíäûðàðàã” ïàêëàéûð.
5. Ñÿìàâè êèòàáëàðûí íàçèë îëäóüó àéäûð.
6. Àéëàðûí ÿí éàõøûñû ýåúÿëÿðè èñÿ ýåúÿëÿðèí ÿí ôÿçèëÿòëèñèäèð.
Àðòûã áèð íå÷ÿ èëäèð êè, ùÿì Ðàìàçàí
àéûíûí áàøëàíìàñûíäà âÿ ñîíà éåòìÿñèíäÿ “êèìëÿðèíñÿ” ìàðàãëàðûíûí îëäóüóíó ýþðöðöê. Áó ìàðàãëàð áÿçÿí ñàäÿ
õàëã êöòëÿñè àðàñûíäà ôèêèð àéðûëûüûíà ñÿáÿá îëóð. Áó úöð ôèêèð àéðûëûãëàðû èñÿ èíñàíëàðû ïàð÷àëàíìàéà àïàðûð. Ñàäÿ Èñëàì ùöãóãè ãàíóíóíäàí áåëÿ àíëàéûøû
îëìàéàíëàð “ìöúòÿùèä” îëóá ôÿòâà âåðèðëÿð.
Äÿéÿðëè ðóùàíèëÿð! Ùàìûìûç áèëèðèê êè,
Ðàìàçàí àéûíûí áàøëàíìàñû âÿ áèòìÿñè
ñûðô îëàðàã ùèëàëûí àäè ýþçëÿ ýþðöíìÿñèëÿ
ÿëàãÿäàðäûð. Áîéíóìóçà äöøÿí ÿí àüûð
âÿçèôÿ èñÿ äèí õàäèìè îëìàüûìûçäûð. Áó
ýöí ÃÌÈ äåìÿê îëàð êè, âÿùäÿò âÿ Èñëàì
ìààðèôè ñàùÿñèíäÿ èøëÿðè òàì îëàðàã ñöðÿòëÿíäèðìèøäèð. Áèçëÿð ÃÌÈ-íèí ÿòðàôûíäà
ñûðô áèðëÿøìÿéè áàúàðûá ñþçöìöç ÷àòäûüû
éåðëÿðäÿ, ìÿñúèäëÿðäÿ êå÷èðèëÿí òÿäáèð
âÿ ìÿðàñèìëÿðäÿ ìààðèôëÿíäèðìÿ èøèíè
ýöúëÿíäèðìÿëèéèê.
Ðàìàçàí àéû öçÿðèìèçÿ áÿðÿêÿòëè îëñóí. Èíøàëëàù!
Ñàìèä Ãóëèéåâ
Ëÿíêÿðàí ðàéîíó, Ëÿæ êÿíä
ìÿñúèäèíèí Àõóíäó,
ÀÌÅÀ-íûí Ìÿùÿììÿä Ôöçóëè àäûíà
ßëéàçìàëàð Èíñòèòóòóíóí äîêòîðàíòû
àõóíäñàìèä@ýìàèë.úîì
5
ÌÄÁ õÿáÿðëÿðè
Èñëàì
ÿðÿáúÿäÿ
ñöëù
äåìÿêäèð
Ýöðúöñòàí Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñè äèíèíäÿí âÿ
ìèëëèééÿòèíäÿí àñëû îëìàéàðàã áöòöí èíñàíëàðà
ìöðàúèÿò åäèá.
“ÑàëàìÍåwñ”óí âåðäèéè ìÿëóìàòà ýþðÿ, ìöðàúèÿòäÿ äåéèëèð êè, Èñëàì
ñþçö ÿðÿáúÿäÿ ñöëù ñþçö
èëÿ åéíè àíëàìà ýÿëäèéèíäÿí, Àëëàùûí ñîíñóç ìÿðùÿìÿò âÿ øÿôãÿòèíèí Éåð
öçöíäÿ òÿúÿëëè åòäèéè ñöëù
âÿ áàðûø äîëó áèð ùÿéàòû
èíñàíëàðà òÿãäèì åòìÿê
ö÷öí ýþíäÿðèëìèø äèíäèð.
Àëëàù áöòöí èíñàíëàðû Éåð
öçöíäÿ ìÿðùÿìÿòÿ, ñöëùÿ, øÿôãÿò âÿ áàðûøà äÿâÿò åäèð. Ìöðàúèÿòäÿ ãåéä
åäèëèð êè, ñîí çàìàíëàðäà
Éàõûí Øÿðãäÿ âÿ õöñóñè
èëÿ äÿ Èðàãäà èíñàíëûüà
éàðàøìàéàí äÿùøÿòëè úèíàéÿòëÿð áàø âåðèð. Èäàðÿ
Èñëàì øöàðû âÿ “Àëëàùó
ßêáÿð” ñÿäàñû èëÿ òþðÿäèëÿí ãÿòëëÿðè, òàðèõè ìÿêàíëàðà, çèéàðÿòýàùëàðà åäèëÿí ùþðìÿòñèëèêëÿðè ùèääÿòëÿ ïèñëÿéèð, áöòöí áåéíÿëõàëã èúòèìàèééÿòäÿí äöíéà õàëãëàðûíûí ñàáèòëèéèíèí
ãîðóíìàñû, ìÿçùÿáëÿð âÿ
äèíëÿðàðàñû ãàðøûäóðìàíûí ãàðøûñûíûí àëûíìàñû,
èíñàí ãûðüûíëàðûíûí äÿðùàë
äàéàíäûðûëìàñû, ìèíëÿðëÿ
èíñàíûí ùÿéàòûíû ìÿùâ
åäÿí äàâàìëû òåððîð ùàäèñÿëÿðèíÿ ñîí ãîéóëìàñû
ö÷öí ñÿñèíè éöêñÿëòìÿéè
òÿëÿá åäèð, äöíéà þëêÿëÿðèíè Éàõûí Øÿðãäÿ áàø âåðÿí ôàúèÿëÿðÿ áèýàíÿ ãàëìàìàüà ÷àüûðûð.
Ãóðàíà ýþðÿ
ùÿáñ
Þçáÿêèñòàíäà áèð íÿôÿð ìîáèë òåëåôîíóíäà
Ãóðàíè-Êÿðèì
îëäóüó
ö÷öí úÿçàëàíäûðûëûá. Âåðèëÿí ìÿëóìàòà ýþðÿ, þëêÿ
ïàéòàõòû Äàøêÿíääÿ Òàúèêèñòàí âÿòÿíäàøû îëàí
Çöáåéä
Ìèðçÿðÿùèìîâ
àäëû øÿõñ ìîáèë òåëåôîíóíäà Ãóðàíè-Êÿðèì, äèíè
ìÿòíëÿð, ìîèçÿëÿð îëäóüó
ö÷öí 5 èë ùÿáñ úÿçàñûíà
ìÿùêóì åäèëèá. Ùÿáñ åäèëÿí Çöáåéäÿ àèëÿñè äàõèë
îëìàãëà ùå÷ êèìëÿ ýþðöøìÿéÿ èúàçÿ âåðèëìèð.
“ÀÍÑÏÐÅÑÑ” ãåéä
åäèð êè, þëêÿ ãàíóíëàðûíà
ÿñàñÿí, ìöñÿëìàí, éà
äà õðèñòèàí îëìàñûíà áàõìàéàðàã õàðèúè âÿòÿíäàøëàðûí èñòÿð éàçûëû, èñòÿðñÿ
äÿ ðÿãÿìñàë îëàí äèíè
ìàòåðèàëëàðäàí èñòèôàäÿ
åòìÿñè ãàäàüàíäûð.
6
Ðàìàçàí
àéûíûí
ýöíäÿëèê
äóàëàðû
Ðàìàçàí àéûíäà ùÿð
ýöí èôòàð à÷àðêÿí áó äóàíû îõóìàã ëàçûìäûð:
Èëàùè, Ñÿíèí ö÷öí îðóú
òóòäóì. Âåðäèéèí ðóçè èëÿ èôòàðûìû à÷ûðàì âÿ Ñÿíÿ òÿâÿêêöë åäèðÿì. Îðóúóìó ãÿáóë
åò. Ùÿãèãÿòÿí, Ñÿí äóàëàðû
åøèäÿí âÿ ùÿð øåéè áèëÿíñÿí.
Åé ìÿüôèðÿò ñàùèáè, ìÿíè áàüûøëà!
Èéèðìèíúè ýöíöí äóàñû
(18 èéóë)
Èëàùè, áó àéäà ìÿíèì
ö÷öí Úÿííÿò ãàïûëàðûíû à÷,
Úÿùÿííÿì ãàïûëàðûíû öçöìÿ áàüëà, ìÿíè áó àéäà
Ãóðàí îõóìàüà ìöâÿôôÿã
åò, åé ìþìèíëÿðèí ãÿëáëÿðèíÿ ðàùàòëûã Ñàëàí Àëëàù!
Èéèðìè áèðèíúè ýöíöí
äóàñû (19 èéóë)
Èëàùè, áó àéäà
Ñÿíèí
ðèçàíû ãàçàíìàã ö÷öí ìÿíÿ ÿëàìÿò ýþñòÿð, Øåéòàíûí ìÿíè àçäûðìàñû ö÷öí
éîë ãîéìà, Úÿííÿòè ìÿíèì
ö÷öí ìÿíçèë âÿ äèíúëèê éåðè ãÿðàð âåð, åé ìþùòàú
îëàíëàðûí åùòèéàúëàðûíû Þäÿéÿí Àëëàù!
Èéèðìè èêèíúè ýöíöí
äóàñû (20 èéóë)
Èëàùè, áó àéäà Þç ôÿçèëÿò ãàïûëàðûíû öçöìÿ à÷,
âÿ ìÿíÿ áó àéäà Þç áÿðÿêÿòëÿðèíè íàçèë åò, âÿ ìÿíè áó àéäà Ñÿíèí ðàçûëûüûíà ñÿáÿá îëàúàã èøëÿðÿ
ìöâÿôôÿã åò, Þç úÿííÿòëÿðèíèí ÿí ýþçÿë ýóøÿëÿðèíäÿ
ñàêèí åò, åé åùòèéàú è÷èíäÿ
îëàíëàðûí äóàëàðûíû ìöñòÿúàá Åäÿí Àëëàù!
Èéèðìè ö÷öíúö ýöíöí
äóàñû (21 èéóë)
Èëàùè, áó àéäà ìÿíèì
ýöíàùëàðûìû éó (ïàê åò),
ìÿíè åéèáëÿðäÿí òÿìèçëÿ,
ãÿëáèìè öðÿêëÿðäÿêè òÿãâà
ãîðõóñó èëÿ èìòàùàíà ÷ÿê,
åé ýöíàùêàðëàðûí áöäðÿìÿëÿðèíè Áàüûøëàéàí Àëëàù!
Èéèðìè äþðäöíúö ýöíöí
äóàñû (22 èéóë)
Èëàùè, áó àéäà ìÿíè íàòÿìèçëèê âÿ èéðÿíú øåéëÿðäÿí ïàê åò, àëûí éàçûñû èëÿ
ìÿíè áó àéäà îëàúàãëàðà
ñÿáèðëè åò, âÿ Þç êþìÿéèíëÿ ìÿíè áó àéäà òÿãâàéÿ
âÿ ÿìÿëèñàëåù èíñàíëàðëà
äîñòëóüà ìöâÿôôÿã åò, åé
ìèñêèíëÿðèí ýþçëÿðèíèí èøûüû
Àëëàù!
Èéèðìè áåøèíúè ýöíöí
äóàñû (23 èéóë)
Èëàùè, áó àéäà ñÿùâëÿðèìè ìÿíÿ èðàä òóòìà, ìÿíè
ñÿùâëÿðäÿí âÿ áöäðÿìÿëÿðäÿí ãîðó, áÿëà âÿ äÿðäëÿðÿ äö÷àð åòìÿ, àíä âåðèðÿì èççÿòèíÿ åé ìöñÿëìàíëàðûí Èççÿòè îëàí Àëëàù!
Èéèðìè àëòûíúû ýöíöí
äóàñû (24 èéóë)
Èëàùè, ìÿíÿ áó àéäà
òÿãâàëû îëàíëàðûí èòàÿòèíè
áÿõø åò, ãÿëáèìè áó àéäà
èòàÿò åäÿíëÿðÿ ìÿõñóñ òþâáÿ ö÷öí ýåíèø à÷. Ñÿí
þçöí àìàí âåð, åé öðÿêëÿðèíäÿ
Àëëàù
ãîðõóñó
îëàíëàðûí Öìèäýàùû!
ÐÀÌÀÇÀÍ
(ßââÿëè þòÿí ñàéûìûçäà)
Îðóúóí
éàëíûç ãÿçàñû
âàúèá îëàí éåðëÿð
Áèð íå÷ÿ éåðäÿ (ÿââÿëäÿ
èøàðÿ åäèëÿí éåðëÿðäÿí áàøãà)
îðóú òóòàí øÿõñÿ àíúàã îðóúóí ãÿçàñû âàúèáäèð âÿ êÿôôàðÿ
âàúèá äåéèëäèð:
1. Ðàìàçàí àéû ýåúÿñèíäÿ
úöíóá îëàí øÿõñÿ, úèìà ìÿñÿëÿñèíäÿ äåéèëäèéè êèìè, ñöáù
àçàíûíà ãÿäÿð èêèíúè éóõóäàí
îéàíìàñà.
2. Îðóúó áàòèë åäÿí áèð èø
ýþðìÿñèí, àììà îðóú íèééÿòè
åòìÿñèí, éà ðèéà åòñèí, éà îðóú
îëìàñûíû ãÿñä åòñèí âÿ ùÿì÷èíèí ÿýÿð îðóúó áàòèë åäÿí èøëÿðäÿí áèð èøè ýþðìÿñèíè ãÿñä åòñÿ, ýÿðÿê ëàçûì-åùòèéàòà ÿñàñÿí, î ýöíöí îðóúóíó ãÿçà
åòñèí.
3. Ðàìàçàí àéûíäà úÿíàáÿò ãöñëöíö óíóäà âÿ úÿíàáÿò
ùàëûíäà áèð ýöí éà áèð íå÷ÿ
ýöí îðóú òóòàðñà.
4. Ðàìàçàí àéûíäà ñöáùöí äàõèë îëóá-îëìàäûüûíû
àðàøäûðìàäàí îðóúó ïîçàí áèð
èøè åòäèêäÿí ñîíðà ñöáù îëäóüó
ìÿëóì îëàðñà; áó òÿãäèðäÿ åùòèéàòà ÿñàñÿí ìöòëÿã-ãöðáÿò
ãÿñäè èëÿ îðóúó áàòèë åäÿí øåéëÿðäÿí ÷ÿêèíìÿëè âÿ î ýöíöí
îðóúóíó äà ãÿçà åòìÿëèäèð.
5. Ñöáù îëìàäû äåéÿí áèð
øÿõñèí ñþçöíÿ ÿñàñÿí, îðóúó
áàòèë åäÿí èøëÿðäÿí áèðèíè åòäèêäÿí ñîíðà, ñöáù îëäóüó ìÿëóì îëàðñà;
6. Îíà “ñöáù îëäó” äåéÿí
øÿõñèí ñþçöíÿ ÿìèí îëìàéûá
âÿ éà çàðàôàò åòäèéèíè áàøà
äöøäöéö ùàëäà, þçö äÿ àðàøäûðìàäàí îðóúó áàòèë åäÿí áèð
èøè åòäèêäÿí ñîíðà ñöáù îëäóüó
ìÿëóì îëàðñà;
7. Êîð âÿ áó êèìè áèð èíñàí,
îíà øÿðè úÿùÿòäÿí ùþúúÿò îëàí
áèð øÿõñèí ñþçöíÿ ÿñàñÿí èôòàð
åäÿ âÿ ñîíðà èôòàð âàõòû îëìàäûüû ìÿëóì îëàðñà;
8. Èôòàð âàõòû îëäóüóíó éÿãèí åäÿðÿê âÿ ÿìèí îëàðàã èôòàð
åäÿ, ñîíðà äà èôòàð âàõòû îëìàäûüû ìÿëóì îëàðñà; àììà
Úöìÿ, 18 - 24 èéóë 2014-úö èë
äÿñòÿìàç àëäûüû çàìàí ìÿçìÿçÿ åäÿðêÿí áîüàçûíà ñó
éåòèøÿðñÿ, îíó ãÿçà åòìÿê åùòèéàò-ìöñòÿùÿáäèð. Àììà îðóú
îëäóüóíó óíóäàðàã ñóéó
óäàðñà âÿ éà ñóñóçëóãäàí
ãåéðè áèð øåé ö÷öí ìÿçìÿçÿ
åäÿðñÿ, ìÿñÿëÿí; äÿñòÿìàç
êèìè ìÿçìÿçÿ åòìÿéèí ìöñòÿùÿá îëäóüó áèð éåðäÿ ìÿç-
Îðóúóí ùþêìëÿðè
ÿýÿð áóëóäëó áèð ùàâàäà àõøàì îëäóüóíó çÿíí åäèá èôòàð
åäÿðñÿ, áåëÿ êè, ñîíðàäàí àõøàì îëìàäûüûíû àíëàéàðñà, î
îðóúó ãÿçà åòìÿñèíèí âàúèá
îëìàñû åùòèéàòà äàùà óéüóíäóð.
9. Ñóñóçëóã úÿùÿòèíäÿí
ìÿçìÿçÿ åäÿ, éÿíè, àüçûíäà
ñóéó äîëàíäûðà âÿ áó ÿñíàäà
èõòèéàðñûç îëàðàã áîüàçûíà ñó
ýåäÿðñÿ, éåíÿ ÿýÿð âàúèá íàìàçäàí ãåéðè áèð øåé ö÷öí
ìÿçÿ åòñÿ âÿ èõòèéàðñûç îëàðàã
ñó áîüàçûíà éåòèøÿðñÿ, ãÿçàñû
éîõäóð.
10. Áèð êÿñ ìÿúáóð åäèëÿðÿê, éà çÿðÿð âåðìÿ, éà òÿãèééÿ úÿùÿòèíäÿí èôòàð åòñÿ, ãÿçàñû åòìÿñè ëàçûìäûð, êÿôôàðÿ îíà
âàúèá äåéèëäèð.
ßýÿð ñóäàí áàøãà áèð øåé
àüçûíà àëñà âÿ èõòèéàðñûç óäñà,
éà ñóéó áóðíóíà àëñà âÿ èõòèéàðñûç óäñà, ãÿçà îíà âàúèá
äåéèëäèð.
×îõ ìÿçìÿçÿ åòìÿê, îðóú
îëàí øÿõñ ö÷öí ìÿêðóùäóð (áÿéÿíèëìèð). ßýÿð ìÿçìÿçÿ åòäèêäÿí ñîíðà àüçûíûí ñóéóíó óäìàìûøäàí ãàáàã ö÷ äÿôÿ ÷þëÿ
òþêìÿñè äàùà éàõøûäûð.
ßýÿð èíñàí ìÿçìÿçÿ åòäèéè
çàìàí èõòèéàðñûç îëàðàã áîüàçûíà ñó ýåäÿúÿéèíè áèëñÿ âÿ éà
åùòèìàë âåðñÿ, ìÿçìÿçÿ åòìÿìÿëèäèð. Ùÿì÷èíèí ÿýÿð óíóòãàíëûãëà ñóéóí áîüàçûíà éåòèøÿúÿéèíè áèëèðñÿ äÿ, ëàçûì-åùòèéàòà
ÿñàñÿí åéíè ùþêìö äàøûéûð.
ßýÿð Ðàìàçàí àéûíäà,
àðàøäûðäûãäàí ñîíðà ñöáùöí
îëìàñû áèð øÿõñ ö÷öí ìÿëóì
îëìàñà, îðóúó áàòèë åäÿí áèð èø
ýþðñÿ, ñîíðà ñöáù îëìàñû ìÿëóì îëñà, ãÿçà ëàçûì äåéèëäèð.
Èíñàí ìÿüðèá îëóá-îëìàäûüûíäà øÿêê åäÿðñÿ, èôòàð åäÿ
áèëìÿç. Àììà ñöáù îëóá-îëìàäûüûíäàí øÿêê åäÿðñÿ,
àðàøäûðìà àïàðìàäàí ãàáàã
äà îðóúó áàòèë åäÿí áèð èø ýþðÿ
áèëÿð.
Þçöíö èñëàù åëÿ, Òÿê Éàðàäàíà ïÿíàù àïàð.
Òÿðêè-ýöíàù îëìàüà Èëàùè ðÿùìÿò Ðàìàçàíäà.
Ðàìàçàíäà
Íÿôñèíÿ ñàùèá îëóá ìÿäÿíè ýèçëÿò Ðàìàçàíäà.
Ùàðàìà ãûëìà íÿçÿð, ýöíàùäû øÿùâÿò Ðàìàçàíäà.
“Ãóðàíûí áàùàðû éàëíûç Ðàìàçàíäûð”! áóéóðóëóá.
×àëûøûá ÷îõëó Ãóðàí åéëÿ òèëàâÿò Ðàìàçàíäà.
Ðàìàçàíè-Øÿðèôèí âÿñôè ö÷öí äèë âÿ ñþç àúèç.
ßçÿìÿò âÿ ôÿçèëÿò, ùÿì äÿ áÿðÿêÿò Ðàìàçàíäà.
Ðàìàçàí îðóúó âàúèá åäèëèá ùÿð ìöñÿëìàíà.
Âåðìÿ áèð ýöíöíö áàäà, ÷öí ùèäàéÿò Ðàìàçàíäà.
Ãÿäèð ýåúÿñè êè, ìèí àéà äÿéÿð, áÿëëè, áó àéäà
Åíèá Ïåéüÿìáÿðÿ (ñ) Ãóðàí, óúà ùèêìÿò Ðàìàçàíäà.
Äèëèíè òÿðáèéÿ åéëÿ, àúû âÿ ñÿðò äÿ äàíûøìà.
Ùÿð ÿçàíëà îðóú îë êè, áó, èáàäÿò Ðàìàçàíäà.
“Ðàìàçàí öììÿòèìèí àéû” áóéóðóá Ðÿñóëóëëàù (ñ).
Ùÿòòà Ìåðàúà ñÿôÿð åéëÿäè Ùÿçðÿò (ñ) Ðàìàçàíäà.
Áó àéûí ôåéçèíÿ éàëíûç îðóú òóòìàãëà íÿñèá îë.
“Áèð îëàí Àëëàùà õàòèð” íèééÿòè øÿðò Ðàìàçàíäà.
Áó àéäà ôÿðã åëÿìÿç âàðëû-êàñûá, ùàìû áÿðàáÿð.
×öíêè áèðëèê âÿ áÿðàáÿðëèéÿ äÿâÿò Ðàìàçàíäà.
À÷ûá èôòàð ñöôðÿñè ÿëñèç-àéàãñûçëàðà éåð âåð.
Ôÿãèðÿ, êàñûáà äàüûò ôèòðÿ-çÿêàò Ðàìàçàíäà.
Ñÿé åäèá äîñò-òàíûøû, ÿãðÿáàíû éîõëà áó àéäà.
Áèâàðèñëÿðÿ áàø ÷ÿê, åéëÿ çèéàðÿò Ðàìàçàíäà.
ßùëèìàí, ôàéäàñû, ùÿì äÿ ñàâàáû ÷îõ îðóúóí.
Áó àéû ñèäã èëÿ âóð áàøà êè, Úÿííÿò Ðàìàçàíäà.
ßùëèìàí Ðöñòÿìîâ
ÃÌÈ-íèí Èúòèìàèééÿòëÿ ÿëàãÿëÿð âÿ Àèëÿ ìÿñÿëÿëÿðè øþáÿñèíèí
àïàðûúû ìöòÿõÿññèñè
Ðàìàçàí ìàùè-ìöáàðÿê, éåòèìÿ, ñàèëÿ ÿë òóò.
ßìÿëèí ùå÷ áîøà ýåòìÿç, áèë, Àõèðÿò Ðàìàçàíäà.
Áó ùÿôòÿ áàø âåðìèø ÿëàìÿòäàð ùàäèñÿëÿð
20 Ðàìàçàí (18 èéóë) - Ùèúðÿòèí 7-úè
èëèíäÿ Ìÿêêÿ ôÿòù îëóíäó. Ìöñÿëìàíëàð 12
ìèí ãîøóíëà Ìÿêêÿéÿ äàõèë îëäó. Åëÿ ùÿìèí
ýöí Èìàì ßëè (ÿ) Ïåéüÿìáÿðèí (ñ) ÷èéèíëÿðè
öçÿðèíÿ ãàëõàðàã Êÿáÿäÿêè áöòëÿðè ãûðäû.
21 Ðàìàçàí (19 èéóë) - Ùèúðÿòèí 40-úû
èëèíäÿ ñÿùÿðÿ éàõûí òÿãâàëûëàð èìàìû ßìèðÿëìþìèíèí ßëè (ÿ) áàøûíäàí àëäûüû çÿðáÿäÿí
63 éàøûíäà èêÿí øÿùèä îëäó. Áèð ýöí ÿââÿë
çÿùÿðèí òÿñèðèíäÿí àéàãëàðû òóòóëäó âÿ ñîíðàêû ýöí çÿùÿð áöòöí áÿäÿíèíäÿ þç òÿñèðèíè
ýþñòÿðäè. Áó ýöíëÿðè íÿ éåìÿê éåäè, íÿ ñó
è÷äè. Éàëíûç Ðÿááèíèí çèêðèíÿ àëóäÿ èäè. Ùÿìèí ýåúÿ þâëàäëàðûíû áàøûíà òîïëàéûá îíëàðà
âÿñèééÿò åòäè. Åëÿ ùÿìèí ýöí äÿ Íÿúÿôäÿ
äÿôí åäèëäè.
21 Ðàìàçàí (19 èéóë) - Ðÿâàéÿòëÿðÿ
ÿñàñÿí, ìÿùç Ðàìàçàíûí áó ýöíöíäÿ
Ìÿðéÿì îüëó Èñà (ÿ) ñÿìàéà ãàëäûðûëäû, Ìóñà èáí Èìðàí (ÿ) âÿôàò åòäè âÿ Éóøà èáí Íóí
(ÿ) ãÿòëÿ éåòèðèëäè.
21 Ðàìàçàí (19 èéóë) - ßìèðÿë-ìþìèíèí ßëèíèí (ÿ) øÿùèä îëìàñûíäàí ñîíðà ìöñÿëìàíëàð Èìàì Ùÿñÿíÿ (ÿ) õÿëèôÿ îëàðàã
áåéÿò åòäèëÿð. Ùÿìèí ýöí Èìàì ßëèíèí (ÿ)
ãàòèëè ìÿëóí Èáí Ìöëúÿì áèð ãûëûíú çÿðáÿñèëÿ
åäàì åäèëäè.
23 Ðàìàçàí (21 èéóë) - Ãóðàíè-Êÿðèì
íàçèë îëäó. Áàøãà áèð ðÿâàéÿòÿ ÿñàñÿí, áó
ùàäèñÿ Ðàìàçàí àéûíûí 24-äÿ áàø âåðäè.
24 Ðàìàçàí (22 èéóë) - Ìóùÿììÿä
ïåéüÿìáÿðèí (ñ) ÿìèñè ßáó Ëÿùÿá Áÿäð ñà-
âàøûíäàí áèð íå÷ÿ ýöí ñîíðà âÿôàò åäèá.
Ïåéüÿìáÿðÿ (ñ) ÷îõ ÿçèééÿò åòìÿñè, êèí
áÿñëÿìÿñè âÿ îíó òÿùãèð åòìÿñè ñÿáÿáèíäÿí
“Àòÿøëÿð àòàñû”, éÿíè “ßáó Ëÿùÿá” ëÿãÿáè èëÿ
ìÿøùóð èäè. Áó ëÿãÿá Ãóðàíè-Êÿðèìèí “ÿëÌÿñÿä” ñóðÿñèíäÿ çèêð åäèëèá. ßáó Ëÿùÿá
ùàããûíäà áÿùñ åäÿí áó ñóðÿ îíóí þëöìöíäÿí îí èë ÿââÿë íàçèë îëóá. Îðàäà à÷ûã-àøêàð
ßáó Ëÿùÿáèí Úÿùÿííÿìÿ ýåäÿúÿéè âÿ ùå÷
áèð çàìàí Èñëàìû ãÿáóë åòìÿéÿúÿéè áèëäèðèëèá.
Áó ñóðÿ íàçèë îëàíäàí ñîíðà ßáó Ëÿùÿá îí
èë éàøàéûá. Îíóíëà áÿðàáÿð çþâúÿñè, ßáó
Ñöôéàíûí áàúûñû Öììö Úÿìèë áèíò Ùÿðá äÿ
Ïåéüÿìáÿðëÿ (ñ) äöøìÿí÷èëèê åäÿð, îíóí
éîëóíà òèêàí âÿ çèáèë òþêÿðäè. Áàøãà áèð ðÿâàéÿòÿ ýþðÿ, î, 25 Ðàìàçàíäà âÿôàò åäèá.
Úöìÿ, 18 - 24 èéóë 2014-úö èë
(ßââÿëè þòÿí
ñàéëàðûìûçäà)
Èñëàì
òÿôÿêêöðöíäÿ
òåððîðèçìÿ
ãàðøû ìöáàðèçÿ
Èñëàìûí òåððîðà
ìöíàñèáÿòè
Ùÿãèãÿòÿí, ñàäÿúÿ Èñëàì äèíèíäÿ äåéèë,
åéíè çàìàíäà èëàùèäÿí ýÿëÿí äèíëÿðèí ùàìûñûíäà èìàí âÿ éàõóä Àëëàùà ãóëëóã åòìÿê
ïðèíñèïè ùå÷ áèð êèìñÿéÿ ìÿúáóð åäèëìÿìèøäèð. Èìàí, èíñàíûí èðàäÿ àçàäëûüûíà ÿñàñÿí åòäèéè ñå÷èìäèð. Íåúÿ êè, áó ñå÷èì, èëàùè äèíëÿðèí ñîí ùàëãàñûíû òÿìñèë åäÿí Èñëàìäà äà èíñàíëàðûí þç èõòèéàðûíà âåðèëìèøäèð:
“Êèì èñòÿéèð èíàíñûí, êèì äÿ èñòÿéèð èíêàð åòñèí” (ÿë-Êÿùô, 18/29). Ùÿð êÿñ èñòÿäèéè äèíè ñå÷ÿ áèëÿð. Áó íþãòÿäÿ èíñàíëàðûí
èðàäÿñèíÿ ìöäàõèëÿ åäèëìèð. Äèí ñå÷èìèíäÿ
èíñàíëàðà áåëÿ áèð ñÿðáÿñòëèê âåðÿí äèíèìèçÿ
ãàðøû ìÿúáóðèééÿòëÿ, ãîðõóòìàãëà, ìöùàðèáÿ èëÿ èíñàíëàðà Èñëàì äèíèíè ãÿáóë åòäèðìÿíè èääèà åòìÿê, ùÿãèãÿòëÿ ùå÷ áèð ÿëàãÿñè
îëìàéàí èôòèðàäûð. ßñëèíäÿ, éàõøûëûüà äÿâÿò
7
ÈÑËÀÌ
ëàðûí òÿáëèü öñóëóíäà àðçó-èñòÿê âÿ þéöäíÿñèùÿò ùàêèì îëìóøäóð (È.Ïà÷àúû-É.Éèýèò,
å.à.ì. ñ. 26).
Èíñàíëàðû äÿâÿòäÿ áåëÿ áèð éîë òóòàí Èñëàìûí ìÿíñóáëàðûíà úèùàä àäû àëòûíäà çîðàêûëûüû, ìÿúáóð åòìÿíèí ÿìð åäèëìÿñèíè èääèà
åòìÿê äîüðó äåéèëäèð. Áåëÿ áèð èääèà ùÿì
Ãóðàí âÿ ñöííÿ èëÿ, ùÿì äÿ òàðèõè òÿúðöáÿëÿð èëÿ óçëàøìûð. Éåðè ýÿëìèøêÿí, Èñëàì þëêÿëÿðèíäÿ ìÿñêóíëàøàí ãåéðè-ìöñÿëìàíëàðûí,
áàøäà úàíû, ìàëû, èðñ-íàìóñó îëìàãëà ùÿð
úöð èíñàíè ùöãóãëàðû äþâëÿòèí òÿìèíàòû àëòûíäàäûð. Ìöñÿëìàíëàð, ùàêèìèééÿòëÿðè àëòûíäàêû þëêÿëÿðäÿ éàøàéàí ãåéðè-ìöñÿëìàíëàðà
“ùöãóãëàðûìûç ùöãóãëàðû”, “ìÿñóëèééÿòëÿðèìèç äÿ îíëàðûí ìÿñóëèééÿòèäèð” ïðèíñèïè èëÿ
éàíàøìûø âÿ îíëàðëà ãàðûøûã øÿêèëäÿ ùÿéàò
ñöðìöøëÿð. Òàðèõÿ íÿçÿð ñàëäûãäà èñÿ, èñòÿð
éÿùóäèëÿðèí ìÿðóç ãàëäûãëàðû èíñàíëûãäàí
óçàã âÿùøèëèêëÿðèí, çöëì âÿ èøýÿíúÿíèí àðõàñûíäà ìöñÿëìàíëàðûí äåéèë, éåíÿ éà þç
äèíäàøëàðûíûí, éà äà éÿùóäèëÿð èëÿ õðèñòèàíëàðûí îëäóüó ýþðöëöð. Áèð-áèðëÿðèíèí çöëìöíäÿí
ãà÷àí éÿùóäè âÿ õðèñòèàíëàðà ãóúàã à÷àí,
îíëàðà èíñàí êèìè éàøàìàã ôöðñÿòèíè âåðÿí
éåíÿ äÿ ìöñÿëìàíëàð îëìóøäóð (È.Ïà÷àúûÉ.Éèýèò, å.à.ì. ñ. 26-27).
Èñëàìûí ñöëùñåâÿð áèð äèí îëäóüóíó ÷îõ
ýþçÿë øÿêèëäÿ èôàäÿ åäÿí Öìóììèëëè Ëèäåðèìèç ðÿùìÿòëèê Ùåéäÿð ßëèéåâ úÿíàáëàðû äåìèøäèð:
ëàðûíû èçàù åäÿðÿê áèçÿ ýþñòÿðìÿêäÿäèð.
Ïåéüÿìáÿðèìèç (ñ) äÿ çàìàí-çàìàí ìöñÿëìàíëàðäà îëìàñû ëàçûì îëàí ñèôÿòëÿðè èçàù
åòìèøäèð:
“Áèð àäàìûí “Ùàíñû ìöñÿëìàí õåéèðëèäèð?” ñóàëûíà úàâàá îëàðàã
“Äèýÿð ìöñÿëìàíëàðûí ÿëèíäÿí âÿ äèëèíäÿí ÿìèí îëäóüó (çÿðÿð ýþðìÿäèéè)
êèìñÿäèð” áóéóðìóøäóð” (Ñÿùèùè-Ìöñëèì, Èìàí: 14, Ùÿäèñ 40).
“Ìöñÿëìàíà ñþéìÿê áþéöê ýöíàùäûð, îíó þëäöðìÿê èñÿ êöôð åòìÿê (êàôèð
îëìàã) êèìèäèð” (Ñÿùèùè-Áóõàðè, Èìàí:
36).
“Ìöñÿëìàí ìöñÿëìàíûí ãàðäàøûäûð.
Îíà çöëì åòìÿç âÿ áàøãàëàðûíûí äà
çöëì åòìÿñèíÿ ðàçû îëìàç” (Ñÿùèùè-Áóõàðè, Ìÿçàëèì, 3).
“Ìöñÿëìàíûí ìöñÿëìàí öçÿðèíäÿêè
ùàããû áåøäèð: Ñàëàìûíû àëìàã, õÿñòÿëÿíäèêäÿ çèéàðÿòèíÿ ýåòìÿê, úÿíàçÿñèíÿ
ãàòûëìàã, (ãàíóíè) äÿâÿòèíÿ úàâàá âåðìÿê, àñãûðäûüû çàìàí “éÿðùÿìóêÿëëàù”
- (Àëëàù ñÿíÿ ðÿùì åòñèí) äåìÿêäèð”
(Ùÿìèí ìÿíáÿ, Úÿíàèç, 2).
“Ìöñÿëìàíûí ãàíû, úàíû, âÿ èñìÿòè
äèýÿð ìöñÿëìàíëàðà ùàðàìäûð (áóíëàðà
ùöúóì ùàëàë äåéèë)” (Ñöíÿíè-Èáí Ìàúÿ,
Ôèòÿí, 2).
“Ìöñÿëìàí ñåâäèéèíè Àëëàù ö÷öí ñåâÿí, Àëëàù âÿ Ðÿñóëóíó ùÿð øåéäÿí ÷îõ
Àçÿðáàéúàíäà Èñëàì âÿ îíóí åòèãàä ÿñàñëàðû
Ìÿäÿíèééÿò
õÿáÿðëÿðè
È÷ÿðèøÿùÿðäÿ
Ðàìàçàí
ñÿðýèñè
È÷ÿðèøÿùÿð Äþâëÿò ÒàðèõÌåìàðëûã Ãîðóüó Èäàðÿñè éàíûíäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí
“Øèðâàíøàùëàð Ñàðàéû” Ìóçåé
Êîìïëåêñèíäÿ “Òàíûìàäûüûíûç ðÿíýàðÿíý Ðàìàçàí”
ñÿðýèñè à÷ûëûá.
“ÑàëàìÍåwñ” õÿáÿð âåðèð êè, “Äàìëà” ÈÁ âÿ “Ïÿòÿê”
éåíè íÿñëèí ìÿíÿâè òÿðáèéÿñè
ÈÁ èëÿ áèðëèêäÿ òÿøêèë îëóíàí
áó ñÿðýèäÿ âàëèäåéí ùèìàéÿñèíäÿí ìÿùðóì óøàãëàð, ôèçèêè ãöñóðëó èíñàíëàð âÿ åëàí
ÿñàñûíäà ñÿðýèéÿ ãàòûëìûø äèýÿð øÿõñëÿðèí Ðàìàçàíû ÿêñ
åòäèðÿí ýþçÿë ÿë èøëÿðè íöìàéèø îëóíóá.
Õåéðèééÿ ñàòûø-ñÿðýèëÿðèíäÿí ÿëäÿ îëóíàí ýÿëèðëÿð
ÿñÿðëÿðè ñàòûëàí ìöÿëëèôëÿðÿ
òÿãäèì åäèëÿúÿê.
Ãóðàíè-Êÿðèì
ñÿðýèñè à÷ûëûá
Òåùðàíäà 22-úè áåéíÿëõàëã Ãóðàíè-Êÿðèì ñÿðýèñè
à÷ûëûá.
“ÀÍÑÏÐÅÑÑ”èí ìÿëóìàòûíà ýþðÿ, ñÿðýèäÿ ìöñÿëìàí þëêÿëÿðèíäÿí ýÿòèðèëìèø
Ãóðàí êèòàáëàðû èëÿ éàíàøû,
éåíè íÿøð îëóíìóø òÿôñèðëÿð,
ðÿññàìëûã, õÿòòàòëûã âÿ áàøãà
ñÿíÿò íöìóíÿëÿðè äÿ íöìàéèø åòäèðèëèð.
Ñÿðýèíèí à÷ûëûøûíäà ÷ûõûø
åäÿí Èðàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Ùÿñÿí Ðóùàíè Ãóðàíè-Êÿðèìèí ìÿçèééÿòëÿðèíäÿí äàíûøûá, ìöñÿëìàí àëÿìèíäÿ áàø âåðÿí ñèéàñè ïðîñåñëÿðÿ òîõóíóá.
Èðàí Ïðåçèäåíòè Ãóðàí
òÿäãèãàò÷ûëàðûíà âÿ äèýÿð ñÿíÿò àäàìëàðûíà ôÿàëèééÿòëÿðèíÿ ýþðÿ ìöêàôàòëàð òÿãäèì
åäèá.
Òÿáðèçäÿ
áåéíÿëõàëã
òÿäáèð
Áàêûäà Ìóùÿììÿä (ñ)ìÿñúèäè
åòìÿê âÿ ïèñëèêëÿðÿ ãàðøû ìöáàðèçÿ àïàðìàã Èñëàì äàõèë îëìàãëà áöòöí äèíëÿðäÿ
ÿñàñ ùÿäÿô ùåñàá îëóíóð. Õðèñòèàíëûüûí
Ïåéüÿìáÿðè Èñà (ÿ) èëÿ ìóñÿâèëèéèí Ïåéüÿìáÿðè Ìóñà (ÿ) äà éàøàäûãëàðû äþâðäÿ
ïèñ èíñàíëàðà âÿ ïèñëèêëÿðÿ ãàðøû ìöáàðèçÿ
àïàðàðàã èíñàíëàðû äîüðó éîëà äÿâÿò åòìèøäèðëÿð. Ùÿçðÿò Ïåéüÿìáÿð äÿ åéíè éîëó òÿãèá åòìèøäèð. Äèíÿ äÿâÿò, ìÿúáóðèééÿòëÿ äåéèë, íÿçàêÿòëÿ îëìàëûäûð. Íåúÿ êè, ÃóðàíèÊÿðèìäÿ, “(Éà Ðÿñóëóì!) Èíñàíëàðû ùèêìÿòëÿ (Ãóðàíëà, òóòàðëû äÿëèëëÿðëÿ), ýþçÿë
þéöä-íÿñèùÿò (ìîèçÿ) èëÿ Ðÿááèíèí éîëóíà (èñëàìà) äÿâÿò åò, îíëàðëà ÿí ýþçÿë
ñóðÿòäÿ (øèðèí äèëëÿ, ìåùðèáàíëûãëà, ÿãëè
ñÿâèééÿëÿðèíÿ ìöâàôèã øÿêèëäÿ) ìöáàùèñÿ åò. Ùÿãèãÿòÿí, Ðÿááèí éîëóíäàí
àçàíëàðû äà, äîüðó éîëäà îëàíëàðû äà äàùà éàõøû òàíûéûð!” (“ÿí-Íÿùë”, 125) àéÿñè
òÿáëèüèí ìåòîäóíó ýþçÿë áèð øÿêèëäÿ èçàù
åäèð. Ïåéüÿìáÿðëÿðèí ùÿéàòëàðûíà áàõäûüûìûçäà äà áó ìèññèéàíû ìÿúáóð åòìÿäÿí,
íÿçàêÿòëÿ éåðèíÿ éåòèðäèêëÿðèíè ýþðöðöê. Îí-
“Ùÿìèøÿ ñöëù, ÿìèí-àìàíëûã, ãàðäàøëûã
êèìè ùóìàíèñò ïðèíñèïëÿðèí úàð÷ûñû îëìóø Èñëàì äèíè îíà åòèãàä åäÿí èíñàíëàðäà éöêñÿê ìÿíÿâè êåéôèééÿòëÿðèí ôîðìàëàøìàñûíà
õöñóñè äèããÿò éåòèðìèøäèð. Áó áàõûìäàí
òàì ãÿòèééÿòëÿ äåìÿê îëàð êè, þç úèíàéÿòêàð
ÿìÿëëÿðèíè äèíè øöàðëàðëà ïÿðäÿëÿìÿéÿ ÷àëûøàí áÿçè òåððîð÷ó ãðóïëàðûí, àéðû-àéðû
àäàìëàðûí ôÿàëèééÿòèíèí Èñëàì äèíè èëÿ ùå÷ áèð
ÿëàãÿñè éîõäóð, îíëàðûí ÿìÿëëÿðè äèíèìèçèí
ùóìàíèñò ïðèíñèïëÿðèíÿ òàìàìèëÿ çèääèð”
(Ùåéäÿð ßëèéåâ “Èñëàì Ìöàñèð Äþâðöí Àêòóàë Ïðîáëåìëÿðè” Áåéíÿëõàëã Åëìè Êîíôðàíñûíà, Áàêû øÿùÿðè, 19 äåêàáð 2001-úè èë).
ßñë ìöñÿëìàíûí
õöñóñèééÿòëÿðè
Ãóðàíè-Êÿðèìäÿ âÿ ùÿäèñëÿðäÿ ìöñÿëìàíëàðûí õöñóñèééÿòëÿðè ôÿðãëè áóúàãëàðäàí
èçàù åäèëìÿêäÿäèð. Àëëàù íåúÿ áèð áÿíäÿ èñòÿäèéèíè, ìöñÿëìàíëàðû âÿ îíëàðûí ýþçÿë ùàë-
ñåâÿí, þçöíÿ èìàíû íÿñèá åòäèêäÿí
ñîíðà êöôðÿ äþíìÿéè, úÿùÿííÿìÿ
öçöñòÿ àòûëìàãäàí äàùà ïèñ ýþðÿí êèìñÿäèð” (Ñöíÿíè-Íÿñàè, Èìàí, 3-4).
“Ìöñÿëìàí õåéèðëè èíñàíäûð, þçö
ö÷öí ùÿìèøÿ õåéèðëè èøëÿð åòäèéè êèìè
áàøãàñûíà õåéðè òîõóíóð. Î ÿòðàôûíäà
îëàí ùå÷ áèð øåéÿ âÿ ùå÷ áèð êèìñÿéÿ
çÿðÿð âåðìÿìÿéÿ ÷àëûøûð. Ùÿð êÿñÿ éàõøûëûã åäèð, èíñàíëàðà èêðàì åòìÿêäÿí
çþâã àëûð. Î, èíñàíû àë÷àëäàí áöòöí èø âÿ
äàâðàíûøëàðäàí óçàã äàéàíûð. Ùÿéàòû Àëëàù ö÷öí éàøàéàð, áèð ýöí þëÿúÿéèíè âÿ
ãèéàìÿòäÿ ùÿéàòûíûí ùåñàáûíû âåðÿúÿéèíè äÿðê åòìÿëèäèð. Èìàíû îíó ùÿìèøÿ
äîüðóéà âÿ ôàéäàëû îëàíà òÿðÿô àïàðûð”.
Ùàúû Ôóàä Íóðóëëàù
Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñè
òñÿäðèíèí ìöàâèíè,
Áàêû Èñëàì
Óíèâåðñèòåòèíèí äåêàíû
(ôóàä.íóðóëëàù@ýìàèë.úîì)
Èðàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñûíûí Òÿáðèç øÿùÿðèíäÿêè ñÿðýè
ñàëîíóíäà
Ãóðàíè-Êÿðèì
áåéíÿëõàëã ñÿðýèñè à÷ûëìûøäûð.
ÀçÿðÒÀú-ûí õöñóñè ìöõáèðè áèëäèðèð êè, Ãóðàí òÿôñèðëÿðèíèí éåíè íÿøðëÿðè èëÿ éàíàøû,
áóðàäà, ìöõòÿëèô ìÿäÿíèééÿò
âÿ èíúÿñÿíÿò íöìóíÿëÿðèíè
òÿãäèì åòìÿê ö÷öí 1000
êâàäðàòìåòð ÿðàçè àéðûëìûøäûð. Ñÿðýèäÿ äèí âÿ Ãóðàí
ìþâçóëàðû èëÿ ÿëàãÿäàð 750äÿí ÷îõ êîìïöòåð ïðîãðàìëàðûíûí, ôîòî, õÿòòàòëûã, ðÿññàìëûã, õàë÷à÷ûëûã âÿ áàøãà
ñÿíÿò íþâëÿðèíèí íöìóíÿëÿðè
òàìàøà÷ûëàðà òÿãäèì åäèëÿúÿêäèð.
Ñÿðýèäÿ Èðàíûí òàíûíìûø
ãàðåëÿðèíèí èøòèðàêû èëÿ ÃóðàíèÊÿðèìäÿí àéÿëÿðèí îõóíìàñû
ìÿúëèñè òÿøêèë åäèëÿúÿê, åëìè
ñþùáÿòëÿð àïàðûëàúàãäûð.
8
ÙÀÃÃÛÍ ÍÓÐÓ
Úöìÿ, 18 - 24 èéóë 2014-úö èë
Õÿáÿðëÿð
Íàìàç òÿãâèìè
Òàðèõ
Ùèúðè
20 Ðàìàçàí
21 Ðàìàçàí
22 Ðàìàçàí
23 Ðàìàçàí
24 Ðàìàçàí
25 Ðàìàçàí
26 Ðàìàçàí
Ìèëàäè
18 èéóë
19 èéóë
20 èéóë
21 èéóë
22 èéóë
23 èéóë
24 èéóë
“Ãÿççàäà áèð ìöñèáÿò éàøàíûð”
Ñöáù
Ýöí ÷ûõûð
Çþùð
ßñð
Àõøàì
Èøà
04:58
04:59
05:00
05:01
05:02
05:03
05:05
06:24
06:25
06:26
06:27
06:27
06:28
06:29
13:50
13:50
13:50
13:50
13:50
13:50
13:50
18:27
18:26
18:26
18:26
18:26
18:25
18:25
21:24
21:24
21:23
21:22
21:21
21:21
21:20
23:06
23:05
23:03
23:02
23:01
23:00
22:58
Äèýÿð øÿùÿðëÿð ö÷öí Áàêû âàõòëàðûíà ÿëàâÿëÿð (äÿãèãÿ èëÿ):
Àüäàì +11, Àüäàø +10, Àüúàáÿäè+10, Àüñòàôà+18, Àñòàðà +4, Áàáÿê +18, Áàëàêÿí +13,
Áèëÿñóâàð +5, Áåéëÿãàí+10, Áÿðäÿ+11, Úÿëèëàáàä+6, Úÿáðàéûë+12, Úóëôà +18, Äàøêÿñÿí +15,
Øàáðàí+4, Øèðâàí +4, Ôöçóëè+11, Ýþé÷àé+8, Ýÿíúÿ+14, Ýÿäÿáÿé+16, Ýîðàíáîé+12,
Ùîðàäèç+10, Ýþéýþë+14, Õà÷ìàç+ 4, Èñìàéûëëû+6, Èìèøëè+7, Êÿëáÿúÿð+15, Êöðäÿìèð+6,
Ãàõ+11, Ãàçàõ+19, Ãàçûìÿììÿä +4, Ãÿáÿëÿ+8, Ãóáà+5, Ãóñàð+4, Ãóáàäëû +13, Ëà÷ûí+14,
Ëÿíêÿðàí+5, Ëåðèê+7, Ìàñàëëû +5, Ìÿðÿçÿ+3, Ìèíýÿ÷åâèð+11, Ìàðíåóëè (Òèôëèñ)+20,
Íàõ÷ûâàí+18, Íåôò÷àëà+3, Îüóç+11, Îðäóáàä+16, Ñààòëû+6, Ñàáèðàáàä+ 6, Ñàëéàí+4,
Ñèéÿçÿí+3, Ñóìãàéûò+1, Øàìàõû+6, Øàùáóç+18, Øÿêè+12, Øÿìêèð+15, Øÿðóð+18, Øóøà+13,
Òÿðòÿð+12, Òîâóç+16, Éàðäûìëû+8, Éåâëàõ+11, Óúàð+8, Çàãàòàëà+15, Çÿíýèëàí+15, Çÿðäàá+9
Òÿãâèì Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí Øàìàõû àñòðîôèçèêà ðÿñÿäõàíàñû òÿðÿôèíäÿí
òÿãäèì åäèëÿí úÿäâÿëëÿð ÿñàñûíäà òÿðòèá åäèëèá.
Daha ÿtraflû www.qafqazislam.com saytûnda baxa bilÿrsiniz.
Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñè
Áÿøÿð ßñÿä àíä è÷äè
Ñóðèéàäà þòÿí àé êå÷èðèëÿí ïðåçèäåíò ñå÷êèñèíäÿí
ñîíðà éåíèäÿí äþâëÿò áàø÷ûñû
ñå÷èëÿí Áÿøÿð ßñÿä àíä è÷èá.
Èñëàì.àç-ûí âåðäèéè ìÿëóìàòà ýþðÿ, ïðåçèäåíòèí èíàóãóðàñèéà ìÿðàñèìè êå÷èðèëèá.
Äþâëÿò òåëåâèçèéàñû Áÿøÿð
ßñÿäèí ãûðìûçû õàëûäàí êå÷ÿðÿê õðèñòèàí âÿ ìöñÿëìàí
äèí õàäèìëÿðè èëÿ ïàðëàìåíòÿ
ýèðìÿñèíè, Ãóðàíè-Êÿðèìÿ ÿë
áàñàðàã àíä è÷ìÿñèíèí ýþðöíòöëÿðèíè éàéûìëàéûá. Äþâëÿò áàø÷ûñû êîíñòèòóñèéàéà
ñàäèã ãàëàúàüû áàðÿäÿ àíä
è÷èá.
Äàùà ñîíðà î ÷ûõûø åäèá.
Î, òåððîðó äÿñòÿêëÿìÿêäÿ èòòèùàì åòäèéè ãÿðá âÿ ÿðÿáëÿðèí áèð ýöí áóíóí úàâàáûíû
âåðÿúÿêëÿðèíè äåéèá, Ñóðèéàäàêû êèðëè ñàâàøû áèòèðìÿê
ö÷öí îíà ñÿñ âåðÿíëÿðÿ ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá.
Òÿøâèø ö÷öí ñÿáÿá éîõäóð
“Àùëèáåéò.àç” ñàéòûíûí ÿëäÿ åòäèéè äÿãèãëÿøäèðèëìèø ìÿëóìàòà ýþðÿ ìöãÿääÿñ Êÿðáÿëà øÿùÿðèíäÿ Àçÿðáàéúàíäàí ýåäÿí áèð íå÷ÿ ãðóï çèéàðÿòëÿðèíè ìàíåÿñèç äàâàì åòäèðèðëÿð. Âåðèëÿí ìÿëóìàòà ýþðÿ áó ìöãÿääÿñ ìÿêàíà çèéàðÿòÿ ýÿëÿíëÿð
øÿùÿðÿ ìàíåÿñèç äàõèë îëóðëàð âÿ îíëàðà áåëÿ áèð ãàäàüàíûí
òÿòáèã îëóíìàñû áàðÿäÿ ùå÷ áèð õÿáÿðäàðëûã åäèëìÿéèá.
Ùàë-ùàçûðäà Êÿðáÿëà øÿùÿðèíäÿ çèéàðÿòäÿ îëàí çÿââàð
ãðóï ðÿùáÿðëÿðèíèí âåðäèéè ìÿëóìàòäà áèëäèðèëèð êè, íÿ Èðàã äþâëÿòè äàõèëèíäÿ, íÿ äÿ õàðèúè âÿòÿíäàøëàðûí áó ìöãÿääÿñ øÿùÿðÿ ýèðèøèíäÿ ìàíåÿ âÿ ãàäàüàëàð òÿòáèã îëóíìàéûá. Éàëíûç
òÿùëöêÿñèçëèê òÿäáèðëÿðè ýöúëÿíäèðèëìèø âÿçèééÿòÿ ýÿòèðèëèá êè, áó
äà þëêÿ äàõèëèíÿ ñûçàí õàðèúè òåððîð äÿñòÿëÿðèíèí ùöúóìëàðûíûí
âÿ òþðÿäÿ áèëÿúÿêëÿðè òåððîð àêòëàðûíûí ãàðøûñûíûí àëûíìàñû
ö÷öí ùÿéàòà êå÷èðèëèð.
Ãåéä îëóíóð êè, áèð íå÷ÿ ýöí ÿââÿë áÿçè õÿáÿð àýåíòëèêëÿðè
òÿðÿôèíäÿí õàðèúè çÿââàðëàðûí Êÿðáÿëà øÿùÿðèíÿ ýèðèøèíèí ãàäàüàí îëóíìàñû áàðÿäÿ ìÿëóìàò éàéûëìûøäû. Áó èñÿ þç íþâáÿñèíäÿ Êÿðáÿëà çèéàðÿòèíÿ ýåòìÿéÿ ùàçûðëàøàí çÿââàð âÿ çèéàðÿò òÿøêèëàò÷ûëàðûí òÿøâèøèíÿ ñÿáÿá îëìóøäó.
Ãóðàí ïðîãðàìëàðû
“Áÿçèëÿðèíèí àçàäëûã ÷àüûðûøëàðû öçÿðèíäÿí 3 èë 4 àé êå÷èá. Îíëàð èíãèëàá èñòÿäèêëÿðèíè äåéèðäèëÿð, àíúàã ÿñë èíãèëàá÷ûëàð ñèçëÿðñèíèç. Éîëóíó
àçàíëàð èíäè ùÿð øåéè äàùà
àéäûí ýþðöíöðëÿð. Ìàñêàëàð
äöøäö âÿ ãîðõóíú ñèìàëàðû
öçÿ ÷ûõäû”.
Ãåéä åäÿê êè, Ñóðèéàäà
ïðåçèäåíò ñå÷êèñè èéóíóí 3äÿ êå÷èðèëèá. Áÿøÿð ßñÿä
88.7 ôàèç ñÿñ òîïëàéàðàã éåíèäÿí äþâëÿò áàø÷ûñû ñå÷èëèá.
Ìèí íÿôÿðèí ùèäàéÿòèíÿ âÿñèëÿ
Áåë÷èêàäà þç éàõûíëàðûíäàí áàøëàéàðàã ÿòðàôûíäàêû
èíñàíëàðà Èñëàìû àíëàäàí 25
éàøëû Âåðîíèêà Úîîëñ 8 èë ÿðçèíäÿ ìèí íÿôÿð èíñàíûí ùèäàéÿòèíÿ âÿñèëÿ îëäó.
Âåðîíèêà Úîîëñ ãóðäóüó
“Éåíè Ìöñÿëìàíëàð Ãàðäàøëàðû” äÿðíÿéèíÿ 50 ìèíÿ éà-
Èðàíûí Àëè äèíè ðÿùáÿðè Ñåéèä ßëè Õàìåíåè Ãÿççàäà áàø âåðÿí ôàúèÿíèí Èñëàì äöíéàñûíûí ãÿôëÿòèíäÿí èñòèôàäÿ åäèëÿðÿê èøëÿíäèéèíè áèëäèðèá.
Àéÿòóëëàù Õàìåíåè áó ôèêðè þëêÿ áàø÷ûñûíà âÿ Íàçèðëÿð Êàáèíåòè öçâëÿðèíÿ èôòàð éåìÿéè âåðÿðêÿí äåéèá.
Òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí Õàìåíåè Ãÿççàäà éàøàíàí ôàúèÿäÿí
Èñëàì þëêÿëÿðèíèí þçöíÿ ýÿëìÿñèíèí ëàçûì îëäóüóíó âóðüóëàéàðàã, ìöñÿëìàí öììÿòèíè äöøìÿíëÿðèí ñóè-ãÿñäëÿðèíÿ ãàðøû ùàçûð îëìàüà, áèðëèê âÿ âÿùäÿòè ãîðóìàüà ÷àüûðûá.
Èñðàèëèí ôÿëÿñòèíëè ãàäûíëàð âÿ óøàãëàðû âÿùøèúÿñèíÿ ãÿòëÿ éåòèðäèéèíè áèëäèðÿí Ñåéèä ßëè Õàìåíåè Ãÿççàäà òàì ìÿíàñûéëà
áèð ìöñèáÿò éàøàíäûüûíû äèããÿòÿ ÷àòäûðûá. Àéÿòóëëàù Õàìåíåè
“Ãÿñáêàð ñèîíèñò ðåæèìè Èñëàì äöíéàñûíûí ãÿôëÿòèíäÿí èñòèôàäÿ
åäÿðÿê áó úèíàéÿòêàð ÿìÿëëÿðè éåðèíÿ éåòèðèð”-äåéèá.
õûí öçâ òîïëàìûøäûð âÿ îíóí
áöòöí àèëÿñè ìöñÿëìàí îëìóøäóð. Îõóäóüó òÿùñèë
îúàüûíäà ìöñÿëìàí òÿëÿáÿëÿð âàñèòÿñèëÿ èñëàìëà òàíûø
îëàí âÿ àðàøäûðìàëàðû íÿòèúÿñèíäÿ Èñëàì äèíèíè ãÿáóë
åäèá ìöñÿëìàí îëàí Âåðîíèêà Úîîëñ äàùà ñîíðà èíñàí-
ëàðûí Èñëàìëà òàíûø îëàðàã áó
äèíè ñå÷ìÿñèíÿ âÿñèëÿ îëìóøäóð. Àèëÿñè èëÿ áÿðàáÿð”Éåíè Ìöñÿëìàí Ãàðäàøëàð”àäëû èúòèìàè áèð òÿøêèëàò ãóðàðàã Áåë÷èêàëûëàðû Èñëàìëà
òàíûø åäÿí âÿ îíëàðà äèíè
òÿäðèñ åäÿí Úîîëñ áöòöí àèëÿñèíè äÿ Èñëàìëà òàíûø åòìèøäèð. Ýÿíú ãàäûíûí àèëÿñè
åâëÿðèíèí áèð ùèññÿñèíè äÿ
Áåë÷èêàëû
Ìöñÿëìàíëàðûí
òÿäðèñè âÿ õåéðèééÿ÷èëèê âÿ äèýÿð ôÿàëèééÿòëÿðè ö÷öí òîïëàíà áèëÿúÿê áèð ìÿðêÿçÿ ÷åâèðìèøäèð. Ãóðäóüó “Éåíè
Ìöñÿëìàí Ãàðäàøëàðû” äÿðíÿéèíèí êþìÿêëèéè èëÿ äèíè
ìààðèôëÿíäèðìÿ èëÿ ìÿøüóë
îëàí Âåðîíèêà Úîîëñ áèëäèðèð
êè: “Ñÿáèð âÿ ãÿðàðëûëûãëà Èñëàìû àíëàäàðàã õóðàôè äöøöíúÿëÿðè éûõäûì”.
Àùëèáåéò.ðó
Ìþìèíëÿðèí àüàñû Ùÿçðÿò Èìàì ßëèíèí (ÿ) ìöãÿääÿñ çèéàðÿòýàùûíäà Ãóðàíè-Êÿðèìÿ äàèð ìöõòÿëèô âÿ ðÿíýàðÿíý ïðîãðàìëàð èúðà îëóíóð. Áó ïðîãðàìëàð Èðàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñûíûí
Èðàãäàêû Ìÿäÿíèééÿò Íöìàéÿíäÿëèéèíèí òÿøÿááöñö âÿ îíëàðûí
òÿðÿôèíäÿí ßùëè-Áåéò (ÿ) àøèãëÿðèíèí èøòèðàêû èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëèð.
“ÈÃÍÀ”íûí âåðäèéè õÿáÿðÿ ýþðÿ, Èðàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñûíûí Èñëàìè ÿëàãÿëÿð âÿ ìÿäÿíèééÿò ìÿðêÿçèíèí Áåéíÿëõàëã
Òÿáëèü øþáÿñè òÿðÿôèíäÿí Èðàãà åçàì îëóíìóø Ãóðàí ùåéÿòè
Ìöáàðÿê Ðàìàçàí àéûíäà Íÿúÿô-ßøðÿô øÿùÿðèíäÿ ìöâÿùùèäëÿðèí âÿ ìþìèíëÿðèí àüàñû Ùÿçðÿò Èìàì ßëèíèí (ÿ) ìöãÿääÿñ çèéàðÿòýàùûíäà Ãóðàí-Êÿðèìÿ äàèð ìöõòÿëèô òÿäáèðëÿð òÿøêèë åäèáëÿð.
Êå÷èðèëÿí ïðîãðàìëàðäàí éöçëÿðëÿ çèéàðÿò÷èíèí èøòèðàêû èëÿ
îíëàðûí ùöçóðóíäà Ãóðàí ãèðàÿòè, Íÿúÿôèí ïåéê êàíàëëàðûíäà
áèðáàøà éàéûìäà Ãóðàí ãèðàÿòè âÿ Êóôÿ ìÿñúèäèíäÿ Ãóðàí
ïðîãðàìëàðûíûí èúðàñûíû ãåéä åòìÿê îëàð.
Ùÿì çèéàðÿò÷èëÿð âÿ ùÿì äÿ ìöãÿääÿñ çèéàðÿòýàùûí éàõûíëûüûíäàêû éåðëè ñàêèíëÿð áó Ãóðàí ïðîãðàìëàðûíû ìàðàãëà
ãàðøûëàìûøëàð.
Àçàðêåøëÿð àðàñûíäà òÿáëèüàò
“Èðèá.ðó”íóí ìÿëóìàòûíà ýþðÿ, Áðàçèëèéàäà áàøà ÷àòìûø
ôóòáîë öçðÿ äöíéà ÷åìïèîíàòûíäà 19 àçàðêåø Àâðîïà âÿ
ÀÁØ-äàí îëàí ìöñÿëìàíëàðûí ìÿíÿâè ÷àüûðûøûíà úàâàá îëàðàã Èñëàì äèíèíè ãÿáóë åäèá.
Þëêÿíèí èìàì âÿ Èñëàì èøëÿðè øóðàñûíûí ïðåçèäåíòè Øåéõ
Õàëèä Òÿãèóääèí áèëäèðèá êè, îíëàðûí àðàñûíäà Áðèòàíèéà, Èñïàíèéà âÿ Áðàçèëèéà ôóòáîë êîìàíäàëàðûíûí àçàðêåøëÿðè äÿ âàð.
Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, Øóðàíûí òÿáëèüàòû íÿòèúÿñèíäÿ ìöñÿëìàí îëìóø èíñàíëàð Èñëàì ùàãäà ìÿëóìàòû “Èñëàìû òàíû” àäëû
èíôîðìàñèéà ñòåíäëÿðèíäÿí ÿëäÿ åäÿ áèëèáëÿð.
Òöðêèéÿäÿ ìöñÿëìàíëàð
àðàñûíäà ñîðüó
Òöðêèéÿ Úöìùóðèééÿòè Äèéàíÿò Èøëÿðè Áàøãàíëûüû òÿðÿôèíäÿí
ÒÖÈÊÿ ñèôàðèø âåðèëÿí “Äèíè Ùÿéàò Àðàøäûðìàñû” ñîðüóñó áàøà
÷àòûá. 21.600 ðåñïîíäåíòèí àðàñûíäà êå÷èðèëÿí ñîðüó íÿòèúÿñèíäÿ ÿùàëèíèí 99 ôàèçèíèí ìöñÿëìàí îëäóüó äà òÿñäèãëÿíèá.
Ðåñïîíäåíòëÿðÿ âåðèëÿí “Ìöñÿëìàíñûíûçìû?” ñóàëûíû èøòèðàê
åäÿíëÿðèí 99.2 ôàèçè ìöñáÿò úàâàáëàíäûðûá.
Äèéàíÿò Áàøãàíëûüûíûí ÒÖÈÊÿ ñèôàðèø åòäèéè ñîðüóéà ÿñàñÿí ðÿéè ñîðóøóëàíëàðûí îðóú òóòóá-òóòìàäûãëàðûíà äàèð ñóàëäà
èñÿ 83.4 ðåñïîíäåíòèí îðóú òóòäóüó ìÿëóì îëóá.
“Äèíè ìþâçóëàðäà ìÿëóìàòëàðû ùàðàäàí àëûðñûíûç?” ñóàëûíà
èñÿ âåðèëÿí úàâàáëàðäà èñÿ èëê ñûðàíû “Àèëÿäÿí” úàâàáû òóòóá.
Download

pdf uchun.qxd