TROFOBLASTİK HASTALIKLARDA
PLAZMA PROLAKTİN DÜZEYİ
Op. Dr. Oya GÖKMEN (*)
Op. Dr. Ziya DURMUŞ (**)
Dr. Süheyla KILIÇ (*"*)
ÖZET
Prolaktin hipofizinden, salgılanan ve güncel konu haline gelen ·bir proteohormon olup gebelik süresince yüksek değerlerde bulunmaktadır. Tro
foblastik hastalıklarda yaptığımız araştırmada B HCG'nin yüksek sevlyelet·de olduğu sürelerde prolaktin seviyelerini yüksek değerlerde bulduk. BU
amaçla kesin trofoblastik tanısı konan 40 hasta, ilk tirimester de olan nor..
mal 10 gebe ile sağlıklı cinsi olgunluk çağında fertil 10 kişilik kontrol gru ..
bun plazma prolaktin ve B HCG seviyeleri araştırılmıştır. Ölçümler çift an ..
tikor radioimmunoassay yöntemle yapıldı. istatistik! analizler için (t) testi
kullanıldı.
Kontrol grubu, hasta grubu ve normal gebelik grubunda eld~ edilen ve~
rilerin karşılaştırılmasından şu sonuçlar çıkartılmıştır: Kontrol grubundu
plazma B HCG değerleri sıfırdır. Prolaktin değerleri ise normal sınırlar içindedir. Normal gebeliğin ilk trimestlrinde plazma prolaktin değerleri Ve
B HCG değerleri yüksek olarak bulunmuştur. B HCG ile prolaktin değerleri
arasında yakın bir korelasyon vardır. Aynı korelasyonu trofoblastik hasta·
lıklarda da gôrmekteyi.z,. Araştırdığımız 40 hastada yüksek B HCG değerle·
rinin yanısıra prolaktin değerlerini de normal sınırların çok üstünde bulduk .
. Buna dayanarak trofoblastik hastalıklarda da B HCG ile PAL plazma değer·
feri arasında bir korelasyon olduğunu söyleyebiliriz~ Ancak trofoblastik has ..
talıklarda prolaktinin yüksek olarak bulunmasını açıklayacak bilgilerimiz ço~
sınırlıdır. Bu konuda yapılan araştırmalar çok azdır.
C*J. Ankara
(**)
( .. *)
Doğumevi Şef Mvavlni
Ankara Doğumevl Baştabibi
Ankara Doğumevl Asistanı
ZEYNEP· KAMiL TIP BU'LTENİ
Trofoblastik hastalıklarda plazma prolaktin değerlerinin yüksek olması­
nı, korionik somatomamotropin inhibisyonu olmaksızın rakipsiz olarak steroid hormonlar sağlıyor şeklinde açıklıyabiliriz. Her ne kadar gebelikte amniotik sıvıda desidual orjinli yüksek seviyede prolaktin tesbit edilmişse, de,
yapılan deneylerde izotoplarla işaretli amniotik prolaktinin anne ve fetus
kanında çok az veya hiç tesbit edilmemiş olması, desidual orji:di prolakti ..
nin, plazma prolaktinin yüksek değerlerde oluşunda etkili olmadığı şeklin­
de açıklanabilir. Normal ile molar gebelikte fetusun olmayışı ve korionil<
mezenşimol hücrelerin ödemli olması gibi farklar dışındaki endokrindojik
benzerlikleri değerlendirmelerde normal gebeliğin gözönüne alınmasını sağ~
lamıştır.
GİRİŞ
Gebelik süresince serum prolactin
konsantrasyonları
Ve growth hormon konsantrasyonları arasındaki değişiklikler çok iyi bilinmektedir(1 ). Bu
iki hormon biokimyasal ve kimyasal benzerliklere rağmen bazen fizyolojik
ve patolojik koşullarla uyum veya uyumsuzluklar göstermektedir. Özellikle
trofoblastik hastalıklarda, bu iki hormonun salımının kontrolü dikkat edilmesi gereken bir konudur(2). Çünki trofoblastik neoplaziler özellikle mol hyda~
tiform normal gebeliğe, endokrinolojik olarak bazen benzerlikler gösterir'.
Fakat bazı konularda da farklılıklar da gösterir(3). Örneğin, fetusun mevcut
olmayışı chorionik mezenşimal hücrelerin ödemli olması gibi.
Trofoblastik hücreler büyük· miktarlarda chorionic sömatbmmatropin
(CS1 veya HPL salgılar ki, bunlarda yapı itibarıyla (GH) growth hormona .
çok benzerler. Choronic somatomammotropin hormon hipofizinden growth
hormon salgılanmasını etkiler.
.
-
-
kadında (Şekil 1)
-
. .
.
.
..
'
de gösterildiği gibi serum seviyes'
gebelik ilerledikçe buna uygun .bir yükselme gösterir. Normal gebeliğin. Uk
trimestrinde serum prolaktin seviyeleri mole gebeJiğindeki serum prolaktln
seviyelerinden oldukça düşüktür (132.9+ 20.4, .mola gebeliğindeki deöerinde
42+4.0 P<0.001). Bu eğilim ikinci trimestirde gözlenmez. Örneğin
177.6 +c46.4 normal gebelik değeri. 130.±.H;L5 molar gebelik değeri.
CPRL) normal gebe
MATERYAL VE METOD
Bu çalışmamızın materyalini Ankara Dr. Zekai Tahir Burak Kadın Has ..
talıkları Hastanesi Polikliniğine kanama şikayetiyle Türkiye'nin çeşitli: yö.:.
GÖKMEN -
hPRI;
KILIÇ
• normal gebelik
x hydatidiform mola
ng/m
600
DURMUŞ -
Basol seviye
•
•
400-
••• ••••
•
• •
••'
200 -
"
10
,, •
y.
)t
20
30
'
•••
•••
•
•
•••
•
•
'
40
Şekil 1 Normal ve mol gebeliğindeki PRL'nin serumdaki ilk
temel değerleri. Bazı hastaların PR.L tayinleri bir defadan fazla
yapılmıştır. ilk trimestirde mol bulguları
132.9 ±22.4 normal
gebelikte 42.±.4 (P-001) ikinci trimetstir mol değeri
130_±19.5 177.6 +46.4
relerinden gelerek müracaat eden ve nisaiye servisine tedavi amacıyla yatırılan hastalardan 40'ı oluşturdu. Hastalığın tanısı anamnez, sistemik muayene, nisai muayene, kan ve idrar rutin tetkikleri, röntgen tetkikleri, probe
curettage ve BHCG ölçümleriyle konmuştur. Araştırdığımız· hastaların yaş
sınırlaması 19 ile 45 olup yaş ortalaması 25.5'dir. Hastalarının 190'ının sosyal seviyeleri normalin altındadır. Ayrıca kıyaslama amacıyla gebeliğin ilk
trimistirinde olan normal 1O gebelik grubunun prolaktin ve BCHG ölçümleri yapılmıştır. Bunların yaş sınırlaması 19 -'ı31 yaş ortalaması 24.9'dur.
Kontrol grubu olarak 10 kişilik >Sağlıklı, fertil grubun prolaktin ve BHCG ölçümleri yapılmıştır.
<.
Prolaktin seviyelerinin ölçümü için; Hastaların kubital venlerinden alınan 5 cc kan, 15 dakika oda ısısında bekletildikte·n sonra santrifüj edilert3"serumları ayrılıp, -20° C'de saklanarak çift antikor radioimmunoassay yön·
temiyle prolaktin yüzeyi saptandı. Sonuçlar mlu/ml olarak bildirilmiştir.
-
-
-
-
-
BHCG ölçümü için yine hastaların kubital venlerinden alınan 5 cc kan
IRE (Ref. BHCG - RİA 200 et BH.CG - RİA ~ 100) kullanma tarifine göre Rtı­
dioimmuroassay yöntemiyle ölçülmüşfür. Sonuçlar mlu/ml olarak bildirilmistir.
.
'
8
TABLO VE BULGULAR
TABLO:
1
TROFOBLASTIK HASTALIKLARDA B HCG İLE PRL DEÖERLERİ
-tasta
Na
1
2
3
4
5
6
7
B
9
10
Yaş
Sosyal
Seviye
H.E.
H.S.
S.T.
30
Düşük
25
..
F.U.
29
»
•
H.K.
N.Ç.
23
•
•
30
26
23
28
35
34
26
33
21
"
Ad,
Soyad
s.v.
G.Y.
N.U.
11
D.A.
N.S.
12
F.B.
13
S.A.
M.D.
14
33
,.
•
Orta
Düşül(
111
..
»
,.
..
.
Tanı
Molhydatiform
»
.
,.
•
..
..
,.
.
Chorionepitel ioma
Molhydatiform
,,
15
E.Y.
19
16
S.Ç.
36
17
G.A.
32
18
19
20
21
N.D.
H.S.
A.A.
29
»
..
27
Düşük
•
..
»
22
A.T.
23
24
25
28
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
A.Y.
37
38
39
40
B
A.L
S.A.
G.Ç.
25
29
28
30
29
31
29
E.T.
NS.
27
38
ZA.
M.S.
22
19
45
33
H.D.
27
AÇ.
28
25
R.A.
R.Z.
Ş.T.
K.A.
P.K.
G.E.
28
,.
Orta
,.
.
»
..
•
..
..
.
»
Jt
•
»
,.
,.
»
."
..
"
•
.
»
.
..
"
•
.
11
,.
•
,.
.
Chorionepitelioma
,,
Molhydatiform
..
A.Ş.
36
29
.
S,D.
21
Orta
A.K.
26
DOşOk
mlu/ml
Prolactin
mu/mi
330
660
330
330
660
330
330
330
330
330
330
330
300
330
330
330
330
277
330
330
330
330
330
462
330
330
330
660
660
660
660
330
660
660
396
700
1300
1200
1300
1400
900
1700
2000
3500
450
1200
1900
5000
700
5000
3000
360
3000
1300
400
600
1300
1200
430
400
600
660
330
660
330
520
1200
1250
500
1250
900
1400
500
350
300
1700
400
480
B
"
Chorionepitelioma
Molhydatiform
GÖKMEN -
TABLO:
Vaka No.
Adı
Yaşı
1
Ü.A.
26
2
3
M.B.
K.S.
19
4
T.0.
5
6
H.A.
N.A.
7
8
S.K.
H.B.
9
S.G.
22
27
10
H.S.
23
DURMUŞ -
KILIÇ
il
PRL mu/mi
22
26
29
31
24
1700
1300
640
540
430
490
1100
580
640
1400
B HCG mlu/ml
330
330
330
660
250
330
660
660
330
660
Normal gebeliğin ilk trimistirinde B HCG ve PAL değerleri.
TARTIŞMA
Trofoblastik hastalıklarda plazma B HCG konsantrasyonları daima yük~
sek seviyelerde bulunmaktadır(2). Trofoblastik hastalıklarda B HCG ile pro~
lactin değerleri arasındaki ilişkileri gösteren araştırmalar henüz yeterli sa ..
yıda değildir. Yapılan ve sayıca çok az olan bu araştırmalarda trofoblastik
hastalıklarda plazma B HCG ve prolactin değerleri yüksek seviyelerde bu ..
lunmuştur (4, 5, 6, 7). Bu tablo endokrinolojik olarak gebeliğe benzemekte ..
dir. Hastanemizde yapılan araştırmalarda da trofoblastik hastalıklarda plaz~
ma B HCG seviyesinin yüksek değerlerinin yanında prolactin değerlerini de
normal üst seviyelerinde bulduk.
Çalışmamızda araştırma grupları olarak, kesin trofoblastik hastalık ta~
nısı
konan 40, ilk trimistirde normal gebelikleri olan 1O ve kontrol grubu
olarak da; sağlıklı ve fertil 10 kişilik kontrol grubu incelenmiştir. inceledi~
ğimiz 40 hastanın yaş ortalaması 25.5 normal gebeliklerin yaş ortalaması
24.9, kontrol grubunun yaş ortalaması 26.2 idi. Trofoblastik hastalıklara ya ..
kalananların %90'nın sosyal seviyeleri normalin altındadır. Görüldüğü gibi
ülkemizde de trofoblastik hastalıklar genellikle cinsi olgunluk çağında ve
düşük sosyal şartlar altında yaşayanlarda görülmektedir.
Tablo 1 ve il incelendiğinde görülüyor ki B HCG ortalama değerleri nor~
mal gebelerde (ilk trimestirde) 487 mlu/ml, trofoblastik hastalıklarda 422.725
9
:Z&YNE;p • KAMİL TIP ,BÜLTENİ·
mlu/ml gebe olmayan sağlıklı fertil kontrol grubunda ise B HCG O'dır. Bura.
da ortalamalar arasında önemli bir fark tesbit edilememiş olup p 0.05+=1.78
dir. Rrolaktin ortalama değerleri ise; normal gebelerde 882 mu/mi trofob~
lastik hastalıklarda 1334.25, kontrol grubunda 293.8 mu/ml'dir. Prolaktin
seviyeleri,. gebe olmayan sağlıklı fertil grupta, normal gebelik ve hastalık
gruba göre düşük seviyeleri (yani normal seviyelerde) bulunmuştur. Kontrol grubu ile normal gebelik grubunda P<0.01, + ::=3.915; kontrol grubu ile
hastalıklar grubunda p<0.01, + =2.957; normal gebelik grubu ile hastalık­
lar grubunda ise p::>0.05, + =-1.264 olarak tesbit edilmiştir. Gebe olmayan
kontrol grubunda prolaktin ortalaması normal sınırlar içinde olup, normal
gebelik grubunda ve hastalıklı gruptan düşük düzeylerde olup fark anlamlı·
dır. (P<0.0.1J. Neticelerin iatatistiki analizi için (t) testi kullanılmıştır. De
ğerlendirmeyle ilgili grafiler şekil 2 ve 3'de gösterilmiştir.
PRL
rnu/ml
1600
l400
_ .. Trofoblastik
1200
....
1000
--
...
Ha.astalık
Normal
-.
_,.
i88 200
Gebeıik
800
r-
Gebe ')la.yan
-·
Şekil
2
~
Trofoblastik hastalıklarda, noı·mal gebelikte, gebe
olmayanlarda .ortalama prolaktin değerleri.
Değerlendi.rllmelerden anlaşıldığı
gibi, normal gebeliktekine benzer ola·
rak trofoblasti,k hastalıklarda B HCG plazma seviyeleri ile prolaktin seviye ..
leri normalin üst seviyelerinde bulunmuştur.
Gebeliğin erken dönemlerinde
B HCG gibi prolaktin yüksek
değerlerde
bulunur (6). ·
Erken gebelik dönemlerinde B HCG ve yüksek değerlerdeki prolaktin
arasındaki l:lağlantı henüz kesin' olarak bilinmemektedir(3). Yapılan ·araştır~
malarda gebeliğin erken ve geç· çfön'emıtnde decidual dokunun prolaktin sen~
(10
.-·
-
. - . ."
'
...
,.. "
"'.
? ,...
·'
f".
. ..
- ·,
'
-
600 "'""
Normal
Gebelik.
.
.
. ·TJ:tof'oblastik
-.
.
.
Hastalık
~
40,0 "'""- . '
~
.< ,:··
~
'
,.,
-
.
'
. 200.. "*
,
'"'·•
- '
•
.
'
'
.
.
. \
.~
"
,.
. Şekil 3 -
'i
Trofoblastik : hastahkl~r(ja normaJ qebeUkte .ortalama
. BHCG değ~rleri.
, .,
tez edebilme yeteneğf· ortaya :konmuştpr es:
ar b~ri~ysel olarak bu profa'k~
tin değerleriyle, amniotlk. sıvı~akf prol::ıkti_~ ~~ğerlerf arasıncfa yakın ~lr iliŞ~
k! olduğu gprOl~üŞtQr (BJ . Deçid~anın o~tıştqrdüğu prola~tin ,değerleri ara..
sınd~ki _-~u. korelasyon;. amnfo~ik' sivıd~ki .P.ro;akti,rılrt ~ayı:ıaOınm büyü~ bir
l<i's·m11:11.n. ~eciduf!l orijinfJI old~ğt( g~rçeği_ri'(9ttayf! _koymuştu_r.. vı~~ bµ E!raş­
tırma.larda Pro1a~tin_in. arnniott~. _sı~i~a~~i. kay11~ğ_ırıın f~tu.s ·v~ya -a~ne olma~
dığı g()st~rilrrı'iŞ~lr ·(aJ~ Gebeli.ğin geç dön.eminde- an:ne plazri:ıa prol~ktİniry e-r~
~~n' ~önemlere .9öre. d.a~a- cfı.iŞô_k d~ğe~l~rd~ 6µı1:1_rym~şt1:Jr. _Ar:ıçak ~2-y~ 3ş
haftala~d~ki prôla~tiiı. değe'rl~_rf gebe 'qlunrnadığı z~rp~n~i d~ğerled aşar (6).•
.•
'
•,
•
, •. -
•
'
•
Polipeptid yapıs.ında. olan
... '·
-
.
• l
• ••
f •
·..,,
•. •
.
-~
~.
ise' ikincf gebelik·,haftası ·b~Ş,lf'.lrJ8._t~();
foblastlarm Langhans hücrelerinden salgılanır (2). Gebelikteki değerleri haf..
ta ve aylara göre aşağıda gösterildiği gibidir.
B HCG
·" ' . ._ '_. ' ',", J
10-30 mlu/ml
· ·' "· 30~100 · mlu/rril ·-· : ""': '·
1. Hafta
2. Hafta ., · ·
~ j~
'
"
••
· · 100-1000 mlu/ml
3. Hafta
_·_·_·:·1öQ~.. 19.poo mıu/mJ,;
. 4.- Hafta·
r: ..
• • ;·
'
j
.. ,,. ,.
2 .. 3 Ay·
1oo'öo~1 Ôô()QQQ;' rnlu/iel'f. -\:~
. , 2. Trimester,
." .10000,..30.000 .mlu/nıJ.> , . ,., . ,
.• 3. Trtm.ester: · · ·."
S.00,01'-15000· mlu/mlr.·. .. " .__ ......
·.'
\
L_
ı,
.
'·' \'
' . '
J
' . '
'
,, ·~ :
.
'
",•
'-
i
'•'
ZEYNEP· KAMiL TIP BtlLTENi
Görüldüğü gibi normal gebelikte B HCG ilk trimester sonunda en yük·
sek seviyeye ulaşmakta terme yaklaştıkça azalmakta, ancak gebelik dışın­
daki değerlerden daha yüksek seviyelerde bulunmaktadır. Gebelikte görülen
bu değerler B HCG ile prolaktin arasında bir korelasyon olduğu ortaya koy..
maktadır (2)~
·
östrogenlerin gebelik süresince prolaktin salımındaki artmaya sebep
oldukları genel olarak düşünülmektedir. Ancak östrojenlerln gebelikte yüksek seviyelerde olmasına karŞın, trofoblastik hastalıklarda çok düşük seviyelerde olması, trofoblastik hastalıklarda prolaktinin yüksek seviyelerde salımında başka faktörlerin de rolü olabileceğini düşündürmektedir. Trofoblastik hastalıklarda ve normal gebelikte progesteron değerleri arasında önemli bir fark bulunamamıştır.
Protein yapısı olarak (CS) (GH) ve (PRL) birbirine o kadar benzemekte..
dlr ki, bu benzerlikten yola çıkılarak yapılan araştırmalarla elde edilen so..
nuçlara göre (CSJ inhibisyonu, prolaktin inhibisyonundan daha fazla olur.
Östrogen ise hem CGH) hem de prolaktini stimüle eder (9 - 10).
Östrogenin bu stimulasyonu prolaktin için daha yüksektir. Trofoblastik
hastalıklarda (CSJ inhibisyonu olmaksızın normal gebeliğe oranla GH seviyesinde yükselme ve gebe olmayanların seviyelerine oranla östrogen sevi·
yesinde yükselme gözlenmektedir. Burada östrogen seviyesi gebe olma..
yana göre yüksek, normal gebeliğe oranla düşüktür. Fakat mol gebeliğinin
pozitif ve negatif etkileri gebelik olmayışı halindeki etkiler gibi bir denge
gösterir. Pozitif ve negatif etkileri eş değerdedir. Birbirinden farklılık gös ..
termez. Normal gebelikte (CS) prolaktinin ilk temel değerlerini veya deneylerde erginine olan cevabını tam olarak suprese etmez. Bütün bunlardan anlaşılacağı gibi, trofoblastlk hastal~klarda artan prolaktin sekresyonu, kronik
somatoman:ıatrofin. i.nhibisyonu olmaksızın rakipsiz olarak steroid hormon(379).
larla olmaktadır
.
'
\
-
LiTERATÜR
1. Rlg and L.A. Lein. A. YEN, S.S.C. Pattern of lncrease in Circulating Prolaktin Leve,s
During Human Gestastlon Am. J. Obstet Gynec9l. 129; 454, 1977. ··
2. L. VINIKKA, S. KIVINEN, L. RONNENBERG, O. YUKORKALE, Experimental hyperpro·
lactinemia and Hypoprolactınemia and Human Cporlonic Ganadotropin During Early
Pregnancy Obstet Gynecd 57:441, 1981.
3. Mochlzuki M. et al, J. Clin Endocrinal Metab. Growth hormone, prolactln and chorionic somatomammatropln in' normal and molar pregnancy 43 (3) : 613 • 21 Sep. 1976.
12
QÖDIEN -
DVRMtJŞ -
lOUÇ
4. Current Obzstetric Gynecologic Oiagnosis and Treatment Ralph. C. Banson Midd'e
Eaasl, Editlon. 1980 Th Plasenta and Fetus: Thogpablastic Diseases 576 • 598 (1980).
5. JOHN, B. JOSIMOVICH, M.D. DAVID, F. ARCHER, M.D.: The role of lactogeniç hor·
mones in the pregnant women and the fetus. Ad, J. Obsted. Gyneco. 120:77, 1977.
6.
BISUAS, S. RODECK, C.H.: Plasma Prolactin Levels during Pregnancy tha British
Journal of Obstetrics and Gynaacology 83:683, 1976.
7. TVSON, J.E. Hwaiıg P. Guyda H., Friessen H.: Studles of Prolactin secretion on human. prognancy. American Journal of Obstetrics and Gynecology. 113: 14, 1972.
8. Josimovich, J.B., G. Weiss and D.L. Hutchinson: Sources and disposition of pitutitary
prolactin in rnetarnal circulation, amniotic fluid, fetus and plasenta in the pregnant
Rhesus monkey. Endocrinology, 94, 1364 1974.
9. Niall, H.D.M.I... Hogan G.W. Tregear, G.V. Sepre, P. Hwang and H. Firesen: The ehe·
mistry of growth hormona and the lastogenic hormones. Rec Progr. Horm. Res 29.387,
(1973).
10. ROSENFIELD, R.L.: Hormona! Events and Disordes of Puberty (Gynecologc Endoc·
rinology, Year Book Medical Publisher. INC. CHICAGO ~ LONOON) 1 21, 1977.
13
Download

5-14 - Zeynep Kamil Tıp Bülteni