kpss
eğitim
bilimleri
Ö
D
D
ĞRENCİNİN
ERS
EFTERİ
ÖĞRETİM İLKE
ve YÖNTEMLERİ
Öğretim Teknolojileri
ve Materyal Tasarımı
Editör: Savaş Doğan
Yazarlar: Komisyon
Kolay oku
Hızlı düşün
Kalıcı öğren
EDİTÖR: Savaş Doğan
YAZARLAR: Komisyon
ÖĞRENCİNİN DERS DEFTERİ
ÖĞRETİM İLKE VE YÖNTEMLERİÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ VE MATERYAL TASARIMI
ISBN 978-605-364-712-6
Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.
© 2015, Pegem Akademi
Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları
Pegem Akademi Yay. Eğt. Dan. Hizm. Tic. Ltd. Şti.ne aittir.
Anılan kuruluşun izni alınmadan kitabın tümü ya da bölümleri,
kapak tasarımı; mekanik, elektronik, fotokopi, manyetik, kayıt
ya da başka yöntemlerle çoğaltılamaz, basılamaz, dağıtılamaz.
Bu kitap T.C. Kültür Bakanlığı bandrolü ile satılmaktadır.
Okuyucularımızın bandrolü olmayan kitaplar hakkında
yayınevimize bilgi vermesini ve bandrolsüz yayınları
satın almamasını diliyoruz.
2. Baskı: Mart 2015, Ankara
Yayın-Proje Yönetmeni: Demet Tamer
Dizgi-Grafik Tasarım: Gülnur Öcalan
Kapak Tasarımı: Gürsel Avcı
Baskı: Ayrıntı Basım Yayın ve Matbaacılık Ltd. Şti.
İvedik Organize Sanayi 28. Cadde 770. Sokak No: 105/A
Yenimahalle / ANKARA
(0312 394 55 90)
Yayıncı Sertifika No: 14749
Matbaa Sertifika No: 13987
İletişim
Karanfil 2 Sokak No: 45 Kızılay / ANKARA
Yayınevi 0312 430 67 50 - 430 67 51
Yayınevi Belgeç: 0312 435 44 60
Dağıtım: 0312 434 54 24 - 434 54 08
Dağıtım Belgeç: 0312 431 37 38
Hazırlık Kursları: 0312 419 05 60
İnternet: www.pegem.net
E-ileti: [email protected]
İ Çİ N D EKİ LER
Öğretim İlke ve Yöntemleri
Temel Kavramlar........................................................ ...................................... ................. . ..........3
Öğretim Model ve Yaklaşımları...................................................... ... ... .... ... .... ............................7
Öğretim Stratejileri....................................................... .............. .................... .. .................. ......30
Öğretim Yöntemleri........................................................ .................................... ........................37
Grupla Öğretim Teknikleri........................................................ ...... ....... ................................... .51
Kavram Öğretimi.................................................................................... ... .... ............. ....... . ..... ...81
Öğrenme Stratejileri ve Stilleri............................................................ ....... ....... ......................95
Düşünme Becerileri................................................. ......... ... .... ... ...... .................... ....... ...... .... ..104
Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı
Öğretimin Materyalle Desteklenmesi......................... ... .......................... ...... ....... .. ...............111
Araç Gereçlerin Eğitimdeki Yeri ve Materyal Tasarımı........................................ ....... .....114
Eğitimde Kullanilan Araç Gereçler........................................ .. ... .... .......................... .... ... .... .126
Öğretim Materyallerini Değerlendirme.................... ... ... .... ............ ....... .................. ........ .....140
Kaynakça...................................................................................................................................143
ÖĞRETİM İLKE
VE YÖNTEMLERİ
1. BÖLÜM
Temel Kavramlar
Temel Kavramlar
6WUDWHML
7HNQLN
<|QWHP
'HUVLQDPD¤ODUÀQD
XODÆPDVÀQÀVD¾OD\DQ
³¾UHQPHYH³¾UHWPH
V¹UH¤OHULQH\³QYHUHQ
JHQHO\DNODÆÀPGÀU
7HNQLNOHULL¤HUL¾LDUD¤JHUH¤YHND\QDNODUÀLOLÆNLOL
ELUEL¤LPGHKL]PHWHVXQDQ
ELU³¾UHWPH\ROXGXU
+HGHIHXODÆPDNL¤LQL]OHQHQ
HQNÀVD\ROGXU
%LU³¾UHWLP\³QWHPLQL
X\JXODPD\DNR\PDEL¤LPL
\DGDVÀQÀIL¤LQGH\DSÀODQ
LÆOHPOHULQE¹W¹Q¹RODUDN
WDQÀPODQDELOLU
ĹIFI-IFI2IFI.55I×5
Hedef
(%LOLĀVHO$ODQ)
6WUDWHML
Bilgi
6XQXÆ
$QODWPD
*³VWHUL
6RUX&HYDS
.DYUDPD
%XOXÆ
7DUWÀÆPD
“UQHN2OD\
6RUX&HYDS
%H\LQ)ÀUWÀQDVÀ
8\JXODPD
$QDOL]6HQWH]
'H¾HUOHQGLUPH
$UDÆWÀUPD
¿QFHOHPH
Problem
Çözme
%H\LQ)ÀUWÀQDVÀ
Drama Rol
2\QDPD
<|QWHP
7HNQLN
4
Öğretim İlkeleri
(¾LWLPDODQÀQGDNLELOLPVHO
¤DOÀÆPDODUODGR¾UXOX¾X
NDEXOHGLOPLÆ
6RPXWWDQ6R\XWD
H¾LWLP³¾UHWLPHWNLQ
%LOLQHQGHQ%LOLQPH\HQH
OLNOHULQLQG¹]HQOHQPHVLQGH
KHGHIOHUHXODÆPDGD
<DĀDPD<DN×QO×N+D\DWLOLN
³¾UHWPHQH\ROJ³VWHUHQ
LONHOHUGLU
<DN×QGDQ8]DāD
+HU\DÆYHG¹]H\L¤LQ
%DVLWWHQ.DUPDĀ×āD.ROD\GDQ=RUD
JH¤HUOLRODQ³¾UHWLPLONHOHUL
GDYUDQÀÆGH¾LÆWLUPHV¹UHFLQL
<DSDUDN<DĀD\DUDNgāUHQPH
UDVWJHOHROPDNWDQ¤ÀNDUÀU
³¾UHWLPLQGDKDQLWHOLNOL
%€W€QO€N
ROPDVÀQÀVD¾ODU
$o×NO×N$\DQLOLN
'HUVNLWDSODUÀQÀQ
KD]ÀUODQPDVÀQGDNRQXODUÀQ
*€QFHOOLN$NW€DOLWH
VH¤LPLQGHSODQYHSURJUDPODUÀQÀQ
KD]ÀUODQPDVÀQGDGHUVLLÆOHQPHVLYH
(NRQRPLNOLN
GH¾HUOHQGLULOPHVLQGHEXLONHOHULQGHQ
\DUDUODQÀOÀU
gāUHWLPĂONHOHUL
gāUHQFL\H*|UHOLN'€]H\H8\JXQOXN
C
gāUHQFL\H*|UHOLN
'€]H\H8\JXQOXN
“¾UHQFLQLQLOJLLKWL\D¤\HWHQHNKD]ÀUEXOXQXÆOXNJLEL
ELUH\VHOIDUNODUÀYH³]HOOLNOHJHOLÆLPG¹]H\OHUL³¾UHWLPLQ
ÆHNOLQLEHOLUOHU
N
gUQH
¿ON³¾UHWLPGHH¾LWVHOR\XQODUÀQNXOODQÀOPDVÀ
NXOODQÀODQPDWHU\DOOHUGHFDQOÀUHQNOHULQWHUFLKHGLOPHVL
in
rin ”
kle ıdır. er
i
l
iğ
in al
etk olm lke d ur.
i
i
r
m
eti renc bu uştu
n
ğr
l
-ö e öğ ana ni o
im ind ay eli
t
i
d
ğ
z
m
“E erke sine e te
m nce in d
r
şü
dü lkele
i
Öğrencinin Ders Defteri
5
„RFXNODUÀQ]LKLQVHOJHOLÆLPOHULVRPXWWDQVR\XWDJHU¤HNOHÆWL¾L
L¤LQH¾LWLPGHVRPXWHÆ\DROD\YHYDUOÀNODUGDQID\GDODQDUDN
NRQXODUDEDÆODPDOÀGDKDVRQUDVR\XWNDYUDPODUDJH¤LOPHOLGLU
Somuttan Soyuta
HN
gUQ
,ONRNXOGD¤RFXNODUD³QFHQHVQHOHUOHVRQUDUDNDP-
ODUODYHGDKDVRQUD]LKLQGHQPDWHPDWLNVHOLÆOHP
\DSWÀUÀOPDVÀ
„RFXNELOJL\L³QFHNLELOJLOHUL\OHLOLÆNLOHQGLUGL¾LQGH³¾UHQPH
GDKDQLWHOLNOLROXU%X\¹]GHQ³¾UHWLPHEDÆODUNHQ³¾UHQFLQLQ
PHYFXWELOJLYH\DÆDQWÀODUÀQGDQKDUHNHWHGLOPHOLGLU
%LOLQHQGHQ
%LOLQPH\HQH
N
gUQH
'³UWLÆOHPOHSUREOHP¤³]PHEHFHULOHULQLQND]DQGÀUÀO
PDVÀQÀQGDKD³QFHGHQ³¾UHQLOHQWRSODPD¤ÀNDUPDE³OPHYH
¤DUSPDLÆOHPOHULQHGD\DOÀROPDVÀ
“¾UHQFL\H³¾UHWLPRUWDPÀKD]ÀUODQÀUNHQKD\DWWD
NDUÆÀODÆDELOHFH¾LGXUXPODUD\HUYHULOPHOLGLU“¾UHQFLEX
VD\HGHRNXOGD³¾UHQGLNOHULQL\DÆDPDDNWDUDELOLU
<DĀDPD<DN×QO×N
+D\DWLOLN
N
g U Q H '³UWLÆOHPL³¾UHQHQELU³¾UHQFLQLQNDQWLQGHSDUD
YHULSSDUD¹V¹W¹Q¹DODELOPHVL
„RFXNN¹¤¹N\DÆODUGDQLWLEDUHQ\DNÀQ¤HYUHVL\OHHWNLOHÆLPGH
ROGX¾XQGDQ\DNÀQ¤HYUHVLQLGDKDL\LDQOD\DELOPHNWHYH
³UQHNOHU¤RFX¾XQ\DNÀQ¤HYUHVLQGHQYHULOGL¾LQGH³¾UHQPHOHU
GDKDNDOÀFÀYHDQODPOÀROPDNWDGÀU
<DN×QGDQ
8]DāD
N
g U Q H Ý<³QHWLPÞNRQXVXLÆOHQLUNHQÝPDKDOOHN³\LO¤HLO
YH¹ONH\³QHWLPLÞVÀUDVÀ\ODJLGLOPHVL
%DVLWWHQ.DUPDĀ×āD
.ROD\GDQ=RUD
“¾UHWLPHWNLQOLNOHULQGHNRQXODUNROD\GDQEDÆOD\DUDNDÆDPDOÀ
RODUDN]RUODÆWÀUÀOPDOÀGÀU%XÆHNLOGHKHP³¾UHQPHNROD\ODÆÀU
KHPGH³¾UHQFLQLQ³]J¹YHQLDUWDU
N
gUQH
'HQNOHPSUREOHPOHULQLQ¤³]¹P¹QGH³¾UHQFL\H
VÀUDVÀ\ODELUELOLQPH\HQOLLNLELOLQPH\HQOLYH¹¤ELOLQPH\HQOL
GHQNOHPSUREOHPOHULQLQ³¾UHWLOPHVL
Öğrencinin Ders Defteri
6
Yaparak <DĀD\DUDN
gāUHQPH
%€W€QO€N
“¾UHQPHELUH\LQNHQGL\DÆDQWÀVÀ\ROX\ODJHU¤HNOHÆWL¾LQGHGDKD
NDOÀFÀRODFD¾ÀQGDQELUH\³¾UHQPHV¹UHFLQGHSDVLIGH¾LODNWLI
ROPDOÀGÀU
“]HOOLNOHLON³¾UHWLPG¹]H\LQGHNL³¾UHQFLOHUL¤LQHQYHULPOL
³¾UHQPH\ROX\DSDUDN\DÆD\DUDN³¾UHQPHGLU
g U Q H N *H]LJ³]OHPGHQH\HWNLQOLNOHUL
“¾UHWPHQDGD\ODUÀQÀQVWDMDJ³QGHULOPHVL
“¾UHQFLQLQW¹P\³QOHULQLQELOLÆVHOGX\XÆVDOYHSVLNRPRWRU
ELUOLNWHJHOLÆWLULOPHVLJHUHNLU%XQXVD¾ODPDNL¤LQGHIDUNOÀ
NRQXODUGDNLL¤HUL¾LQELUELULQLGHVWHNOH\HFHNÆHNLOGHVXQXOPDVÀ
ID\GDOÀRODFDNWÀU
N
gUQH
*HQLÆDODQWDVDUÀPÀGLVLSOLQOHUDUDVÀWDVDUÀPNDYUDP
KDULWDODUÀ³Q³UJ¹WOH\LFLOHUUHKEHUOLNWH\³QHOWPHIRQNVL\RQX
EXLONHLOHLOJLOLGLU
N¿¤HUL¾LQNDYUDPNHOLPHNRQXYV³¾UHQFLQLQ
DQOD\DELOHFH¾LNDGDUD¤ÀNYHQHWROPDVÀJHUHNLU
$o×NO×N
$\DQLOLN
*€QFHOOLN
$NW€DOLWH
(NRQRPLNOLN
N$\UÀFD³¾UHWLPHWNLQOLNOHULQGHNXOODQÀODFDN\³QWHPYH
WHNQLNOHU³¾UHQFLQLQQHNDGDU¤RNGX\XRUJDQÀQÀHWNLOHUVH
³¾UHWLPLQNDOLWHVLGHRRUDQGDDUWDU
N
Ý¿¤RUJDQODUÞNRQXVXLÆOHQLUNHQL¤RUJDQODUÀJ³VWHUHQ
gUQH
LQVDQPDNHWOHULQGHQID\GDODQÀOPDVÀEXLONH\OHLOJLOLGLU
¿¤HULNJ¹QFHOJHU¤HNOHUOHLOLÆNLOHQGLULOHUHN³¾UHQFL\H
VXQXOPDOÀGÀU%XÆHNLOGH³¾UHQFLQLQ\DNÀQ¤HYUHVLQGHNL
¹ONHVLQGHNLYHG¹Q\DGDNLROD\ODUDLOJLGX\PDVÀGDVD¾ODQDELOLU
N
gUQH
Ý7L\DWURÞNRQXVXQXQÝ'¹Q\D7L\DWUR*¹Q¹Þ
KDIWDVÀQGDLÆOHQPHVLJ¹QFHOOLNLONHVLLOHLOJLOLGLU
“¾UHWLPLQDPD¤ODUDHQD]]DPDQSDUDYHHPHNKDUFDQDUDN
XODÆÀODFDNÆHNLOGHSODQODQPDVÀJHUHNLU¿\LELUSODQODPDLOHKHP
³¾UHWLPNROD\JHU¤HNOHÆLUKHPGHLVUDI³QOHQPLÆROXU
N
)HQYH7HNQRORMLGHUVLQGHGHQH\\DSDFDNELU
gUQH
³¾UHWPHQLQDUD¤YHJHUH¤OHULQLHQD]PDOL\HWOHWHPLQHWPHVL
\DSWÀ¾ÀGHQH\OHELUGHQ¤RNGDYUDQÀÆND]DQGÀUDELOPHVLEX
LONH\OHLOJLOLGLU
Öğrencinin Ders Defteri
7
2. BÖLÜM
Öğretim Model ve Yaklaşımları
Yaklaşım:
Öğretimin örgütlenmesinde temele alınan felsefeyi ya da merkeze alınan ögeyi ifade
eden bakış açısıdır.
Örne
k:
Tam Öğrenme, Yaşam Boyu Öğrenme, Yapılandırmacılık...
Tam Öğrenme Modeli (Bloom)
Tam Öğrenme Modeli “Öğrencilere yeteri kadar zaman ve tekrar şansı verildiğinde
tüm öğrenciler üst düzeyde öğrenebilir.” görüşüne dayalıdır.
Bir sınıftaki öğrencilerin başarılı olmaları, onların hazır bulunuşluk düzeylerine uygun
olan öğretim hizmetinin sağlanmasına öğretim hizmetinin niteliğine ve onlara ihtiyaçları kadar zaman tanınmasına bağlıdır. Bu gerçekleştiğinde öğrencilerin öğrenme düzeyleri birbirine yaklaşır ve sınıftaki tüm öğrenciler başarılı olabilir.
KD]×UEXOXQXĀOXOXN
HQD]
EDĀDU×
QLWHOLNOLHāLWLP
WHNUDUI×UVDW×
\HWHULNDGDU]DPDQ
%ORRP
Öğrencinin Ders Defteri
¿VWHQHQGDYUDQÀÆÀQRUWD\D
¤ÀNPD\D\DUD\DQX\DUDQ
ODUGÀU
N
gUQH
'¹Æ¹QPH\H\³QOHQ
GLUHQVRUXODU\³QHUJHOHU
³UQHNOHUNLWDSODUQXPXQH
YHPRGHOOHU
ĂSXFX
Öğrencinin Ders Defteri
“¾UHWPHQVRUGX¾X
VRUXODUDGR¾UXFHYDSYHUHQ
³¾UHQFLOHUHÝDIHULQÞGHPHVL
N
gUQH
%LOLĀVHOhU€QOHU
N
“¾UHQFLD¤ÀNRODUDN
gUQH
\DGDGR¾UXGDQJ³]OHQHPH\
HFHNÆHNLOGH³UW¹NRODUDN
NDWÀOÀPÀJHU¤HNOHÆWLUHELOLU
9HULOHQFHYDEÀQGR¾UXELU
ÆHNLOGHLIDGHHGLOPHVL
LÆOHPL“G¹]HOWPHÞGLU
6RUX\DYHULOHQÝGR¾UXÞ
Ý\DQOÀÆÞHNVLNÞYHÝWDPDPÞ
JLELFHYDSODU“G³Q¹WÞW¹U
'|Q€WYH'€]HOWPH
“¾UHQFLQLQNHQGLQHJ¹YHQPHVL
2OXPOXWXWXPODUDVDKLS
ROXQPDVÀ
*¹G¹OHQPLÆOLN
'X\XĀVDOhU€QOHU
“¾UHQPHG¹]H\LQLQYH
EDÆDUÀVÀQÀQ\¹NVHOPHVL
$UWDQ³¾UHQPHKÀ]À
(NVLNVL]³QNRÆXOELOJLOHU
“¾UHQFLQLQ³¾UHQPH
³¾UHWPHV¹UHFLQH³¾UHQPH
¤DEDVÀL¤LQHJLUPHVLGLU
.DW×O×P
gāUHWLP+L]PHWLQLQ1LWHOLāL
“¾UHWLPLQQLWHOL¾LQL
HWNLOH\HQ³QHPOL
³¾HYDUGÀU
¿SXFX
3HNLÆWLUPH
(WNLQNDWÀOÀP
'³Q¹W'¹]HOWPH
gāUHWLP6€UHFL
(%25 etkili)
%LUGDYUDQÀÆÀQJ³VWHULOPHVLQL
J¹¤OHQGLULOPHVLLÆOHPLGLU%X
LÆOHPGHNXOODQÀODQX\DUÀFÀODUD
“SHNLÆWLUH¤ÞDGÀYHULOPHNWHGLU
3HNLĀWLUPH
“¾UHQFLQLQVDKLSROGX¾XDNDGHPLN³]
J¹YHQLOJLOHUWXWXPODU
g U Q H N “¾UHQFLOHULQPDWHPDWLN
GHUVLQGHNLVÀNÀQWÀODUÀQÀQQHGHQOHULQGHQ
ELULQLQPDWHPDWL¾LEDÆDUDPD\DFDNODUÀQD
RODQLQDQ¤ODUÀROPDVÀ
'X\XĀVDO*LULĀ'DYUDQ×ĀODU×
(%25 etkili)
g U Q H N '³UWLÆOHPOHSUREOHP¤³]PH\L
³¾UHQPHNL¤LQWRSODPD¤ÀNDUPD¤DUSPD
YHE³OPHLÆOHPOHULQLQ³¾UHQLOPLÆROPDVÀ
“¾UHQFLQLQVDKLSROGX¾X³QELOJLOHU
EHFHULOHURNXPDKÀ]ÀDQODPDKÀ]À
%LOLĀVHO*LULĀ'DYUDQ×ĀODU×
(%50 etkili)
8
9
İzleme Testi ve Tamamlayıcı Eğitim
Tam öğrenmenin, ”Bir birim öğrenilmeden diğerine geçilemez.” ilkesi gereği, her birimdeki öğrenmeyi belirlemek, yanlış veya eksik %70'in altında öğrenme varsa bunları
belirleyip tamamlamak amacıyla izleme testleri kullanılır.
H
İzleme testleri dönüt-düzeltme amacıyla kullanılan testlerdir. İzleme testi sonuçlarına göre tamamlayıcı eğitim (Ek öğrenme) etkinlikleri düzenlenir..
:
Not Tam öğrenmede öğrenme düzeyi %70'in altında kalan öğrenciler
kullanılan tamamlayıcı eğitim etkinlikleri şunlardır:
A
A
A
A
Pür
t
D kka
Bire bir öğretim
Küçük gruplarla öğretim
Okulda veya evde ek öğretim
Kaynak veya yardımcı kitaplarla öğretim
A
A
A
Eğitsel oyunlarla
öğretim
Tekrar
Programlı öğretim
Akran eğitimi, ek öğrenme etkinlikleri arasında yer almaz.
Sınırlılıkları
L
L
L
L
Bireysel farkların yoğun olduğu gruplarda öğrenme için uzun zamana gereksinim
duyulur.
Yavaş öğrenen öğrenciler eksiklikleri tamamlanıncaya kadar yeni öğrenme birimlerine geçemeyeceğinden, hızlı öğrenen öğrencileri engelleyebilir.
Tam öğrenme her öğrencinin belirlenmiş hedefleri tam olarak gerçekleştirmesine
dayalı olduğundan bireysel farklılıkları da göz ardı eder.
Öğretmenlerin iş yükünü ve maliyeti artırır.
r,
tu .
ok rdır
y
i
nc n va
re
öğ tme
en re
ey öğ
m
n
ne ye
re me
ğ
e
Ö et
r
öğ
Öğrencinin Ders Defteri
10
Yapılandırmacılık
(Piaget, J. Dewey, Vygotsky, Bruner ve Gestalt)
Öğrenen yeni bir bilgi ile karşılaştığında, algıladığı bilgiyi açıklamak için önceden oluşturduğu bilgileri kullanır veya yeni kurallar oluşturur. Bilgi edinme içsel bir süreçtir.
Yapılandırmacı yaklaşımın genel özellikleri şunlardır;
HQGL
LUYHNPOXGXU
W
I
L
W
N
FLD
VRUX
“¾UHQ PHVLQGHQ HUHKEHU
Q
H
H
G
U
D F
³¾
PHQV
“¾UHW XQGDGÀU
NRQXP
QL
UOH\H ELUED¾ OH
Q
OH
H
D
L
UHQP
DVÀQG
³¾UHQ
(VNL QLOHQOHUDU HGHUHN³¾
³¾UH DUDNNHÆI
NXUXO HNOHÆLU
JHU¤
HQ
ELUH\G
%LOJL À]GH¾LOGLU
V
ED¾ÀP
NVL\RQ
OHPNROHLEL\³QWHP
]
³
J
MH
3UR DUWÀÆPDJ
VHUJLW LNOHUNXOODQÀOÀU ODUÀ
N
Q
D
N
Q
H
\
YHW LOELOJLND
%LULQF
L
ÀU
QPH\
“¾UH QPHHVDVW
³¾UH
N
<DS×ODQG×UPDF×O×
U¹QOH
QGLUPH¹
'H¾HUOH UHFH\³QHOLNWLU
¹
ELUOLNWHVSHUIRUPDQVYH
MH
3UR UWIRO\R
SR
HN
L\HJHU¤
“¾UHQF HQH\LPOHUL
\DÆDPG PDN
ND]DQGÀUQÀU
DPD¤OD
<DSÕODQGÕUPDFÕ<DNODăÕPWUOHUL
6RV\DO
<DS×ODQG×UPDF×O×N
9\JRWVN\
%LOLÆVHOJHOLÆLP¤HYUHGHQWRSOXPGDQELUH\HGR¾UXJHU¤HNOHÆLU
%LOLÆVHO\DSÀODQGÀUPDFÀOÀNLOHEHQ]HUOLNJ³VWHUPHNOHELUOLNWH³¾UHQPHQLQVDGHFHELUH\LQELOLÆVHOV¹UH¤OHUL\OHGH¾LOGLOJHOLÆLPLYHVRV\DO
ÆDUWODUÀLOHGHLOJLVLQLNXUDU
%LOLĀVHO
<DS×ODQG×UPDF×O×N
3DJHW
<HQLELOJLELUH\LQ³QELOJLOHULLOHWXWDUOÀLVH³]¹PVHQLUYH\HQLELU
ELOLÆVHOGHQJHROXÆXU<HQLELOJLELUH\LQ³QFHNL\DSÀODUÀLOHX\XÆPDGÀ¾ÀQGDGHQJHVL]OLNROXÆXU%XGXUXPGDELUH\GHQJH\HNDYXÆPDNL¤LQ
ELOJLOHULQL\HQLGHQ\DSÀODQGÀUÀU
5DGLNDO
<DS×ODQG×UPDF×O×N
*ODVHUVIHOG
%LUH\G¹Q\DJHU¤HNOL¾LQL\DSÀODQGÀUPDN\HULQHNHQGLJHU¤HNOL¾LQL
LKWL\D¤ODUÀGR¾UXOWXVXQGDROXÆWXUXU%XV¹UH¤WHELOJLNHÆIHGLOPH]
ELUH\WDUDIÀQGDQELUH\LQL¤G¹Q\DVÀQGD\DUDWÀOÀU
Öğrencinin Ders Defteri
11
5 E Modeli (R. Bybee)
Yapılandırmacı yaklaşıma dayalı bir öğretim modelidir. 2005 ilköğretim programı etkinlikleri, bu modele göre düzenlenmiştir. Amaç, bilginin derinlemesine araştırılmasını
sağlamaktır.
*LULĀ'LNN
DW
oHNPH"
“¾UHQFLOHUL ³
QELOJLOHULQLQH
DOÀQGÀ¾ÀLOJLQYH
OH
X\DQGÀUDQHWN PHUDN
YHULOGL¾LDÆD LQOLNOHUH\HU
³QHPOLRODQ³PDGÀU%XUDGD
GH¾LÆLNILNLU ¾UHQFLOHULQ
LQLVRUXVRUPOHULOHULV¹UPHOHUDODUÀQÀWHÆYLN
HWPHNWLU
IHWP
H
OLNWHSUREOHP
U
L
E
Q
Q
OD
UL
QFLOH YDUR ¹UHW LQ
“¾UHÆWÀNODUÀ YHILNLU UHQFLOHU
¤DOÀ HOLNVRUX DGÀU“¾ UÀ
\³Q ULDÆDP ROGXNOD
WLNOH RNDNWLI
HQ¤PDGÀU
DÆD
.HĀ
D
NODP
X\D À¾À
QNRQODU\DSWHUL
Q
H
D
LO
WP
“¾UHLQD¤ÀNODPHVNLELOJ
Q
N
L
LOLÆ HQFLOHU JLOHUOH GÀU
³¾U \HQLELO LDÆDPD
LQLQ LÆWLULOGL¾
GH¾
$o×
PD
ĀW×U
UD
H$
UPH
WL
LQOHĀ
'HU
REOHPQL
U
S
D
YH\
ÀQ\H
ELOJL ÆÀPODUÀQ À¾À
Q
D
GH
O
À
8ODÆPH\DNOD \JXODQGDGD]LKLQU
¤³] XPODUDX XDÆDP DYUDPOD
GXU PDGÀU%Q\HQLN
DÆD ROPD\D YDU ¾UHQLOLU
GD³
H
UL
GLUP
GLNOH
Q
L
HUOHQ
G
ā
H
H
'
HQL
LQL
D
GD\ ULOHU
ÆDPDLYHEHFHELUVRQXFUPH
D
X
% LOHULQ HUHN OHQGL R
ELOJ HUOHQGLU ]GH¾HU RUWIRO\
GH¾ ÀUODU“ UPDQVS
XODÆ MHSHUIR
SUR ULN
UXE
(0RGHOL
(PRGHOL(PRGHOLQGHQIDUNOÀ
RODUDNÝGHULQOHÆPHÞYHÝGH¾HUOHQGLUPHÞ
DÆDPDODUÀDUDVÀQDÝLOLÆNLOHQGLUPHÞYHÝILNLU
DOÀÆYHULÆLÞDÆDPDODUÀHNOHQPLÆWLU
ĂOLĀNLOHQGLUPH %XDÆDPDGD³¾UHQFLOHULQJ³VWHUHELOHFHNOHULHQ³QHPOLEHFHULNDYUDPODUÀQ
NHQGLOHULQH³¾UHWLOHQDQODPODUÀLOHGL¾HUDODQODUGDNLDQODPODUÀDUDVÀQGDNLLOLÆNLOHUL
J³UHELOPHNEXDQODPODUÀJHQLÆOHWHUHNJHU¤HNGXUXPODUDX\DUOD\DELOPHNWLU
)LNLU$O×ĀYHULĀL*UXSYHJUXSODUDUDVÀLÆELUOL¾LQLQ\R¾XQROGX¾XELUDÆDPDGÀU*UXSODU
³¾UHWPHQUHKEHUOL¾LQGHNDYUDPODUODLOJLOLELOJLSD\ODÆÀPÀQGDEXOXQXUODU%XELOJLSD\ODÆÀPÀ
V¹UHFLQGH³¾UHQFLOHULQILNLUOHULQGHGH¾LÆLNOLNOHUROPDVÀEHNOHQLU
*LULĀ
.HĀIHWPH
$o×NODPD
Öğrencinin Ders Defteri
'HULQOHĀWLUPH
ĂOLĀNLOHQGLUPH
)LNLU$O×ĀYHULĀL
'HāHUOHQGLUPH
12
Çoklu Zekâ Kuramı (Gardner)
Gardner'a göre sadece sayısal ve sözel olarak ortaya konulan performanslardan ibaret değildir. Zekâ, bireyin birçok alanda (müzik, spor, dans, doğa, iletişim, resim vb.)
ürün ve performans ortaya koyma, problem çözme yeteneğidir.
K
İnsanlar tüm zekâlara sahip olarak dünyaya gelir. Bu zekâ alanlarından biri ya da
birkaçı baskındır. Zeka (çevre, kalıtım, kültür vs. etkisiyle) sonradan iyileşebilir ya
da körelebilir.
K
Zekâ, sadece sayısal testlerle ölçülemez.
K
Çoklu zekâ bireysel farklılıkları önemser; bu yüzden farklı yöntem ve tekniklerlerle ders işlenmesini savunur.
K
Zekâ, yetenek değildir ve insanları sınıflandırma için kullanılamaz.
K
Tüm zekâ türleri birbirleri ile dinamik bir ilişki içindedir bir zekâ türü kullanırken başka bir zekâ türünden faydalanılabilir.
Çoklu Zeka Boyutları
Sözel / Dilsel
Zekâ
Matematiksel/
0DQW×NVDO
Zekâ
Bedensel/
Kinestetik
Zekâ
Dili etkili kullanma becerisini ifade etmektedir. Okuma, yazma,
GLQOHPHYHNRQXÆPDHWNLQOLNOHULEX]HNŸW¹U¹Q¹QEHOLUJLQ
özellikleridir.
k : <D]DUODUÆDLUOHUHGHEL\DW¤ÀODUYHSROLWLNDFÀODUEX]HNŸ
Örne
ER\XWXQXD¾ÀUOÀNOÀRODUDNNXOODQÀUODU
$NÀO\¹U¹WPHVD\ÀODUÀHWNLOLNXOODQPDQHGHQVRQX¤LOLÆNLVLNXUPD
SUREOHPOHUHELOLPVHO¤³]¹POHU¹UHWPHIRUP¹OOHLIDGHHWPH
KHVDSODPDJLELEHFHULOHULNDSVDU
k : 0DWHPDWLN¤LOHUP¹KHQGLVOHUELOJLVD\DUSURJUDPFÀODUÀYH
Örne
DUDÆWÀUPDFÀODUEX]HNŸW¹U¹QHVDKLSWLU
9¹FXWKDUHNHWOHULQLNRQWUROHWPH\L\RUXPODPD\ÀY¹FXWYH]LKLQ
DUDVÀQGDNLX\XPXNDSVDU%XELUH\OHUGHNRRUGLQDV\RQGHQJHKÀ]
HOEHFHULVLYHHVQHNOLNGLNNDW¤HNLFLGLU
%DOHULQOHUDNW³UOHUVSRUFXODUGDQV¤ÀODUÆRI³UOHU
SLORWODUFHUUDKODUEXER\XWWDHOHDOÀQDELOLU
Örne
k:
e
ikt
irl
b
k
a ati ni
ıyl
i
am atem nem
r
u m
ö
k
ve üşü
ka
ze dil gör tir.
u
l
iş
.”
k
kâ
Ço “Ze sidir itirm
i
y
r
ce
be
Öğrencinin Ders Defteri
13
Görsel/
Uzamsal Zekâ
1HVQHOHULQÆHNLOYHJ³U¹QW¹V¹Q¹Q]LKLQGHFDQODQGÀUÀOPDVÀLOH
LOJLOLGLUÅHNLOUHQNEL¤LPYHGRNXQXÆX]LKLQJ³]¹LOHJ³UPHYH
VRPXWODÆWÀUPD\HWHQH¾LQLL¤HULU
Ö r n e k : 0LPDUODUGHNRUDW³UOHUPRGDFÀODUUHVVDPYH
WDVDUÀPFÀODUEX]HNŸVÀJ¹¤O¹ELUH\OHUH³UQHNRODUDNYHULOHELOLU
Sosyal/
%LUH\OHUDUDV×
Zekâ
Müziksel/
Ritmik
Zekâ
¿QVDQODUODLOHWLÆLPNXUPDRQODUÀDQODPDYHGDYUDQÀÆODUÀQÀ
\RUXPODPD\HWHQHNOHULQLLIDGHHGHU/LGHUOLNHPSDWLNG¹Æ¹QPH
NHQGLQLLIDGHHWPHLÆELUOLNOL¤DOÀÆPDJLELGDYUDQÀÆODUÀNDSVDU
Ö r n e k : /LGHUOHUSVLNRORJODUSROLWLNDFÀODU³¾UHWPHQOHU
DNW³UOHUWXUL]PFLOHUEX\HWHQHNOHULQLHQ¹VWVHYL\HGHNXOODQDQ
LQVDQODUGÀU
%X]HNŸGX\JXODUÀQDNWDUÀPÀQGDP¹]L¾LELUDUD¤RODUDNNXOODQDQLQVDQODUÀQVDKLSROGX¾XP¹]LNDOJ¹FHLÆDUHWHGHU(QVWU¹PDQ¤DOPDEHVWH\DSPDV³\OHQHQÆDUNÀQÀQEHQ]HULQLEXOPDYH
ULWLPEHFHULVLJLEL\HWHQHNOHULNDSVDU
ek:
Ö r n 0¹]LV\HQOLNVROLVWOLNEHVWHFLOLNRUNHVWUDÆHIOL¾LJLEL
LÆOHUOHX¾UDÆDQODUEX]HNŸW¹U¹QHVDKLSWLU
Öze Dönük/
Bireysel
Zekâ
%LUH\LQNHQGLQLDQODPDVÀYHSRWDQVL\HOLQLQIDUNÀQGDROPDVÀLOH
LOJLOL\HWHQH¾LQLLIDGHHGHU%X]HNŸVÀ\¹NVHNELUH\OHUNHQGLQL
WDQÀPDNHQGLQHJ¹YHQPHGLVLSOLQOLROPDKHGHIOHULQLEHOLUOHPH
YHNLÆLVHOSUREOHPOHULQL¤³]PHEHFHULVLJ³VWHULUOHU
0HWDELOLÆVHO'¹Æ¹QPH
ek:
Örn
+HUNLÆLGHPHVOHNJUXEXQGDEX]HNŸER\XWXQDUDVWODQDELOLU
'RāD
=HNkV×
'R¾D]HNŸVÀGR¾DO¤HYUH\HRODQLOJL\LLIDGHHGHU'R¾D\ODLOJLOL
NRQXODUODLOJLOHQPHNWHQDUDÆWÀUPD\DSPDNWDQKRÆODQÀUODU
Ö r n e k : %L\RORJODUERWDQLN¤LOHU]LUDDW¤ÀODUYH]RRORJODU
]HNŸQÀQEXER\XWXQD³UQHNPHVOHNJUXSODUÀRODELOLU
Öğrencinin Ders Defteri
14
İşbirlikli Öğrenme Modeli
(J. Dewey, Vygotsky)
Öğrenenlerin ortak öğrenme hedeflerini gerçekleştirmek için küçük gruplar halinde
birlikte çalıştığı ve birbirlerinin öğrenmelerine yardım ettiği, başarıları için ortak
ödüllendirildikleri öğretim sürecidir.
Öğrenciler, öğretmenin daha önce anlattığı konuyu takım olarak öğrenmek, geliştirmek
veya öğretmen tarafından verilen projeyi yerine getirmek için uğraşırlar.
ĂĀELUOLNOLgāUHQPHĂONHOHUL
2OXPOX%DāO×O×N
“¾UHQFLOHUEDÆDUÀ\ÀELUOLNWH
HOGHHGHFHNOHULQHLQDQÀUODU
%LULPL]KHSLPL]KHSLPL]
ELULPL]L¤LQ™\HOHUGL¾HU
ELUELUOHULQLQ³¾UHQPHVLQGHQ
VRUXPOXGXU
(ĀLW%DĀDU×
+HU³¾UHQFL³¾UHQPHV¹UHFLQH
SRWDQVL\HOLRUDQÀQGDNDWNÀ
JHWLUPHOLYHGH¾HUOHQGLUPHGH
EXNDWNÀJ³]³Q¹QHDOÀQPDOÀGÀU
*UXSgG€O€2UWDNgG€O
6¹UH¤VRQXQGDRUWD\D¤ÀNDQ
¹U¹QELUH\OHUHGH¾LOJUXED
DLWWLU.D\EHGHQOHUYH\D
ND]DQDQODUELUH\OHUGH¾LO
JUXSODUGÀU
6€UHFLQ'HāHUOHQGLULOPHVL
¿ÆELUOLNOL³¾UHQPHV¹UHFLQGH
³¾UHQFLOHULQQH³¾UHQGLNOHUL
NDGDUQDVÀO³¾UHQGLNOHULGH
V¹UH¤GHGH¾HUOHQGLULOPHOLGLU
%LUH\VHO6RUXPOXOXN
*UXEXQRUWDNDPDFÀQÀQ
JHU¤HNOHÆPHVLYH\D³G¹OH
XODÆPDJUXSWDNLKHU¹\HQLQ
³QFHOLNOHNHQGLVRUXPOXOX¾XQX
\HULQHJHWLUPHVLQHED¾OÀGÀU
6RV\DO%HFHULOHU
¿ÆELUOLNOL³¾UHQPHGHHWNLQOLNOHU
³¾UHQFLOHULQVRV\DOEHFHULOHULQL
GD\DQÀÆPDSD\ODÆÀPJ¹YHQ
JHOLÆWLULFLQLWHOLNWHROPDOÀGÀU
<€]<€]HĂOHWLĀLP
“¾UHQFLOHUHWNLOHÆLPVD\HVLQGH
ELUELUOHULQGHQELU¤RNÆH\³¾UHQLUOHU
%XHWNLOHÆLPLQ¹VWG¹]H\GH
JHU¤HNOHÆPHVLL¤LQHQX\JXQVÀQÀI
RWXUPDG¹]HQLN¹PHEL¤LPLGLU
%LUH\VHOYH*UXSoD'HāHUOHQGLUPH
¿ÆELUOLNOL³¾UHQPHGHDVORODQJUXEXQ
GH¾HUOHQGLULOPHVLGLU$QFDN
ELUH\VHORODUDNJUXED\DSÀODQNDWNÀ
YHELUH\VHO³¾UHQPHOHUGHD\UÀFD
GH¾HUOHQGLULOHELOLU
Öğrencinin Ders Defteri
Download

KPSS Eğitim Bilimleri Öğretim İlke ve Yöntemleri