HAZIRLAYANLAR
KADRİYE MUTLU
İNCİ PİPER
ÖZGE ÖZEL
EDİTÖR
ÜLKÜ UZUN
IŞIKLI GÜNLER
MART, 2014
İÇİNDEKİLER
1. MART AYI KAZANIM ve GÖSTERGELERİ
2. MART AYI ETKİNLİK ÖRNEKLERİ
3. BRANŞ ETKİNLİKLERİ
– İngilizce
– Montessori Uygulamaları
– Müzik
– Görsel Sanatlar
– Drama
– Fiziki Etkinlik
– Yüzme
– Modern Dans
– Astronomi
3. MART AYI ÖZEL GÜN VE KUTLAMALARI
4. REHBERLİK BİRİMİ
5. DOĞUM GÜNLERİMİZ
FMV I Mart 2014 I
MART AYI KAZANIM ve
GÖSTERGELERİ
BİLİŞSEL GELİŞİM KAZANIM VE
GÖSTERGELERİ:
Kazanım 4: Nesneleri sayar.
Göstergeleri:
Kazanım 1: Nesne/durum/olaya dikkatini verir.
Göstergeleri:
İleriye/geriye doğru birer birer ritmik sayar.
Belirtilen sayı kadar nesneyi gösterir.
Saydığı nesnelerin kaç tane olduğunu söyler.
Dikkat edilmesi gereken nesne/durum/olaya odaklanır.
Dikkatini çeken nesne/durum/olaya yönelik sorular sorar.
Dikkatini çeken nesne/durum/olayı ayrıntılarıyla açıklar.
Kazanım 2:Nesne/durum/olayla ilgili tahminde
bulunur.
Göstergeleri:
Nesne/durum/olayın ipuçlarını söyler.
Tahmini ile gerçek durumu karşılaştırır.
Kazanım 3: Algıladıklarını hatırlar.
Göstergeleri:
Eksilen veya eklenen nesneyi söyler.
Hatırladıklarını yeni durumlarda kullanır.
Kazanım 5: Nesne ya da varlıkları gözlemler.
Göstergeleri:
Nesne/varlığın şeklini söyler.
Nesne/varlığın sesini söyler.
Nesne/varlığın miktarını söyler.
Kazanım 6: Nesne ya da varlıkları özelliklerine göre
eşleştirir.
Göstergeleri:
Nesne/varlıkları miktarına göre ayırt eder, eşleştirir.
Nesne/varlıkları şekline göre ayırt eder, eşleştirir.
Nesne/varlıkları sesine göre ayırt eder, eşleştirir.
Nesne/varlıkları gölgeleri veya resimleriyle eşleştirir.
Kazanım 7: Nesne ya da varlıkları özelliklerine göre gruplar.
Göstergeleri:
Nesne/varlıkları şekline göre gruplar.
Nesne/varlıkları sesine göre gruplar.
Nesne/varlıkları miktarına göre gruplar.
FMV I Mart 2014 I
Kazanım 8: Nesne ya da varlıkların özelliklerini karşılaştırır.
Göstergeleri:
Nesne/varlıkların şeklini ayırt eder, karşılaştırır.
Nesne/varlıkların sesini ayırt eder, karşılaştırır.
Nesne/varlıkların miktarını ayırt eder, karşılaştırır.
Kazanım 9: Nesne ya da varlıkları özelliklerine göre sıralar.
Göstergeleri:
Nesne/varlıkları renk tonlarına göre sıralar.
Kazanım 10: Mekânda konumla ilgili yönergeleri uygular.
Göstergeleri:
Nesnenin mekândaki konumunu söyler.
Mekânda konum alır.
Harita ve krokiyi kullanır.
Kazanım 12: Geometrik şekilleri tanır.
Göstergeleri:
•Gösterilen geometrik şeklin ismini söyler.
•Geometrik şekillerin özelliklerini söyler.
•Geometrik şekillere benzeyen nesneleri gösterir.
Kazanım 13: Günlük yaşamda kullanılan sembolleri tanır.
Göstergeleri:
•Verilen açıklamaya uygun sembolü gösterir.
•Gösterilen sembolün anlamını söyler.
Kazanım 14: Nesnelerle örüntü oluşturur.
Göstergeleri:
•Modele bakarak nesnelerle örüntü oluşturur.
•Bir örüntüde eksik bırakılan öğeyi söyler.
Kazanım 15: Parça-bütün ilişkisini kavrar.
Göstergeleri:
•Bir bütünün parçalarını söyler.
•Parçaları birleştirerek bütün elde eder.
Kazanım 16: Nesneleri kullanarak basit toplama ve çıkarma
işlemlerini yapar.
Göstergeleri:
•Nesne grubuna belirtilen sayı kadar nesne ekler.
•Nesne grubundan belirtilen sayı kadar nesneyi ayırır.
Kazanım 17: Neden-sonuç ilişkisi kurar.
Göstergeleri:
•Bir olayın olası nedenlerini söyler.
•Bir olayın olası sonuçlarını söyler.
•Bir kısmı verilen öyküyü tamamlar.
Kazanım 18: Zamanla ilgili kavramları açıklar.
Göstergeleri:
•Olayları oluş zamanına göre sıralar.
Kazanım 19: Problem durumlarına çözüm üretir.
Göstergeleri:
•Problemi söyler.
•Probleme çeşitli çözüm yolları önerir.
•Çözüm yollarından birini seçer.
•Seçtiği çözüm yolunu dener.
•Çözüme ulaşamadığı zaman yeni bir çözüm yolu seçer.
Kazanım 20: Nesne grafiği hazırlar.
Göstergeleri:
•Nesneleri kullanarak grafik oluşturur.
•Grafiği oluşturan nesneleri ya da sembolleri sayar.
FMV I Mart 2014 I
DİL GELİŞİMİ KAZANIM VE GÖSTERGELERİ:
Kazanım 1: Sesleri ayırt eder.
Göstergeleri:
Sesin kaynağının ne olduğunu söyler.
Sesler arasındaki benzerlik ve farklılıkları söyler.
Verilen sese benzer sesler çıkarır.
Kazanım 3: Söz dizimi kurallarına göre cümle kurar.
Göstergeleri:
Bileşik cümle kurar.
Cümlelerinde öğeleri doğru kullanır.
Kazanım 5: Dili iletişim amacıyla kullanır.
Göstergeleri:
Konuşmayı başlatır.
Konuşmayı sürdürür.
Konuşmayı sonlandırır.
Konuşmalarında nezaket sözcükleri kullanır.
Duygu, düşünce ve hayallerini söyler.
Kazanım 6: Sözcük dağarcığını geliştirir.
Göstergeleri:
Cümle kurarken çoğul ifadeler kullanır.
Zıt anlamlı sözcükleri kullanır.
Kazanım 7: Dinledikleri/izlediklerinin anlamını kavrar.
Göstergeleri:
Sözel yönergeleri yerine getirir.
Dinledikleri/izlediklerini açıklar.
Dinledikleri/izledikleri hakkında yorum yapar.
Kazanım 10: Görsel materyalleri okur.
Göstergeleri:
Görsel materyallerle ilgili sorulara cevap verir.
Görsel materyalleri kullanarak olay, öykü gibi
kompozisyonlar oluşturur.
Kazanım 11: Okuma farkındalığı gösterir.
Göstergeleri:
Okumayı taklit eder.
Kazanım 12: Yazı farkındalığı gösterir.
Göstergeleri:
Çevresindeki yazıları gösterir.
Gördüğü yazının ne ile ilgili olduğunu tahminen söyler.
SOSYAL DUYGUSAL GELİŞİM KAZANIM VE
GÖSTERGELERİ:
Kazanım 3: Kendini yaratıcı yollarla ifade eder.
Göstergeleri:
Duygu, düşünce ve hayallerini özgün yollarla ifade eder.
Nesneleri alışılmışın dışında kullanır.
Özgün özellikler taşıyan ürünler oluşturur.
Kazanım 4: Bir olay ya da durumla ilgili olarak
başkalarının duygularını açıklar.
Göstergeleri:
Başkalarının duygularını söyler.
Başkalarının duygularının nedenlerini söyler.
Başkalarının duygularının sonuçlarını söyler.
FMV I Mart 2014 I
Kazanım 5: Bir olay ya da durumla ilgili olumsuz duygularını
uygun yollarla gösterir.
Göstergeleri:
Olumsuz duygularını olumlu sözel ifadeler kullanarak açıklar.
Olumsuz duygularını olumlu davranışlarla gösterir.
Kazanım 6:Kendisinin ve başkalarının haklarını korur.
Göstergeleri:
Haklarını söyler.
Başkalarının hakları olduğunu söyler.
Haksızlığa uğradığında tepki verir.
Kazanım 7: Bir işi ya da görevi başarmak için kendini güdüler.
Göstergeleri:
Yetişkin yönlendirmesi olmadan bir işe başlar.
Başladığı işi zamanında bitirmek için çaba gösterir.
Kazanım 10: Sorumluluklarını yerine getirir.
Göstergeleri:
Sorumluluk almaya istekli olduğunu gösterir.
Üstlendiği sorumluluğu yerine getirir.
Sorumluluklar yerine getirilmediğinde olası sonuçları söyler.
Kazanım 11: Atatürk ile ilgili etkinliklerde sorumluluk alır.
Göstergeleri:
Atatürk ile ilgili etkinliklere katılır.
Atatürk ile ilgili duygu ve düşüncelerini farklı etkinliklerle ifade eder.
Kazanım 12: Değişik ortamlardaki kurallara uyar.
Göstergeleri:
Değişik ortamlardaki kuralların belirlenmesinde düşüncesini söyler.
Kuralların gerekli olduğunu söyler.
İstekleri ile kurallar çeliştiğinde kurallara uygun davranır.
Nezaket kurallarına uyar.
Kazanım 13: Estetik değerleri korur.
Göstergeleri:
Çevresinde gördüğü güzel ve rahatsız edici durumları söyler.
Çevresini farklı biçimlerde düzenler.
Çevredeki güzelliklere değer verir.
Kazanım 15: Kendine güvenir.
Göstergeleri:
Gerektiği durumlarda farklı görüşlerini söyler.
Kazanım 16: Toplumsal yaşamda bireylerin farklı rol ve görevleri
olduğunu açıklar.
Göstergeleri:
Aynı kişinin farklı rol ve görevleri olduğunu söyler.
Kazanım 17: Başkalarıyla sorunlarını çözer.
Göstergeleri:
Başkaları ile sorunlarını onlarla konuşarak çözer.
Arkadaşlarıyla sorunlarını çözemediği zamanlarda yetişkinlerden
yardım ister.
Gerekli zamanlarda uzlaşmacı davranır.
FMV I Mart 2014 I
ÖZBAKIM BECERİLERİ KAZANIM VE
GÖSTERGELERİ:
Kazanım 1: Bedeniyle ilgili temizlik kurallarını uygular.
Göstergeleri:
Tuvalet gereksinimine yönelik işleri yapar.
Kazanım 2: Giyinme ile ilgili işleri yapar.
Göstergeleri:
Ayakkabılarını çıkarır.
Ayakkabılarını giyer.
Düğme açar.
Düğme kapar.
Kazanım 3: Yaşam alanlarında gerekli düzenlemeler
yapar.
Göstergeleri:
Ev/okuldaki eşyaları temiz ve özenle kullanır.
Ev/okuldaki eşyaları toplar.
Ev/okuldaki eşyaları katlar.
Ev/okuldaki eşyaları asar.
Ev/okuldaki eşyaları yerleştirir.
Kazanım 4: Yeterli ve dengeli beslenir.
Göstergeleri:
Yiyecek ve içecekleri yeterli miktarda yer/içer.
Öğün zamanlarında yemek yemeye çaba gösterir.
Sağlığı olumsuz etkileyen yiyecekleri ve içecekleri
yemekten/içmekten kaçınır.
Yiyecekleri yerken sağlık ve görgü kurallarına özen gösterir.
Kazanım 5: Dinlenmenin önemini açıklar.
Göstergeleri:
Kendisi için dinlendirici olan etkinliklerin neler olduğunu
söyler.
Dinlenmediğinde ortaya çıkabilecek sonuçları söyler.
Kazanım 6: Günlük yaşam becerileri için gerekli araç ve
gereçleri kullanır.
Göstergeleri:
Çevre temizliğiyle ilgili araç ve gereçleri kullanır.
Kazanım 7: Kendini tehlikelerden ve kazalardan korur.
Göstergeleri:
Temel güvenlik kurallarını bilir.
Tehlikeli olan durumlardan, kişilerden, alışkanlıklardan
uzak durur.
Herhangi bir tehlike ve kaza anında yardım ister.
FMV I Mart 2014 I
MOTOR GELİŞİM KAZANIM VE
GÖSTERGELERİ:
Kazanım 1: Yer değiştirme hareketleri yapar.
Göstergeleri:
Belirlenen mesafede yuvarlanır.
Belirlenen noktadan çift ayakla ileriye doğru atlar.
Kayma adımı yaparak belirli mesafede ilerler.
Kazanım 2: Denge hareketleri yapar.
Göstergeleri:
Konma ile ilgili denge hareketlerini yapar.
Başlama ile ilgili denge hareketlerini yapar.
Durma ile ilgili denge hareketlerini yapar.
Bireysel ve eşli olarak denge hareketleri yapar.
Kazanım 3: Nesne kontrolü gerektiren hareketleri
yapar.
Göstergeleri:
Nesneleri kaldırır
Nesneleri taşır.
Nesneleri iter.
Nesneleri çeker.
Kazanım 4: Küçük kas kullanımı gerektiren hareketleri
yapar.
Göstergeleri:
Nesneleri iç içe dizer.
Nesneleri ipe vb. dizer.
Nesneleri yeni şekiller oluşturacak biçimde bir araya getirir.
Malzemeleri keser.
Malzemeleri yapıştırır
Malzemeleri değişik şekillerde katlar.
Değişik malzemeler kullanarak resim yapar.
Nesneleri kopartır/yırtar.
Kalemi doğru tutar.
Kalem kontrolünü sağlar.
Çizgileri istenilen nitelikte çizer.
Kazanım 5: Müzik ve ritim eşliğinde hareket eder.
Göstergeleri:
Basit dans adımlarını yapar.
Müzik ve ritm eşliğinde dans eder.
FMV I Mart 2014 I
MART AYI ETKİNLİK ÖRNEKLERİ
KAVRAMLAR
Renk; Ana ve ara renkler
Geometrik Şekiller; Daire, Çember, Üçgen,
Kare, Dikdörtgen, Elips, Kenar, Köşe
Boyut; Büyük-Orta-Küçük
Miktar; Tek- Çift
Yön/Mekanda konum; Önünde-Arkasında, AltÜst-Orta, altında-ortasında-üstünde,
Arasında, Yanında, Yukarıda-Aşağıda, İç-Dış,
İçinde-Dışında, İçeri-Dışarı
Duygu: Mutlu, Üzgün, Kızgın, Korkmuş, Şaşkın
Zıt; Kirli-Temiz, Aç-Tok, Şişman-Zayıf
Zaman; Önce-Şimdi-Sonra, Dün-Bugün-Yarın
Sayı sayma; 1-20 arası sayılar, İlk-orta-Son,
Önceki-Sonraki
Duyu; Sert-Yumuşak, Kaygan-Pütürlü, TüylüTüysüz
EĞİTİM PLANIMIZDAKİ
RUTİNLERİMİZ
•
•
•
•
•
Takvim çalışması
Duygularım panosu
Oyuncak, göster anlat ve kitap
günleri
Okuldaki 100. günüm
Sınıf sorumluluklarım
FMV I Mart 2014 I
MART AYI ETKİNLİK ÖRNEKLERİ
DİL ETKİNLİKLERİ
• Sesleri taklit edebilme
• Rol alma becerilerini geliştirme
• Tekerlemeler
• Hikaye tamamlama/oluşturma
• Akıl haritaları
• Tanımlama ve tarif etme becerileri
• Hayvanların hareketlerini tahmin etme
OKUMA- YAZMAYA HAZIRLIK
ÇALIŞMALARI
•
FEN VE MATEMATİK
•
• Gölge eşleştirme
• Olay sıralama etkinlikleri
• Örüntü çalışmaları
• Sınıflandırma
• Gruplandırma
Nesne-sayı eşleştirme çalışmaları
• 1-10 arası sayıları tanıma
• Grafik oluşturma ve okuma
• Eşleştirme çalışmaları
• Tahmin oyunları
Görsel algı etkinlikleri
• Yırtma yapıştırma
• Kesme yapıştırma
• Kağıt yuvarlama
FMV I Mart 2014 I
MART AYI ETKİNLİK ÖRNEKLERİ
AYIN MÜZİSYENİ
Pyotr İlyiç
ÇAYKOVSKİ
AYIN RESSAMI
Pablo PICASSO
FMV I Mart 2014 I
BRANŞ ETKİNLİKLERİMİZ
FMV I Mart 2014 I
GÖRSEL SANATLAR
•
•
•
Ebru Çalışması
Heykel
Serbest Resim
Çalışması
MÜZİK
DRAMA
•
•
•
•
Bireysel iletişim
Grup önünde ifade
Çılgın yemekler
Gerçek yemekler
•
•
Tanıtılan enstürmanların ve
ritim çalışmalarının
hatırlatılması, şarkıların
tekrarı yapılacaktır.
23 Nisan Egemenlik ve Çocuk
Bayramı’na hazırlık
yapılacaktır.
FMV I Mart 2014 I
FİZİKİ ETKİNLİK
•
•
•
Cimnastik duruşları
(kartal,planör,bank vb.), Öne takla,
Geri takla, çember
Çocuk yogası duruşları
Spor branşlarını tanıyorum.
(badminton)
MODERN DANS
•
•
23 Nisan gösteri
çalışmalarına yönelik pratik
ve teknik çalışma.
Mevsimlerin dans diliyle
anlatımına yönelik teknik,
doğaçlama çalışmaları.
FMV I Mart 2014 I
YÜZME
•
Suda nefes çalışması alıştırmaları
(Baloncuk yapma, Çorba kaynatma ,havuz
dibine basarak )
•
Su üstünde duruş pozisyonları (yüzüstü ve
sırtüstü pozisyonda yıldız hareketi)
•
Nefes kontrolü çalışmaları( su altına
dalarak nefes tutma)
•
Ayak tahtası ile serbest ve sırt üstü
vücut pozisyonunda ayak vuruma
çalışmaları
•
Akış çizgisi( streamline) pozisyonunda
nefes kontrollü ayak vuruşu alıştırmaları
•
Sırtüstü duruş pozisyonunda ayak vuruşu
alıştırmaları
•
Yan vücut pozisyonunda ayak vuruşu
çalışmaları
•
Yandan nefes alıştırmaları
•
Kol-Ayak-Nefes koordinasyonu
çalışmaları
ASTRONOMİ
Uzay, yıldızlar, gökyüzü, gezegenler,
Dünya’nın oluşu hakkında temel
bilgiler verilecektir.
FMV I Mart 2014 I
During the month of March we will be concentrating
on the following:
• Topics: Transport, Hello Robby Rabbit
•Concepts: loud/quiet, fast/slow
Up/Down
FMV I Mart 2014 I
This month the children enjoyed learning the following songs:
The Wheels On The Bus
The wheels on the bus go round and
round.
Round and round.
The door on the bus goes open and shut.
Open and shut.
The door on the bus goes open and shut.
Open and shut.
The wipers on the bus go swish, swish,
swish.
Swish swish swish. Swish swish swish.
The horn on the bus goes beep beep beep.
Beep beep beep. Beep beep beep.
The people on the bus go up and down.
Up and down. Up and down.
The babies on the bus go wah wah wah.
Wah wah wah. Wah wah wah.
The mommies on the bus go, "Shhh shhh
shhh."
"Shhh shhh shhh. Shhh shhh shhh."
The three yellow
toys song
Let’s go, let’s go!
Bus, bus, bus
Let’s go on a bus!
Let’s go, let’s go!
Train, train, train
Let’s go on a train!
Let’s go, let’s go!
Car, car, car
Let’s go in a car!
Let’s go, let’s go!
Bike, bike, bike
Let’s go on a bike!
♫
FMV I Mart 2014 I
This month the children enjoyed reading the following
books:
FMV I Mart 2014 I
We have learned new vocabulary:
Bus, train, car, bike
Wheels
Loud, quiet
FMV I Mart 2014 I
MONTESSORİ UYGULAMASI
Gunluk yasam materyalleri
Kültür materyalleri
* Huni ile boşaltma ( katı, sıvı )
* Kara - su küresi
* Mandal dizme
* Kıtalar küresi
* Nohut dizme
* Dünya puzzle haritası
* İğne dizme
* Makasla kesme
Duyusal materyaller
* Doku tabletleri (cam, mermer, demir,
tahta, kauçuk, sünger, keçe)
*Bası silindirleri (Sert-yumuşak)
*Pembe kule
*Kahverengi merdiven
*Geometri dolabı
*Geometrik cisimler
FMV I Mart 2014 I
MART AYI ÖZEL GÜN ve
KUTLAMALARI
AYIN GEZİSİ
• Botanik Bahçe Gezisi
• Devekuşu Çiftliği
FMV I Mart 2014 I
ORMAN HAFTASI
• Türkçe Etkinliği: Orman nasıl bir yer?
• Akıl Haritası: Ormanda neler vardır?
• Resim Çalışması: Orman kimlerin evi?
• Ormanları korumak ve çoğaltmak için
yapılması gerekenler nelerdir?
Kitaplardan ve internetten
araştırmalar yapacağız.
• Çeşitli etkinlikler yoluyla
öğrencilerimizin doğa bilinci
geliştirmelerini amaçlamaktayız.
FMV I Mart 2014 I
22 MART DÜNYA SU GÜNÜ
• Suyun Önemi nedir?
• Suya neden ihtiyacımız var?
• Dünya’daki su kaynakları neler?
• Canlılar için suyun önemi nedir?
gibi sorulara öğrencilerimizle cevap
arayacak ve suyun hayatımızdaki önemini;
kitaplar okuyarak eğitici kısa filmler
izleyerek öğreneceğiz.
FMV I Mart 2014 I
KÜTÜPHANELER HAFTASI
•Kitaplar olmasaydı ne olurdu? sorusuna
cevap arıyoruz.
•Kitap kapağı tasarlıyoruz.
•Kendi kitabımızı oluşturuyoruz.
•Kütüphaneden ödünç kitap nasıl alınır?
öğrenmek için kısa film izliyoruz.
• Okulumuzun kütüphanesini geziyoruz.
•Kütüphanemizden ödünç kitaplarımızı
alıyoruz.
FMV I Mart 2014 I
14 MART GÜNÜ “DENİZ PAPAĞANI PAFİN” GEZİCİ KİTAPEVİ
OKULUMUZDA!
Kütüphaneler Haftası Etkinlikleri kapsamında “Deniz Papağanı PAFİN” gezici
kitapevi okulumuza gelecektir.
Öğrencilerimize kitap sevgisini kazandırmayı amaçladığımız etkinliklerden birini
de kitapevinden kendi karar verdiğimiz kitapları satın alarak
gerçekleştireceğiz.
NOT: 14 Mart Günü çocuğunuzla (kitap satın alması için) en az 20 TL
göndermeyi unutmamanızı rica ederiz.
FMV I Mart 2014 I
FMV
Özel Ispartakule Işık Anaokulu
Psikolojik Danışma ve Rehberlik
Servisi
Begüm BABACAN
[email protected]
648 09 75-4404
FMV I Mart 2014 I
KARDEŞ KISKANÇLIĞI
Kıskançlık, bireyi mutsuz kılan, huzursuz eden bir duygudur. En yaygın kıskançlık türü,
kardeşler arasında görülen kıskançlıktır. Birden fazla çocuğun bulunduğu ailelerde, kardeş
kıskançlığına çok sık rastlanır, rastlanması da doğaldır. Aşırı düzeyde olmamak şartıyla,
kardeşlerin arasında kıskançlık olması hiç de yadırganacak bir durum değildir.
Genellikle en çok görülen kıskançlık türü, büyük çocuğun kendisinden sonra gelen kardeş
veya kardeşleri kıskanmasıdır. Bilindiği gibi, ilk çocuk, anne ve babanın göz bebeğidir, ailenin ilgi
ve dikkat merkezidir. Çoğunlukla bir kardeşin gelişi ile ilk çocuğun saltanatı sona erer, çocuk,
ailesinin sevgi ve ilgisini kardeşiyle paylaşmak zorunda kalır, bunu da kabullenmekte güçlük
çeker. Özellikle annesinin kendisinden sonra gelen kardeşle ilgilendiğini gören büyük çocuk,
zaman zaman sevilmediğini, ihmal edildiğini düşünür, bundan da acı çeker, hüzünlenir.
Ailelerin çoğunda ilk çocuk, anne ile babanın, çocuk yetiştirme konusunda en tecrübesiz
olduğu döneme rastlar, tecrübesiz olan anne-baba, çocuğunun eğitiminde çok titiz olur, ürkek
ve çekingen davranır, çocuğunun üzerine titrer. Bütün okuyup öğrendiklerini çocuğuna
uygulamak ister, çocuk doktorunun bütün söylediklerini harfi harfine yerine getirmeye çalışır.
Bu arada hiçbir şeyin aksamamasına özen gösterir. Çocuk da böylece, annesi ile babasının tüm
sevgi ve ilgisini üzerinde toplamış olur. Bu nedenle, kendisinden sonra gelen bir veya birkaç
kardeşle, bu sevgi ve ilgiyi paylaşmak ona zor gelir.
FMV I Mart 2014 I
•
•
•
Bazı anneler ilk çocuklarının kardeş sahibi oldukları ilk günlerde hiçbir kıskançlık belirtisi
göstermediklerini, ancak aradan birkaç ay geçtikten sonra kıskançlıklarını dışa vurduklarını
söylerler. Gerçekten de bazı çocuklar, başlangıçta kıskançlık belirtisi göstermezler,
kardeşleri beşikte olduğu sürece, onu kendilerine rakip olarak görmezler. Ancak kardeşleri
ayaklanmaya, evin içinde dolaşmaya başladığında, onun varlığından rahatsız olmaya başlarlar.
Hele kardeşleri yarım yarım konuşmaya, cilve yapmaya başlayınca, bu rahatsızlıkları daha da
artar. Çünkü küçük kardeşin yalnız anne ve babanın değil, yakın çevrenin de ilgisini çekmeye
başladığını fark ederler, bu durum da, o ana kadar gizli kalmış olan kıskançlık duygusunun su
yüzüne çıkmasına neden olur.
Küçük kardeşin rahat gelişen, kolay büyüyen, güler yüzlü, cilveli ve güzel olduğu hallerde, abla
veya ağabeyin kıskançlığı daha belirgin bir hal alır. Bazen annenin tüm çabalarına rağmen,
büyüğün kardeşine vurduğu, ona zarar verdiği, uyurken uyandırdığı, yemeğini ve oyuncağını
elinden aldığı, kısaca huzurunu bozduğu görülür. Büyük çocuk, kardeşini rahatsız ederek, azar
işiteceği durumlar yaratarak, kaybettiğini zannettiği anne ilgisini tekrar üzerinde toplamaya
çalışır.
Bazı çocuklar kıskançlıklarını bu tür hareketlerle dışa vurmazlar. Bunlar kardeşlerini
seviyormuş gibi davranırlar, ancak yemekten içmekten kesilirler, içlerine kapanır, dış dünyaya
küserler, evin bir köşesine çekilir, parmak emerler veya saçları ile oynarlar. Bazıları da,
kardeşlerine hiçbir zarar vermeden tekrar bebekliğe geri dönüş yaparlar. her şeyden önce
bebek gibi konuşmaya başlarlar, katı yiyeceklerin yerine sulu yiyecekleri tercih ederler,
biberon veya emzik isterler. Hatta tuvalet alışkanlığını kazanmış oldukları halde, kardeşin
gelişinden sonra atlarını ıslatmaya veya kirletmeye başlarlar. Bu şekilde bebekleşerek,
eskiden kendilerine gösterilen sevgi ve ilgiye kavuşacaklarını zannederler.
FMV I Mart 2014 I
Bu davranışların altında yatan kıskançlığı sezemeyen anne-babalar,
çocuklarını azarlarlar, cezaya koyarlar. Bu tepkileri ile de, çocuktaki kıskançlık
duygusunu arttırmış olurlar. Bu anne-babalar yanlış tutum ve davranışları ile
çocuktaki kıskançlığı körüklerler. Ancak anne-babanın iyi niyetine ve olumlu
davranışlarına rağmen kardeşler arasında kıskançlık görülebileceği
unutulmamalıdır. Kardeşler arası kıskançlık, kardeşler arası rekabet çok doğaldır.
Bu duyguların dışa vurulması, gizli kalmasından iyidir. Ancak kıskançlık duygusunun
çok şiddetli olması, çocuğun bunu her fırsatta göstermesi, saldırganlık şekline
dönüşmesi doğal değildir. Yine bu kıskançlığın çok uzun sürmesi, anne ve babanın
olumlu yaklaşımlarına rağmen azalmaması doğal değildir.
FMV I Mart 2014 I
Pek çok anne-baba önsezilerine dayanarak kıskançlığı azaltmanın yolunu ararlar. İkinci
çocuk dünyaya gelmeden, annenin hamileliği belirginleşmeye başlayınca, çocuğu bu
konuda hazırlarlar. Kendisine abla veya ağabey olmanın büyük bir mutluluk olduğunu
anlatırlar. Bebeğin beşiğinin veya eşyalarının hazırlanmasında ondan yardım isterler.
İkinci çocuk doğduktan sonra da davranışlarını ayarlamayı başarırlar. Kardeşler
arasında haksızlık yapmamaya, iki çocuğa eşit davranmaya özen gösterirler. Kardeşinin
gelişine rağmen sevildiğini gören, istendiğini hisseden çocuk, kardeşini daha az
kıskanır, ama yine kıskanır, zamanla da bu kıskançlığın üstesinden gelir, zaman zaman
kıskansa da kardeşini kabullenmeyi öğrenir. Kıskançlık yalnız en büyük çocukta görülen
bir duygu değildir. Kardeş kıskançlığında doğum sırası önemli bir faktördür. En büyük
çocuğun, yaşamının belli bir süresinde tek çocuk olduğu ve bütün ilgiyi üzerinde
topladığı için kardeşini kıskandığı bir gerçektir. Ancak bazı hallerde küçük kardeşin
büyüğü kıskandığı görülür. Abla veya ağabeyin bazı imtiyazlara sahip olduğunu görmek,
küçüğü kıskandırır. Büyüğün evde söz hakkına sahip olması, küçük kardeş üzerinde hak
iddia etmesi, küçüğe baskı yapması onu rahatsız eder. Büyüğün harçlığının çok olması,
bazı isteklerini yerine getirmesine izin verilmesi, küçükte kıskançlık yaratan
durumlardır.
FMV I Mart 2014 I
İkiden fazla çocuğun bulunduğu ailelerde, ortanca çocukta da kıskançlık belirtileri
gözlenebilir. Ortanca çocuk, bir süre özel ilgi ile büyümüş olan en büyük çocuk ile
uzun süre ilgi merkezi olan en küçük kardeş arasında sıkışmış kalmış olan çocuktur.
Ne büyük gibi hakları vardır, ne de küçük gibi imtiyazlı bir durumu. Bu nedenle
ortanca çocuk ilgi ve dikkat çekme çabası içindedir, kendisini göstermek için her yola
başvurabilir. Anne ve babanın bu davranışları anlayışla karşılaması, bu davranışların
altında yatan nedeni keşfetmeye çalışması şarttır.
O halde kardeş kıskançlığı yaratmamak için anne ve babalara pek çok görev
düşer. Kardeş kıskançlığını engellemek veya yok etmek için formül yoksa da, bu
duyguyu hafifletmek için pek çok yol vardır. Çocuklarına eşit davranan, onları
birbirleriyle kıyaslamadan eğiten, çocuklardan birinin tarafını tutmayan ve bütün
çocuklarına eşit sevgi ve ilgi gösteren anne-babalar, bu konuda başarılı sayılabilirler.
Çocuklara eşit davranmak demek, hepsine aynı hediyeyi almak, hepsini aynı anda
öpmek demek değildir. Eşit davranmak demek, her çocuğa ailede özel bir yeri
olduğunu hissettirmek, her çocuğun bir değeri olduğunu kendisine göstermektir.
Haksızlık yapmamak da, her çocuğa uygun olanı, ihtiyaç duyduğu zaman almaktır.
Taraf tutmamak ise, kardeş kavgalarında sürekli aynı çocuğu haklı çıkarmamaktır.
FMV I Mart 2014 I
Her çocuğa yaşına, cinsiyetine ve becerilerine göre, ailede görev ve
sorumluluklar verilmeli, haklarına da saygı gösterilmelidir. Kardeşler arasında
işbölümü ve dayanışma teşvik edilmeli, paylaşma duygusu cesaretlendirilmeli,
sevgi ve güven duyguları pekiştirilmelidir. Ancak bu yöntemlerle, kıskançlık
duygusunun zamanla azaldığı ve kaybolmaya yüz tuttuğu görülebilir. Kardeş
kıskançlığı çok aşırı dozda olmamak şartıyla doğal karşılanması gereken bir
duygudur. Ancak çok aşırı düzeyde olması halinde ele alınması, incelenmesi,
nedenlerinin keşfedilmesi ve ortadan kaldırılması gereken bir duygudur.
KAYNAKÇA: Prof. Dr. Norma Razon
FMV I Mart 2014 I
MART AYINDA DOĞANLAR
A SINIFI: ------
B SINIFI: Doğa ALEMDAĞ
Eray ÖZ
Doğum Gününüz Kutlu Olsun 
FMV I Mart 2014 I
Download

Bülteni İndir