MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğü
YÖNETİCİLİK FORMASYONU KAZANDIRMA EĞİTİMİ
OKUL KÜLTÜRÜ VE ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ
Okul Yöneticiliği
İçerik
1.Kurum Kültürünün Özellikleri
2.Kurum Kültürünü Etkileyen Faktörler(değerler, normlar, törenler vb.)
3.Kurum Kültürü Oluşturma ve Geliştirme
4.Okul Kültürünün Unsurları
5.Örgütsel Davranış
6.İnsan Davranışına Etki Eden Faktörler
7.Örgütsel Davranışı Etkileyen Temel Kişilik Özellikleri
8.Örgütlerde Gruplar
Duygular, Değerler, Tutumlar, İş Tatmini
Kurum Kültürünün Özellikleri
Kurum Nedir?
Kurum Kültürünün Özellikleri
KURUM;
İsim, hukuk, evlilik, aile, ortaklık, mülkiyet gibi köklü bir yapıyı içeren genellikle devletle
ilişkisi olan yapı veya birlik, müessesedir.
KURUM NEDİR?
KURULUŞ, TESİS ANLAMINI
İFADE EDER.
Belirli düşüncelerin, davranış
kalıplarının bireyler
arasındaki ilişkilerin ve
karşılıklı görevlerin
oluşturduğu, kökü bir takım
törelere dayalı toplumsal
örgütlenmedir.
Devlet-Din-Aile gibi.
KURUM NEDİR?
BELİRLİ BİR AMACI
GERÇEKLEŞTİRMEK ÜZERE
KURULAN ÖZEL VEYA
KAMU ÖRGÜTÜDÜR.
Kurum Kültürünün Özellikleri
Resmi Kurum
• DEVLETİN OLAN,
• DEVLETE AİT,
• DEVLETLE İLGİLİ
• KURULUŞ, MÜESSESE VE TESİSLER.
Kurum Kültürünün Özellikleri
• BAŞARILI KURUMLAR;
Kurum Kültürünün Özellikleri
BAŞARILI KURUMLAR;
• GÜÇLÜ KÜLTÜRE SAHİP OLAN KURUMLARDIR.
Kurum Kültürünün Özellikleri
• KÜLTÜR NEDİR ?
Kurum Kültürünün Özellikleri
Kültür
• Toplumsal gelişme süreci içinde yaratılan bütün maddi ve manevî değerler ile
bunları yaratmada sonraki nesillere iletmede kullanılan insanın doğal ve toplumsal
çevresine egemenliğinin ölçüsünü gösteren araçların bütünüdür.
Kurum Kültürünün Özellikleri
• KURUM KİMLİĞİ
• Kurumun kendine özgü inanç ve değerlerinin, kişiliğinin olmasıdır.
• Bir topluluğun sahip olduğu ve paylaştığı yaşam biçimidir.
Kurum Kültürünün Özellikleri
• O Halde Kurum Kültürü Nedir?
Kurum Kültürünün Özellikleri
• Kurumda paylaşılan temel değerlerin ve inançların bütünüdür, Kurumun
Ruhudur.
• Tüm çalışanlar tarafından paylaşılan alışkanlıklar, tutum ve davranış kalıplarından
oluşur.
• Bir kurum içinde oluşmuş, paylaşılan ortak inançlar, değerler ve alışılagelmiş
davranış kalıplarıdır.
Kurum Kültürünün Özellikleri
• İnsanların;
• Giyim tarzları,
• Birbirlerine ve diğer insanlara hitap tarzları ve davranışları, sloganları, törenleri,
öyküleri,
• Telefon konuşmaları,
• Toplantı düzeni, fiziksel ortamları
• Yeni fikir geliştirme,
• Öğrenme ve öğretme,
• Araştırma,
• Yaratıcılık,
• Fedakârlık
konuları Kurum Kültürünün parçalarıdır.
Kurum Kültürünün
Kültürü
Özellikleri
•
•
•
•
•
•
Çalışanlar arasında birlik ve beraberlik sağlar motivasyonu ve verimliliği artırır.
İnsan mutlu olduğu yere daha fazla bağlanır.
Kişilerin birbirleriyle olan ilişki, iletişim ve etkileşim biçimini belirler.
Çalışanlara organizasyonda aidiyet hissi verir.
İnanç ve değerlere bağımlılık yaratır.
Çalışanlar arasında sinerji yaratır.
Kurum Kültürünün Özellikleri
Kurumsal İmaj
Kurum ile ilgili sahip olunan bilgiler, deneyimler,
inanç ve değerler, bunların karşılıklı etkileşimleri
sonucunda oluşan ve o kurumun dış görünümünün
özünü temsil eden izlenim olarak tanımlanır.
Çalışan kişi, kurumun aslî ve en önemli organıdır.
Kurum Kültürünün Özellikleri
Kurumsal İmaj
• Kurumun tarihçesi
• Kurumun misyon ve
vizyonu
• Kurumun hedefleri,
ortak inanç ve
değerleri
• Kurumun
ürünleri/verdiği
hizmetler
• Kuruma bağlı
şirketler ve iştirakler
• Kurumun ortakları
•
Şubeler/Genel
müdürlük
• Reklâm ve tanıtım
faaliyetleri
• Çalışan kalitesi,
niteliği, davranışları,
verdiği mesajlar
Kurum Kültürünün Özellikleri
Kurumsal İmaj
• Kurumun fiziksel dış
görünümü
• Logosu, broşürleri
• Sosyal/kültürel
etkinlikler,
sponsorlukları
• Kurumun mal
varlıkları, tesisleri
• Kullandıkları
teknoloji
Kurum Kültürünün Özellikleri
• ‘Bireylerin kültürle olan İlişkisinde 4 boyut
bulunmaktadır.
Kurum Kültürünün Özellikleri
Kurum çalışanı, kurum kültürünün
• Eseri
• Kullanıcısı
• Taşıyıcısı
• Yaratıcısıdır.
• Bu dört boyut yerine gelebildiğinde kurum kültürü güçlü ve dinamik bir yapıya sahip
olacaktır.
Kurum Kültürünü Etkileyen Faktörler
KİŞİSEL KALİTE
ÜRÜN KALİTESİ
HİZMET KALİTESİ
TAKIM KALİTESİ
KURUM KALİTESİ
Kurum Kültürünü Etkileyen Faktörler
•Yazılı olmayan uygulama,
alışkanlık, gelenekler
Yöneticilerin sorumluluklarını yerine
getiriş biçimleri
•Çalışanların bağlılığı, morali,
birbirlerine olan güveni
•Eleştiri ve yapılan eleştiriye
yaklaşım tarzları
•Kurumun iş sonuçları ve
çalışanların bu sonuçlara sahip
çıkma dereceleri
•Misyon, vizyon, ilke ve değerler
•Politika ve prosedürler
Kurum Kültürünü Etkileyen Faktörler(Türklerde)
Türkiye’de Kurum
Kültürü Nasıldır?
Kurum Kültürünü Etkileyen FaktörlerFaktörler (Türklerde)
 Plânlı ve programlı çalışmaktan çok, insanlara odaklıdır,
 Sözel anlaşmalara göre hareket etme alışkanlığı egemendir.
 Plânlar her zaman değişebilir, randevular kolaylıkla iptal edilebilir.
 Durumsal ruh hâllerine göre davranılır. Durumsallık ve sözsüz iletişim
ağırlıktadır.
 Ortak değerler ve biz duygusu egemendir.
Kurum Kültürünü Etkileyen Faktörler(Türklerde)
 Çalışanlar, kurumun kendilerinden sorumlu olmasını ve onları korumasını bekler.
 Çalışan, görüşlerini yöneticiye söylemekten çekinir.
 Otoriter yönetici tarzı tercih edilir.
 Kararlar babacan tavırlı yöneticiler tarafından verilir.
Kurum Kültürünü Etkileyen Faktörler(Türklerde)
 İnsanlar ödün vermekten kaçınır, uzlaşma yenilgi olarak görülür.
 Anlaşmaya varmak uzun zaman alır.
 Yöneticiler çatışmayı görmezden gelir, ya da hafifletmeye çalışır.
 Yönetici tarzı talimat ağırlıklıdır. Çalışan yöneticiden kesin yanıtlar bekler.
 ayrıntılı iş tanımlarına ihtiyaç duyar.
Kurum Kültürünü Oluşturma ve Geliştirme
Bir yere ait olmak için;
diğerlerinden farklılaşan, kendine
özgü kültürü ve değerleri olan
BİR YER olması gerekir.
Tanınma ve takdir, çok önemlidir.
Kurum Kültürünü Oluşturma ve Geliştirme
Her şeyde en iyi olmak mümkün değildir.
Ancak, odaklanılacak temel bir hedef Kurumun başkaları tarafından
algılanmasını da kolaylaştıracaktır.
KURUMUN HAYRANLIK DUYULACAK BİR ÖZELLİK İNŞA ETMESİ
(ELDE ETMESİ) GEREKİR.
Kurum Kültürünü Oluşturma ve Geliştirme
Kültürün gelişimi sırasında,
Farklı Olgularla Etkileşim
dolayısıyla pek çok çatışma ve sorun yaşanabilir.
Bazıları kurumu tamamen sahiplenmeye çalışır,
Bazıları sürekli iyileşme süreci içinde eski konumlarını koruyamama endişeleri için
süreci durdurmak isteyebilirler.
Kurum Kültürünü Oluşturma ve Geliştirme
SAĞLIKLI BİR GELİŞMENİN BAŞLANGIÇ NOKTASI
AİDİYET KÜLTÜRÜDÜR.
Kurum Kültürünü Oluşturma ve Geliştirme
Güvenli Davranış Eksikliği :
Sert olmadan kararlı olmak,
Güler yüzlü ve ciddi olmak, karşımızdakini kırmadan düşüncelerimizi dile getirmek
konusunda eksikliklerimiz var.
Ya kavgaya giriyoruz yada çekimser kalıyoruz.
Kurum Kültürünü Oluşturma ve Geliştirme
Geri bildirim almaktan hoşlanmamak :
Kurumlarda görüşmelerin sağlıklı işlememesine neden olunmakta.
Büyük çoğunlukla kontrol odağı dışarıda bir toplumuz :
Problem yaşanan durumların sorumlusunu dışarıda aramaya yatkınız.
Kurum Kültürünü Oluşturma ve Geliştirme
HİZMET ODAKLIYIZ,
•KURUMDAN HİZMET ALANLARIN İHTİYAÇ VE BEKLENTİLERİNE DUYARLIYIZ,
•GİZLİLİK İLKESİNE ÖZEN GÖSTERİRİZ,
•NAZİK VE SAYGILIYIZ,
•MESAFELİYİZ,
•DÜZENLİYİZ,
•TUTARLIYIZ,
•KİŞİSEL VE KURUMSAL PERFORMANSIMIZA ÖNEM VERİRİZ.
Kurum Kültürünü Oluşturma ve Geliştirme
SORUMLULUK SAHİBİYİZ,
•GÜVENİLİRİZ,
•GİRİŞİMCİYİZ,
•SONUÇ ALMAYA ODAKLIYIZ,
•DAYANIŞMA İÇİNDE ÇALIŞIRIZ,
•SİNERJİ YARATMAYA ÇALIŞIRIZ,
•PERFORMANSIMIZI GELİŞTİRME KONUSUNDA İSTEKLİYİZ,
•GÜCÜMÜZÜ İNSANIMIZDAN ALIRIZ.
Kurum Kültürünü Oluşturma ve Geliştirme
KURUMUMUZA BAĞLIYIZ,
•İNANÇLIYIZ, KENDİMİZE GÜVENİRİZ,
•GÜÇLÜ MUHAKEME SAHİBİYİZ,
•OLGUNUZ VE YAPICIYIZ,
•KİŞİLERLE İLİŞKİLERİMİZE ÖZEN GÖSTERİRİZ,
•ADİL DAVRANIRIZ, YARATICIYIZ,
•BİRBİRİMİZE SEVGİ VE SAYGI GÖSTERİRİZ,
•TAKIMIN PERFORMANSINI ARTIRMAK İÇİN ÇALIŞIRIZ.
Okul Kültürünün Unsurları
İnsanoğlunun meramına uygun söz söylenirse, onu istediğiniz tarafa
yönlendirebilirsiniz; ama bu sözü söylerken onun yetiştiği kültür , ekonomik
sistem, coğrafi koşullar, tarih bilinci, hülasa(öz) değerleri çok önemlidir.
Okul Kültürünün Unsurları
”Her örgüt, hizmet verdiği alan ve taşıdığı amaçlara göre farklı özellikler gösterir.”
Bu çerçevede, eğitim örgütleri, diğer örgütlerden farklıdır.
Eğitim örgütleri, kültür üretme ve yayma gibi temel amaçlar taşıyan örgütlerdir.
Bu çerçevede düşünüldüğünde, eğitim örgütlerinin toplumun kültürel mirasını
kuşaktan kuşağa aktarmaya çalıştığını, aynı zamanda kültür ürettiklerini
söyleyebiliriz.
Okul Kültürünün
Unsurları…
Okul müdürünün,okul kültürünün
yönetiminde ilk görevi, güçlü bir
okul kültürü oluşturmaktır.
Okul Kültürünün
Unsurları…
Okul kültürünün oluşması için;
yönetici ve öğretmenlerin ortak
değer, norm ve inançlar etrafında
birleşmeleri gerekmektedir.
Okul Kültürünün Unsurları
• Güçlü bir okul kültürü oluşursa, informal ilişkilerin ağır bastığı alt
gruplarında, okul kültürü etrafında kenetlenir,
• Güçlü bir okul kültürünün oluşmasını ve korunmasını sağlamanın en kolay
yolu, okuldaki öğretmenlere çeşitli eğitim programları düzenlemek, okulun
değer, norm ve felsefesi hakkında bilgiler vermekle sağlanabilir.
• Okul yöneticisi aynı zamanda okul kültürünün denetiminden de sorumludur,
ancak güçlü okul kültürlerinde bu denetim görevi sadece tatlı bir gezinti olur
(Çelik,V.,2012).
Okul Kültürünün Unsurları
• Günümüzde her okulun bir kültürü vardır ve okullar bu kültürleriyle tanınır.
• Öğrenci velileri, okulun bu kültürünü tanıdıkları nispette okula sahip çıkar.
• Okul yöneticisinin bir başka görevi de özgün bir okul kültürü oluşturmak
ve bunu çevreye tanıtmaktır. Bu tanıtımı yaparken; geleneksel törenler
düzenleyebileceği gibi, kültürel ve sportif etkinlikler, okulu tanıtıcı broşürler
bastırabilir ve yerel kitle araçlarından da yararlanabilir.
Okul Kültürünün Unsurları
• Her okulun okul-eğitim işlevinin yerine getirilmesinden sorumlu bir
müdürü vardır.
Bakanlık, il müdürlüğü, öğrenci, öğretmen, veliler ve diğer paydaşların da
katkısıyla okulda örgüt kültürünün oluşmasında, devamında ve gerekli
hallerde değişmesinde en önemli rol müdüre aittir.
Okul Kültürünün Unsurları
• Eğitim yönetimine ilişkin yapılan araştırmalarda okul yöneticisinin kültürü
biçimlendirmeye yönelik liderlik davranışlarının, okul personelinin örgütsel
olayları ve sembolleri yorumlama biçimlerini etkilediği belirlenmiştir
(Çelik,a.g.e;s.75).
• Peterson ve Deal’a göre okul lideri (müdür) okul kültürünü şekillendirmede
anahtar kişidir.
• Müdürler temel değerleri davranışları ve beklentileri günlük işlerinde ve
iletişimlerinde okul personeline aktarırlar.
• Onların hareketleri, sözleri, mesajları zamanla okul kültürünü şekillendirir.
Okul Kültürünün Unsurları
• Okul Müdürleri;
ya etkili öğretmenleri ve başarılı öğrencileri teşvik eder ve ödüllendirirler
ya da onları ihmal eder ve kendilerini kısır yönetim ve politika ile harcarlar.
Okul Kültürünün Unsurları
• Okul yöneticisinin görevini yerine getirebilmesi için ;
1. Öncelikle kültürü oluşturan faktörler konusunda yeterli bilgiye sahip
olması gerekir.
2. Bulunduğu okulu bu kültürel faktörler bakımından analiz ederek, doğru
bir biçimde tanımlayabilmelidir.
3. Bunlar olmadan okulun amaçlarına katkıda bulunacak bir örgüt kültürü
geliştirmek olanaklı değildir (Gümüşeli,A;2006).
Download

meb_iys_dosyalar/2015_02 - Karşıyaka İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü