Basıldığında KONTROLSUZ KOPYA niteliğindedir.
ULUSAL MĠKROBĠYOLOJĠ
STANDARTLARI (UMS)
AKUT SENDROMİK YAKLAŞIM REHBERİ
Akut Sarılık/Hepatit Sendromu
Hazırlayan Birim
Sendromik YaklaĢım Tanı Standartları ÇalıĢma Grubu
Onaylayan Birim
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu
Kategori
Sendromik YaklaĢım
Bölüm
-
Standart No
SY-05
Sürüm No
1.1
Onay tarihi
01.01.2015
Geçerlilik tarihi
01.01.2018
Sürüm no Tarih
Değişiklik
Akut sarılık/hepatit sendromu
İÇİNDEKİLER
KAPSAM VE AMAÇ............................................................. 3
KISALTMALAR VE TANIMLAR .............................................. 3
GENEL BĠLGĠ ................................................................... 3
SENDROMĠK YAKLAġIM SÜREÇ AKIġI .................................. 6
1
2
3
4
Sendromun tanımı ........................................................ 6
Olası hastalıklar/etkenler ............................................... 6
Laboratuvara gönderilecek örnek türü .............................. 7
Laboratuvardan istenecek tetkikler .................................. 7
EKLER............................................................................. 8
Ek-1 Akut sarılık sendromu tanı yaklaĢımı akıĢ Ģeması .......... 8
Ek-2 Yenidoğan sarılığında tanı yaklaĢımı akıĢ Ģeması ........... 9
Ek-3 Akut sarılık ile seyreden salgın durumunda tanı yaklaĢımı
akıĢ Ģeması ........................................................... 10
ĠLGĠLĠ DĠĞER UMS BELGELERĠ .......................................... 11
KAYNAKLAR ................................................................... 11
Sayfa 2 / 11
Ulusal Mikrobiyoloji Standartları
01.01.2015 / Sürüm: 1.1 / SY-05 / Sendromik YaklaĢım
Akut sarılık/hepatit sendromu
Kapsam ve Amaç
Akut sarılık/hepatit sendromu; cilt ve skleralarda akut baĢlayan sarılık, idrar
renginde koyulaĢma, ağır hastalık tablosu veya sarılık olmaksızın ani bulantı,
kusma, halsizlik, iĢtahsızlık, karın ağrısı ve ateĢin eĢlik ettiği (etmeyebilir) ve
normalin en az 2 katı üzerinde ALT yüksekliği ile seyreden ve predispozan
faktörlerin olmadığı klinik tablo olarak tanımlanabilir.
Enfeksiyöz nedenlerin yol açtığı akut sarılık tabloları, bazıları aĢı veya diğer
yöntemlerle kontrol edilebilir olmalarına karĢın bulaĢ yollarının çeĢitliliği, kronik
hastalığa yol açarak morbiditeyi arttırabilmeleri ya da fulminan seyredebilmeleri
nedeniyle önem kazanırlar. Leptospiroz, sarı humma gibi bazı enfeksiyonların da
salgın riski veya yüksek ölüm oranları ile birlikte olması akut sarılık sendromunun
halk sağlığı tehdidi olarak ele alınmasında belirleyici gerekçelerdir.
Akut sarılık sendromu ile hekime gelen vaka bir epideminin ilk vakası (habercisi)
olabileceği gibi -seyahat sırasında edinilmiĢ- uluslararası ihbarı zorunlu bir
hastalık (ör., sarı humma) da olabilir ve zamanında kontrol önlemlerinin alınması
etkenin erken tespiti ile mümkündür. Bu nedenlerle bu Belgenin, vakaları ilk
görecek hekimlere yol gösterecek bir Rehber olması hedeflenmiĢtir. Amacı;
hekimin semptomlardan ve epidemiyolojik ipuçlarından yola çıkarak -ülkemizde
henüz görülmeyen ancak görülme potansiyeli olan etkenler de dahil- hangi
etkenleri öncelikle düşüneceğine ve hangi örnekleri, hangi tanı testleri için, ne
zaman göndereceğine dair izleyebileceği bir akış şeması vermektir. Belgenin
paralel amaçlarından biri de, laboratuvar sonuçlarının doğruluğu ve güvenilirliği
dahil, laboratuvarların tanısal kapasitesinin geliĢmesini teĢvik etmesidir.
Bu Belgede akut sarılık/hepatit sendromuna neden olan enfeksiyon dıĢı nedenler
kapsam dıĢı bırakılmıĢtır.
Kısaltmalar ve Tanımlar
ALT
Alanin aminotransferaz
CMV Cytomegalovirus
EBV Epstein-Barr virüs
Genel Bilgi
Sarılık (ikter) kandaki bilirubin düzeyinin artması sonucu deri, sklera ve
mukozaların sarı renk alması durumudur. Sarılık bir semptom olup çeĢitli
nedenleri olabilir ve tek bir hastalığa iĢaret etmez. Hepatit bir anlamda
karaciğerin iltihabıdır. Hepatitlerin ayırıcı tanısı pek çok diğer hastalığı göz önüne
almayı gerektirir. Bunlar, klasik hepatotropik virüslere (Hepatiti A, B, C, D ve E
virüs) ek olarak bir takım virüsleri, viral olmayan enfeksiyöz ajanları, ilaçların
indüklediği karaciğer hasarını, iskemik hepatit (“Ģok karaciğer”), Ģiddetli
otoimmün kronik aktif hepatit, akut Budd-Chiari sendromu, Wilson hastalığı,
gebeliğin akut yağlı karaciğeri ve HELLP (hemolysis, elevated liver enzymes, low
platelets) gibi gebeliğe özgü sendromları içermektedir (bkz. Tablo 1).
Ulusal Mikrobiyoloji Standartları
Sendromik YaklaĢım / SY-05 / Sürüm: 1.1 / 01.01.2015
Sayfa 3 / 11
Akut sarılık/hepatit sendromu
Sarılıklı bir hastada en sık
rastlanan belirtiler, halsizlik,
iĢtahsızlık, mide bulantısı, karnın
sağ üst kadranında ağrı, cilt ve
skleraların sararması ve idrarın
koyulaĢmasıdır. Kısa süren ateĢ
olabilir. Hastaların bazıları
enfeksiyonu sararmadan halsizlik
eklem ağrıları ve hafif ateĢ ile
gribal enfeksiyon tarzında
geçirirler.
HAV ve HEV dıĢkı ile atılırlar. Bu
virüsler ile oluĢan hepatitler
baĢlıca, virüs içeren dıĢkıyla
kirlenmiĢ su ve gıdaların
tüketilmesi sonucu bulaĢırlar.
Tablo 1. Akut hepatitin ayırıcı tanısında hepatit A-E
virüslerinin dıĢında olası nedenler
Enfeksiyöz
Enfeksiyöz olmayan
▪
▪
▪
▪
▪
▪
▪
▪
▪
▪
▪ Ġlaçların indüklediği hepatit
▪ Otoimmün kronik aktif
Epstein-Barr virus
Cytomegalovirus
Herpes simplex virus
Sarı humma
Leptospiroz
Q ateĢi
HIV
Bruselloz
Lyme hastalığı
Sifiliz
hepatit Ġskemik hepatit
▪ Akut Budd-Chiari sendromu
▪ Wilson hastalığı
▪ Gebeliğin akut yağlı
karaciğeri
▪ HELLP (hemolysis, elevated
liver enzymes, and low
platelets)
Hepatit B, C ve D virüsleri ise en sık kan yoluyla olmak üzere vücut sıvıları ve
cinsel yolla bulaĢırlar. Hastalığın, bu virüsleri taĢıyan anneden bebeğe geçiĢi de
mümkündür.
A ve E hepatit enfeksiyonları tam Ģifa ile iyileĢirken, B, C, D hepatitler ise
kronikleĢebilirler.
Serolojik kanıta dayalı olarak bildirimlerin yapılmaya baĢlandığı 2005 yılından
günümüze Sağlık Bakanlığına yapılan akut HAV enfeksiyonu bildirimleri
incelendiğinde; HAV ile karĢılaĢmanın küçük yaĢlardan, itibaren söz konusu
olduğu, anneden geçen antikorlar nedeniyle bebeklerde olgu bildirimlerinin çok
az olduğu, bununla birlikte 1-4 yaĢ grubundan itibaren bildirimlerin artıĢ
gösterdiği dikkati çekmektedir. En yüksek olgu sayısı 5-9 yaĢ arasındadır ve
ikinci sıklıkta 10-14 yaĢ gelmekte, bunu sırasıyla 1-4 yaĢ ve 15-19 yaĢ grubu
izlemektedir (Kaynak: Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri İstatistikleri,
Alınma tarihi: Nisan 2012).
Sağlık Bakanlığının yürüttüğü Türkiye Beslenme ve Sağlık araĢtırmaları
çalıĢmasına göre hepatit A enfeksiyonu için toplumda seropozitiflik oranı >%99
olarak bildirilmektedir. Hepatit A, 2012 yılından itibaren zorunlu aĢılama
kapsamına alınmıĢtır.
GeliĢmekte olan ülkelerde hepatit B hala önemli bir sorundur. Türkiye'de hepatit
B prevalansı son yıllarda kitlesel aĢılama sonucu belirgin bir düĢüĢ göstermiĢtir.
Bölgelere göre değiĢmekle beraber ülkemizde HBsAg prevalansı %3-6
civarındadır. AĢılama sorunu çözülmüĢ geliĢmiĢ ülkelerde bu oran çok düĢüktür.
Hepatit C’nin aĢısı henüz yoktur. Hepatit B ve C hastalarının bir kısmı
kronikleĢebilmekte ve siroz, ileri dönemde karaciğer kanserine dönüĢebilmektedir.
Hepatit D ise hepatit B ile süperinfeksiyon veya koinfeksiyon olarak görülebilir.
Hepatit C’nin toplumumuzdaki yaygınlığı %1’in altındadır (1). C virüsü hepatiti
özellikle hemodiyaliz hastaları ve sık kan nakli yapılan hastalar için ciddi bir
tehlike oluĢturabilir.
Hepatit E de Hepatit A gibi fekal-oral yolla bulaĢan bir virüstür. Ülkemizde antiHEV IgG seroprevalansı %10’un altındadır. Hepatit E’ye bağlı fulminan hepatit
gebeler dıĢında oldukça nadirdir. Zaman zaman bölgesel salgınlar oluĢturduğu
bilinmektedir (2).
Sayfa 4 / 11
Ulusal Mikrobiyoloji Standartları
01.01.2015 / Sürüm: 1.1 / SY-05 / Sendromik YaklaĢım
Akut sarılık/hepatit sendromu
Daha az sıklıkta farklı virüsler, bakteriyel ve paraziter etkenler de sarılık/hepatit
nedeni olabilirler. Nadir görülen sarılık nedenleri içinde; sarı humma, KırımKongo kanamalı ateĢi, Batı Nil virüsü, Dengue virüsü, tatarcık humması,
enterovirüsler, kabakulak, EBV, CMV, kızamık, varicella virüs, adenovirüs, HIV,
rotavirüs ve Parvovirus B19 enfeksiyonu gibi viral enfeksiyonlar; fasiyolaz,
askariyaz, Kala-azar gibi parazitler enfeksiyonlar ve leptospiroz, bartonelloz,
tularemi, Lyme hastalığı, Q ateĢi, sifiliz, bruselloz gibi bakteriyel enfeksiyonlar
sayılabilir.
Bruselloz ülkemizde önemli bir halk sağlığı sorunudur (3). Karaciğer retiküloendotelyal sistemin en büyük organı olması sebebi ile brusellozda da hedef
organlardan birisidir (4). Dolayısı ile sıklıkla hafif orta düzeyde karaciğer enzim
yükselmelerine neden olabilmektedir. Bunun dıĢında, bruselloz seyrinde
granülomatöz hepatit ve akut kolesistit de gözlenebilir (4,5,6).
Sarı humma orta Afrika, Orta Amerika ve Güney Amerika’da endemiktir.
Vakaların %90’ından fazlası Afrika’da görülmektedir. Sarı humma 3-7 gün gibi,
hepatit A, B ve C virüslerininkinden daha kısa bir inkübasyon periyodu ile
karakterizedir. Hastalık Ģiddetli bir hepatitle seyredebilir. Serum aspartat
aminotransferaz (AST; iskelet kası ya da miyokard zedelenmesine, muhtemelen
her ikisine birden bağlı) karakteristik olarak ALT’den daha yüksektir. ġiddetli
vakalarda 2000 IU’den daha yüksek olabilmektedir. Serum bilirubin düzeyleri
sıklıkla 5- 10 mg/dL aralığındadır (7). Son 15 gün içinde endemik bölgeye
seyahat öyküsü olan ve aĢılanmamıĢ ya da yeterli immünize olmamıĢ kiĢilerde
sarı humma’dan Ģüphelenilmelidir. Sarı hummada ölüm oranı %50 kadar yüksek
olabilmektedir (ayrıca bkz. UMS, V-MT-14 Sarı hummanın mikrobiyolojik tanısı).
Leptospirozda hastalar ani baĢlangıçlı ateĢ, üĢüme titreme, kas ağrısı ve baĢ
ağrısı ile baĢvururlar. Bu hastalarda sarılık olabilir. Fizik muayenede sıklıkla
belirgin konjonktival kızarıklık görülür. Akut viral hepatitlerde sık görülmeyen
lökositoz öne çıkabilir ve bunun üriner sistem bulgularından proteinüri, hematüri
ve anüriyle birlikte olması leptospiroz Ģüphesini artırır. Hastaların %50’sinde
serum kreatin fosfokinaz yükselmiĢtir. Lökositozu olan ateĢli bir hastada belirgin
sarılığın eĢlik ettiği renal yetmezlik leptospirozun Ģiddetli bir formu olan Weil
sendromu olasılığını akla getirmelidir (7) (ayrıca bkz. UMS, B-MT-23
Leptospirozun mikrobiyolojik tanısı).
Q ateĢi de sarılık ile seyredebilen enfeksiyonlardan biridir. Hastalık riketsiyal bir
ajan olan Coxiella burnetii ile meydana gelir. Hastalık genellikle ateĢ, üĢüme
titreme ve pnömonitis ile baĢlar. Hastaların %85’inde ALT ve AST’de hafif
yükselme (normalin 2 ile 5 katı) izlenir. Hiperbilirubinemi ve serum alkalen
fosfatazda belirgin yükselme söz konusu olabilir. Çiftlik veya vahĢi hayvan
maruziyeti ile iliĢkili epidemiyolojik özellikler ve tek hepatik granülomlar (fibrin
halkası granülomlar Ģüphe ettirir fakat patognomonik değildir) klinisyenin Q
ateĢinden Ģüphe etmesine yol açmalıdır (7) (ayrıca bkz. UMS, B-MT-22 Q ateĢinin
mikrobiyolojik tanısı).
Yeni doğan sarılığı ise tamamen fizyolojik olabileceği gibi pek çok farklı nedene
bağlı olarak da geliĢebilir. Bulguların varlığı hemen detaylı araĢtırma gerektirir.
Biliyer atrezi tanısı mümkün olduğunca hızlı bir Ģekilde dıĢlanmalıdır. Radyolojik
ve histopatolojik değerlendirmelere ek olarak enfeksiyöz etkenlere yönelik testler
planlanmalıdır. Yenidoğanda sarılığa neden olan en sık etkenler TORCH grubu
etkenlerdir. Anneden de alınan örneklerin tanıya katkısı önemlidir.
Ulusal Mikrobiyoloji Standartları
Sendromik YaklaĢım / SY-05 / Sürüm: 1.1 / 01.01.2015
Sayfa 5 / 11
Akut sarılık/hepatit sendromu
Sendromik Yaklaşım Süreç Akışı
1 Sendromun tanımı
Akut sarılık/hepatit sendromu; akut baĢlayan cilt ve skleralarda sarılık, idrar
renginde koyulaĢma, ağır hastalık tablosu veya sarılık olmaksızın ani baĢlangıçlı
bulantı, kusma, halsizlik, iĢtahsızlık, karın ağrısı, ateĢin eĢlik ettiği veya etmediği
ve normalin en az 2 katı üzerinde ALT yüksekliği ile seyreden ve predispozan
faktörlerin olmadığı klinik tablo olarak tanımlanabilir.
2 Olası hastalıklar/etkenler
Hepatitlerin enfeksiyöz etkenleri viral, bakteriyel ve paraziter olarak 3 ana
baĢlıkta incelenebilir. Olası enfeksiyöz etkenler Tablo 2’de özetlenmiĢtir.
Tablo 2. Sarılığın enfeksiyöz nedenleri (8 no.lu kaynaktan uyarlanmıĢtır).
Patojen
Yorum
Viral
HAV, HBV, HCV, HDV, HEV
EBV, CMV
HIV
Kırım-Kongo kanamalı ateĢi
Sarı humma virüsü
Batı Nil Virüsü
Dengue
Tatarcık ateĢi
HDV, HBV ile ko-enfeksiyon gerektirir
Bacterial
Listeria monocytogenes
Neisseria spp.
Streptococcus pneumoniae
Coxiella burnetti (Q ateĢi)
Rickettsia conori
Treponema pallidum
Chlamydia spp.
Brucella spp.
Leptospira spp.
Salmonella enterica
Mycobacterium tuberculae
Ağır sepsis gibi yaygın enfeksiyonlarında görülür.
Ağır sepsis gibi yaygın enfeksiyonlarında görülür.
Ağır sepsis gibi yaygın enfeksiyonlarında görülür.
Granülomatöz hepatite neden olur; ancak sarılık nadirdir.
Sekonder sifilizde sarılık görülebilir. Primer sifiliz asemptomatik
seyretmiĢ veya lezyon atlanmıĢ olabilir.
Fitz-Hugh–Curtis sendromu ile
Tifo ve Paratifo A
Granülomatöz hepatitin dünyadaki en yaygın sebebi
Parasitic
Entamoeba histolytica
Falciparum spp.
Leishmania spp.
Fasciola hepatica/gigantica
Sayfa 6 / 11
Eğer safra kanalları apse nedeniyle baskıya uğramıĢsa
Sarılık varlığı Ģiddetli sıtmaya iĢaret eder.
Granülomatöz hepatite neden olabilir, sarılık nadirdir.
Akut hastalıkta anormal karaciğer enzimleri söz konusudur, sarılık
yerleĢmiĢ enfeksiyonun bir özelliği olabilir.
Ulusal Mikrobiyoloji Standartları
01.01.2015 / Sürüm: 1.1 / SY-05 / Sendromik YaklaĢım
Akut sarılık/hepatit sendromu
3 Laboratuvara gönderilecek örnek türü
Kan/serum, dıĢkı, safra ve nazal sekresyonlar
Kan kültürü için kan örneği
Karaciğer biyopsi / otopsi örneği (sarı humma ya da diğer bazı etkenlerden
Ģüphelenildiğinde)
Seçilecek inceleme örnekleri, özellikleri, alınması ve gönderilmesi ile ilgili
bilgi için bkz. “BulaĢıcı Hastalıkların Laboratuvar Tanısı için Saha Rehberi”
ġüpheli vakaya ait örnekler kesinlikle biyolojik materyal taĢıma kurallarına
uygun bir Ģekilde paketlenmeli ve taşınmalıdır (9) (ayrıca bkz. UMS GENOY-01 Enfeksiyöz Maddelerin TaĢınması Rehberi).
4 Laboratuvardan istenecek tetkikler
Birinci basamak testler
Anti-HAV IgM, HbsAg, Anti-Hbc IgM
Kan kültürü,
Brucella tüp aglütinasyonu
EBV VCA IgM, CMV IgM
T. gondii serolojisi
P. falciparum/vivax kalın damla – ince yayma
Sifiliz serolojisi
İkinci basamak testler
Anti-HEV, Anti-HDV
Q ateĢi serolojisi
Leptospiroz MAT testi
Visseral leyiĢmanyaz serolojisi
P. falciparum/vivax ELISA/PCR
E. granulosus/multilocularis serolojisi
F. hepatica serolojisi
DıĢkıda Ascaris lumbricoides
ve diğer nadir nedenlere yönelik serolojik testler
Ulusal Mikrobiyoloji Standartları
Sendromik YaklaĢım / SY-05 / Sürüm: 1.1 / 01.01.2015
Sayfa 7 / 11
Akut sarılık/hepatit sendromu
Ekler
Ek-1 Akut sarılık sendromu tanı yaklaĢımı akıĢ
Ģeması
Akut Sarılık / Hepatit Sendromu
Ģüpheli vaka
Klinik
özellik/
Sendrom
Ilımlı hastalık (ya da ilave
öyküsü olmayan)
Hayvan
teması/Çiğ süt
ve süt ürünleri
tüketimi
Epidemiyolojik
ilişki / Hasta
grubu
Gönderilecek
örnek
Olası
etken(ler)
Birinci
basamak
testler
Tamamlayıcı
testler /
olası
etkenler
Serum
HAV
HBV
Mesleksel /
Toprak ve su
maruziyeti*
Bakteriyel
sepsis
Diğer
nedenler
Serum / Kan
Serum
Serum/Kan
Kan
Serum
/Kan
P. falciparum
P. vivax
HEV
Leptospiroz
Sarı humma
Dengue
Kırım-Kongo
EBV,
CMV,
T.gondii
Bruselloz,
HAV
HBsAg
Anti-HBc IgM
Hastaya göre
diğer testleri
göz önünde
bulundur
HCV, HEV,
CMV, EBV,
HDVa
Kültür
STA
Q ateĢi –
seroloji;
E.granulosus /
E.multilocularis
seroloji
Kalın damla,
ince yayma,
Anti-HEV IgM
P. falciparum
P. vivax
ELISA/PCR,
Leptospira
MAT
Virüs PCR /
virüs seroloji
Kan
kültürü
Anti HCV
HCV PCR
Anti-HEV
IgM
VCA IgM
CMV-IgM
T.gondii
seroloji
Kan
kültürü
HEV,
Visseral
leyiĢmanyaz
(Kala-azar)
seroloji
Anti-HDV
MAT, mikroskopik aglütinasyon testi;
HBsAg pozitif olgularda göz önünde bulundurulmalıdır.
bakılmalıdır.
Sayfa 8 / 11
Fulminan
seyir*
Anti-HAV IgM
STA, standart tüp aglütinasyonu (Wright);
a
LAP ve
ateĢ
mevcut*
Seyahat*
Leptospira MAT
testi,
F. hepatica
seroloji/safra
tubajı,
A.lumbricoides
dıĢkı
Lyme,
Sifiliz,
Bartonella,
Chlamidya,
Tularemi,
Sarı humma,
Kırım Kongo,
Tatarcık ateĢi,
Batı Nil Virüsü,
Dengue,
Enterovirüs,
Kızamık,
Kabakulak,
Varicella,
Adenovirüs,
Rotavirüs,
Parvovirüs,
HIV vb.
VCA, viral capsid antigen
* bu vakalarda her zaman Anti-HAV IgM, HBsAg ve Anti-HBc IgM de
Ulusal Mikrobiyoloji Standartları
01.01.2015 / Sürüm: 1.1 / SY-05 / Sendromik YaklaĢım
Akut sarılık/hepatit sendromu
Ek-2 Yenidoğan sarılığında tanı yaklaĢımı akıĢ
Ģeması
Klinik
özellik/
Sendrom
Gönderilecek
örnek
Birinci
basamak
testler
Tamamlayıcı
testler /
olası
etkenler
Yenidoğan Sarılığı
Ģüpheli vaka
Serum
Kan
İdrar
CMV IgM,
Rubella IgM,
Toxo IgM
Kan
kültürü,
CMV PCR,
HSV PCR
CMV PCR,
CMV kültür
(annede sifiliz
öyküsü varsa)
T.pallidum
IgM
T.gondii
PCR,
VZV PCR
Rubella PCR
Nazal
sekresyon
Kültür,
CMV PCR,
Enterovirüs
PCR,
HSV tip-2 PCR
Ġdrar kültürü
Enterovirüs
PCR,
BOS
Dışkı
Enterovirüs
PCR,
Parechovirüs PCR
Ulusal Mikrobiyoloji Standartları
Sendromik YaklaĢım / SY-05 / Sürüm: 1.1 / 01.01.2015
(annede sifiliz
öyküsü varsa)
(annede sifiliz
öyküsü varsa)
Boğaz
sürüntüsü
Cilt
lezyonları
HSV tip-2
PCR
HSV tip-2
PCR
Enterovirus
PCR
T.pallidum
PCR
T.pallidum
PCR, Karanlık
alan mikroskopi
T.pallidum
PCR, IgM
Parechovirüs PCR
VZV PCR
Sayfa 9 / 11
Akut sarılık/hepatit sendromu
Ek-3 Akut sarılık ile seyreden salgın durumunda
tanı yaklaĢımı akıĢ Ģeması
Klinik
özellik/
Sendrom
Olası
hastalık /
etken(ler)
Gönderilecek
örnek
Laboratuvar
incelemesi
Sayfa 10 / 11
Akut Sarılık/Hepatit Sendromu
Salgın durumunda Ģüpheli vaka
Akut baĢlayan sarılık ve ciddi hastalık tablosu olan hasta
(bilinen bir predispozan faktör yokluğunda)
(bilinen bir predispozan faktör yokluğunda)
Sarı humma
Hepatit A veya E
Leptospiroz ve diğer spiroket
enfeksiyonları
(Lyme, sifiliz vb.)
karaciğer biyopsi
/ otopsi örneği
Serum
Kan kültürü,
(idrar)
IgM, IgG ELISA,
Viral kültür,
Antijen saptama testleri,
PCR
Leptospira kültür, MAT
Diğer spiroket enfeksiyonlarının
tanısına yönelik testler
Ulusal Mikrobiyoloji Standartları
01.01.2015 / Sürüm: 1.1 / SY-05 / Sendromik YaklaĢım
Akut sarılık/hepatit sendromu
Ġlgili diğer UMS belgeleri
Bu belgede (Akut Sarılık/Hepatit Sendromu) geçen hastalıklar veya konularla ilgili
ilave bilgi için aĢağıda listelenen UMS belgelerine de baĢvurunuz:
UMS, B-MT-19
Brusellozun mikrobiyolojik tanısı
UMS, B-MT-22
Q ateĢinin mikrobiyolojik tanısı
UMS, B-MT-23
Leptospirozun mikrobiyolojik tanısı
UMS, P-MT-04
Kala azarın mikrobiyolojik tanısı
UMS, P-MT-06
Sıtmanın mikrobiyolojik tanısı
UMS, V-MT-11
Viral hemorajik ateĢ sendromunda mikrobiyolojik tanı
UMS, V-MT-12
Kırım-Kongo kanamalı ateĢinin mikrobiyolojik tanısı
UMS, V-MT-14
Sarı Hummanın mikrobiyolojik tanısı
UMS, GEN-OY-01 Enfeksiyöz maddelerin taĢınması rehberi
Kaynaklar
1
Coskun O, Erdem H, Besirbellioglu BA, et al. Distribution of hepatitis C virus infection in the
male Turkish population. Int J Infect Dis 2006;10:481
2
Çakaloğlu Y. E Hepatiti. Ankem Derg 2003;17:220
3
Erdem H, Akova M. Leading infectious diseases problems in Turkey. Clin Microbiol Infect
2012;18:1056-1067
4
Albayrak A, Albayrak F. Hepatic granulomas associated with brucellosis: Hepatic granulomas
and brucellosis. Hepat Mon 2011;11:1-2
5
Al-Otaibi FE. Acute acalculus cholecystitis and hepatitis caused by Brucella melitensis. J Infect
Dev Ctries 2010;4:464-467
6
Erdem I, Cicekler N, Mert D, et al. A case report of acute hepatitis due to brucellosis. Int J
Infect Dis 2005;9:349-350
7
Curry MP, Chopra S. Acute Viral Hepatitis. In: Mandell GL, Bennett JE, Dolin R (eds). Principles
and Practice of Infectious Diseases. 6th ed., Churchill Livingstone, Chapter 111; 2005.
8
Day J. Practice point: Jaundice in a returned traveler from Nepal. Chapter 51. In: Cohen J, Opal
SM, Powderly WG, et al, eds. Infectious diseases. 3rd ed., Elsevier Ltd, 2010, p. 1085.
9
Enfeksiyöz madde ile enfeksiyöz tanı ve klinik örneği taĢıma yönetmeliği. Sağlık Bakanlığı,
Ankara. Resmi Gazete 25.09.2010 – 27710.
Ulusal Mikrobiyoloji Standartları
Sendromik YaklaĢım / SY-05 / Sürüm: 1.1 / 01.01.2015
Sayfa 11 / 11
Download

Akut sarılıklar - Türkiye Halk Sağlığı Kurumu