Basıldığında KONTROLSUZ KOPYA niteliğindedir.
ULUSAL MĠKROBĠYOLOJĠ
STANDARTLARI (UMS)
Modifiye Kinyoun
Asit-Fast Boyama
(DıĢkı Örneklerinin Parazitolojik Ġncelemesi için)
Hazırlayan Birim
Klinik Parazitoloji Tanı Standartları ÇalıĢma Grubu
Onaylayan Birim
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu
Kategori
Parazitoloji
Bölüm
Test prosedürleri
Standart No
P-TP-05
Sürüm No
1.1
Onay tarihi
01.01.2015
Geçerlilik tarihi
01.01.2018
Sürüm no Tarih
Değişiklik
Modifiye Kinyoun asit-fast boyama
İÇİNDEKİLER
KAPSAM VE AMAÇ............................................................. 3
KISALTMALAR VE TANIMLAR .............................................. 3
GENEL BĠLGĠ ................................................................... 3
TEKNĠK BĠLGĠLER ............................................................. 4
1
2
3
4
Test için asgari laboratuvar koĢulları ................................ 4
Kinyoun asit-fast boyamanın yapılması ............................ 7
Preparatların değerlendirilmesi/yorumlanması ................... 8
Olası sorunlar/kısıtlılıklar ................................................ 9
EKLER........................................................................... 10
Ek-1 Boya solüsyonlarının hazırlanması ............................. 10
ĠLGĠLĠ DĠĞER UMS BELGELERĠ .......................................... 11
KAYNAKLAR ................................................................... 11
Sayfa 2 / 12
Ulusal Mikrobiyoloji Standartları
01.01.2015 / Sürüm: 1.1 / P-TP-05 / Test Prosedürleri / Parazitoloji
Modifiye Kinyoun asit-fast boyama
Kapsam ve Amaç
Klasik asit-fast boyama teknikleri mikobakteri saptanmasında sıklıkla kullanılır.
Modifiye (soğuk) Kinyoun asit-fast boyama yöntemi ise bu tekniklerin dıĢkıdaki
koksidiyan parazit ookistlerinin (Cryptosporidium spp, Cyclospora cayetanensis
ve Cystoisospora [Isospora] belli) saptanması amacıyla farklılaĢtırılmıĢ halidir.
Sayılan parazitlerden özellikle Cryptosporidium spp su kaynaklı kitlesel salgınlar
yapabilen, halk sağlığı önemine sahip bir etkendir ve laboratuvardan bildirimi
zorunludur (1,2,3). Ancak, ülkemizde klinik laboratuvarların çok azı (%4) bu
etkenin tanısı ile ilgili inceleme yapabilmektedir (4). Vakaların önemli bir kısmının
bu nedenle tanı alamadığı düĢünülürse, uygun bir prosedürün el altında olması
tanının yaygınlaĢmasını teĢvik edeceğinden dolayı önemli görünmektedir.
Bu UMS belgesinin amacı klinik laboratuvarlarda dıĢkıda koksidiyan parazitlerin
saptanmasında modifiye Kinyoun asit-fast boyama yönteminin özellikleri, doğru
uygulanması ve yorumlanmasına dair bir prosedür vermektir.
Kısaltmalar ve Tanımlar
ERCP Endoskopik retrograt kolanjio-pankreatografi
KOH
Potasyum hidroksit
PVA
Polivinil alkol (fiksatif)
SAF
Sodyum asetat - asetik asit - formol (fiksatif)
Genel Bilgi
Koksidiyan parazitler olarak adlandırılan Cryptosporidium spp, C. cayetanensis ve
C. belli, insanlarda ishalli hastalıklara yol açan protozoonlardır. Bu etkenler,
özellikle immün sistemi baskılanmıĢ kiĢilerde fırsatçı patojen olarak ishal baĢta
olmak üzere değiĢik klinik tablolarla ölüme yol açabilirler (5,6). BağıĢıklığı sağlam
kiĢilerde semptom vermeden bulunabilecekleri gibi değiĢen derecede sulu ishal
ile seyredebilirler (3,7,8).
Bu parazitlerin ookistleri dıĢkının rutin parazitolojik incelemelerinde saptanamaz
(bkz. UMS P-TP-02). Bu nedenle tanı için aside dirençli özel boyama yöntemleri
uygulanması gerekmektedir. En sık kullanılan teknik, modifiye Kinyoun asit-fast
boyama yöntemidir (6,9). Bu yöntem, mikobakteri saptanmasında kullanılan
klasik Kinyoun asit-fast boyama tekniğinin değiĢtirilmiĢ halidir. Buradaki
değiĢiklik, mikobakteri boyamada uygulanandan daha az sertlikteki bir renk
giderici maddenin kullanımı Ģeklindedir. Modifiye Kinyoun asit-fast boyama
yönteminde, klasik Kinyoun boyama iĢlemindeki %3’lük sülfürik asit solüsyonu
yerine %1’lik solüsyon kullanılır (5,6).
Koksidiyan parazitlerin boyanmasında kullanılan bir diğer aside dirençli boyama
yöntemi olan modifiye Ziehl-Neelsen boyama (sıcak) tekniğinde karbol-fuksin
boyasının ookistin içine girerek pembe-kırmızı renkte boyanmasını sağlamak ve
rengi hafif açmak için kullanılan reaktifler ısıtılmaktadır. Modifiye Kinyoun asitfast boyama yönteminde ise ısının yerini fenol almıĢtır (5).
Ulusal Mikrobiyoloji Standartları
Parazitoloji / Test Prosedürleri / P-TP-05 / Sürüm: 1.1 / 01.01.2015
Sayfa 3 / 12
Modifiye Kinyoun asit-fast boyama
DıĢkı örneklerine bu boyama yönteminin uygulanması sırasında Ģu noktalara çok
dikkat edilmelidir;
1 Koksidiyan parazit ookistlerinin dıĢkıdaki sayısı değiĢken olabildiğinden
mutlaka modifiye formol-etil asetat tekniği baĢta olmak üzere yoğunlaĢtırma
yöntemlerinden biri uygulanmalıdır (10,11). (YoğunlaĢtırma tekniği için bkz.
UMS P-TP-03)
2 Kaliteli bir boyama elde edebilmek için taze dıĢkı kullanılması önerilmektedir.
Hemen boyanamayacak dıĢkı örneklerinin korunmasında SAF en uygun
fiksatiftir. Saklamada %10 formol de kullanılabilir ancak süre uzadıkça aside
dirençli boyamalarda ookistlerin kaybolduğuna dair tartıĢmalar vardır. PVA’da
korunmuĢ örnekler ise aside dirençli boyama için uygun değildir (6,11).
Modifiye Kinyoun asit-fast boyama yönteminin en önemli avantajları; uygulama
kolaylığı, ekonomik olması ve tüm koksidiyan parazitleri saptayabilmesidir. Bu
yönteminin en önemli dezavantajları ise; mikroskobik değerlendirme için
tecrübeli personel gerektirmesi, zaman alıcı olması ve parazitler homojen olarak
boyanmadığından, bazı ookistlerin boya almaması nedeniyle özellikle az sayıda
ookist içeren dıĢkılarda yanlıĢ negatif sonuçlar alınabilmesidir (11).
Teknik Bilgiler
1 Test için asgari laboratuvar koĢulları
1.1. Laboratuvar güvenliği
Bu UMS’de bahsi geçen tüm organizmalar ile ilgili iĢlemler asgari BGD2
laboratuvar Ģartlarında gerçekleĢtirilmeli ve bütün örnekler enfeksiyöz kabul
edilmeli ve “Ulusal Laboratuvar Güvenliği Rehberi”nde belirtilen evrensel güvenlik
önlemleri daima uygulanmalıdır. Bu önlemler, dıĢkı örnekleri koruyucu
maddelerle fikse edilmiĢ olsa bile alınmalıdır, çünkü hala enfeksiyöz olabilirler.
Örneğin, kalın cidarlı bazı parazit ookistleri ve kistleri formol solüsyonu ile fikse
edildikten haftalar sonra ölürler. Ascaris lumbricoides yumurtaları formolde
saklandığında bile geliĢmeye devam edebilir ve enfeksiyözdür.
Güvenlik uyarısı! Cryptosporidium spp ookistleri oldukça enfektiftir; kalın cidarlı
ookistler %2.5’luk potasyum dikromat koruyucu içinde bir yıla kadar canlılıklarını
koruyabilirler. Bu prosedür uygulanırken maske takılmalı, daima eldiven
giyilmelidir.
BoyanmıĢ lamlar kesici-delici atık kabul edilir ve kesinlikle kesici-delici atık
kutusuna atılırlar! Diğer biyolojik kirlilerin konduğu torbalara atılmaları halinde
torbayı deler ve ciddi infeksiyöz risk oluĢtururlar.
Güvenlik uyarısı! Metanol yüksek düzeyde toksik ve parlayıcıdır. Eğer yutulacak
olursa (herhangi bir miktarı) körlüğe ve hatta ölüme neden olabilir. Kullanım
harici zamanlarda metanol ĢiĢesi kilitli bir dolapta tutulmalıdır!
Kullanılan reaktifler veya fiksatiflerde bulunabilen fenol, formol, eter, cıva gibi
maddeler toksik, koroziv ve/veya kanserojendir! Solunmasından ve/veya direkt
temastan kaçınılmalı, bu kimyasallarla çeker ocak içinde ve ilgili kimyasal
güvenlik tedbirleri alınarak çalıĢılmalıdır.
Sayfa 4 / 12
Ulusal Mikrobiyoloji Standartları
01.01.2015 / Sürüm: 1.1 / P-TP-05 / Test Prosedürleri / Parazitoloji
Modifiye Kinyoun asit-fast boyama
1.2. Sorumluluklar ve asgari personel gerekleri
Bu UMS’yi kullanacak laboratuvar personeli; (i) tekniğin uygulanmasından önce,
amaçlanan kullanım ile ilgili eğitim almıĢ olmalı; (ii) tekniğe tüm yönleriyle aĢina
olmalı, ve (iii) daima tüm laboratuvar güvenlik kurallarına uymalıdır.
Bu UMS’nin uygulanmasından analist; tekniğin prosedüre uygun yapılmasını
sağlamaktan ve denetimi, değerlendirilmesi ve onaylanmasından (sonucun doğru
ve güvenilir olmasından) Tıbbi Mikrobiyoloji/Parazitoloji Uzmanı sorumludur.
1.3. Örnek, Reaktif, Donanım
İnceleme örnekleri
Örneklerin alınması ve laboratuvara gönderilmesinde izlenecek yol için
ilgili UMS’lerin bir listesi bu belgenin sonunda verilmiĢtir.

DıĢkı (taze veya formolle korunmuĢ yoğunlaĢtırılmıĢ) - En sık incelenen
örnektir. PVA’da korunmuĢ örnekler asit-fast boyama için uygun
değildir! Hemen boyanamayacak örnekler için SAF en uygun fiksatiftir.

Ġnce bağırsak aspirasyon sıvısı (santrifüj edilerek yoğunlaĢtırılmıĢ)
veya ince bağırsak biyopsi örneği - Açıklanamayan gastrointestinal
Ģikayeti olan immün sistemi baskılanmıĢ hastalarda.

Safra (ERCP ile alınmıĢ ve santrifüj edilerek yoğunlaĢtırılmıĢ) - DıĢkı
örneğinde Cryptosporidium spp saptanamamıĢ ve kolanjit bulgusu olan
immün sistemi baskılanmıĢ hastalarda.

Karaciğer biyopsi örneği (tercihen SF içinde) - Karaciğer hastalığı olan
immün sistemi baskılanmıĢ hastalarda.

Solunum sistemi örnekleri (santrifüj edilerek yoğunlaĢtırılmıĢ) Açıklanamayan solunum sistemi Ģikayeti olan immün sistemi
baskılanmıĢ hastalarda.

Mide yıkama suyu (santrifüj edilerek yoğunlaĢtırılmıĢ) - Açıklanamayan
sinüziti olan immün sistemi baskılanmıĢ hastalarda (12).
Reaktifler

Cryptosporidium spp boya kiti (Kinyoun karbol fuksin) - Piyasadan
kullanıma hazır temin edilebilir veya aĢağıda listelenen maddelerden
laboratuvarda hazırlanabilir (bkz. Ek-1).
(a) Metanol, saf (%100, aseton içermeyen) - Nem çekmesini önlemek
için ağzı sıkı kapalı bir ĢiĢede saklanmalıdır.
(b) Etil alkol, saf
(c) Sülfürik asit (H2SO4), konsantre
(d) Fuksin
(e) Fenol kristali

Loeffler’in alkali metilen mavisi - Piyasadan hazır temin edilebilir veya
laboratuvarda hazırlanabilir (bkz. UMS-B-TP-14).

Ġmmersiyon yağı

Potasyum hidroksit (KOH)
Ulusal Mikrobiyoloji Standartları
Parazitoloji / Test Prosedürleri / P-TP-05 / Sürüm: 1.1 / 01.01.2015
Sayfa 5 / 12
Modifiye Kinyoun asit-fast boyama
Diğer gereç, donanım

Mikroskop, binoküler (ıĢık mikroskobu) – 10 (düĢük), 40 (yüksek
kuru), 100 (immersiyon) objektifleri ve 10 oküleri olan tercih edilir.
NOT: Bazı mikroskopistler 5 oküler tercih etmektedir. Ancak 5 oküler
daha az büyütme sağlar ve inceleme duyarlılığını düĢürür; bu nedenle
10 oküler kullanılması önerilmektedir (13).

Santrifüj









Önceden temizlenmiĢ lamlar (2575 mm) – tercihen, kenarı rodajlı
4 adet kapaklı dik cam Ģale - Lam boyamak için 100 mL kapasiteli
Benmari (56°C sıcaklığa ayarlanmıĢ su banyosu)
Seramik havan ve havaneli
Filtre kağıdı, Whatman no. 1
Pastör pipetleri, cam veya plastik, tek kullanımlık; pens
Mezür, erlen, pipetler; vidalı kapaklı ĢiĢeler (50 mL’den 1 L’ye)
Entellan veya muadili kaplama solüsyonu, lamel (2222 mm)
Biyolojik atık kapları, kesici-delici atık kabı ve toksik boya atıklarını
toplamak için kap (kimyasal atık kabı)
1.4. Kalite kontrol

Her yeni hazırlanan boya seti/kit lotu veya ticari reaktifler, kullanıma
sokulmadan önce pozitif kalite kontrol örnekleri ile test edilmelidir;
formol (%10’luk) veya SAF ile saklanmıĢ Cryptosporidium spp içeren
dıĢkı örneklerinden hazırlanan kontrol preparatları bu amaçla
kullanılabilir. Eğer Cryptosporidium spp ookistleri iyi boyanırsa C. belli
ve C. cayetanensis ookistleri de boyanacaktır.

4-6 µm çapında ve içinde dört sporozoit gözlenebilen Cryptosporidium
spp ookistleri pembe-kırmızıya boyanır. Arka zemin mavi boyanır.

Yaymaların kalınlığı makroskobik olarak kontrol edilmelidir. Ġdeal bir
yaymada kurumadan önce ıslakken bakıldığında altına konmuĢ bir
gazete yazısını okumak mümkün olmalıdır.

Kinyoun karbol fuksin boyası ilk hazırlandığında ve/veya Ģalenin
dibinde çökelti olduğunda süzülmelidir.

Ġyi bir boyama için kullanılan solüsyonların yenilenmesi gerekir;
(a) Kinyoun karbol fuksin ve Loeffler’in alkali metilen mavisi boyaları
kullanım sıklığına bağlı olarak 15 günde bir yenilenmelidir (Ģalede
azaldıkça üzerine stok solüsyondan süzülerek ekleme yapılabilir).
(b) %50 etil alkol her gün, %1 H2SO4 ise haftada bir yenilenmelidir.

Pozitif olduğu bilinen boyalı preparatlar, fotoğraflar ve kaynak kitaplar
çalıĢma yerinde mevcut olmalıdır.

Mikroskop belirli aralıklarla (yoğun kullanılıyorsa yılda en az bir kez)
kalibre edilmelidir. Mikroskoba herhangi bir parça eklenmesi veya
değiĢtirilmesi durumunda da kalibrasyon yapılmalıdır. Kalibrasyon için
kullanılmıĢ optikler mikroskobun üzerinde olmalıdır. Tüm objektifler için
kalibrasyon faktörleri göz önündeki bir panoda asılı olmalıdır (bkz. UMS,
P-TP-01 Mikroskop Kalibrasyonu).
Sayfa 6 / 12
Ulusal Mikrobiyoloji Standartları
01.01.2015 / Sürüm: 1.1 / P-TP-05 / Test Prosedürleri / Parazitoloji
Modifiye Kinyoun asit-fast boyama
2 Kinyoun asit-fast boyamanın yapılması
2.1. Örneklerin boyama için hazırlanması

DıĢkı örneği tercihen önceden modifiye etil-asetat çöktürme yöntemiyle
hazırlanmıĢ olmalıdır (bkz. UMS P-TP-03).

Cryptosporidium spp enfeksiyonunda tipik olarak gözlenen sulu dıĢkının
varlığında ookistlerin çoğu mukus kısımlar içinde kalabilir ve incelenen
örnekte bulunamayabilir. Mukuslu örneklere %10’luk KOH iĢleminin
uygulanması önerilir. Bu amaçla dıĢkı örneği makroskobik olarak
mukuslu kısımların varlığı yönünden iyi değerlendirilmelidir.
(a) Örnek mukuslu ise; örneğe 10 damla %10’luk KOH eklenip, Ģiddetli
karıĢtırılarak (vortekslenerek) homojenize edilir. Ardından %10’luk
formol eklenip, 500  g’de 10 dk santrifüj edilir. Üst sıvı atılıp,
dipteki çökeltiden yayma hazırlanır.
(b) Ġyi bir yaymada, kurumadan önce ıslakken bakıldığında altına
konmuĢ bir gazete yazısını okumak mümkün olmalıdır.
2.2. Modifiye Kinyoun asit-fast boyama yöntemi

Örnek çökeltisinden Pastör pipeti yardımıyla 1-2 damla lam üzerine
konur. 1 cm çapında bir daire oluĢturacak Ģekilde yayma yapılır ve
havada kurumaya bırakılır.
NOT 1: Yedek olarak en az iki yayma hazırlanması boyama ve
değerlendirmede hataların azaltılmasını sağlar.
NOT 2: Boyama öncesinde yaymalar tamamen kurumuĢ olmalıdır.

Yaymalar boya köprüsü üzerine alınır; üzerini tamamen kaplayacak
Ģeklide saf metanol dökülerek 1 dk fikse edilir. Süre sonunda alkolün
fazlası dökülerek havada kurumaya bırakılır.
ÖNEMLĠ: AĢağıdaki adımlarda lamlar bir reaktiften diğerine aktarılırken,
öncekinin damlaları bir kurutma kağıdına emdirilerek bir sonraki
reaktifin kirlenmemesi sağlanır; böylece boyama kalitesi arttırılabilir.

Lamlar Kinyoun karbol-fuksin içeren Ģaleye daldırılır; 5 dk bekletilir.

Boyadan çıkarılan lamlar %50 etil alkol içeren Ģalede 3-5 sn çalkalanır.
Hemen musluk suyunda iyice yıkanır.

Lamlar %1 sülfürik asit (renk giderici) içeren Ģalede 2 dk (veya renk
açılana kadar) bekletilir.

Musluk suyunda yıkanır ve lamların ucu kurutma kağıdına değdirilerek
üzerindeki fazla su alınır.

Lamlar Loeffler’in alkali metilen mavisini içeren Ģalede 1 dk bekletilir.
Metilen mavisi karĢıt boya olarak kullanılmaktadır; zemini boyar.

Lamlar musluk suyunda yıkanır ve havada kurumaya bırakılır.

Ġstenirse lamların üzerine entellan veya diğer bir kaplama solüsyonu
damlatılarak lamelle kapatılır.
Ulusal Mikrobiyoloji Standartları
Parazitoloji / Test Prosedürleri / P-TP-05 / Sürüm: 1.1 / 01.01.2015
Sayfa 7 / 12
Modifiye Kinyoun asit-fast boyama
3 Preparatların değerlendirilmesi/yorumlanması

Boyanan lamların üzerine bir damla immersiyon yağı damlatılarak ıĢık
mikroskobunda 100 objektifle incelenir.

Ġyi tespit edilmiĢ ve boyanmıĢ örneklerde C. cayetanensis, C. belli ve
Cryptosporidium spp ookistleri mavi bir zemin üzerinde kırmızı, pembe,
koyu mor boyanacaktır. Bu organizmalar arasında genellikle renk
yoğunluğu yönünden farklılık vardır.
(a) Cryptosporidium spp ookistleri 4-6 µm boyutlarındadır ve içinde
dört sporozoit görülebilir. Bazı ookistlerin boya almadığı veya
kısmen boyandığı gözlenebilir (bkz. ġekil 1).
(b) Bazı olgunlaĢmamıĢ C. belli ookistleri olgun kist haline gelirken,
ookist duvarı içinde iki sporozoit arada belirgin bir alan olacak
Ģekilde pembe veya mor boyanacaktır.
(c) C. cayetanensis ookistleri, Cryptosporidium spp ookistlerine benzer
ama daha büyüktür (8-10 µm), içyapıları belirgin değildir ve bazen
hiç boya almazken (Ģeffaf), açık pembeden koyu kırmızıya
değiĢebilen renklerde boyanabilir. Ayrıca bazı ookistler granüllü
veya “buruĢuk selafon”a benzer Ģekilde kabarcıklıdır.

Sonuçlar raporlanırken mutlaka incelemenin hangi teknik/boya
kullanılarak yapıldığı rapora yazılmalıdır.

Sonuçlar raporlanırken mutlaka saptanan parazitin adı ve formu
kısaltma kullanılmadan açık olarak yazılmalıdır;
(a) “Cryptosporidium spp ookistleri görüldü”
(b) “Cystoisospora belli ookistleri görüldü”
(c) “Cyclospora cayetanensis ookistleri görüldü”

Cryptosporidium spp ülkemizde laboratuvardan bildirimi zorunlu bir
etkendir (2). Tanı koyulması halinde olguların kayıt ve bildirimi için
Sağlık Bakanlığının “BulaĢıcı Hastalıkların Ġhbarı ve Bildirim Sistemi,
Standart Tanı, Sürveyans ve Laboratuvar Rehberi” izlenmelidir (14).
(a)
(b)
Şekil 1. DıĢkıda modifiye Kinyoun asit-fast boyama yöntemiyle boyanmıĢ Cryptosporidium
spp ookistleri (11).
Sayfa 8 / 12
Ulusal Mikrobiyoloji Standartları
01.01.2015 / Sürüm: 1.1 / P-TP-05 / Test Prosedürleri / Parazitoloji
Modifiye Kinyoun asit-fast boyama
4 Olası sorunlar/kısıtlılıklar

Az sayıda ookist bulunan hafif enfeksiyonlar atlanabilir. Özellikle
Cryptosporidium spp için immünolojik yöntemler daha hassastır.

DıĢkıda ookist atılımı günden güne değiĢebileceği için farklı günlerde en
az üç örneğin incelenmesi önerilmektedir.

DıĢkıların gazlı bezden süzülmemesi, süzülecekse de en fazla iki
katman kullanılması önerilmektedir.

Yaymalar kalın olursa ookistler yeterince boya alamaz.

Koksidiyan parazit ookistlerinin dıĢkıdaki sayısı değiĢken olabildiğinden
mutlaka konsantrasyon yöntemi (tercihen formol-etil asetat)
uygulanmalıdır.

Sülfürik asit (H2SO4) solüsyonu düĢük konsantrasyonda (%1-3)
kullanılmalıdır. Yüksek konsantrasyon boyanın kalkmasına neden
olabilir.

Bu boyama yöntemiyle aside dirençli bakteriler ve bazı Nocardia spp
gibi etkenlerin de boyanabileceği unutulmamalıdır.

Aside dirençli boyama öncesi örnekler uzun süre %10’luk formolde
saklanırsa organizmaların kaybolduğu konusunda tartıĢmalar vardır. Bu
sorunun ortadan kaldırması için sıcak modifiye aside dirençli boyama
yönteminin uygulanması önerilmektedir.

Cryptosporidium spp enfeksiyonunda tipik olarak gözlenen sulu dıĢkının
varlığında ookistlerin çoğu mukus kısımlar içinde kalabilir ve incelenen
örnekte bulunamayabilir. Makroskobik incelemeye gereken önem
verilmeli, mukuslu örneklerde KOH iĢlemi yapılmalıdır.

Örnek kalitesi de sonucu etkiler. Bağırsak florasını etkileyen
antibiyotikler ve klorokin gibi antimalaryal ilaçlar, bağırsak
protozoonlarının yakalanma olasılığını azaltır. DıĢkıya idrar karıĢmamıĢ
olmalıdır. Ayrıca dıĢkı örneklerinin parazitolojik inceleme için
alınmasından önce hastaya baryum, kaolin, magnezi kalsine, antiasitler,
bizmut, hint yağı ve mineral yağı verilmemiĢ olmalıdır. Baryum
verilmesinden sonra en az bir hafta geçmelidir.
Ulusal Mikrobiyoloji Standartları
Parazitoloji / Test Prosedürleri / P-TP-05 / Sürüm: 1.1 / 01.01.2015
Sayfa 9 / 12
Modifiye Kinyoun asit-fast boyama
Ekler
Ek-1 Boya solüsyonlarının hazırlanması
%50’lik Etil Alkol Solüsyonu
Saf etil alkol
Distile/deiyonize su
50 mL
50 mL
Burgu kapaklı ĢiĢede 50 mL distile suya 50 mL saf etil alkol eklenir. Etiketlenir ve
oda ısısında saklanır. 1 yıl saklanabilir.
Kinyoun Karbol Fuksin Boyası
Fuksin
%95 etil alkol
Fenol (sıvı)*
Distile/deiyonize su
4g
20 mL
8 mL
100 mL’ye tamamlanır.
* NOT: Fenol kristalleri 56°C su banyosunda eritilerek sıvı fenol elde edilir.
1 Fuksin tartılır; seramik havaneliyle dövülerek toz haline getirildikten sonra, 20
mL etil alkol yavaĢ yavaĢ eklenerek fuksin-alkol solüsyonu hazırlanır.
2 ErimiĢ fenol (sıvı, 8 mL), hazırlanan fuksin-alkol solüsyonu üzerine eklenir ve
distile su ile 100 mL’ye tamamlanır.
3 Solüsyon 2 gün bekletildikten sonra filtre kağıdından süzülerek kullanılır.
4 Oda ısısında tutulur. Bir yıl saklanabilir.
%1’lik Sülfürik Asit Solüsyonun Hazırlanması
Konsantre sülfürik asit
Distile/deiyonize su
1 mL
99 mL
1 99 mL distile suya 1 mL konsantre sülfürik asit dikkatli ve yavaĢça eklenir.
2 Oda ısısında tutulur. Bir yıl saklanabilir.
Sayfa 10 / 12
Ulusal Mikrobiyoloji Standartları
01.01.2015 / Sürüm: 1.1 / P-TP-05 / Test Prosedürleri / Parazitoloji
Modifiye Kinyoun asit-fast boyama
İlgili diğer UMS belgeleri
Bu prosedür belgesi (Modifiye Kinyoun Asit-Fast Boyama) ayrıca aĢağıda
listelenen UMS belgeleriyle de ilgilidir. Özellikle, uygun inceleme örneklerinin
temini ve boyama iĢlemine hazırlanması hakkında yeterli bilgi için bu belgelere
bakılması önerilir:
UMS-P-ÖY-01 DıĢkı örneklerinin parazitolojik incelemesi
UMS-P-ÖY-02 Diğer intestinal örneklerin (sigmoidoskopi materyali, duodenal
aspirat v.b.) parazitolojik incelemesi
UMS-P-TP-01 Mikroskop kalibrasyonu (oküler mikrometre ile)
UMS-P-TP-02 DıĢkı örneklerinin direkt mikroskobik incelemesi
UMS-P-TP-03 DıĢkı örneklerinin konsantrasyon yöntemleri
UMS-B-TP-14 Metilen mavisi boyama (Loeffler’in)
UMS P-MT-03 Cryptosporidium türlerinin tanımlanması
Kaynaklar
1
Aksoy U, Akisu C, Sahin S, Usluca S, Yalcin G, Kuralay F, Oral AM. First reported waterborne
outbreak of cryptosporidiosis with Cyclospora co-infection in Turkey. Euro Surveill
2007;12(2):E070215.4. http://www.eurosurveillance.org/ew/2007/070215.asp#4 (son eriĢim
tarihi: 15.05.2012)
2
BulaĢıcı Hastalıklar Sürveyans ve Kontrol Esasları Yönetmeliğinde DeğiĢiklik Yapılmasına Dair
Yönetmelik. Resmi Gazete; 02.04.2011 – 27893.
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/04/20110402-3.htm (son eriĢim tarihi: 06.01.2014)
3
Laboratory Identification of Parasites of Public Health Concern. Cryptosporidiosis
http://www.dpd.cdc.gov/dpdx/HTML/Cryptosporidiosis.htm (access date: 08.02.2013)
4
T.C. Sağlık Bakanlığı (BulaĢıcı Hastalıkların Sürveyansı ve Kontrolü Projesi TR0802.16-01
Avrupa Birliği ve Dünya Bankası desteği ile) (AkbaĢ E, Pr DanıĢmanı). Türkiye’de BulaĢıcı
Hastalıkların Tanısında Mikrobiyoloji Laboratuvar Kapasitesi Mevcut Durum Değerlendirmesi:
Anket - LabKap2012. XXXV. Türk Mikrobiyoloji Kongresi, KuĢadası, 4 Kasım 2012.
5
Sharp ES. Reaktifler, boyalar ve besiyerleri: Parazitoloji. (In: Murray PR, Baron EJ, Longerson
JH, Landry mL, Pfaller MA (eds). Manual of Clinical Microbiology.) BaĢustaoğlu A (çeviri ed.).
Klinik Mikrobiyoloji. 9. baskı. Atlas Kitapçılık, Ankara. 2009, p. 2013-2019
6
Shimizu RY. Koksidiya için özel boyama: Modifiye Kinyoun’un aside dirençli boyama (soğuk).
(In: Garcia LS, Isenberg HD (eds). Clinical Microbiology Procedures Handbook) BaĢustaoğlu A,
Yıldıran ġT (çeviri eds). Klinik Mikrobiyoloji Yöntemleri El Kitabı, 3. baskı. Atlas Kitapçılık, Ankara
2013, s. 9.4.1.1-9.4.1.4
7
Prescott LM, Harley JP, Klein DA (eds). Human diseases caused by fungi and protozoa:
Giardiasis. Chapter 40.2. In: Microbiology. 5th ed., The McGraw-Hill Companies, USA. 2002,
p.953-4
8
Eckert J. Protozoa. In: Kayser FH, Bienz KA, Eckert J, Zinkernagel RM (eds). Medical
Microbiology. Thieme New York, USA, ISBN 1-58890-245-5 (TNY). 2005, p. 476-542
9
Cryptosporidium sp. Tanısı için Uygulanan Testlerin Standart Uygulama Prosedürü. Bildirimi
Zorunlu BulaĢıcı Hastalıkların Laboratuvar Tanısına Yönelik Standart Uygulama Prosedürleri.
Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi BaĢkanlığı Salgın Hastalıklar AraĢtırma Müdürlüğü, Ankara.
2008, p. 253-255
10 Turgay N. Özel Boyama Yöntemleri. In: Korkmaz M, Ok ÜZ (eds). Parazitolojide Laboratuvar. 1.
baskı. Türkiye Parazitololoji Derneği Yayınları, Meta Basım, Ġzmir. 2011, p. 37-41
Ulusal Mikrobiyoloji Standartları
Parazitoloji / Test Prosedürleri / P-TP-05 / Sürüm: 1.1 / 01.01.2015
Sayfa 11 / 12
Modifiye Kinyoun asit-fast boyama
11 Dirim Erdoğan D. Ġnsanlarda cryptosporidiosis tanısında dıĢkı örneklerinde polimeraz zincir
reaksiyonu yönteminin yeri (Uzmanlık Tezi). Ege Üniversitesi, Ġzmir. 2003, p. 116
12 Chalmers RM, Katzer F. Looking for Cryptosporidium: the application of advances in detection
and diagnosis. Trends in Parasitology 2013;29(5):237-251
13 Garcia LS. Calibration of microscope with an ocular micrometer. In: Garcia LS, Isenberg HD
(eds). Clinical Microbiology Procedures Handbook. 2nd ed. update, ASM Press, Washington D.C.
2007, p. 9.3.2.1-4
14 BulaĢıcı Hastalıkların Ġhbarı ve Bildirim Sistemi, Standart Tanı, Sürveyans ve Laboratuvar
Rehberi, Sağlık Bakanlığı, Ankara. 2004.
http://www.shsm.gov.tr/public/documents/legislation/bhkp/asi/bhibs/BulHastBilSistStanSurveL
abReh.pdf (son eriĢim tarihi: 18.12.2013)
Sayfa 12 / 12
Ulusal Mikrobiyoloji Standartları
01.01.2015 / Sürüm: 1.1 / P-TP-05 / Test Prosedürleri / Parazitoloji
Download

Modifiye Kinyoun asit-fast boyama - Türkiye Halk Sağlığı Kurumu