sınırlan zorlayan mühendislik
DÜNYANIN DıŞıNA TAŞAN TARİH: ÇİN SEDDİ
EmrahAKSİN
İnşaat Mühendisi
Jiayuguan'dan başlar ve Çin'in9 eyalet, şehir ve özerk
bölgesinden geçtikten sonra kuzeydoğuda yer alan
Liaoning eyaletindeki Yalujiang nemi kıyısına kadar
uzanır.
Çin Seddi, bir savunma sistemi olarak dağ tepeler
üzerinde inşa edilmiştir. Çin Seddi'nin surları, bir yılan
gibi dağların kuş uçmaz yalçın kayalarına kadar
uzandığı için, buralara tırmanarak Çin Seddi'ne saldın
düzenlemek, yapıldığı dönemde hernen hemen
imkônsızdı,
"Dünyanın
harikalanndan
biri"
olarak
nitelendirilen Çin Seddi, inş'!i1h en uzun !~Üş
ve
projesi en büyük olduğu· kabul edilen tarihi bir
savunma yapıtıdır. Görkemli Çin Seddi'ni oluşturan
surların toplam uzunluğu
7 bin kilometreyi
geçmektedir. Uzaydan bakıldığında ince, uzun bir dere
gibi görülebilen, insan eliyle yapılmış tek eser olan Çin
Seddi, Çin'in kuzeybatısı boyunca uzan\IDdünyanın en
uzun savunma duvarı olma özelliğini gösterir.
Kalınhim Po Hay körfezinde deniz kıyısında
başlar. Pekin'in kuzeyinden geçerek batıya yönelir ve
Huang-Ho nemini ikiye böletek güneybatıya uzanır,
Gobi Çölü'nün güneyinden batıya yönelerek devam
eder.
:..;.
İlk set, M.Ö. 7. yüzyılda Chu Krallığı tarafından,
günümüzdeki Henan eyaletinde yapılmış olup fazla
uzun değildir. M.Ö. 3. yüzyılda Hıın, Tunguz ve
.Moğollarm saldırılarını durdurmak ve ülkenin kuzey
sınırlarını korumak için İrnparator Qin Shin Huang
(Çe-Huang-Ti),~
birleştirdikten sonra boydan boya
aşılmaz bir .savunrna duvarıyla kapatmaya karar verdi.
MÜ221 yılında' daha önceki kral1ıkların yaptırdığı
duvarları birleştirek uzattı. Qin Hanedam'ndan sonra
Han Hanedam da, Çin Seddi'ni 10 bin kilometreyi
aşkın bir uzıınluğa ulaştırdı, M.Ö. 3. yüzyıldan M.S. 17.
yüzyıla 'kadar Çinliler seddi uzatmaya, devam
etmişlerdir. Seddi uzatan ve savunma amaçlı kullanan
, son hanedan Ming Hanedam (1368-1644)olmuştur.
, Zaten bugün bildiğimiz Çin Seddi, genellikle Ming
Hanedam (1368-1644) tarafından inşa edilmiştir.
Uzunluğu 7300 kilometie olan bugünkü Çin Seddi,
'Çin'in
batısındabulunan
Gangsu eyaletindeki
54
Dışı büyük boy tuğla1m'1aörü1müş ve içi ise'toprak
ve taş parçalarıyla doldurulmuşr.olan Çin Seddi'nin
surlarının yüksekliği, yer yer değişmekle birlikte 7·10
metre, taban kalınlığı; 7 metre ve üst kalınlığı ise 6
metre civarındadır. .
Üzerinde atlar ve arabalar gidebilmektedir. Duvar'
'boyunca siperlik ve okçu delikleri vardır. 200 metrede
bir gözetlerne ku1esi veya kale ve 9 kilometrede bir
fener kulesi bulunur. Duvar üzerinde yer yer saray ve
tapınaklara da rastlanır; Bazı yerlerde setler, kademeli
savunmaya imkan verecek şekilde bir kaç sıra halinde
yapılmıştır,
Çin Seddi, en uzun sürede yapılan ve en çok insan
çalıştırılan yapıdır. M.S. 555'te Beijing ile Datong
arasındaki 500 km.lik duvarın yapımında 1.800.000kişi
çalıştırılınıştır. Badaling dağının üzerinden geçen
seddin sadece 200 metrelik kısmını yapmak için bile
binlerce kişi çalıştırılmış ve bu kişilerin isimleri bir taşa
yazılmıştır.
Günümüzde, askeri bir istihkam olarak kullanım
işlevi kalmamış olanÇin Seddi'nin mimari özellikleri
insanlarda büyük hayranlık uyandırır. Görkemli Çin
Seddi'nin binlerce kilometre uzanan yüksek surları,
uzaktan bakıldığında dağların üzerinde kıvrana
kıvrana giden ve doludizgin koşan kanal:1anmışdev bir
ejderhayı andırır. Yakından bakıldığında ise, büyük
sanat gücüne sahip mucizevi bir tablodur.
Kaynaklar:
http://bucatarih.sitemynet.com
http://tr.chinabroadc8sL.cn
, İMo İzmir Şubesi Haziran-200S Yıl: 20 Sayı: 123
Download

Sınırları Zorlayan Mühendislik