TÜREV ÜRÜNLER
KATALOĞU
www.akbank.com/private
İçindekiler
1. OPSİYON ÇEŞİTLERİ
A. Vanilya Opsiyon
B. Bariyerli Opsiyon
i. Knock-in
ii. Knock-out
iii. Window Knock-in
C. Dijital Opsiyon
i. Double No Touch (DNT)
ii. Double One Touch (DOT)
iii. No Touch (NT)
iv. One Touch (OT)
v. Range Accrual
2. OPSİYON STRATEJİLERİ
A. Put Spread
B. Call Spread
C. Straddle
D. Strangle
E. Risk Reversal
F. Asymetric Forward
G. Pivot Forward
3. OPSİYONA BAĞLI ÜRÜNLER
A. Dual Currency Deposit
B. Boosted Range Deposit
C. Piyasa Endeksli Mevduat
i. Double No Touch-No Touch-One Touch-Double One Touch
ii. Range Accrual
D. Minimum Getiri Garantili Piyasa Endeksli Mevduat
E. Altın Opsiyon
F. Hisse Opsiyon
OPSİYON ÇEŞİTLERİ
OPSİYON ÇEŞİTLERİ
OPSİYON ÇEŞİTLERİ
A. Vanilya Opsiyon
• Opsiyon, satın alan tarafa herhangi bir ürünün fiyatını vade başında sabitlemek
koşulu ile bu ürünü belli bir vadede veya vade boyunca satın alma ya da satma
hakkını veren bir anlaşmadır.
• Opsiyonu satın alan taraf, aldığı bu hak karşılığında satıcıya prim öder.
Dolayısıyla opsiyon sözleşmesi, alıcı taraf açısından bir hak sağlamakta, buna
karşılık satıcı tarafı, bu hakkı satan taraf olarak yükümlülük altına sokmaktadır.
• CALL (Alım) Opsiyonu: Opsiyonu alan tarafa belirli bir vadede veya belirli bir
vadeye kadar, önceden belirlenen fiyat, miktar ve nitelikte ekonomik veya
finansal göstergeyi, sermaye piyasası aracını, malı, kıymetli madeni ve dövizi
alma hakkı veren, ancak almayı zorunlu tutmayan, satan tarafı ise alıcının talebi
halinde satmaya yükümlü kılan sözleşmeyi ifade eder. Bir Yatırımcı gelecekte,
ilgilendiği menkul kıymetin fiyatının yükseleceğini düşünüyorsa, bugünden ilgili
menkul kıymetin fiyatını sabitlemek için alım opsiyonu satın alır.
• PUT (Satım) Opsiyonu: Opsiyonu alan tarafa belirli bir vadede veya belirli bir
vadeye kadar, önceden belirlenen fiyat, miktar ve nitelikte ekonomik veya
finansal göstergeyi, sermaye piyasası aracını, malı, kıymetli madeni ve dövizi
satma hakkı veren (ancak satmaya zorunlu tutmayan), satan tarafı ise opsiyon
alıcısının talebi halinde almaya yükümlü kılan sözleşmeyi ifade eder. Bir
Yatırımcı gelecekte, ilgilendiği menkul kıymetin fiyatının düşeceğini
düşünüyorsa, bugünden ilgili menkul kıymetin fiyatını sabitlemek için PUT
(satım) opsiyonu satın alır.
• Opsiyon Alıcısı: Call opsiyonlarında primi ödeyen ve dolayısıyla dayanak varlığı
belli bir vadeye kadar veya vadede alma hakkını elde eden, Put opsiyonlarında
ise, ödediği prim karşısında dayanak varlığı belli bir vadeye kadar veya vadede
satma hakkını elde eden taraftır.
• Opsiyon Satıcısı: Call opsiyonlarında opsiyon primini alan ve dayanak varlığı
belli bir vadeye kadar veya vadede satma yükümlülüğü altında olan, Put
opsiyonlarında ise, dayanak varlığı belli bir vadeye kadar veya vadede alma
yükümlülüğü altında bulunan taraftır.
• Avrupa Tipi Opsiyonlar: Opsiyonu alan tarafın, sözleşmeye konu mal veya
kıymeti satın alma veya satma hakkını sadece vade sonunda kullanmasını
sağlayan opsiyonlardır.
• Amerikan Tipi Opsiyonlar: Vade sonu da dahil olmak üzere opsiyon alıcısına
istediği zaman hakkını kullanma imkanını sağlayan opsiyonlardır. Diğer bir
ifadeyle bu tip opsiyonlarda erken kullanım hakkı mevcuttur.
Getiri
• Opsiyon alıcısı için beklenilen yönde hareket olması durumunda hakkın kullanım
ile birlikte spot kurdan daha avantajlı kurla işlem yapılarak getiri elde edilir.
• Opsiyon satıcısı için beklenilen yönde hareket olması durumunda, alıcı hakkını
kullanmayacağından prim getirisi elde edilerek işlem sonuçlanır.
Riskler
• Satıcı için vade sonunda diğer para birimine geçiş riski vardır.
-Call opsiyonu satıcısı için, opsiyonun kullanılması durumunda, spot fiyattan
daha düşük fiyatla elindeki kıymetin satım yükümlülüğü vardır.
-Put opsiyonu satıcısı için, opsiyonun kullanılması durumunda, spot fiyattan
daha yüksek fiyatla kıymet alma yükümlülüğü vardır.
• Alıcı için prim kadar zarar etme riski vardır.
Vergi Durumu
• Opsiyon satım işleminden elde edilen prim kazancı üzerinden %10 stopaj
kesilmektedir.
• Eğer işlem vadesinde opsiyon hakkı alıcı tarafından kullanılırsa ve Yatırımcı’nın
zararı söz konusu olursa, prim üzerinden kesilen stopaj kadar kısım Yatırımcı
hesabına yatırılacak ve de yapılan döviz alım ya da satım işleminde
kullanılacaktır.
• Opsiyon alım işleminde işlem başlangıcında vergi söz konusu değildir.
• Eğer işlem vadesinde opsiyon hakkı kullanılırsa, elde edilen kârdan başta
ödenen prim düşüldükten sonra kalan getiri üzerinden %10 stopaj yükümlülüğü
bulunmaktadır.
• Kurumsal Yatırımcılar için opsiyon ile ilgili stopaj söz konusu değildir.
Vade Sonu Senaryolar
Call opsiyonu alıcısı
Vade sonunda spot kur < strike
• Yatırımcı almış olduğu CALL opsiyonunu kullanmaz.
• Prim kadar zarar söz konusudur.
Vade sonunda spot kur > strike
• Yatırımcı almış olduğu CALL opsiyonunu kullanır, strike seviyesinden kıymet
alır.
• Spot kur seviyesine göre elde edilen kârdan prim düşüldükten sonraki miktar
kadar getiri elde edilir.
Put opsiyonu alıcısı
Vade sonunda spot kur > strike
• Yatırımcı almış olduğu PUT opsiyonunu kullanmaz.
• Prim kadar zarar söz konusudur.
Vade sonunda spot kur < strike
• Yatırımcı almış olduğu PUT opsiyonunu kullanır, strike seviyesinden kıymet
satar.
• Spot kur seviyesine göre elde edilen kardan prim düşüldükten sonrakı miktar
kadar getiri elde edilir.
Call opsiyonu satıcısı
Vade sonunda spot kur < strike
• Yatırımcı’nın satmış olduğu CALL opsiyonu kullanılmaz.
• Prim kadar getiri söz konusudur.
Vade sonunda spot kur > strike
• Yatırımcı’nın satmış olduğu CALL opsiyonu kullanır, strike seviyesinden kıymet
satar.
• Prim ile spot kur seviyesine göre edilen zarar karşılaştırılarak işlem kârı
ya da zararı oluşur.
Put opsiyonu satıcısı
Vade sonunda spot kur > strike
• Yatırımcı’nın satmış olduğu PUT opsiyonu kullanılmaz.
• Prim kadar getiri söz konusudur.
Vade sonunda spot kur < strike
• Yatırımcı’nın satmış olduğu PUT opsiyonu kullanır, strike seviyesinden kıymet
alır.
• Prim ile spot kur seviyesine göre edilen zarar karşılaştırılarak işlem kârı
ya da zararı oluşur.
OPSİYON ÇEŞİTLERİ
B. Bariyerli Opsiyon
Ürün Özellikleri
i. KNOCK-IN
iii. WINDOW KNOCK-IN
• Opsiyon işlemlerinde Knock-in, herhangi bir opsiyon işleminde dayanak varlığın
belli bir seviyeye ulaşması durumunda opsiyonun devreye girmesi ile ilgili bir
koşul oluşturmaktır.
• Opsiyon vade başında geçersiz olarak başlar. Dayanak varlık önceden belirlenen
seviyeye ulaşırsa ancak bu durumda geçerlilik kazanacaktır.
• Knock-in seviyesine erişilip erişilmediğinin kontrol edildiği dönem opsiyonun
normal süresi ile aynı olabileceği gibi daha kısa da olabilir (gözlem dönemi
window period).
• Knock-in seviyesine erişilip erişilmediğine dair kontrol, gözlem dönemi boyunca
yapılabilceği gibi (Amerikan), belirli bir günde de yapılabilir (Avrupa).
• Dayanak varlığın belli bir seviyeye ulaşmayacağını bekleyen opsiyon satıcısı KI
koşulu ekleyerek riskini azaltmayı amaçlayabilir. Aynı şekilde dayanak varlığın
belli bir seviyeye ulaşması durumunda opsiyonunun değer kazanacağını
düşünen, maliyetini düşürmek isteyen alım yönündeki Yatırımcı, KI koşulu
ekleyebilir.
Ürün Özellikleri
ii. KNOCK-OUT
• Opsiyon işlemlerinde Knock-out, herhangi bir opsiyon işleminde dayanak
varlığın belli bir seviyeye ulaşması durumunda opsiyonun devre dışı kalması ile
ilgili bir koşul oluşturmaktır.
• Opsiyon vade başında geçerli olarak başlar. Dayanak varlık önceden belirlenen
seviyeye ulaşırsa ancak bu durumda geçerliliği sona erecektir.
• Knock-out seviyesine erişilip erişilmediğinin kontrol edildiği dönem opsiyonun
normal süresi ile aynı olabileceği gibi daha kısa da olabilir (gözlem dönemi
window period).
• Knock-out seviyesine erişilip erişilmediğine dair kontrol, gözlem dönemi
boyunca yapılabileceği gibi (Amerikan), belirli bir günde de yapılabilir (Avrupa).
• Dayanak verlığın belli bir seviyeye ulaştığında riskinin artacağını düşünen
bir opsiyon satıcısı KO koşulu ile riskini azaltmayı amaçlayabilir. Aynı şekilde
dayanak varlığın belli bir seviyeye ulaşması durumunda hakkını kullanmanın
gereksiz olacağını düşünen, maliyetini azaltmak isteyen, alım yönündeki
Yatırımcı, alım opsiyonuna KO koşulu ekleyebilir.
Bu koşullar alınan opsiyonun maliyetini düşürmek için kullanılabileceği gibi satılan
opsiyonun riskini azaltmak içinde kullanılabilir. Bir işlemde Yatırımcı hem KO hem de KI
koşulları koyabilir. KI ya da KO koşulu eklenmiş olan opsiyonların primleri, dolayısıyla satıcı
için getirisi, alıcı için de maliyeti, Vanilla opsiyonlara göre düşüktür.
Vergi Durumu
• KI ve KO opsiyonlarda vergilendirme tamamen üzerine koşul koyulmuş olan
opsiyonun alım yönünde mi satım yönünde mi olmasına göre değişmektedir.
Vanilla opsiyonlardan vergilendirme açısından farkı yoktur.
• Opsiyona eklenmiş bariyer cinsinden ve işlemin bariyerine ulaşılmasından
bağımsız olarak Yatırımcı opsiyon sattığı durumda %10 stopaj uygulanmaktadır.
Vade sonunda yapılacak olan stopaj iadesi işlemin zarar ile sonuçlanıp
sonuçlanmadığına bağlı olduğundan bariyere değilmesi önem kazanmaktadır.
• Yatırımcı’nın opsiyon aldığı durumda işlemin getiri ile sonuçlanması bariyere
değilip değilmemesi ile bağlantılı olduğundan yine stopaj bu duruma göre
değişecektir. İşlemin getiri ile sonuçlanması durumunda getiri üzerinden %10
stopaj yükümlülüğü bulunmaktadır.
• Kurumsal Yatırımcılar için opsiyon ile ilgili stopaj söz konusu değildir.
• Yatırımcı Avrupa tipi opsiyon satar.
• Opsiyonun devreye girmesi için (Knock-in) kurun belli bir seviyeye ulaşması
gerekmektedir. Kur belirlenen seviyeye ulaşmaz ise opsiyon geçersiz olacak ve
Yatırımcı’nın riski ortadan kalkacaktır.
• Kurun belli bir seviyeye ulaşması için belirlenen periyod (window period) opsiyon
vadesinden kısadır ve bu dönem boyunca her gün boyunca kurun bu seviyeye
gelip gelmediği kontrol edilir.
• Genellikle uzun vadeli, yüksek dayanak varlık seviyelerine opsiyon yapmayı
tercih eden Yatırımcılar için risk süresini kısaltma amacı ile yapılır.
Getiri
• Window period boyunca kur belirlenen seviyeyi test etmez ise Yatırımcı’nın vade
başında almış olduğu opsiyon primi getirisi olacak ve riski ortadan kalkacaktır.
• Opsiyonun devreye girmesi durumunda da Yatırımcı’nın vade sonuna kadar riski
devam edecek olmasına rağmen vade sonu kur seviyesine göre gelir potansiyeli
mevcuttur.
Riskler
• Opsiyonun devreye girmesi durumunda Yatırımcı’nın anapara riski doğar.
• Kurdaki sert hareketler ve her iki yöne dalgalanmalar işlemin riskini arttırır.
• Vade sonunda spot kur ile opsiyon uygulama fiyatı arasındaki farkın kazanılan
prim miktarından fazla olması durumunda Yatırımcı’nın anapara kaybı
söz konusu olacaktır.
Vergi Durumu
• Bireysel hesaplarda %10 stopaj söz konusudur.
• Opsiyon satıcısı her halükarda işlem başlangıcında kazandığı prim üzerinden
%10 stopaj öder.
• Opsiyon alıcısının stopaj durumu işlemin KI koşulunun gerçekleşmesine
bağımlıdır, koşul gerçekleşir işlem devreye girer ve getiri ile sonuçlanırsa, vade
sonunda müşteri stopaj öder.
• Kurumsal hesaplarda stopaj söz konusu değildir.
OPSİYON ÇEŞİTLERİ
C. Dijital Opsiyon
(Opsiyon Alıcısı İçin Açıklamalar)
i. DOUBLE NO TOUCH (DNT)
Beklenti
Kurun belli bir bant içerisinde kalacağı beklentisi.
Ürün Özellikleri
• Opsiyonun doğası gereği ödenen prim karşılığında, primin belli bir katı şeklinde
getiri potansiyeli bulunmaktadır.
• 1 kur bandı içermektedir.
• Belirlenen bant daraldıkça getiri artmaktadır.
• Bant dışına çıkıldığında işlem getirisiz sonuçlanır.
Getiri
• Kur vade boyunca herhangi bir anda bant dışına çıkmaz ise Yatırımcı potansiyel
getiriyi kazanacaktır.
• Belirlenen dönem için kurun volatilitesi yüksekse potansiyel getiri artacaktır.
Riskler
• Döviz kurundaki vade boyunca yaşanacak tüm sert hareketler riski artırır.
• Bandın bir kere kırılmış olması durumunda yeniden bant içine dönülse dahi
ürünün getirisi %0 olacaktır.
Vergi Durumu
• Bireysel Yatırımcılar için %10 stopaja tabidir.
• Yatırımcı’nın alıcı olması durumunda, vade sonunda işlem getiri ile sonuçlanırsa,
işlem getirisi (pay-out - ödenen prim) üzerinden %10 stopaj ödenir.
• Yatırımcı’nın satıcı olması durumunda, vade başında Yatırımcıya ödenen prim
üzerinden %10 stopaj tahsil edilir.
ii. DOUBLE ONE TOUCH (DOT)
Beklenti
Kurun belli bir bandı aşağı ya da yukarı doğru kırma beklentisi.
Ürün Özellikleri
• Opsiyonun doğası gereği ödenen prim karşılığında, primin belli bir katı şeklinde
getiri potansiyeli bulunmaktadır.
• 1 kur bandı içermektedir.
• Belirlenen bant genişledikçe getiri artmaktadır.
• Bant aşağı ya da yukarı kırılmaz ise getirisiz sonuçlanır.
Getiri
• Kur vade içerisinde herhangi bir zamanda üst yada alt banda değer ise Yatırımcı
potansiyel getiriyi kazanacaktır.
• Belirlenen dönem için kurun volatilitesi yüksekse potansiyel getiri artacaktır.
Riskler
• Döviz kurundaki vade boyunca yaşanacak yatay hareketler riski arttırır.
Vergi Durumu
• Bireysel Yatırımcılar için %10 stopaja tabidir.
• Yatırımcı’nın alıcı olması durumunda, vade sonunda işlem getiri ile sonuçlanırsa,
işlem getirisi (pay-out - ödenen prim) üzerinden %10 stopaj ödenir.
• Yatırımcı’nın satıcı olması durumunda, vade başında Yatırımcıya ödenen prim
üzerinden %10 stopaj tahsil edilir.
OPSİYON ÇEŞİTLERİ
C. Dijital Opsiyoṅ
iii. NO TOUCH (NT)
iv. ONE TOUCH (OT)
Beklenti
Beklenti
Kurun belli bir kur seviyesine değmeyeceği beklentisi.
Kurun belli bir kur seviyesine değeceği beklentisi.
Ürün Özellikleri
Ürün Özellikleri
• Opsiyonun doğası gereği ödenen prim karşılığında, primin belli bir katı şeklinde
getiri potansiyeli bulunmaktadır.
• 1 kur seviyesi içermektedir.
• Belirlenen seviye yaklaştıkça getiri artmaktadır.
• Belirlenen seviyeye değilmesi durumunda işlem getirisiz sonuçlanır.
• Opsiyonun doğası gereği ödenen prim karşılığında, primin belli bir katı şeklinde
getiri potansiyeli bulunmaktadır.
• 1 kur seviyesi içermektedir.
• Belirlenen seviye uzaklaştıkça getiri artmaktadır.
• Belirlenen seviyeye değilmemesi durumunda işlem getirisiz sonuçlanır.
Getiri
Getiri
• Kur vade boyunca hiçbir zaman belirlenen seviyeye değmez ise Yatırımcı
potansiyel getiriyi kazanacaktır.
• Belirlenen dönem için kurun volatilitesi yüksekse potansiyel getiri artacaktır.
• Kur vade boyunca herhangi bir anda belirlenen seviyeye değer ise Yatırımcı
potansiyel getiriyi kazanacaktır.
• Belirlenen dönem için kurun volatilitesi yüksekse potansiyel getiri artacaktır.
Riskler
Riskler
• Döviz kurundaki vade boyunca yaşanacak tüm sert hareketler riski arttırır.
• Belirlenen seviyeye bir kere değilmesi durumunda ürünün getirisi %0 olacaktır.
• Döviz kurundaki vade boyunca yaşanacak yatay hareketler riski arttırır.
Vergi Durumu
• Bireysel Yatırımcılar için %10 stopaja tabidir.
• Yatırımcı’nın alıcı olması durumunda, vade sonunda işlem getiri ile sonuçlanırsa,
işlem getirisi (pay-out - ödenen prim) üzerinden %10 stopaj ödenir.
• Yatırımcı’nın satıcı olması durumunda, vade başında Yatırımcıya ödenen prim
üzerinden %10 stopaj tahsil edilir.
Vergi Durumu
• Bireysel Yatırımcılar için %10 stopaja tabidir.
• Yatırımcı’nın alıcı olması durumunda, vade sonunda işlem getiri ile sonuçlanırsa,
işlem getirisi (pay-out - ödenen prim) üzerinden %10 stopaj ödenir.
• Yatırımcı’nın satıcı olması durumunda, vade başında Yatırımcıya ödenen prim
üzerinden %10 stopaj tahsil edilir.
OPSİYON ÇEŞİTLERİ
C. Dijital Opsiyoṅ
v. RANGE ACCRUAL (RA)
Getiri
Beklenti
• Kur vade boyunca hiçbir zaman bant dışına çıkmaz ise Yatırımcı başta bildirilen
potansiyel getiriyi tam olarak kazanacaktır.
• Toplam getiri kurun bant içerisinde kaldığı gün sayısına göre belirlenir.
• Belirlenen dönem için kurun volatilitesi yüksekse potansiyel getiri artacaktır.
Kurun belli bir bant içerisinde kalacağı beklentisi.
Ürün Özellikleri
• Opsiyonun doğası gereği ödenen prim karşılığında, primin belli bir katı şeklinde
getiri potansiyeli bulunmaktadır.
• 1 kur bantı içermektedir.
• Belirlenen bant daraldıkça getiri artmaktadır.
• Bant içerisine giriş ya da çıkış değil bant içerisinde kalınan gün sayısı
takip edilir.
• Kurun bant içinde kaldığı gün sayısı ile orantılı getiri elde edilir.
Riskler
• Döviz kurundaki vade boyunca yaşanacak tüm sert hareketler riski arttırır.
• Kur bandın dışına işlemin bağlandığı gün çıkıp hiçbir gün bant içerisine girmez
ise işlem getirisiz sonuçlanır.
Vergi Durumu
• Bireysel Yatırımcılar için %10 stopaja tabidir.
• Yatırımcı’nın alıcı olması durumunda, vade sonunda işlem getiri ile sonuçlanırsa,
işlem getirisi (pay-out - ödenen prim) üzerinden %10 stopaj ödenir.
OPSİYON STRATEJİLERİ
OPSİYON STRATEJİLERİ
OPSİYON STRATEJİLERİ
A. Put Spread
Beklenti
Vade Sonu Senaryolar
Döviz kurunun aşağı yönlü hareketi olacağı ancak bu hareketin belli bir seviyeyinin altına
inmeyeceği beklentisi.
Vade sonunda alınan PUT opsiyon strike > spot kur > satılan PUT strike
• Yatırımcı almış olduğu PUT opsiyonunu kullanır, strike seviyesinden döviz
satar.
• Yatırımcı’nın satmış olduğu PUT opsiyonu kullanılmaz.
• Yatırımcı tercihine göre satmış olduğu dövizi spot seviyeden alarak
pozisyonunu kapatabilir.
Ürün Özellikleri
• Yatırımcı, baz alınan döviz kurunda aşağı yönlü harekete karşı pozisyon almak
amacıyla PUT opsiyonu satın alır.
• Bu opsiyonun kısmi finansmanı için aynı vadede daha alt bir strike’dan PUT
opsiyonu satar.
• Kurun aşağı yönlü belli bir seviyeye kadar olan hareketine iştirak etme imkanı
sağlar.
Getiri
• Vade sonunda kurun, alınan PUT opsiyonu strike 1 üzerinde olması durumunda
opsiyonların hiçbiri kullanılmaz.
• Vade sonunda kurun, alınan PUT opsiyonu strike 1 ile satılan PUT opsiyonu
strike 2 arasında olması durumunda, Yatırımcı aldığı PUT opsiyonunu kullanır ve
pozisyonunu kapatmak istemesi durumunda, spot seviyeden dövizini alarak
getiri elde eder.
• Vade sonunda kurun, satılan PUT opsiyonu strike 2 altında olması durumunda,
Yatırımcı opsiyonunu kullanıp döviz satarken, Yatırımcı’nın satmış olduğu PUT
opsiyonu da kullanılacağından dövizi geri alır. İki opsiyon strikeları arasındaki
kısım getiri olarak sonuçlanır.
• Başlangıçta işlem maliyeti alınan opsiyon ile satılan opsiyon arasındaki fark
kadardır.
Vade sonunda spot kur < satılan PUT opsiyon strike
• Yatırımcı almış olduğu PUT opsiyonunu kullanır, strike seviyesinden döviz
satar.
• Yatırımcı’nın satmış olduğu PUT opsiyonu kullanılır, strike seviyesinden dövizi
geri alır.
• Aradaki farktan ödenen prim düşüldükten sonraki kısım işlem getirisidir.
Vade sonunda spot kur > alınan PUT opsiyon strike
• Yatırımcı almış olduğu PUT opsiyonunu kullanmaz.
• Yatırımcı’nın satmış olduğu PUT opsiyonu kullanılmaz.
• Pozisyonda bir değişiklik olmaz.
Vade Sonu Spot Kur
Riskler
Vade sonunda kurun satılan PUT opsiyonu strike 2 altında olması durumunda piyasa
kurundan daha yüksek bir kurdan döviz alınması yükümlülüğü vardır.
Vergi Durumu
• Nette prim ödeniyor olduğundan başlangıçta vergi söz konusu değildir.
• Vade sonunda işlemin getiri ile sonuçlanması durumunda getiri üzerinden %10
stopaj tahsil edilir.
• Kurumsal Yatırımcılar için opsiyon ile ilgili stopaj söz konusu değildir.
STRIKE 1
Spot Kur Strike 1 seviyesinin üzerinde ise,
Yatırımcı pozisyonunda değişiklik olmaz.
Spot kur Strike 1 ve Strike 2 arasında ise,
Strike 1 seviyesinden USD satar.
STRIKE 2
Spot Kur Strike 2 seviyesinin altında ise,
Yatırımcı Strike 1 seviyesinden USD satar,
Yatırımcı Strike 2 seviyesinden USD alır.
OPSİYON STRATEJİLERİ
B. Call Spread
Beklenti
Vade Sonu Senaryolar
Döviz kurunun yukarı yönlü hareketi olacağı ancak bu hareketin belli bir seviyeyi
geçmeyeceği beklentisi.
Vade sonunda alınan CALL opsiyon strike < spot kur < satılan CALL strike
• Yatırımcı almış olduğu CALL opsiyonunu kullanır, strike seviyesinden döviz
alır.
• Yatırımcı’nın satmış olduğu CALL opsiyonu kullanılmaz.
• Yatırımcı tercihine göre almış olduğu dövizi spot seviyeden satarak
pozisyonunu kapatabilir.
Ürün Özellikleri
• Yatırımcı, baz alınan döviz kurunda yukarı yönlü harekete karşı pozisyon almak
amacıyla CALL opsiyonu satın alır.
• Bu opsiyonun kısmi finansmanı için aynı vadede daha üst bir strike’dan CALL
opsiyonu satar.
• Kurun yukarı yönlü belli bir seviyeye kadar olan hareketine iştirak etme imkanı
sağlar.
Getiri
• Vade sonunda kurun alınan CALL opsiyonu strike 1 altında olması durumunda
opsiyonların hiçbiri kullanılmaz.
• Vade sonunda kurun alınan CALL opsiyonu strike 1 ile satılan CALL opsiyonu
strike 2 arasında olması durumunda Yatırımcı aldığı CALL opsiyonunu kullanır
ve pozisyon kapatmak istemesi durumunda, spot seviyeden dövizini satarak
getiri elde eder.
• Vade sonunda kurun satılan CALL opsiyonu strike 2 üzerinde oması durumunda
Yatırımcı opsiyonunu kullanıp döviz alırken, Yatırımcı’nın satmış olduğu CALL
opsiyonu da kullanılacağından dövizini satar. İki opsiyon strikeları arasındaki
kısım getiri olarak sonuçlanır.
• Başlangıçta işlem maliyeti alınan opsiyon ile satılan opsiyon arasındaki fark
kadardır.
Vade sonunda spot kur > satılan CALL opsiyon strike
• Yatırımcı almış olduğu CALL opsiyonunu kullanır, strike seviyesinden döviz
alır.
• Yatırımcı’nın satmış olduğu CALL opsiyonu kullanılır, strike seviyesinden
dövizini satar.
• Aradaki farktan ödenen prim düşüldükten sonraki kısım işlem getirisidir.
Vade sonunda spot kur < alınan CALL opsiyon strike
• Yatırımcı almış olduğu CALL opsiyonunu kullanmaz.
• Yatırımcı’nın satmış olduğu CALL opsiyonu kullanılmaz.
• Pozisyonda bir değişiklik olmaz.
Vade Sonu Spot Kur
Riskler
Vade sonunda kurun satılan CALL opsiyonu strike 2 üzerinde olması durumunda piyasa
kurundan daha düşük bir kurdan döviz satılması yükümlülüğü vardır.
STRIKE 2
Vergi Durumu
• Nette prim ödeniyor olduğundan başlangıçta vergi söz konusu değildir.
• Vade sonunda işlemin getiri ile sonuçlanması durumunda getiri üzerinden %10
stopaj tahsil edilir.
• Kurumsal Yatırımcılar için opsiyon ile ilgili stopaj söz konusu değildir.
Spot Kur Strike 2 seviyesinin üzerinde ise,
Yatırımcı Strike 2 seviyesinden USD satar,
Strike 1 seviyesinden USD alır.
Spot kur Strike 1 ve Strike 2 arasında ise
Strike 1 seviyesinden USD alır
STRIKE 1
Spot Kur Strike 1 seviyesinin altında ise,
Yatırımcı pozisyonunda değişiklik olmaz.
OPSİYON STRATEJİLERİ
C. Straddle
Beklenti
Alıcı için döviz kurunun belli seviyeyi aşağı ya da yukarı kıracağı beklentisi.
Satıcı için döviz kurunun aynı seviyede kalacağı beklentisi.
Ürün Özellikleri
• İşlemde aynı vade için aynı strike seviyesinden hem CALL hem PUT opsiyonu alınır/satılır.
• Vade sonunda kurun hangi seviyede olduğu kontrol edilir.
• Vade sonunda kur seviyenin üzerinde ya da altında olabileceğinden, Yatırımcı’nın
yalnızca bir yönde riski bulunmaktadır.
Getiri
• Vade sonunda kurun aynı seviyede kalması durumunda Yatırımcı’nın satmış
olduğu opsiyonlar kullanılmaz, işlem getiri ile sonuçlanır.
• Vade sonunda kurun aşağı ya da yukarı doğru kırmış olması durumunda alıcı
opsiyon hakkını kullanır ve işlem getiri ile sonuçlanır.
• Hareketsizlik beklentisi olan Yatırımcı tek bir opsiyon işlemine göre daha yüksek
getiriye sahip olmaktadır.
• Kurda aşağı ya da yukarı doğru sert hareket beklentisi olan Yatırımcı opsiyon
alıcısı yönünde pozisyon alıp her türlü yöndeki hareketten getiri elde eder.
Riskler
• Satıcı için vade sonunda kurun strike’ın altında ya da üstünde olması
durumunda Yatırımcı’nın mevcut para biriminden diğer para birimine geçme
riski bulunmaktadır.
• Alıcı için kurun hareketsiz kalması durumunda ödemiş olduğu prim kadar zarar
etmesi riski vardır.
Alıcı
Vade sonunda spot kur < strike
• Yatırımcı almış olduğu CALL opsiyonunu kullanmaz.
• Yatırımcı almış olduğu PUT opsiyonunu kullanır, strike’dan döviz satar.
Vade sonunda spot kur > strike
• Yatırımcı almış olduğu PUT opsiyonunu kullanmaz.
• Yatırımcı almış olduğu CALL opsiyonunu kullanır, strike’dan döviz alır.
Vade sonunda spot kur = PUT strike
• Yatırımcı almış olduğu opsiyonları kullanmaz, pozisyon değişikliği olmaz.
Vade Sonu Spot Kur
OPSİYON SATICISI OLUNMASI DURUMUNDA:
Vade sonunda Spot Kur Strike seviyesinin üzerinde ise,
Yatırımcı Strike seviyesinden USD satar.
STRADDLE
STRIKE
SEVİYESİ
(TEK STRIKE)
Vade sonunda Spot Kur Strike seviyesinin altında ise,
Yatırımcı Strike seviyesinden USD alır.
Vergi Durumu
• Bireysel Yatırımcılar için opsiyon işlemi %10 stopaja tabidir.
• Vade başında Yatırımcıya ödenen primden stopaj tahsil edilir.
• Vade sonunda işlemin zarar ile sonuçlanması durumunda zarar oranına göre
stopaj iadesi yapılabilir.
• Kurumsal Yatırımcılar için opsiyon ile ilgili stopaj söz konusu değildir.
OPSİYON ALICISI OLUNMASI DURUMUNDA:
Vade Sonu Senaryolar
Satıcı
Vade sonunda spot kur < strike
• Yatırımcı’nın satmış olduğu CALL opsiyonu kullanılmaz.
• Yatırımcı’nın satmış olduğu PUT opsiyonu kullanılır.
• Strike’dan döviz alır.
Vade sonunda spot kur > strike
• Yatırımcı’nın satmış olduğu PUT opsiyonu kullanılmaz.
• Yatırımcı’nın satmış olduğu CALL opsiyonu kullanılır.
• Strike’dan döviz satar.
Vade sonunda spot kur = PUT strike
• Yatırımcı’nın satmış olduğu opsiyonlar kullanılmaz, pozisyon değişikliği olmaz.
Vade sonunda spot kur Strike seviyesine
eşit ise pozisyon değişikliği olmaz,
opsiyon getiri ile sonuçlanır.
Vade sonunda Spot Kur Strike seviyesinin üzerinde ise,
Yatırımcı Strike seviyesinden USD alır.
STRADDLE
STRIKE
SEVİYESİ
(TEK STRIKE)
Vade sonunda spot kur Strike seviyesine,
eşit ise pozisyon değişikliği olmaz.
Vade sonunda Spot Kur Strike seviyesinin altında ise,
Yatırımcı Strike seviyesinden USD satar.
OPSİYON STRATEJİLERİ
D. Strangle
Beklenti
Satıcı için döviz kurunun belli bir bant dışına çıkmayacağı beklentisi.
Alıcı için döviz kurunun belli bir bant dışına çıkacağı beklentisi.
Ürün Özellikleri
• İşlemde aynı vade için farklı strike seviyelerinden hem CALL hem PUT opsiyonu satılır.
• Vade sonunda kurun hangi seviyede olduğu kontrol edilir.
• Satıcı için vade sonunda kur bant üzerinde ya da altında olabileceğinden,
Yatırımcı’nın yalnızca bir yönde riski bulunmaktadır.
Getiri
• Satıcı için, vade sonunda kurun bant içerisinde kalması durumunda Yatırımcı’nın
satmış olduğu opsiyonlar kullanılmaz, işlem getiri ile sonuçlanır.
• Alıcı için, vade sonunda kurun bant dışına çıkmış olması durumunda Yatırımcı
almış opsiyonlardan birini kullanır, işlem getiri ile sonuçlanır.
• Bant hareketi beklentisi olan Yatırımcı tek bir opsiyon işlemine göre daha
yüksek getiriye sahip olmaktadır.
Alıcı
Vade sonunda PUT strike < spot kur < CALL strike
• Yatırımcı almış olduğu CALL opsiyonunu kullanmaz.
• Yatırımcı almış olduğu PUT opsiyonunu kullanmaz.
• Yatırımcı pozisyonunda değişiklik olmaz.
• Prim kadar zarar edilir.
Vade sonunda spot kur > CALL strike
• Yatırımcı almış olduğu CALL opsiyonu kullanılır, üst bant seviyesinden
döviz alır.
Vade sonunda spot kur < PUT strike
• Yatırımcı almış olduğu PUT opsiyonu kullanır, alt bant seviyesinden döviz
satar.
Vade Sonu Spot Kur
OPSİYON SATICISI OLUNMASI DURUMUNDA:
Riskler
• Satıcı için, vade sonunda kurun üst bandın üzerinde ya da alt bandın altında
olması durumunda Yatırımcı’nın mevcut para biriminden diğer para birimine
geçme riski bulunmaktadır.
• Alıcı için, vade sonunda kurun bant içinde olması durumunda Yatırımcı’nın ödediği prim
tutarı kadar zarar etmesi riski bulunmaktadır.
ÜST STRIKE
Spot Kur Alt Strike ve Üst Strike arasında ise,
pozisyon değişikliği olmaz,
opsiyon getiri ile sonuçlanır.
Vergi Durumu
• Bireysel Yatırımcılar için opsiyon işlemi %10 stopaja tabidir.
• Vade başında Yatırımcıya ödenen primden stopaj tahsil edilir.
• Vade sonunda işlemin zarar ile sonuçlanması durumunda zarar oranına göre
stopaj iadesi yapılabilir.
• Kurumsal Yatırımcılar için opsiyon ile ilgili stopaj söz konusu değildir.
Vade Sonu Senaryolar
ALT STRIKE
ÜST STRIKE
Spot Kur Üst Strike seviyesinin üzerinde ise,
Yatırımcı Üst Strike seviyesinden USD alır.
Spot Kur Alt Strike ve Üst Strike arasında ise,
pozisyon değişikliği olmaz.
Vade sonunda spot kur > CALL strike
• Yatırımcı’nın satmış olduğu CALL opsiyonu kullanılır, üst bant seviyesinden
dövizini satar.
Vade sonunda spot kur < PUT strike
• Yatırımcı’nın satmış olduğu PUT opsiyonu kullanılır, alt bant seviyesinden
dövizini alır.
Spot Kur Alt Strike seviyesinin altında ise,
Yatırımcı Alt Strike seviyesinden USD alır.
OPSİYON ALICISI OLUNMASI DURUMUNDA:
Satıcı
Vade sonunda PUT strike < spot kur < CALL strike
• Yatırımcı’nın satmış olduğu CALL opsiyonu kullanılmaz.
• Yatırımcı’nın satmış olduğu PUT opsiyonu kullanılmaz.
• Yatırımcı pozisyonunda değişiklik olmaz.
• Prim kadar kâr elde edilmiş olur.
Spot Kur Üst Strike seviyesinin üzerinde ise,
Yatırımcı Üst Strike seviyesinden USD satar.
ALT STRIKE
Spot Kur Alt Strike seviyesinin altında ise,
Yatırımcı Alt Strike seviyesinden USD satar.
OPSİYON STRATEJİLERİ
E. Risk Reversal
ZERO COST
Beklenti
Döviz kurunun belli bir seviyenin altına geleceği beklentisi ile pozisyon alımı ya da mevcut
pozisyonunda zararı önleme amacı ile koruma pozisyonu.
Ürün Özellikleri
• Yatırımcı, baz alınan döviz kurunda aşağı yönlü harekete karşı pozisyon almak
ya da pozisyonunu korumak amacıyla PUT opsiyonu satın alır.
• Bu opsiyonun finansmanı için aynı vadede CALL opsiyonu satar.
• Kurun aşağı hareketinde koruma sağlanır ya da kâr edilirken, yukarı
hareketinde döviz satım riski vardır.
Getiri
• Vade sonunda kurun PUT strike altında olması durumunda Yatırımcı PUT
opsiyonunu kullanır.
• Vade sonunda kurun CALL strike üzerinde olması durumunda Yatırımcı’nın strike
seviyesinden dövizini satma yükümlülüğü vardır.
• Vade sonunda kur iki seviye arasında ise hiç bir opsiyon kullanılmaz.
• Başlangıçta işlem maliyeti yoktur.
Vade Sonu Senaryolar
Vade sonunda PUT strike < spot kur < CALL strike
• Yatırımcı almış olduğu PUT opsiyonunu kullanmaz.
• Yatırımcı’nın satmış olduğu CALL opsiyonu kullanılmaz.
• Yatırımcı pozisyonunda değişiklik olmaz.
Vade sonunda spot kur > CALL strike
• Yatırımcı almış olduğu PUT opsiyonunu kullanmaz.
• Yatırımcı’nın satmış olduğu CALL opsiyonu kullanılır, üst bant seviyesinden
dövizini satar.
Vade sonunda spot kur < PUT strike
• Yatırımcı almış olduğu PUT opsiyonunu kullanır, alt seviyeden dövizini satar.
• Yatırımcı’nın satmış olduğu CALL opsiyonu kullanılmaz.
Vade Sonu Spot Kur
Riskler
• Vade sonunda kurun üst bant üzerinde olması durumunda, Yatırımcı’nın bu
seviyeden döviz satım yükümlülüğü vardır.
Vergi Durumu
• Bireysel Yatırımcılar için opsiyon işlemi %10 stopaja tabidir.
• Vade başında prim ödemesi olmadığından stopaj kesintisi yoktur.
• Vade sonunda işlemin getiri ile sonuçlanması durumunda getiri üzerinden %10
stopaj tahsil edilir.
• Kurumsal Yatırımcılar için opsiyon ile ilgili stopaj söz konusu değildir.
Spot Kur Üst Strike seviyesinin üzerinde ise,
Yatırımcı Üst Strike seviyesinden USD satar.
ÜST STRIKE
Spot kur Alt Strike ve Üst Strike seviyeleri arasında ise,
pozisyon değişikliği olmaz.
ALT STRIKE
Spot Kur Strike seviyesinin altında ise,
Yatırımcı Alt Strike seviyesinden USD satar.
OPSİYON STRATEJİLERİ
F. Asymetric Forward
Özellikler
• Yatırımcı dayanak para biriminde satıcı ise belirlenen vadelerde PUT opsiyonu
alır, belli bir çarpanı kadar CALL opsiyonu satar.
• Yatırımcı dayanak para biriminde alıcı ise belirlenen vadelerde CALL opsiyonu
alır, belli bir çarpanı kadar PUT opsiyonu satar.
• İşlem için satılan opsiyon miktarının karşılığında teminat alınması gerekmektedir.
• İşlem için gözlem döneminin 2 katı kadar opsiyon işlemi yapılmaktadır. Her
dönem için Yatırımcı 1 opsiyon alır ve 1 opsiyon satar.
• Amaç, satıcı olan taraf için forward üzerinde bir kurdan satış yapmak, alış yapan
taraf için forward kur altından alım yapmaktır.
• Bu farkı sağlayabilmek için satılan opsiyon miktarı genellikle alınan miktardan
daha yüksektir.
• Gözlem dönem sonlarında Yatırımcı satıcı ise her halükarda dayanak para
birimini satmakta, alıcı ise de almaktadır.
• Satılan miktar ya da alınan miktar strike seviyesine göre değişmektedir.
Yatırımcı’nın döviz alıcısı olduğu durumda:
Getiri
*Döviz cinsi USD/TRY ve işlem miktarı maksimum 1 mio USD olarak örneklendirilmiştir.
• Satıcı için forward kurdan daha yüksek seviyeden döviz satımı gerçekleşir.
• Alıcı için forward kurdan daha düşük seviyeden döviz alımı gerçekleşir.
• Her durumda döviz satım ya da alım yapılır.
• Vade sonunda satıcı için kurun strike altında oluşması durumunda spot
seviyeden daha avantajlı döviz satım imkanı doğmaktadır.
• Vade sonunda alıcı için kurun strike üstünde oluşması durumunda spot
seviyeden daha avantajlı döviz alım imkanı doğmaktadır.
Gözlem döneminde spot kur < strike
• Yatırımcı CALL opsiyonunu kullanmaz.
• Yatırımcı’nın satmış olduğu PUT opsiyonu kullanılır, Yatırımcı strike
seviyesinden işlem başında belirlenen çarpan kadar döviz alır.
Gözlem döneminde spot kur > strike
• Yatırımcı CALL opsiyonunu kullanır ve strike kurdan döviz alır.
• Yatırımcı’nın satmış olduğu PUT opsiyonu kullanılmaz.
Gözlem Dönemi Spot Kur
USD SATIM
Spot kur Strike üzerinde ise,
Yatırımcı Strike seviyesinden 1 mio USD satar.
STRIKE
Riskler
• Vade sonunda satıcı için spot kurun strike üstünde oluşması durumunda
belirlenen strike seviyesinden çarpan kadar döviz satımı gerçekleştirmek durumunda kalması.
• Vade sonunda alıcı için spot kurun strike altında oluşması durumunda
belirlenen strike seviyesinden çarpan kadar döviz alımı gerçekleştirmek durumunda
kalması.
Spot kur Strike altında ise,
Yatırımcı Strike seviyesinden 500,000 USD satar.
Vergi Durumu
USD ALIM
• İşlem başlangıçta primsiz olarak yapıldığından stopaj kesintisi bulunmamaktadır.
• İşlemin sonucunda Yatırımcı’nın hakkını kullanması durumunda oluşan kârlılık
üzerinden stopaj kesilir.
• İşlemin sonucunda karşı tarafın hakkını kullanması durumunda Yatırımcı zararı
üzerinde stopaj iadesi hakkı doğar.
Vade Sonu Senaryolar
Yatırımcı’nın döviz satıcısı olduğu durumda:
Gözlem döneminde spot kur < strike
• Yatırımcı PUT opsiyonunu kullanır ve strike kurdan döviz satar.
• Yatırımcı’nın satmış olduğu CALL opsiyonu kullanılmaz.
Gözlem döneminde spot kur > strike
• Yatırımcı PUT opsiyonunu kullanmaz.
• Yatırımcı’nın satmış olduğu CALL opsiyonu kullanılır, Yatırımcı strike
seviyesinden işlem başında belirlenen çarpan kadar döviz satar.
USD SATIM
Spot kur Strike üzerinde ise,
Yatırımcı Strike seviyesinden 500,000 USD alır.
STRIKE
USD ALIM
Spot kur Strike üzerinde ise,
Yatırımcı Strike seviyesinden 1,000,000 USD alır.
OPSİYON STRATEJİLERİ
G. Pivot Forward
Özellikler
• Yatırımcı dayanak para biriminde, belirlenen vadelerde spot üzerinde bir strike
belirleyerek, PIVOT seviyesi Avrupa tipi knock-out olan bir PUT opsiyonu alır, belli
bir çarpanı kadar CALL opsiyonu satar.
• Yatırımcı dayanak para biriminde, belirlenen vadelerde spot altında bir strike
belirleyerek, PIVOT seviyesi Avrupa tipi knock-out olan bir CALL opsiyonu alır,
belli bir çarpanı kadar PUT opsiyonu satar.
• İşlem için, satılan opsiyon miktarının karşılığında teminat alınması gerekmektedir.
• İşlem için gözlem döneminin 4 katı kadar opsiyon işlemi yapılmaktadır her
dönem için Yatırımcı 2 opsiyon alır 2 opsiyon satar.
• Amaç, PIVOT seviye altındayken dayanak para birimini satın almak, üstündeyken
dayanak para birimini satmaktır.
• Her gözlem süresi vadesinde, spot kur üst strike seviyesi üzerindeyse belli
bir çarpanı kadar fazla satım yapılırken, spot kur alt seviye altında ise belli bir
çarpanı kadar fazla alım yapılır.
• Gözlem dönemlerinde Yatırımcı satıcı ise dayanak para birimini satmakta, alıcı
ise de almaktadır.
• Satılan miktar ya da alınan miktar strike seviyesine göre değişmektedir.
Gözlem döneminde alt STRIKE < spot kur < PIVOT
• Yatırımcı almış olduğu CALL opsiyonunu kullanır ve döviz alır.
• Yatırımcı’nın almış olduğu PUT opsiyonu knock-out/iptal olmuştur.
• Yatırımcı’nın satmış olduğu CALL opsiyonu kullanılmaz.
• Yatırımcı’nın satmış olduğu PUT opsiyonu kullanılmaz.
• Spot kur ile fark kadar kâr elde edilir.
Getiri
Gözlem Dönemi Spot Kur
• Kurun üst strike altında oluşması durumunda spot kurdan daha avantajlı bir
seviyeden döviz satım imkanına sahip olunmaktadır.
• Kurun alt strike üstünde oluşması durumunda spot kurdan daha avantajlı bir
seviyeden döviz alım imkanına sahip olunmaktadır.
• PIVOT seviyesine göre döviz alımı ya da satımı.
*Döviz cinsi USD/TRY ve işlem miktarı maksimum 1 mio USD olarak örneklendirilmiştir.
Gözlem döneminde spot kur < alt STRIKE
• Yatırımcı’nın satmış olduğu PUT opsiyonu kullanılır, Yatırımcı çarpan miktarı
kadar döviz alır.
• Yatırımcı’nın almış olduğu PUT opsiyonu knock-out/iptal olmuştur.
• Yatırımcı’nın satmış olduğu CALL opsiyonu kullanılmaz.
• Yatırımcı almış olduğu CALL opsiyonunu kullanmaz.
USD SATIM
Spot kur, Üst Strike seviyesinin üzerinde ise,
Yatırımcı Üst Strike seviyesinden 1 mio USD satar.
Riskler
• Kurun üst strike üstünde oluşması durumunda spot kurdan daha dezavantajlı
bir seviyeden çarpan kadar döviz satımı yapılır.
• Kurun alt strike altında oluşması durumunda spot kurdan daha dezavantajlı bir
seviyeden çarpan kadar döviz alımı yapılır.
ÜST STRIKE
Spot Kur, Pivot seviyesi ile Üst Strike seviyesi
arasında ise,
Yatırımcı Strike seviyesinden 500,000 USD satar.
Vergi Durumu
• İşlem başlandıçta primsiz olarak yapıldığından stopaj kesintisi bulunmamaktadır.
• İşlemin sonucunda Yatırımcı’nın hakkını kullanması durumunda oluşan kârlılık
üzerinden stopaj kesilir.
• İşlemin sonucunda karşı tarafın hakkını kullanması durumunda Yatırımcı zararı
üzerinde stopaj iadesi hakkı doğar.
PİVOT
SEVİYESİ
Gözlem döneminde spot kur > üst STRIKE
• Yatırımcı’nın satmış olduğu CALL opsiyonu kullanılır, Yatırımcı çarpan miktarı
kadar döviz satar.
• Yatırımcı’nın almış olduğu CALL opsiyonu knock-out/iptal olmuştur.
• Yatırımcı’nın satmış olduğu PUT opsiyonu kullanılmaz.
• Yatırımcı almış olduğu PUT opsiyonunu kullanmaz.
USD ALIM
Spot kur Pivot seviyesi ile Alt Strike seviyesi
arasında ise,
Yatırımcı Alt Strike seviyesinden 500,000 USD alır.
Vade Sonu Senaryolar
Gözlem döneminde PIVOT < spot kur < üst STRIKE
• Yatırımcı almış olduğu put opsiyonunu kullanır ve döviz satar.
• Yatırımcı’nın almış olduğu CALL opsiyonu knock-out/iptal olmuştur.
• Yatırımcı’nın satmış olduğu PUT opsiyonu kullanılmaz.
• Yatırımcı’nın satmış olduğu CALL opsiyonu kullanılmaz.
• Spot kur ile fark kadar kâr elde edilir.
USD SATIM
ALT STRIKE
USD ALIM
Spot kur Alt Strike seviyesinin altında ise,
Yatırımcı Alt Strike seviyesinden 1 mio USD alır.
OPSİYONA BAĞLI ÜRÜNLER
OPSİYONA BAĞLI ÜRÜNLER
OPSİYONA BAĞLI ÜRÜNLER
A. Dual Currency Deposit (DCD)
Beklenti
Vergi Durumu
Mevduat getirisini yükseltmek amacı ve dövizin belli bir seviye altına inmeyeceği ya da belli
bir seviye üzerine çıkmayacağı beklentisi.
• Vade sonunda Yatırımcı’nın mevduat hesabı faizi üzerinden anaparasına bağlı
olarak TRY veya USD mevduat stopajı kesilmektedir.
• Opsiyon satım işleminden elde edilen prim kazancı üzerinden %10 stopaj
kesilmektedir.
• Eğer işlem vadesinde opsiyon hakkı alıcı tarafından kullanılırsa ve Yatırımcı’nın
zararı söz konusu olursa, stopaj iadesi yapılır.
• Kurumsal Yatırımcılar için opsiyon ile ilgili stopaj söz konusu değildir.
Ürün Özellikleri
• İşlem miktarı kadar mevduat bağlanır.
• Yatırımcı anaparasanın para birimine göre CALL ya da PUT opsiyonu satar.
• Üründe kullanılan opsiyonlar Avrupa tipi olduğundan baz para biriminin
seviyesi sadece vade sonunda kontrol edilmektedir, dönem boyunca yaşanan
kur hareketleri getiriyi etkilememektedir.
• Anaparanın vade sonunda karşı para cinsine dönüşme riski vardır.
Getiri
• Her halükarda işlem başlangıcında anlaşılan toplam getiri kazanılır. (Mevduat getirisi ve
satılan opsiyon getirisinin toplamı)
• Belirlenen dönem için kurun volatilitesi yüksekse potansiyel getiri artacaktır.
• Vade sonunda, CALL opsiyonu satılması durumunda kurun strike üzerinde
olması, PUT opsiyonu satılması durumunda kurun strike altında olması
durumunda karşı para birimine dönüş yapılır.
• Dönem içerisinde bant dışında hareketlenme ürünün getirisini etkilememektedir.
Riskler
• Vade sonunda diğer para birimine geçiş riski vardır.
- USD anaparalı DCD'de vade sonunda kur strike seviyesi üzerinde ise,
Yatırımcı’nın anaparası olan USD’yi piyasadan daha düşük kurdan TRY’ye
dönme yükümlülüğü bulunmaktadır.
- TRY anaparalı DCD'de vade sonunda kur strike seviyesi altında ise,
Yatırımcı’nın anaparası olanTRY’yi piyasadan yüksek kurdan USD’ye dönme
yükümlülüğü bulunmaktadır.
• Yatırımcı’nın parası tüm vade boyunca mevduata bağlı kalacaktır.
• Ara dönemde çıkış yoktur.
Vade Sonu Senaryolar
USD mevduatlı DCD
Vade sonunda spot kur < strike
• Yatırımcı’nın satmış olduğu CALL opsiyonu kullanılmaz.
• Anapara USD olarak kalır.
• Yatırımcı DCD getirisini kazanır.
Vade sonunda spot kur > strike
• Yatırımcı’nın satmış olduğu CALL opsiyonu kullanılır, strike seviyesinden USD
satar.
• Yatırımcı DCD getirisini kazanır.
TRY mevduatlı DCD
Vade sonunda spot kur > strike
• Yatırımcı’nın satmış olduğu PUT opsiyonu kullanılmaz.
• Anapara TRY olarak kalır.
• Yatırımcı DCD getirisini kazanır.
Vade sonunda spot kur < strike
• Yatırımcı’nın satmış olduğu PUT opsiyonu kullanılır, strike seviyesinden USD
alır.
• Yatırımcı DCD getirisini kazanır.
OPSİYONA BAĞLI ÜRÜNLER
B. Boosted Range Deposit (BRD)
Beklenti
Vergi Durumu
Döviz kurunun belli bir bant içerisinde hareket edeceği beklentisi ile minimum bir mevduat
getirisi garanti edilerek, bant içerisinde kalınması durumunda yüksek getiri elde etmek.
• Vade sonunda Yatırımcı’nın mevduat hesabı faizi üzerinden anaparasına bağlı
olarak TRY veya USD mevduat stopajı kesilmektedir.
• Opsiyon satım işleminden elde edilen prim kazancı üzerinden %10 stopaj
kesilmektedir.
• Opsiyon alım işlemi üzerinden kâr edilmesi durumunda gelir üzerinden %10
stopaj kesilecektir.
• Eğer işlem vadesinde opsiyon hakkı alıcı tarafından kullanılırsa ve Yatırımcı’nın
zararı söz konusu olursa, stopaj iadesi yapılır.
• Kurumsal Yatırımcılar için opsiyon ile ilgili stopaj söz konusu değildir.
Ürün Özellikleri
• Minimum mevduat faizinin verilebilmesi için Yatırımcı’nın anaparası mevduata
bağlanır.
• Yatırımcı anaparasanın para birimine göre CALL ya da PUT opsiyonu satar.
• Yatırımcı bu opsiyondan elde edilen gelir ile Double No Touch opsiyonu satın alır.
• Ürün 1 kur bandı içermektedir.
• Belirlenen bant daraldıkça getiri artmaktadır.
• Üründe kullanılan opsiyonlar Avrupa tipi olduğundan baz para biriminin seviyesi
sadece vade sonunda kontrol edilmektedir, dönem boyunca bant içerisine giriş
çıkışlar getiriyi etkilememektedir.
• Bant dışına çıkıldığında mevduat faizi kazanılıyor olmasına rağmen, anaparanın
vade sonunda karşı para cinsine dönüşme riski vardır.
Vade Sonu Senaryolar
USD mevduatlı BRD
Getiri
Vade sonunda alt bant < spot kur < üst bant
• Yatırımcı almış olduğu DNT karşılığında pay-out kazanır.
• Yatırımcı’nın satmış olduğu CALL opsiyonu kullanılmaz.
• Yatırımcı olası max. mevduat getirisini kazanır.
• Vade sonunda bandın içerisinde kalındığı sürece Yatırımcı potansiyel getiriyi
kazanacaktır.
• Belirlenen dönem için kurun volatilitesi yüksekse potansiyel getiri artacaktır.
• Dönem içerisinde bant dışında hareketlenme ürünün getirisini
etkilememektedir.
• Her durumda Yatırımcı mevduat getirisini kazanmaktadır.
Vade sonunda spot kur > üst bant
• Yatırımcı almış olduğu DNT karşılığında pay-out kazanamaz.
• Yatırımcı’nın satmış olduğu CALL opsiyonu kullanılır, üst bant seviyesinden
USD satar, anapara TRY’ye geçer.
• Yatırımcı min. mevduat getirisini kazanır.
Riskler
Vade sonunda spot kur < alt bant
• Yatırımcı almış olduğu DNT karşılığında pay-out kazanamaz.
• Yatırımcı’nın satmış olduğu CALL opsiyonu kullanılmaz.
• Yatırımcı min. mevduat getirisini kazanır.
• Vade sonunda bandın dışına çıkılması durumunda Yatırımcı’nın diğer para
birimine geçiş riski vardır.
- USD anaparalı BRD vade sonunda kur bandı yukarı doğru kırıldıysa,
Yatırımcı’nın üst bant değerinden anaparası olan USD’yi TRY’ye dönme
yükümlülüğü bulunmaktadır.
- TRY anaparalı BRD vade sonunda kur bandı aşağı doğru kırıldıysa,
Yatırımcı’nın alt bant değerinden anaparası olanTRY’yi USD’ye dönme
yükümlülüğü bulunmaktadır.
• Yatırımcı’nın parası tüm vade boyunca mevduata bağlı kalacaktır.
• Ara dönemde çıkış yoktur.
TRY mevduatlı BRD
Vade sonunda alt bant < spot kur < üst bant
• Yatırımcı almış olduğu DNT karşılığında pay-out kazanır.
• Yatırımcı’nın satmış olduğu PUT opsiyonu kullanılmaz.
• Yatırımcı olası max. mevduat getirisini kazanır.
Vade sonunda spot kur > üst bant
• Yatırımcı almış olduğu DNT karşılığında pay-out kazanamaz.
• Yatırımcı’nın satmış olduğu PUT opsiyonu kullanılmaz.
• Yatırımcı min. mevduat getirisini kazanır.
Vade sonunda spot kur < alt bant
• Yatırımcı almış olduğu DNT karşılığında pay-out kazanamaz.
• Yatırımcı’nın satmış olduğu PUT opsiyonu kullanılır, alt bant seviyesinden USD
alır, anapara USD’ye geçer.
• Yatırımcı min. mevduat getirisini kazanır.
OPSİYONA BAĞLI ÜRÜNLER
C. Piyasa Endeksli Mevduat (Anapara
Korumalı)
i. DOUBLE NO TOUCH-NO TOUCH-ONE
TOUCH-DOUBLE ONE TOUCH
ii. RANGE ACCRUAL
Ürün Özellikleri
Beklenti
• Anapara koruma amaçlı olarak kullanılan bir mevduat ve bu mevduatın faizi ile
satın alınan bir opsiyon içermektedir.
• Opsiyonun doğası gereği ödenen prim karşılığında, primin belli bir katı şeklinde
getiri potansiyeli bulunmaktadır.
• Bağlı olarak yapılan opsiyonun cinsine göre, double no touch, double one touch,
one touch ya da no touch bir bant seviyesi ya da bir kur seviyesi içermektedir.
• Double no touch işlemlerinde bant daraldıkça, no touch işlemlerinde belirlenen
seviye spot kura yaklaştıkça, double one touch işlemlerinde bant genişledikçe
ve one touch işlemlerinde belirlenen seviye spot kura uzaklaştıkça getiri
artacaktır.
• Ürünün yapılış şekline göre hangi para birimi üzerinden faiz oranı ödeyeceği
değişebilir. Örneğin USD/TRY kuru bantları üzerine yapılandırılan bir ürün USD
bazında faiz ödeyebileceği gibi TRY bazında da faiz ödeyebilir.
Kurun belli bir bant içerisinde kalacağı beklentisi.
Getiri
• Double no touch opsiyonda bant dışına herhangi bir anda çıkılmaz ise, no touch
işlemlerinde dayanak döviz kuru belirlenen seviyeye değmez ise işlem
potansiyel getiri ile sonuçlanmaktadır.
• Double one touch opsiyonda bant seviyelerinin herhangi birine herhangi bir anda
değer ise, one touch işleminde belirlenen seviyeye herhangi bir anda değer ise
işlem potansiyel getiri ile sonuçlanmaktadır.
• Belirlenen dönem için kurun volatilitesi yüksekse potansiyel getiri artacaktır.
• Anapara her halükarda koruma altındadır.
Riskler
• Double no touch ve no touch işlemlerinde döviz kurundaki vade boyunca
yaşanacak tüm sert hareketler.
• Double one touch ve one touch işlemlerinde yatay kur hareketleri riski arttırır.
• Double no touch işlemlerinde bantın, no touch işlemlerinde belirlenen seviyenin
bir kere kırılmış olması durumunda yeniden eski seviyeye dönülse dahi ürünün
getirisi %0 olacaktır.
• Double one touch işlemlerinde bantın, one touch işlemlerinde belirlenen
seviyenin vade boyunca hiçbir zaman kırılmamış olması durumunda ürünün
getirisi %0 olacaktır.
• Koşulun gerçekleşip gerçekleşmemesinden bağımsız olarak mevduat vade
sonuna kadar bağlı kalacaktır.
Vergi Durumu
• İşlemin vergileri hesaplanarak Yatırımcıya brüt mevduat getirisi eşleniği
şeklinde fiyatlama yapılmaktadır, Yatırımcı’nın ayrıca bir vergi yükümlülğü
bulunmamaktadır.
Ürün Özellikleri
• Anapara koruması amaçlı olarak kullanılan bir mevduat ve bu mevduatın faizi ile
satın alınan bir opsiyon içermektedir.
• Opsiyonun doğası gereği ödenen prim karşılığında, primin belli bir katı şeklinde
getiri potansiyeli bulunmaktadır.
• 1 kur bantı içermektedir.
• Belirlenen bant daraldıkça getiri artmaktadır.
• Bant içerisine giriş çıkış değil bant içerisinde kalınan gün sayısı takip edilir.
• Kurun bant içinde kaldığı gün sayısı ile orantılı getiri elde edilir.
• Ürünün yapılış şekline göre hangi para birimi üzerinden faiz oranı ödeyeceği
değişebilir. Örneğin USD/TRY kuru bantları üzerine yapılandırılan bir ürün USD
bazında faiz ödeyebileceği gibi TRY bazında da faiz ödeyebilir.
Getiri
• Kur vade boyunca hiçbir zaman bant dışına çıkmaz ise Yatırımcı başta bildirilen
potansiyel getiriyi tam olarak kazanacaktır.
• Toplam getiri kurun bant içerisinde kaldığı gün sayısına göre belirlenir.
• Belirlenen dönem için kurun volatilitesi yüksekse potansiyel getiri artacaktır.
• Anapara her halikarda koruma altındadır.
Riskler
• Döviz kurundaki vade boyunca yaşanacak tüm sert hareketler riski arttırır.
• Kur bantın dışına bağlandığı gün çıkıp hiçbir gün yeniden bant içerisine girmez
ise işlem getirisiz sonuçlanır.
Vergi Durumu
• İşlemin vergileri hesaplanarak Yatırımcıya brüt mevduat getirisi eşleniği
şeklinde fiyatlama yapılmaktadır, Yatırımcı’nın ayrıca bir vergi yükümlülüğü
bulunmamaktadır.
OPSİYONA BAĞLI ÜRÜNLER
D. Minimum Getiri̇ Garantili̇ Piyasa
Endeksli Mevduat (Anapara Korumalı)
Ürün Özellikleri
Riskler
• Anapara koruması amaçlı olarak kullanılan bir mevduat ve satılan bir dijital
opsiyon içermektedir.
• Yatırımcı opsiyon satıcısı olduğundan işlem başlangıcında prim kazancı
olmaktadır.
• Bağlı olarak yapılan opsiyonun cinsine göre, double no touch, double one touch,
one touch ya da no touch bir bant seviyesi ya da bir kur seviyesi içermektedir.
• Double no touch işlemlerinde bant genişledikçe, no touch işlemlerinde
belirlenen seviye spottan uzaklaştıkça, double one touch işlemlerinde bant
daraldıkça ve one touch işlemlerinde belirlenen seviye spota yakınlaştıkça getiri
artacaktır.
• Ürünün yapılış şekline göre hangi para birimi üzerinden faiz oranı ödeyeceği
değişebilir. Örneğin USD/TRY kuru bantları üzerine yapılandırılan bir ürün
USD bazında faiz ödeyebileceği gibi TRY bazında da faiz ödeyebilir.
• Double no touch ve no touch işlemlerinde döviz kurundaki vade boyunca
yaşanacak tüm yatay hareketler, double one touch ve one touch işlemlerinde
yaşanacak tüm sert hareketler riski arttırır.
• Double no touch işlemlerinde bantın, no touch işlemlerinde belirlenen seviyenin
vade boyunca hiçbir zaman kırılmamış olması durumunda ürünün getirisi.
• Double one touch işlemlerinde bantın, one touch işlemlerinde belirlenen
seviyenin bir kere kırılmış olması durumunda yeniden eski seviyeye dönülse
dahi ürünün getirisi minimum getiri ile sonuçlanacaktır.
• Koşulun gerçekleşip gerçekleşmemesinden bağımsız olarak mevduat vade
sonuna kadar bağlı kalacaktır.
Getiri
• İşlemin vergileri hesaplanarak Yatırımcıya brüt mevduat getirisi eşleniği
şeklinde fiyatlama yapılmaktadır, Yatırımcı’nın ayrıca bir vergi yükümlülüğü
bulunmamaktadır.
• Double no touch'da herhangi bir anda bantlardan birine değilir ise, no touch
işlemlerinde belirlenen seviyeye herhangi bir anda değilir ise işlem potansiyel
getiri ile sonuçlanmaktadır.
• Double one touch da bant seviyelerinin hiçbirine hiçbir zaman değilmez ise, one
touch işleminde belirlenen seviyeye hiçbir zaman değilmez ise işlem potansiyel
getiri ile sonuçlanmaktadır.
• Belirlenen dönem için kurun volatilitesi yüksekse potansiyel getiri artacaktır.
• Anapara her halükarda koruma altındadır.
• Minimum getiri garanti edilmektedir.
Vergi Durumu
OPSİYONA BAĞLI ÜRÜNLER
E. Altın Opsiyon
F. Hisse Opsiyon
Ürün Özellikleri
• Nakdi ya da fiziki yapılabilmektedir.
• Fiziki işlem yapılması durumunda Altın mevduat hesabımızın çalışma
sistematiğine uygun şekilde teslimatsız, hesaba kayden işlem yapılmaktadır.
• Hem fiziki hem nakdi işlemler USD ve TRY cinsinden işlem yapılabilmektedir.
• Fiziki işlemler yalnızca gram cinsinden muhasebeleştirilebilmektedir.
• Opsiyon satılması durumunda, FX opsiyonlarında olduğu gibi %10 stopaj söz
konusudur.
• IMKB 30'da bulunan hisseler üzerine opsiyon fiyatlaması yapılabilmektedir.
• Hem fiziki hem de nakdi uzlaşmalı hisse opsiyon işlemi yapılabilmektedir.
• Hisse opsiyonda hakkın kullanılması durumunda hisse alım satım işlemleri
komisyonsuz gerçekleştirilmektedir.
• Fiyatlamalar lot başına TL bazında yapılmaktadır, örneğin 0,02 tl/lot opsiyon
fiyatı 100,000 lot hissede 2,000 TL prime denk gelmektedir.
• Hak kullanımına saat 17:35 kapanış fiyatına göre karar verilmektedir.
• İşlemler, hisse senetleri stopajdan muaf olduğundan, stopaja tabi değildir.
Download

Türev Ürünler Kataloğu