Àçÿðáàéúàí Äàüëûã Ãàðàáàü
ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëè
èñòèãàìÿòèíäÿ ãÿòèééÿòëè âÿ
ïðèíñèïèàë ìþâãå ñÿðýèëÿéèð
Àçÿðáàéúàí-Ðóñèéà ÿëàãÿëÿðè
ìöòÿìàäè ñóðÿòäÿ èíêèøàô åäèð
Äÿðèí òÿìÿëëÿðÿ âÿ òàðèõè êþêëÿðÿ ñþéêÿíÿí, èêèòÿðÿôëè
âÿ ÷îõøàõÿëè ãàðøûëûãëû ôàéäàëû ÿìÿêäàøëûüà ÿñàñëàíàí
òÿðÿôäàøëûã ìöíàñèáÿòëÿðè äèíàìèê õàðàêòåð äàøûéûð
Åðìÿíèñòàíûí Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíûí 20 ôàèçèíè èøüàë
åòìÿñè íÿòèúÿñèíäÿ éàðàíìûø Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí,
Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðûíà ÿñàñÿí ùÿëë åäèëìÿñè ñòðàòåæè çÿðóðÿò ãèñìèíäÿ ÷ûõûø
åäèð. Ìÿùç áó áàõûìäàí, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí õàðèúè ñèéàñÿò ñòðàòåýèéàñûíäà Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí
áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðûíà ÿñàñÿí, éÿíè, þëêÿìèçèí ÿðàçè áöòþâëöéö ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿëë åäèëìÿñè...
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Àçÿðáàéúàíû ìöñòÿãèëëèê
éîëóíäà èíêèøàô åòäèðìÿéÿ
ãàäèð áèð ïàðòèéàäûð
Áàõ ñÿh. 2
Ìöñòÿãèë õàðèúè ñèéàñÿò êóðñóíà ìàëèê îëàí, Úÿíóáè
Ãàôãàç ðåýèîíóíóí ëèäåð äþâëÿòè ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åäÿí
Àçÿðáàéúàí ìöàñèð áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíäÿ
åòèáàðëû ñòðàòåæè òÿðÿôäàø êèìè òàíûíûð. Þëêÿìèç Óëó þíäÿð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí ÿñàñûíû ãîéäóüó âÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí óüóðëà äàâàì åòäèðèëÿí ÷îõâåêòîðëó âÿ...
Áàõ ñÿh. 8
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí íÿøð îëóíóð. 07 èéóí 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 100 (4259). Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí îðãàíû. Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà ùåéâàíäàðëûüûí
èíêèøàôû èëÿ áàüëû ÿëàâÿ òÿäáèðëÿð ùàããûíäà Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá
Ïðåçèäåíòèí èø ýöíö
ßôãàíûñòàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Ùÿìèä Êÿðçàè
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâÿ òÿáðèê
ìÿêòóáó ýþíäÿðèá.
Òóíèñ Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Ìîùàìåä Ìîíñåô Ìàðçóêè Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâÿ òÿáðèê
ìÿêòóáó ýþíäÿðèá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè Ìÿúëèñèíèí ñÿäðè
Îãòàé ßñÿäîâ áàøäà îëìàãëà ðåñïóáëèêà
ïàðëàìåíòèíèí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè Êèéåâäÿ Óëó þíäÿð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí àáèäÿñè þíöíÿ ýöë äÿñòÿñè ãîéóá
Èéóíóí 7-äÿ Óêðàéíàíûí éåíè ñå÷èëìèø Ïðåçèäåíòè Ïéîòð
Ïîðîøåíêîíóí èíàóãóðàñèéàñûíäà èøòèðàê åòìÿê ö÷öí áó þëêÿéÿ ðÿñìè ñÿôÿðÿ ýÿëìèø Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè
Ìÿúëèñèíèí ñÿäðè Îãòàé ßñÿäîâ áàøäà îëìàãëà ðåñïóáëèêà
ïàðëàìåíòèíèí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè áó ýöí Óëó þíäÿð Ùåéäÿð
Áàõ ñÿh. 3
ßëèéåâèí àäûíû äàøûéàí ïàðêäà...
Èòàëèéàíûí “Ìîíäî ìàúúùèíà”
ñàéòûíäà Àçÿðáàéúàí
èãòèñàäèééàòûíûí ñöðÿòëè âÿ
äèíàìèê èíêèøàôûíäàí áÿùñ
åäÿí ìÿãàëÿ éåð àëûá
Êÿíä òÿñÿððöôàòû ñàùÿñèíäÿ
ÿí ñîí õÿáÿðëÿðèí éåð àëäûüû Èòàëèéàíûí “Ìîíäî ìàúúùèíà” ñàéòûíäà Áàêûäà êå÷èðèëìèø “Àýðèùîðò
Àçåðáàèæàí-2014” ÂÛÛÛ Áåéíÿëõàëã
êÿíä òÿñÿððöôàòû ñÿðýèñè èëÿ...
Éåíèëèêëÿð Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëûüûíûí
ÿùÿìèééÿòèíè, äÿéÿðèíè äàùà äà éöêñÿëäèð
Ìèëëè Ãóðòóëóøäàí áàøëàíàí
éîë ìöùöì óüóðëàðëà
çÿíýèíëÿøÿðÿê ýÿëÿúÿéÿ
äîüðó äàâàì åäèð
“75 èëëèê éóáèëåéèì ùÿéàòûìûí
ÿí ÿëàìÿòäàð, ÿí éàääàãàëàí
ýöíëÿðèíäÿí áèðè îëäó”
Èéóíóí 5-äÿ ìöàñèð Àçÿðáàéúàí ÿäÿáèééàòûíûí ýþðêÿìëè íöìàéÿíäÿëÿðèíäÿí áèðè, þç îðèæèíàë öñëóáó èëÿ
Àçÿðáàéúàí øåèðèíÿ éåíèëèêëÿð áÿõø åäÿí, áèð ñûðà äðàì
ÿñÿðëÿðèíèí âÿ êèíîññåíàðèëÿðèí ìöÿëëèôè, Õàëã øàèðè Âàãèô
Ñÿìÿäîüëóíóí 75 éàøû òàìàì îëóá. ßäÿáèééàòûìûçäà
þçöíÿìÿõñóñ éåðè èëÿ ñå÷èëÿí Âàãèô Ñÿìÿäîüëó...
Áàõ ñÿh. 4
Áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿðèí
åòèáàðëû öíâàíû
Äèí õàäèìëÿðèíèí
òÿêìèëëÿøäèðìÿ êóðñëàðûíûí
èëê ìöäàâèìëÿðèíÿ
ñåðòèôèêàòëàð òÿãäèì îëóíóá
Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû
Èäàðÿñè íÿçäèíäÿ ôÿàëèééÿòÿ áàøëàìûø äèí õàäèìëÿðèíèí
òÿêìèëëÿøäèðìÿ
êóðñëàðûíûí èëê ìÿðùÿëÿñè
áàøà ÷àòûá...
...Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèëëèéèíèí èëê èëëÿðèíäÿ éàøàäûüû äóðóì ùÿð êÿñèí éàääàøûíäàäûð. Þëêÿäÿ õàîñ, àíàðõèéà, þçáàøûíàëûã ùþêì ñöðöð, èãòèñàäè áþùðàí éàøàíûðäû. Ñèëàùëû ãöââÿëÿðèí òîðïàãëàðûìûçûí äåéèë, àéðû-àéðû
ãðóïëàðûí ìàðàãëàðûíûí ìöäàôèÿ÷èñèíÿ ÷åâðèëìÿñè ÿðàçèëÿðèìèçèí áèð-áèðèíèí àðäûíúà èøüàëûíà ñÿáÿá îëóðäó. Áåëÿ ÷ÿòèí ìÿãàìäà Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí õàëãûí
òÿêèäëè òÿëÿáè èëÿ ùàêèìèééÿòÿ ãàéûäûøû äîüðóäàí äà õàëãûìûçûí ÿí àüûð ïðîáëåìëÿðäÿí, ÷ÿòèíëèêëÿðäÿí, ôàúèÿëÿðäÿí Ãóðòóëóøó îëäó. 1993-úö èë 15 èéóíóí Àçÿðáàéúàí
òàðèõèíÿ Ìèëëè Ãóðòóëóø Ýöíö êèìè äàõèë îëìàñû äà ùÿìèí äþâðöí ñÿúèééÿâè õöñóñèééÿòëÿðèíè, åéíè çàìàíäà,
ùÿìèí òàðèõäÿí áàøëàíàí Ãóðòóëóøó þçöíäÿ ÿêñ åòäèðèð.
Àðòûã ùÿìèí òàðèõäÿí áèçè 21 èëëèê çàìàí ôàñèëÿñè àéûðûð.
ßáÿñ éåðÿ äåéèëìèð êè, çàìàí ùàäèñÿëÿðÿ äöçýöí äÿéÿð
âåðìÿê áàõûìûíäàí éàääàøäûð. Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ ùàêèìèééÿòÿ ãàéûäûøû èëÿ ìöñòÿãèëëèê éîëóíäà
èëê àääûìûíû àòàí Àçÿðáàéúàíûí...
Áàõ ñÿh. 5
Áàõ ñÿh. 4
...Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà âÿòÿíäàøëûã ìÿñÿëÿëÿðè
Êîíñòèòóñèéàìûçäà þç ÿêñèíè òàïûá. Êîíñòèòóñèéàíûí 52-úè
âÿ 53-úö ìàääÿëÿðèíäÿ áó ìÿñÿëÿëÿð ÿùàòÿ îëóíóá. Ùàìûéà áÿëëèäèð êè, Êîíñòèòóñèéàäàí èðÿëè ýÿëÿí íîðìàëàðà óéüóí
îëàðàã ãàíóíëàð ãÿáóë îëóíóð. Áèëèðñèíèç êè, Êîíñòèòóñèéàìûçûí ìàääÿëÿðèíèí ö÷äÿ áèðè èíñàí ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðû èëÿ
áàüëûäûð. Áó áàõûìäàí, þëêÿìèçäÿ âÿòÿíäàøëûã ìÿñÿëÿëÿðè
“Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí...
Áàõ ñÿh. 4
Àçÿðáàéúàí èëÿ Ìàëàéçèéà
àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüûí
ïåðñïåêòèâëÿðè ìöçàêèðÿ îëóíóá
Èéóíóí 6-äà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Áàø íàçèðè Àðòóð Ðàñèçàäÿ þëêÿìèçäÿ ðÿñìè ñÿôÿðÿ îëàí Ìàëàéçèéàíûí õàðèúè èøëÿð íàçèðè Àíèôàù Àìàíûí ðÿùáÿðëèê åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè èëÿ ýþðöøöá. Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíèí
ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, ýþðöøäÿ
Ìàëàéçèéà èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà ãàðøûëûãëû...
Áàõ ñÿh. 3
Àçÿðáàéúàí èëÿ Ìàëàéçèéà
àðàñûíäà ñèéàñè ÿëàãÿëÿðèí
ìþâúóä ñÿâèééÿñè
ìÿìíóíëóã äîüóðóð
Áó èë èéóíóí 2-äÿ Áàêûäà ÀçÿðÒÀú-ûí òÿøêèëàò÷ûëûüû
èëÿ Äöíéà Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðè Êîíãðåñè Øóðàñûíûí èúëàñû êå÷èðèëèá. 2016-úû èëäÿ
ÀçÿðÒÀú-ûí åâ ñàùèáëèéè èëÿ
êå÷èðèëÿúÿê Äöíéà Õÿáÿð
Àýåíòëèêëÿðèíèí...
Áàõ ñÿh. 5
Áàõ ñÿh. 2
Èéóíóí 6-äà Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè èøëÿð íàçèðè Åëìàð Ìÿììÿäéàðîâ Ìàëàéçèéàíûí õàðèúè èøëÿð íàçèðè Àíèôàù Àìàíûí ðÿùáÿðëèê åòäèéè íöìàéÿíäÿ...
Àçÿðáàéúàíûí ïàðëàìåíò
äèïëîìàòèéàñû áåéíÿëõàëã ùöãóãóí
íîðìà âÿ ïðèíñèïëÿðèíÿ ÿñàñëàíûð
...Èëê íþâáÿäÿ ãåéä åòìÿëèéÿì
êè, Ðóñèéà Äþâëÿò Äóìàñûíûí äÿâÿòè èëÿ òÿøêèë åäèëìèø áó ñÿôÿð ÷îõ
óüóðëó îëäó. Áèëäèéèíèç êèìè, ñÿôÿð
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ áèç Ôåäåðàñèéà Øóðàñûíûí ñÿäðè Âàëåíòèíà Ìàòâèéåíêî, Äþâëÿò Äóìàñûíûí ñïèêåðè
Ñåðýåé Íàðûøêèí âÿ...
Áàõ ñÿh. 3
Äþâëÿò Èäàðÿ÷èëèê
Àêàäåìèéàñû Ýÿíúÿäÿ
“Àçÿðáàéúàíûí èííîâàòèâ
èíêèøàôû” ìþâçóñóíäà
ñåìèíàð êå÷èðèá
Áàõ ñÿh. 4
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà
Äþâëÿò Èäàðÿ÷èëèê Àêàäåìèéàñû (ÄÈÀ) Ýÿíúÿäÿ 30 ðàéîíóí Èúðà Ùàêèìèééÿòè...
Áàõ ñÿh. 6
2
www.yeniazerbaycan.com
07 èéóí 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 100 (4259)
Àçÿðáàéúàí Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëè
èñòèãàìÿòèíäÿ ãÿòèééÿòëè âÿ ïðèíñèïèàë ìþâãå ñÿðýèëÿéèð
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Áèç èìêàí âåðìÿðèê êè, þç ÿðàçèìèçäÿ èêèíúè ãîíäàðìà åðìÿíè äþâëÿòèíè éàðàòñûíëàð. Áèðèíúè åðìÿíè äþâëÿòè
áèçèì ÿðàçèìèçäÿ, ãÿäèì Àçÿðáàéúàí òîðïàüûíäà, Èðÿâàí, Ýþé÷ÿ, Çÿíýÿçóðäà ãóðóëóáäóð. Èêèíúè åðìÿíè äþâëÿòè îëìàéàúàãäûð
Åðìÿíèñòàíûí Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíûí 20
ôàèçèíè èøüàë åòìÿñè íÿòèúÿñèíäÿ éàðàíìûø Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðûíà
ÿñàñÿí ùÿëë åäèëìÿñè ñòðàòåæè çÿðóðÿò ãèñìèíäÿ
÷ûõûø åäèð. Ìÿùç áó áàõûìäàí, Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí õàðèúè ñèéàñÿò ñòðàòåýèéàñûíäà Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí áåéíÿëõàëã
ùöãóã íîðìàëàðûíà ÿñàñÿí, éÿíè, þëêÿìèçèí
ÿðàçè áöòþâëöéö ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿëë åäèëìÿñè
ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòäèð. Áóíà ýþðÿ äÿ ðÿñìè Áàêû äèïëîìàòèê ìöñòÿâèäÿ þçöíöí áöòöí ðåñóðñëàðûíäàí ìàêñèìóì ñóðÿòäÿ èñòèôàäÿ åòìÿêëÿ
ìöíàãèøÿíèí ùÿëëèíÿ íàèë îëìàüà ÷àëûøûð. Áóíà
áàõìàéàðàã, Åðìÿíèñòàí äàâàìëû ñóðÿòäÿ åòäèéè ìöõòÿëèô õàðàêòåðëè ìàíåâðëÿðëÿ äàíûøûãëàð
ïðîñåñèíè óçàòìàüà âÿ éà ïîçìàüà úÿùä
ýþñòÿðèð.
áèç Ýþìðöê Èòòèôàãûíà Ãàðàáàüëà áèðëèêäÿ ýèðÿúÿéèê? Áåëÿ øåé îëìàéûá âÿ îëà äà áèëìÿç” äåéèá. ßñëèíäÿ, Åðìÿíèñòàí ïðåçèäåíòèíèí áó áÿéàíàòû Àçÿðáàéúàíûí íþâáÿòè äèïëîìàòèê ãÿëÿáÿñè âÿ Ñàðêèñéàíûí àúèçëèéèíÿ äÿëàëÿò åäèð. Áåëÿëèêëÿ ýþðöíÿí îäóð êè, Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
ùöúóì äèïëîìàòèéàñû âÿ ãÿòèééÿòëè õàðèúè ñèéàñÿò êóðñó Åðìÿíèñòàíûí ùÿì ðåýèîíàë ìèãéàñäà èãòèñàäè áàõûìäàí òÿúðèä îëóíìàñûíû, ùÿì
äÿ äöíéà èúòèìàèééÿòèíèí áó äþâëÿòÿ ãàðøû
ùàãëû òÿëÿáëÿð èðÿëè ñöðÿðÿê ïðèíñèïèàë ìþâãå
òóòìàñûíû øÿðòëÿíäèðèá.
Òàðèõè Àçÿðáàéúàí
òîðïàãëàðûíäà èêèíúè åðìÿíè
äþâëÿòè éàðàäûëà áèëìÿç!
Àììà ùÿëÿ êè, áöòöí áóíëàð ìöíàãèøÿíèí
ùÿëëè èñòèãàìÿòèíäÿ éåêóí íÿòèúÿíèí ÿëäÿ
îëóíìàñû-Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíöí
áÿðïà îëóíìàñû ö÷öí êèôàéÿò åòìèð. Ìÿùç áóíà ýþðÿ äÿ ìöíàãèøÿíèí ùÿëëè èñòèãàìÿòèíäÿ
âàñèòÿ÷èëèê ìèññèéàñûíû éåðèíÿ éåòèðÿí ÀÒßÒèí Ìèíñê ãðóïó þçöíöí ôÿàëèééÿò ìåõàíèçìèíèí ñÿìÿðÿëèëèê ñÿâèééÿñèíè àðòûðìàëû, åéíè çàìàíäà, Åðìÿíèñòàíà ãàðøû õöñóñè òÿçéèã ìåõàíèçìèíäÿí âÿ âàñèòÿëÿðèíäÿí èñòèôàäÿ åòìÿëèäèð. Áó äàíûøûãëàð ïðîñåñèíäÿ ïîçèòèâ äèíàìèêàíûí éàðàíìàñûíà ñÿáÿá îëà áèëÿð.
Íÿòèúÿ åòèáàðèëÿ, ìöàñèð áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìè âÿ äöíéà ñèéàñÿòèíäÿ êèôàéÿò
ãÿäÿð äèïëîìàòèê ðåñóðñëàðà ìàëèê îëàí àïàðûúû
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð, ÀÒßÒ-èí Ìèíñê ãðóïó,
ùÿì÷èíèí, áó ãóðóìëàðäà òÿìñèë îëóíàí ýöú
ìÿðêÿçëÿðè (àïàðûúû ìèëëè äþâëÿòëÿð íÿçÿðäÿ òóòóëóð- Í.Ã.) ìöíàãèøÿíèí ùÿëëè èëÿ áàüëû èìïåðàòèâ âÿ îïåðàòèâ ñÿúèééÿëè òÿäáèðëÿð ýþðìÿëèäèðëÿð. Ìÿñÿëÿí, ÁÌÒ áóíäàí þíúÿ ãÿáóë åòäèéè 4
ãÿòíàìÿíèí èúðàñû èëÿ áàüëû äàùà åôôåêòèâ èñëàùåäèúè ìåòîäëàðà èñòèíàä åòìÿëè âÿ ïðèíñèïèàë
ìþâãå ñÿðýèëÿìÿëèäèð.
Âóðüóëàìàã ýÿðÿêäèð êè, ìèëëè äþâëÿòëÿðèí
ÿðàçè áöòþâëöéöíö áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ äÿñòÿêëÿéÿí, ãàðøûëûãëû åòèìàäû ÿñàñ ýþòöðÿí, ñåïàðàòèçìèí ùÿð úöð ôîðìàñûíû ðÿää åäÿí Àçÿðáàéúàí
áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿðèí ìèëëè äþâëÿòëÿðèí ñóâåðåíëèéè âÿ ìèëëè ìàðàãëàðà ùþðìÿò ïðèíñèïè ÿñàñûíäà èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíèí òÿðÿôäàðû êèìè ÷ûõûø
åäèð. Àììà áèð ÷îõ ùàëëàðäà Àçÿðáàéúàíà èêèëè
ñòàíäàðòëàðëà éàíàøûëûð. Õöñóñèëÿ äÿ, Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðû ÿñàñûíäà ùÿëëè
ìÿñÿëÿñèíäÿ áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð ëàãåéäëèê íöìàéèø åòäèðèð, ùöãóã âÿ ÿäàëÿòäÿí êÿíàð éàíàøìàéà èñòèíàä åäèðëÿð. Ùÿòòà áèð ñûðà ðåýèîíëàðäà
áàø âåðÿí ñåïàðàòèçìè ãûíàã îáéåêòèíÿ ÷åâèðñÿëÿð äÿ, ãîíäàðìà “Äàüëûã Ãàðàáàü ðåñïóáëèêàñû”íûí áþëöúöëöê ÿìÿëëÿðèíÿ, ãåéðè-ãàíóíè ôÿàëèééÿòèíÿ ãàðøû ùå÷ áèð ðåàêñèéà âåðèëìèð. Áó èñÿ
Àçÿðáàéúàíà ãàðøû òÿòáèã åäèëÿí èêèëè ñòàíäàðòëàðûí ÿéàíè íöìóíÿñèäèð.
Áåëÿ îëàí ùàëäà, Åðìÿíèñòàí ìöíàãèøÿíèí
ùÿëëè ìöääÿòèíè óçàòìàüà âÿ äàíûøûãëàð ïðîñåñèíè ïîçìàüà ÷àëûøûð. Áàøãà ñþçëÿ, èêèëè ñòàíäàðòëàð Åðìÿíèñòàíû íåãàòèâ êîíòåêñòäÿ ðóùëàíäûðûð. Áóíóí íÿòèúÿñèäèð êè, èøüàë÷û Åðìÿíèñòàí ÿðàçè èääèàëàðûíû äàâàì åòäèðèð, ùÿòòà äàùà
äà èðÿëè ýåäÿðÿê ÿðàçè áöòþâëöéö ïðèíñèïèíè ùå÷ÿ ñàéìàãëà ñóáéåêòèâ îëàðàã õàëãëàðûí þç
ìöãÿääÿðàòûíû òÿéèí åòìÿñè ìÿñÿëÿñèíè þíÿ
÷ÿêèð. Áó èñÿ òàðèõè Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíäà
èêèíúè åðìÿíè äþâëÿòèíèí éàðàäûëìàñû èäåéàñûíà
õèäìÿò åäèð. ×öíêè åðìÿíèëÿð þç ìöãÿääÿðàòûíû òÿéèí åäÿðÿê Åðìÿíèñòàí äþâëÿòè éàðàäûáëàð.
ßëáÿòòÿ, 20 ôàèç ÿðàçèñè èøüàë åäèëìèø, 1 ìèëéîíäàí ÷îõ ÿùàëèñè ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöí
âÿçèééÿòèíÿ äöøìöø Àçÿðáàéúàí áó úöð úÿùäëÿðÿ èçèí âåðìÿéÿúÿê. 28 Ìàé-Ðåñïóáëèêà Ýöíöíÿ ùÿñð îëóíìóø ðÿñìè ãÿáóëäàêû íèòãèíäÿ
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ìÿñÿëÿ èëÿ ÿëàãÿäàð
ãåéä åäèá êè, Àçÿðáàéúàí ÿðàçèñèíäÿ èêèíúè åðìÿíè äþâëÿòèíèí éàðàäûëìàñûíà èìêàí âåðèëìÿéÿúÿê: “Áèç èìêàí âåðìÿðèê êè, þç ÿðàçèìèçäÿ
èêèíúè ãîíäàðìà åðìÿíè äþâëÿòèíè éàðàòñûíëàð. Áèðèíúè åðìÿíè äþâëÿòè áèçèì ÿðàçèìèçäÿ,
ãÿäèì Àçÿðáàéúàí òîðïàüûíäà, Èðÿâàí, Ýþé÷ÿ, Çÿíýÿçóðäà ãóðóëóáäóð. Èêèíúè åðìÿíè
äþâëÿòè îëìàéàúàãäûð. Ùå÷ âàõò ãîíäàðìà
Äàüëûã Ãàðàáàüà ùå÷ áèð ùöãóãè ñòàòóñ âåðèëìÿéÿúÿêäèð”.
Àçÿðáàéúàí äèïëîìàòèê
úÿáùÿäÿ úèääè
íàèëèééÿòëÿð ÿëäÿ åäèá
Ãåéä åòìÿê éåðèíÿ äöøÿð êè, Åðìÿíèñòàíûí
ÀÒßÒ-èí Ìèíñê ãðóïó
èøüàë÷ûéà ãàðøû òÿçéèãè
àðòûðìàëûäûð
ãåéðè-êîíñòðóêòèâ ìþâãåéèíè âÿ áèð ñûðà àïàðûúû
äþâëÿòëÿðèí ìöíàãèøÿéÿ èêèëè éàíàøìàñûíû ñöðäöðäöéö áèð âàõòäà Àçÿðáàéúàí èñòÿð äèïëîìàòèê, èñòÿðñÿ äÿ èãòèñàäè âàñèòÿëÿðëÿ èøüàë÷û þëêÿéÿ ãàðøû òÿçéèã ñèéàñÿòèíè äàâàì åòäèðèð. Öìóìèééÿòëÿ, Àçÿðáàéúàí ùÿãèãÿòëÿðèíèí, õöñóñèëÿ
äÿ, Õîúàëû ñîéãûðûìûíûí äöíéàäà òàíûäûëìàñû
èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿðèí óüóðëó íÿòèúÿñè,
Åðìÿíèñòàíûí ðåýèîíäàêû áöòöí ëàéèùÿëÿðäÿí
êÿíàðäà ãàëìàñû, äàõèëèíäÿêè ñîñèàë âÿ èãòèñàäè áþùðàíëàðûí äÿðèíëÿøìÿñè Àçÿðáàéúàíûí èøüàë÷ûíû áöòöí ñôåðàëàðäà òÿúðèä åòìÿê ñèéàñÿòèíèí íàèëèééÿòëÿðè êèìè ñÿúèééÿëÿíäèðèëÿ áèëÿð.
Áóíäàí áàøãà, èíôîðìàñèéà ìöùàðèáÿñèíäÿ
äÿ ÿùÿìèééÿòëè íàèëèééÿòëÿð ÿëäÿ åäèëèá.
Î äà ãåéä åäèëìÿëèäèð êè, Àçÿðáàéúàí þç
ãÿòèééÿòëè ìþâãåéè âÿ ïðèíñèïèàë ñèéàñÿòè èëÿ
äèïëîìàòèê úÿáùÿäÿ äàâàìëû óüóðëàð ÿëäÿ
åäèá. Àçÿðáàéúàíûí òóòäóüó ïðèíñèïèàë ìþâãåéèí âÿ ñÿðýèëÿäèéè ïðàãìàòèê ñèéàñÿòèí ôîíóíäà äöíéàíûí àïàðûúû äþâëÿòëÿðè âÿ áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðûíà ÿñàñÿí
ùÿëëèíèí çÿðóðè âÿ ãà÷ûëìàç áèð ïðîñåñ îëäóüóíó ùÿð çàìàí áÿéàí åäèðëÿð. Ìÿùç áóíóí íÿòèúÿñèäèð êè, áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí áèð ñûðà
ñåññèéàëàðûíäà
Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí,
Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí áåéíÿëõàëã
ùöãóã íîðìàëàðû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿëëè èëÿ áàüëû
ôóíäàìåíòàë âÿ çÿðóðè ãÿòíàìÿëÿð ãÿáóë åäèëèá.
Áàøãà ñþçëÿ, Àçÿðáàéúàíûí äèïëîìàòèéàñû
ñàéÿñèíäÿ Åðìÿíèñòàí äàëàíà äèðÿíèá. Åéíè
çàìàíäà, Úÿíóáè Ãàôãàçûí ëèäåð äþâëÿòè îëàðàã Àçÿðáàéúàí èøüàë÷û þëêÿíè áöòöí ðåýèîíàë
âÿ áåéíÿëõàëã ëàéèùÿëÿðäÿí òÿúðèä åäèá. Òÿáèè
êè, áó àìèë òÿúàâöçêàð Åðìÿíèñòàíäàêû ñîñèàë-èãòèñàäè áþùðàíûí äÿðèíëÿøìÿñèíè øÿðòëÿíäèðèá. Áó ôàêòû Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ äÿ ÷ûõûøûíäà âóðüóëàéûá: “Íÿ ãÿäÿð êè, Åðìÿíèñòàíûí ðÿùáÿðëèéèíäÿ êðèìèíàë, êîððóïñèéàëàøìûø äèêòàòóðà ðåæèìè âàðñà, î ãÿäÿð äÿ òåç
Åðìÿíèñòàíûí âÿçèééÿòè äàùà äà àüûð îëàúàãäûð. Îíà ýþðÿ, ÿýÿð åðìÿíè õàëãû ãîíøóëàðëà ìåùðèáàíëûã øÿðàèòèíäÿ éàøàìàã
èñòÿéèðñÿ, èëê íþâáÿäÿ, êðèìèíàë, ãàíè÷ÿí,
ãàíóíñóç ðåæèìäÿí èìòèíà åòìÿëèäèð, îíëàðû òàðèõèí àðõèâèíÿ ýþíäÿðìÿëèäèð. Åðìÿíèñòàí èøüàë åäèëìèø òîðïàãëàðäàí ÷ûõìàëûäûð
êè, áèð ãÿäÿð íÿôÿñ àëà áèëñèí. ßêñ òÿãäèðäÿ
áó þëêÿíèí òàëåéè ÷îõ ãàðàíëûã îëàúàãäûð.
Áèç èñÿ þç ñÿéëÿðèìèçè äàâàì åòäèðÿúÿéèê. Áèç ùå÷ âàõò èíäèêè âÿçèééÿòëÿ áàðûøìà-
éàúàüûã. Îðäóéà äàùà äà áþéöê äÿñòÿê âåðèëÿúÿêäèð, äàùà äà áþéöê âÿñàèò àéðûëàúàãäûð. Áó ýöí äöíéàäà âÿ áþëýÿäÿ ýåäÿí
ïðîñåñëÿð áèð äàùà îíó ýþñòÿðèð êè, îðäó
ãóðóúóëóüóíà àéðûëàí áþéöê äèããÿò ìöñòÿãèëëèéèìèçèí ÿñàñûäûð”.
Àçÿðáàéúàíûí íþâáÿòè
äèïëîìàòèê ãÿëÿáÿñè âÿ
Ñàðêèñéàíûí àúèçëèéè
Àçÿáàéúàíûí ãÿòèééÿòëè ìþâãåéèíèí âÿ ðàñèîíàë äèïëîìàòèéàñûíûí íþâáÿòè íÿòèúÿñè áó
éàõûíëàðäà ìöøàùèäÿ îëóíäó. Áÿëëè îëäóüó êèìè, Ãàçàõûñòàí Ïðåçèäåíòè Íóðñóëòàí Íàçàðáàéåâ Àâðàñèéà Àëè Èãòèñàäè Øóðàñûíûí èúëàñû
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Åðìÿíèñòàíûí Ýþìðöê Èòòèôàãûíà
ãîøóëàúàüû òÿãäèðäÿ ÁÌÒ-íèí ðÿñìÿí òàíûíìûø ñÿðùÿäëÿðëÿ áàüëû ïðèíñèïëÿðèíÿ ðèàéÿò îëóíìàñûíûí ÿùÿìèééÿòèíè ãåéä åäèá: “ßýÿð áöòöí
òèúàðè ìÿñÿëÿëÿð ùÿëë îëóíàðñà, îíäà Åðìÿíèñòàíûí ëèäåðè áèð ìÿñÿëÿíè ùÿëë åòìÿëèäèð êè,
ñèç Ýþìðöê Èòòèôàãûíà Åðìÿíèñòàíûí ÁÌÒ òÿðÿôèíäÿí òàíûíìûø ñÿðùÿäëÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
äàõèë îëóðñóíóç”.
Í.Íàçàðáàéåâ äàùà ñîíðà âóðüóëàéûá êè,
Ãàçàõûñòàí Åðìÿíèñòàíûí Ýþìðöê Èòòèôàãûíà
ãîøóëìàñû ùàããûíäà “éîë õÿðèòÿñè”íè èìçàëàìàüà ùàçûðäûð. Àììà õöñóñè ðÿéëÿ: “×öíêè
Äàüëûã Ãàðàáàü ïðîáëåìè èëÿ ÿëàãÿäàð
Ýþìðöê Èòòèôàãûíûí ñÿðùÿäëÿðè ùàããûíäà
ìÿñÿëÿ àéäûíëàøìà òÿëÿá åäèð. Åðìÿíèñòàí
öçðÿ “éîë õÿðèòÿñè” öìóìèëèêäÿ ðàçûëàøäûðûëûá, ýöìàí åäèðÿì êè, îíó ãÿáóë åòìÿê
ìöìêöíäöð. Áóíóíëà éàíàøû, Ýþìðöê Èòòèôàãûíûí Åðìÿíèñòàíäàí êå÷ÿúÿê ñÿðùÿäè
áàðÿäÿ ìÿñÿëÿ Äàüëûã Ãàðàáàü ïðîáëåìè
èëÿ ÿëàãÿäàð à÷ûã ãàëûð. Îíà ýþðÿ äÿ, áèç
ùÿìêàðëàðûìûçëà áèðëèêäÿ “éîë õÿðèòÿñè”íè
èìçàëàéàúàüûã. Ëàêèí ñÿíÿäÿ ÿëàâÿ îëóíàúàã õöñóñè ðÿéëÿ”.
“Àçÿðáàéúàí òÿðÿôè ö÷ þëêÿíèí ïðåçèäåíòëÿðèíÿ áåëÿ áèð òÿëÿáëÿ ìöðàúèÿò åäèá êè,
Åðìÿíèñòàí Ýþìðöê Èòòèôàãûíà áèð øÿðòëÿ äàõèë îëà áèëÿð êè, Äöíéà Òèúàðÿò Òÿøêèëàòûíûí
âÿ Ýþìðöê Èòòèôàãûíûí ÿñàñíàìÿëÿðè þëêÿíèí
áåéíÿëõàëã ãàíóíëàðëà íÿçÿðäÿ òóòóëìóø
ñÿðùÿäëÿðè äàõèëèíäÿ ãöââÿäÿ îëàúàãäûð” äåéÿ, Íóðñóëòàí Íàçàðáàéåâ áèëäèðèá.
Áóíóí àðäûíúà èñÿ Åðìÿíèñòàí ïðåçèäåíòè
Ñåðæ Ñàðêèñéàí þçöíöí Ðåñïóáëèêà Ïàðòèéàñûíûí ýÿíúëÿð òÿøêèëàòûíûí Òñàêàäçîðäà êå÷èðèëÿí
òîïëàíòûñûíäà ÷ûõûøû çàìàíû “Êèì äåìèøäè êè,
Äàüëûã Ãàðàáàü
ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëë
îëóíìàìàñû ðåýèîíàë
òÿùëöêÿñèçëèéÿ úèääè
òÿùäèä êèìè
Äèýÿð áèð ìÿãàì èñÿ áóäóð êè, äöíéà èúòèìàèééÿòè, õöñóñèëÿ äÿ, ìöâàôèã áåéíÿëõàëã
òÿøêèëàòëàð íÿçÿðÿ àëìàëûäûðëàð êè, ìöíàãèøÿíèí “äîíäóðóëìóø” âÿçèééÿòäÿ ñàõëàíûëìàñûíà
éþíÿëèê úÿùäëÿð ñòðàòåæè áàõûìäàí úèääè ôÿñàäëàðà ñÿáÿá îëà áèëÿð. Áèðèíúèñè, áó âÿçèééÿò èøüàë îëóíìóø Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíäà ìöòÿøÿêêèë úèíàéÿòêàðëûüûí äàùà èíòåíñèâ õàðàêòåð
àëìàñûíà, íàðêîáàðîíëàðûí áó áþëýÿíè áàøëûúà
áàçàðà ÷åâèðìÿñèíÿ, ÷èðêëè ïóëëàðûí ìöòÿìàäè
ñóðÿòäÿ áó ìÿêàíäà éóéóëìàñûíà, áþëýÿíèí
ãàíóíñóç ìèãðàñèéà ìÿêàíûíà ÷åâðèëìÿñèíÿ
âÿ äèýÿð èëëåãàë ïðîñåñëÿðèí áàø âåðìÿñèíÿ ñÿáÿá îëóð êè, áó äà ýÿëÿúÿê ö÷öí îëäóãúà úèääè ôÿñàäëàð âÿä åäèð. Ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð êè,
ìþâúóä âÿçèééÿò ðåýèîíàë òÿùëöêÿñèçëèéÿ òÿùäèä éàðàòìàãëà áÿðàáÿð, åéíè çàìàíäà, áþëýÿäÿ éåíè ÿìÿêäàøëûã ïëàòôîðìàëàðûíûí ôîðìàëàøäûðûëìàñûíà ÿíýÿë îëóð. Áåëÿëèêëÿ, Äàüëûã
Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè íÿ ãÿäÿð êè, ÿäàëÿòëè øÿêèëäÿ ùÿëë åäèëìÿéèá, ðåýèîíäà òàì ìÿíàäà
ñöëù âÿ ñàáèòëèêäÿí áÿùñ åòìÿéÿ äÿéìÿç.
×öíêè ÿðàçè èääèàëàðûíûí, òÿúàâöç ôàêòûíûí âÿ
ñåïàðàòèçìèí ìþâúóä îëäóüó ìÿêàí âÿ øÿðàèòäÿ ãàðøûëûãëû ìàðàãëàðà ñþéêÿíÿí ÿìÿêäàøëûã íèééÿòëÿðèíè èñòÿíèëÿí ñÿâèééÿäÿ ðåàëëàøäûðìàã ãåéðè-ìöìêöíäöð.
Íóðëàí ÃßËßÍÄßÐËÈ
Èòàëèéàíûí “Ìîíäî ìàúúùèíà” ñàéòûíäà
Ðîìà øÿùÿðèíèí ìåðè Èãíàòñèî Ìàðèíî: Àçÿðáàéúàí
Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòûíûí ñöðÿòëè âÿ äèíàìèê
Èòàëèéà ö÷öí ñòðàòåæè áàõûìäàí þíÿìëè þëêÿäèð
èíêèøàôûíäàí áÿùñ åäÿí ìÿãàëÿ éåð àëûá
“Àçÿðáàéúàí Èòàëèéà ö÷öí ñòðàòåæè áàõûìäàí þíÿìëè þëêÿäèð”.
Áó ñþçëÿðè èéóíóí 6-äà Ðîìà øÿùÿðèíèí ìåðè Èãíàòñèî Ìàðèíî ÀçÿðÒÀú-ûí õöñóñè ìöõáèðèíÿ ìöñàùèáÿñèíäÿ äåéèá.
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð
ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí
ßëèéåâà èëÿ èéóíóí 3-äÿ êå÷èðäèéè ýþðöøö
õàòûðëàäàí ìåð äåéèá: “Áó ýþðöø áèð ìåð
êèìè ìÿíèì âÿ ïàéòàõò Ðîìà ö÷öí ÷îõ
âàúèá èäè. Ñþùáÿò çàìàíû Àçÿðáàéúàíûí
ñòðàòåæè ìþâãåéè, áó þëêÿíèí Àâðîïà
ö÷öí åíåðæè áàõûìûíäàí þíÿìè êèìè
ìÿñÿëÿëÿðè ìöçàêèðÿ åòäèê”.
Èãíàòñèî Ìàðèíî áèëäèðèá êè,
ðîìàëûëàð ö÷öí Àçÿðáàéúàí èëÿ
ìöíàñèáÿòëÿð ìöùöì ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð. Àçÿðáàéúàí èëÿ
áöòöí èñòèãàìÿòëÿðäÿ, î úöìëÿäÿí òèúàðÿò ñàùÿñèíäÿ ÿëàãÿëÿðÿ
áþéöê ÿùÿìèééÿò âåðèðèê. Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí äÿñòÿéè èëÿ
Ðîìàíûí Êàïèòîëèíè Ìóçåéèíèí
“Ôèëîñîôëàð çàëû”íûí òÿìèð îëóíìàñû âÿ äèýÿð òÿäáèðëÿð áèçèì
ìÿäÿíè ÿëàãÿëÿðèìèçèí èíêèøàô
ïåðñïåêòèâëÿðèíè ìöÿééÿí åäèð.
Ðîìà øÿùÿðèíèí ìåðè äåéèá: “Áèç áèëèðèê êè, Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí ðÿùáÿðëèê
åòäèéè Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó òÿðÿôèíäÿí
Èòàëèéàäà, åëÿúÿ äÿ áöòöí äöíéàäà èñòÿð
ìÿäÿíè, èñòÿðñÿ äÿ ùóìàíèòàð ñàùÿäÿ
ìöùöì èøëÿð ýþðöëöð. Áèç, åéíè çàìàíäà, Ôîíäóí Âàòèêàíäà ùÿéàòà êå÷èðäèéè
òÿäáèðëÿðè äÿ éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèðèê.
Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí äÿâÿòè èëÿ áó éàõûíëàðäà èëê äÿôÿ Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿð
åäÿúÿéÿì. Öìèä åäèðÿì êè, áèç ýÿëÿúÿêäÿ äÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó èëÿ éåíè
áèðýÿ ìÿäÿíè ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà êå÷èðÿúÿéèê”.
Êÿíä òÿñÿððöôàòû ñàùÿñèíäÿ
ÿí ñîí õÿáÿðëÿðèí éåð àëäûüû
Èòàëèéàíûí “Ìîíäî ìàúúùèíà”
ñàéòûíäà Áàêûäà êå÷èðèëìèø
“Àýðèùîðò Àçåðáàèæàí-2014” ÂÛÛÛ
Áåéíÿëõàëã êÿíä òÿñÿððöôàòû
ñÿðýèñè èëÿ áàüëû ìÿãàëÿ éåðëÿøäèðèëèá.
Éàçûäà áèëäèðèëèð êè, ñîí èëëÿðäÿ Àçÿðáàéúàí çÿíýèí åíåðæè
åùòèéàòëàðû ùåñàáûíà ñöðÿòëè òÿðÿããèéÿ íàèë îëóá âÿ ùàçûðäà
áèð ÷îõ ñàùÿëÿðäÿ, î úöìëÿäÿí
êÿíä òÿñÿððöôàòûíäà áþéöê èðÿëèëÿéèøëÿð ìöøàùèäÿ åäèëèð.
Ñÿðýè ùàããûíäà ìÿëóìàòëàðûí éåð àëäûüû
ìÿãàëÿäÿ ãåéä îëóíóð êè, òÿäáèð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí áèçíåñ èìêàíëàðûíà ùÿñð
åäèëìèø ñåìèíàð äà êå÷èðèëèá. Ñåìèíàðäà
êÿíä òÿñÿððöôàòû, êðåäèò ñûüîðòàñû âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ Èòàëèéà øèðêÿòëÿðèíèí ôÿàëèééÿòè ö÷öí
Àçÿðáàéúàí òÿðÿôèíèí òÿêëèôëÿðè âÿ ìþâúóä
èìêàíëàð ìöçàêèðÿ åäèëèá, èêè þëêÿ àðàñûíäà
ÿìÿêäàøëûüûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíèí âàúèáëèéè
âóðüóëàíûá.
Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü
ìöíàãèøÿñè áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðÿí ìöÿëëèô
îõóúóëàðûí äèããÿòèíÿ ÷àòäûðûð êè,
Åðìÿíèñòàíûí ùÿðáè òÿúàâöçö
íÿòèúÿñèíäÿ òîðïàãëàðûíûí 20
ôàèçè èøüàë îëóíìóø Àçÿðáàéúàí
ìöñòÿãèëëèéèíèí èëê èëëÿðèíäÿ ñîñèàë-èãòèñàäè áàõûìäàí úèääè ÷ÿòèíëèêëÿð éàøàéûá. 2003-úö èëäÿí
åòèáàðÿí èñÿ þëêÿ äèíàìèê èíêèøàô éîëóíà ãÿäÿì ãîéóá.
Ìöÿééÿí òàðèõè äþâðëÿðäÿ
Àçÿðáàéúàí íåôòèíèí ÿùÿìèééÿòèíèí âóðüóëàíäûüû ìÿãàëÿäÿ
áèëäèðèëèð êè, Èêèíúè Äöíéà ìöùàðèáÿñèíäÿ ãÿëÿáÿíèí ãàçàíûëìàñûíäà Áàêû íåôòè ÿâÿçñèç ðîë
îéíàéûá. 1941-1945-úè èëëÿð ìöùàðèáÿñè çàìàíû Ñîâåò Èòòèôàãûíûí ñÿðô åòäèéè íåôòèí 80
ôàèçè Àçÿðáàéúàíûí ïàéûíà äöøöá.
Ùàçûðäà Àçÿðáàéúàíäà ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí èíêèøàôûíà õöñóñè þíÿì âåðèëäèéèíè
âóðüóëàéàí ìöÿëëèô ãåéä åäèð êè, ñîí âàõòëàð
þëêÿíèí êÿíä òÿñÿððöôàòû ñàùÿñèíäÿ ìöùöì
èðÿëèëÿéèøëÿð áàø âåðèá. “2008-2015-úè èëëÿðäÿ
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà ÿùàëèíèí ÿðçàã ìÿùñóëëàðû èëÿ åòèáàðëû òÿìèíàòûíà äàèð
Äþâëÿò Ïðîãðàìû” êÿíä òÿñÿððöôàòûíûí èíêèøàôûíà þç òþùôÿñèíè âåðìÿêäÿäèð.
Ìàëàéçèéàíûí õàðèúè èøëÿð íàçèðè
Ôÿõðè õèéàáàíû âÿ Øÿùèäëÿð
õèéàáàíûíû çèéàðÿò åäèá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà ðÿñìè
ñÿôÿðäÿ îëàí Ìàëàéçèéàíûí õàðèúè èøëÿð
íàçèðè Àíèôàù Àìàíûí
ðÿùáÿðëèê åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè èéóíóí 6-äà Ôÿõðè õèéàáàíà ýÿëÿðÿê Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà éàä åäèá, ìÿçàðû þíöíÿ ÿêëèë ãîéóá.
Ýþðêÿìëè îôòàëìîëîã àëèì, àêàäåìèê Çÿðèôÿ õàíûì ßëèéåâàíûí äà õàòèðÿñè éàä îëóíóá, ìÿçàðû öçÿðèíÿ ýöë äÿñòÿëÿðè
äöçöëöá.
Ñîíðà Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíà ýÿëÿí ãîíàãëàð þëêÿìèçèí
àçàäëûüû âÿ ÿðàçè áöòþâëöéö óüðóíäà ìöáàðèçÿäÿ úàíëàðûíäàí êå÷ìèø ãÿùðÿìàí Âÿòÿí þâëàäëàðûíûí õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà éàä åäèá, “ßáÿäè ìÿøÿë” àáèäÿñèíèí þíöíÿ ÿêëèë ãîéóáëàð.
Áàêûíûí ÿí ùöíäöð íþãòÿñèíäÿí Àçÿðáàéúàí ïàéòàõòûíûí
ìÿíçÿðÿñèíè ñåéð åäÿí ãîíàãëàðà Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíûí òàðèõè âÿ øÿùÿðèìèçäÿ ýþðöëÿí àáàäëûã-ãóðóúóëóã èøëÿðè áàðÿäÿ
ìÿëóìàò âåðèëèá.
Éóãîñëàâèéàíûí âÿ Ñåðáèéàíûí Õàëã àðòèñòè
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìÿçàðûíû
âÿ Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíû çèéàðÿò åäèá
Àçÿðáàéúàíäà ñÿôÿðäÿ îëàí Éóãîñëàâèéàíûí âÿ Ñåðáèéàíûí
Õàëã àðòèñòè Ðàäìèëà
Êàðàêëàè÷ èéóíóí 6-äà
Ôÿõðè õèéàáàíà ýÿëÿðÿê, õàëãûìûçûí Öìóììèëëè ëèäåðè, ìöàñèð
ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí
äþâëÿòèíèí ìåìàðû âÿ ãóðóúóñó Ùåéäÿð ßëèéåâèí õàòèðÿñèíè
àíûá, ìÿçàðû þíöíÿ ýöëëÿð äöçöá.
Ñîíðà ýþðêÿìëè îôòàëìîëîã àëèì, àêàäåìèê Çÿðèôÿ õàíûì
ßëèéåâàíûí õàòèðÿñè àíûëûá, ìÿçàðû öçÿðèíÿ ýöëëÿð ãîéóëóá.
Ð.Êàðàêëàè÷ çÿìàíÿìèçèí áþéöê ìóñèãè÷èñè, Àçÿðáàéúàíûí âÿ ÑÑÐÈ-íèí Õàëã àðòèñòè Ìöñëöì Ìàãîìàéåâèí äÿ õàòèðÿñèíè àíûá, ìÿçàðû öçÿðèíÿ òÿð ÷è÷ÿêëÿð ãîéóá.
Éóãîñëàâèéàíûí âÿ Ñåðáèéàíûí Õàëã Àðòèñòè Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíà ýÿëÿðÿê, þëêÿìèçèí àçàäëûüû âÿ ñóâåðåíëèéè óüðóíäà
ìöáàðèçÿäÿ úàíëàðûíäàí êå÷ìèø ãÿùðÿìàí Âÿòÿí þâëàäëàðûíûí õàòèðÿñèíè àíûá, ìÿçàðëàðû öçÿðèíÿ ÷è÷ÿêëÿð äöçöá.
Áàêûíûí ÿí ùöíäöð íþãòÿñèíäÿí Àçÿðáàéúàí ïàéòàõòûíûí
ìÿíçÿðÿñèíè ñåéð åäÿí ãîíàüà Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíûí òàðèõè
âÿ øÿùÿðäÿ àïàðûëàí àáàäëûã âÿ ãóðóúóëóã èøëÿðè áàðÿäÿ ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèëèá.
“Àüàúëàðûí êÿñèëìÿñèíÿ éîõ!” áèðýÿ ïðîãðàìû
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ “Òÿáèÿòÿ òÿúèëè éàðäûì” ãàéíàð
õÿòòè âÿ ìîáèë ãðóïó éàðàäûëûá
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí âèòñå-ïðåçèäåíòè, ÛÄÅÀ (ßòðàô Ìöùèòèí Ìöùàôèçÿñè íàìèíÿ Áåéíÿëõàëã äèàëîã) Èúòèìàè Áèðëèéèíèí òÿñèñ÷èñè âÿ ðÿùáÿðè Ëåéëà ßëèéåâàíûí òÿøÿááöñö èëÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ
Ôîíäó âÿ ÛÄÅÀ Èúòèìàè Áèðëèéèíèí
áèðýÿ ñòàðò âåðäèéè “Àüàúëàðûí êÿñèëìÿñèíÿ éîõ!” ïðîãðàìû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ “Òÿáèÿòÿ òÿúèëè éàðäûì” ãàéíàð õÿòòè âÿ ìîáèë ãðóïó éàðàäûëûá.
Áåëÿëèêëÿ, âÿòÿíäàøëàð ãàíóíñóç àüàú êÿñèëìÿñè ùàëëàðû
èëÿ ðàñòëàøäûãäà øÿùÿð âÿ éà ìîáèë òåëåôîíëàðäàí 1113 ãàéíàð
õÿòò âàñèòÿñè èëÿ øèêàéÿò âÿ òÿêëèôëÿðèíè ÛÄÅÀ Èúòèìàè Áèðëèéèíÿ
÷àòäûðà áèëÿðëÿð.
Âÿòÿíäàøëàðà ãàíóíñóç àüàú êÿñèìè èëÿ áàüëû ìöðàúèÿòëÿðèíè ÛÄÅÀ Èúòèìàè Áèðëèéèíèí ðÿñìè èíòåðíåò ñÿùèôÿñèíÿ
(ùòòï://èäåàúàìïàèýí.îðý/àç/ôèëå_óïëîàäñ_àçå.ùòìë) äàõèë îëìàãëà öíâàíëàìàã èìêàíû äà éàðàäûëûá. Ïðîáëåìè äàùà äÿãèã èøûãëàíäûðìàã ö÷öí àüàú êÿñèëÿí ÿðàçèíèí ôîòîëàðûíû äà
âåá ñÿùèôÿéÿ éöêëÿìÿê ìöìêöíäöð.
Èúòèìàè Áèðëèêäÿí ÀçÿðÒÀú-à äàõèë îëàí ìÿëóìàòà ýþðÿ,
ïðîãðàì ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ éàðàäûëìûø ìîáèë ãðóï äàõèë îëàí øèêàéÿòëÿðè éåðèíäÿ àðàøäûðàúàã, ïðîáëåìëÿ áàüëû ÿëàâÿ ñöáóòëàðû,
ôîòî âÿ âèäåî ìàòåðèàëëàðû òîïëàéàúàãäûð. Øèêàéÿò âÿ òÿêëèôëÿð
àðàøäûðûëäûãäàí ñîíðà òîïëàíìûø ñöáóò âÿ ìàòåðèàëëàð ùàäèñÿ
èëÿ áàüëû ãÿðàð âåðèëìÿñè ö÷öí àèäèééÿòè öçðÿ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí Åêîëîýèéà âÿ Òÿáèè Ñÿðâÿòëÿð Íàçèðëèéèíÿ
òÿãäèì åäèëÿúÿêäèð. ÛÄÅÀ ýþíäÿðèëÿí ìöðàúèÿòëÿðäÿ þç ÿêñèíè òàïàí ïðîáëåìëÿðèí ùÿëëè ïðîñåñèíè èçëÿéÿúÿêäèð.
ÛÄÅÀ-éà äàõèë îëàí áöòöí ìöðàúèÿòëÿð òÿøêèëàòûí ðÿñìè âåá
ñÿùèôÿñèíäÿ (ùòòï://èäåàúàìïàèýí.îðý/àç/ôèðñò_àèä_òî_òùå_íàòóðå/) õöñóñè àíêåò ôîðìàëàðäà éåð àëàúàãäûð. Âÿòÿíäàøëàð
áóðàäà äàõèë îëàí ìöðàúèÿòëÿðëÿ éàõûíäàí òàíûø îëà, îíëàðûí
ýåäèøàòûíû èçëÿéÿ áèëÿúÿêëÿð.
Èòàëèéàíûí “Úîððèåðå” õÿáÿð ñàéòûíäà Ùåéäÿð
ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíäÿ ìÿøùóð èòàëéàí ìîäåëéåðè
Ðåíàòî Áàëåñòðàíûí êîëëåêñèéàñûíûí íöìàéèøè
èëÿ áàüëû éàçû éåðëÿøäèðèëèá
Èòàëèéàíûí “Úîððèåðå” õÿáÿð
ñàéòûíäà Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíäÿ ìÿøùóð èòàëéàí ìîäåëéåðè
Ðåíàòî Áàëåñòðàíûí êîëëåêñèéàñûíûí íöìàéèøè èëÿ áàüëû éàçû éåðëÿøäèðèëèá.
Éàçûäà ãåéä îëóíóð êè, Ùåéäÿð
ßëèéåâ Ôîíäóíóí “Ìöàñèð äÿáäÿ
Àçÿðáàéúàí úàçèáÿñè” ëàéèùÿñè
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ òàíûíìûø èòàëéàí ìîäåëéåð Ðåíàòî Áàëåñòðàíûí
Àçÿðáàéúàíûí ìèëëè îðíàìåíòëÿðè ÿñàñûíäà ùàçûðëàäûüû éåíè
êîëëåêñèéàñû íöìàéèø åòäèðèëèá.
Ìÿãàëÿäÿ áèëäèðèëèð êè, Ðåíàòî Áàëåñòðàíûí èøòèðàêû èëÿ êå÷èðèëÿí íöìàéèøäÿ 40-äàí ÷îõ ýåéèì íöìóíÿñè òÿãäèì îëóíóá. Ìîäà íöìàéèøèíèí ÿí ìàðàãëû ìÿãàìëàðûíäàí áèðè äÿ
òàíûíìûø ìîäåë Èðèíà Øåéêèí äÿ ñÿùíÿäÿ ýþðöíìÿñè îëóá.
Ìöÿëëèô îõóúóëàðûí äèããÿòèíÿ ÷àòäûðûð êè, ìèëëè ìóçåéëÿðèìèçèí êîëëåêñèéàëàðûíäà òÿãäèì îëóíàí çÿíýèí ýåéèì íöìóíÿëÿðè, áÿçÿê ÿøéàëàðû âÿ õàë÷à÷ûëûã ìÿìóëàòû ìÿøùóð èòàëéàí
ìîäåëéåðè Ðåíàòî Áàëåñòðàíû íàõûøëàðûíûí èíúÿëèéè âÿ äåêîð
åëåìåíòëÿðèíèí îðèæèíàëëûüû èëÿ ñå÷èëÿí Àçÿðáàéúàí ìèëëè ãàäûí
ýåéèìëÿðèíèí ãÿäèì çàìàíëàðäàí ìöàñèð äþâðÿäÿê èíêèøàôûíû
òÿúÿññöì åòäèðÿí êîëëåêñèéà éàðàòìàüà ñþâã åäèá.
3
www.yeniazerbaycan.com
07 èéóí 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 100 (4259)
Àçÿðáàéúàí èëÿ Ìàëàéçèéà
àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüûí
ïåðñïåêòèâëÿðè ìöçàêèðÿ îëóíóá
Èéóíóí 6-äà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Áàø íàçèðè Àðòóð Ðàñèçàäÿ þëêÿìèçäÿ ðÿñìè ñÿôÿðÿ
îëàí Ìàëàéçèéàíûí õàðèúè èøëÿð íàçèðè Àíèôàù Àìàíûí ðÿùáÿðëèê åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè èëÿ ýþðöøöá.
Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíèí ìÿòáóàò
õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð
êè, ýþðöøäÿ Ìàëàéçèéà èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà ãàðøûëûãëû ôàéäàëû
ÿìÿêäàøëûã ö÷öí áþéöê èìêàíëàðûí îëäóüóíó ãåéä åäÿí òÿðÿôëÿð
ÿìèíëèêëÿ áèëäèðèáëÿð êè, áó éàõûíëàðäà Ìàëàéçèéàíûí Àçÿðáàéúàíäà ñÿôèðëèéèíèí à÷ûëìàñû ÿëàãÿëÿðèí
ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè ö÷öí ëàçûìè ùöãóãè áàçàíûí éàðàäûëìàñûíà òÿêàí
âåðÿúÿê. Ñèéàñè, èãòèñàäè, ìÿäÿíè
ÿìÿêäàøëûüûí ïåðñïåêòèâè áàõûìûíäàí Ìàëàéçèéà íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòèíèí Áàêûéà
ñÿôÿðè
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
àçÿðáàéúàíëû
ùÿìêàðëàðû èëÿ
ìöõòÿëèô èñòèãàìÿòëÿð öçðÿ
ìöçàêèðÿëÿðèí
ÿùÿìèééÿòè äÿ
âóðüóëàíûá.
Ãåéä îëóíóá
êè, õöñóñÿí èø
àäàìëàðûíûí òóðèçì, òÿùñèë, ìÿäÿíèééÿò, èíôðàñòðóêòóð âÿ äèýÿð ãåéðè-íåôò ñàùÿëÿðè öçðÿ áèðýÿ ëàéèùÿëÿðäÿ èøòèðàêû ñÿìÿðÿëè íÿòèúÿëÿð
âåðÿ áèëÿð.
Àíèôàù Àìàí ðåñïóáëèêàìûçûí
èãòèñàäè èíêèøàôû áàðÿäÿ ìÿìíóíëóãëà äàíûøàðàã, Ìàëàéçèéà äþâëÿòèíèí áåéíÿëõàëã òÿäáèðëÿðäÿ ùÿð
çàìàí Àçÿðáàéúàíûí éàíûíäà îëäóüóíó, õöñóñÿí ÅðìÿíèñòàíÀçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíäÿ þëêÿìèçèí ÿðàçè áöòþâëöéö âÿ ñÿðùÿäëÿðèíèí òîõóíóëìàçëûüû ïðèíñèïëÿðèíè áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ äÿñòÿêëÿäèéèíè áèð äàùà áÿéàí åäèá.
Ñîíäà þëêÿëÿðèìèç ö÷öí ìàðàã
êÿñá åäÿí ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Àçÿðáàéúàíûí ïàðëàìåíò äèïëîìàòèéàñû áåéíÿëõàëã
ùöãóãóí íîðìà âÿ ïðèíñèïëÿðèíÿ ÿñàñëàíûð
Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Ìÿúëèñèíèí ñÿäðè Îãòàé ßñÿäîâóí ÀçÿðÒÀú-ûí ìöõáèðèíÿ ìöñàùèáÿñè
- Ñèçèí áàø÷ûëûã åòäèéèíèç ïàðëàìåíò íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè èéóíóí 4-5-äÿ Ðóñèéàíûí ïàéòàõòû Ìîñêâà øÿùÿðèíäÿ ðÿñìè
ñÿôÿðäÿ îëìóøäóð. Áó ñÿôÿðèí íÿòèúÿëÿðè áàðÿäÿ íÿ äåéÿ áèëÿðñèíèç?
- Èëê íþâáÿäÿ ãåéä åòìÿëèéÿì êè, Ðóñèéà
Äþâëÿò Äóìàñûíûí äÿâÿòè èëÿ òÿøêèë åäèëìèø áó
ñÿôÿð ÷îõ óüóðëó îëäó. Áèëäèéèíèç êèìè, ñÿôÿð
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ áèç Ôåäåðàñèéà Øóðàñûíûí ñÿäðè
Âàëåíòèíà Ìàòâèéåíêî, Äþâëÿò Äóìàñûíûí ñïèêåðè Ñåðýåé Íàðûøêèí âÿ Ðóñèéà ùþêóìÿòè ñÿäðèíèí ìöàâèíè Äìèòðè Ðîãîçèíëÿ ýþðöøäöê.
Ôåäåðàñèéà Øóðàñûíûí ñÿäðè Âàëåíòèíà Ìàòâèéåíêî èëÿ ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàí èëÿ Ðóñèéà
àðàñûíäà èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðèí âÿ ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿìÿêäàøëûüûí äèíàìèê èíêèøàôû
ãåéä åäèëìèøäèð. Â.Ìàòâèéåíêî âóðüóëàìûøäûð
êè, Àçÿðáàéúàí èëÿ Ðóñèéàíûí ùÿðòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðè ñòðàòåæè õàðàêòåð äàøûéûð. Éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ
ñèéàñè äèàëîã áöòöí ñàùÿëÿðäÿ ìöíàñèáÿòëÿðèí
äÿðèíëÿøìÿñèíÿ ìöñáÿò òÿñèð ýþñòÿðèð.
Ýþðöøäÿ Ðóñèéàíûí àéðû-àéðû ðåýèîíëàðû
èëÿ Àçÿðáàéúàíûí ÿìÿêäàøëûüû ìþâçóñóíà äà òîõóíóëìóøäóð. Áóíóíëà ÿëàãÿäàð, Âîëãîãðàääà êå÷èðèëÿí ðåýèîíàë ôîðóìóí óüóðëó îëìàñû ãåéä åäèëìèøäèð. Áèëäèéèíèç êèìè, íþâáÿòè ðåýèîíëàðàðàñû ôîðóìóí áó àéûí àõûðëàðûíäà Ãÿáÿëÿ øÿùÿðèíäÿ êå÷èðèëìÿñè ïëàíëàøäûðûëûð.
Ñþùáÿò çàìàíû Âàëåíòèíà Ìàòâèéåíêî Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè úÿíàá Èëùàì
ßëèéåâèí òÿøÿááöñö èëÿ Áàêûäà Áåéíÿëõàëã ùóìàíèòàð ôîðóìëàðûí êå÷èðèëìÿñèíè
éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðìèøäèð. Ìÿëóìäóð
êè, Àçÿðáàéúàí èëÿ Ðóñèéà àðàñûíäà äîñòëóã ÿëàãÿëÿðè ãÿäèì òàðèõè êþêëÿðÿ ìàëèêäèð. Ýþðöøäÿ èêè äþâëÿò àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí âÿ ñòðàòåæè òÿðÿôäàøëûüûí éöêñÿê ñÿâèééÿéÿ ÷àòìàñûíäà Àçÿðáàéúàíûí âÿ Ðóñèéàíûí
äþâëÿò áàø÷ûëàðûíûí ðîëó âóðüóëàíìûøäûð.
Ãåéä åäèëìèøäèð êè, ñèéàñè, ìÿäÿíè âÿ ùóìàíèòàð ñàùÿëÿðäÿ îëäóüó êèìè, èãòèñàäè ñàùÿäÿ äÿ ÿëàãÿëÿðèìèç ýåíèøëÿíèð. Ñîí èëëÿðäÿ þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà òèúàðÿò äþâðèééÿñèíèí ùÿúìè 2 ìèëéàðä 800 ìèëéîí ÀÁØ äîëëàðûíà ÷àòìûøäûð. Àçÿðáàéúàíäà òÿäðèñèí ðóñ äèëèíäÿ
àïàðûëäûüû 300-ÿ éàõûí öìóìòÿùñèë ìÿêòÿáè,
Ìîñêâà Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíèí Áàêû ôèëèàëû,
Ñëàâéàí Óíèâåðñèòåòè ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð.
Ýþðöøäÿ þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí
ýÿëÿúÿê èíêèøàôûíäà ïàðëàìåíòëÿðèí ðîëó õöñóñè
ãåéä åäèëìèøäèð.
Áèç òÿêúÿ èêèòÿðÿôëè ôîðìàòäà äåéèë, ùÿì äÿ
ÌÄÁ Ïàðëàìåíòëÿðàðàñû Àññàìáëåéàñû, äèýÿð
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûã åäèðèê.
Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñû Äþâëÿò Äóìàñûíûí
Àçÿðáàéúàí èëÿ Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû
ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ óüóðëà ÿìÿêäàøëûã åäèð
Èéóíóí 6-äà
Àçÿðáàéúàí-Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû
ïàðëàìåíòëÿðàðàñû
ÿëàãÿëÿð öçðÿ èø÷è
ãðóïóíóí öçâëÿðè
Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû-Àçÿðáàéúàí
ïàðëàìåíòëÿðàðàñû
äîñòëóã ãðóïóíóí
öçâëÿðèíäÿí èáàðÿò íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòè èëÿ ýþðöøöáëÿð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, Àçÿðáàéúàí-Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿð öçðÿ èø÷è ãðóïóíóí ðÿùáÿðè Ôÿòòàù Ùåéäÿðîâ èêè þëêÿ àðàñûíäàêû òàðèõè ÿëàãÿëÿðäÿí ñþùáÿò à÷ûá. Î
áèëäèðèá êè, Àçÿðáàéúàí èëÿ Ñÿóäèééÿ
ßðÿáèñòàíû ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ óüóðëà
ÿìÿêäàøëûã åäèð âÿ ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿð
áó ÿëàãÿëÿðèí äàùà äà èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíäÿ ìöùöì ðîë îéíàéûð.
Ôÿòòàù Ùåéäÿðîâ Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíûíûí ìöõòÿëèô áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðäà Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã
Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè èëÿ áàüëû ðÿñìè
Áàêûíûí ùàãëû ìþâãåéèíè äÿñòÿêëÿìÿñèíè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèá.
Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû-Àçÿðáàéúàí
äîñòëóã ãðóïóíóí ñÿäðè Àáäóëëà áèí
Ìÿùÿììÿä ÿë-Íàñèð ïàðëàìåíòëÿðàðàñû
ÿëàãÿëÿðèí èêè þëêÿ àðàñûíäàêû ìöíàñèáÿòëÿðèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíäÿ îéíàäûüû
ðîëäàí äàíûøûá. Î âóðüóëàéûá êè, áèçèì
ìöíàñèáÿòëÿðèìèç, åéíè çàìàíäà, îðòàã
äèíè êþêëÿðÿ ñþéêÿíèð. Åéíè äèíÿ ìÿõñóñ õàëãëàð àðàñûíäà ìþùêÿì äîñòëóã
âÿ ãàðäàøëûã ÿëàãÿëÿðè ìþâúóääóð.
Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã
Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíÿ òîõóíàí ãîíàã Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíûíûí äàèì ñöëùöí òÿðÿôäàðû îëäóüóíó âÿ Àçÿðáàéúàíû ùÿð çàìàí äÿñòÿêëÿäèéèíè äåéèá. Î
ãåéä åäèá êè, Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû åðìÿíèëÿðèí Àçÿðáàéúàíäà òþðÿòäèêëÿðè
ãàíëû òåððîð àêòëàðûíû ãÿòèééÿòëÿ ïèñëÿéèð.
Ýþðöøäÿ ãàðøûëûãëû ìàðàã äîüóðàí
ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá.
ñÿäðè Ñåðýåé Íàðûøêèíëÿ ýþðöøäÿ ùÿìêàðûì
ãåéä åòäè êè, ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿð èêè
äþâëÿò àðàñûíäà áþéöê ñèéàñè äèàëîãóí òÿðêèá
ùèññÿñèäèð. Î, þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà ãàðøûëûãëû
ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíäà ãàíóíâåðèúèëèê îðãàíëàðûíûí ðîëóíó õöñóñè ãåéä åòìèø, ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôû ö÷öí áþéöê ïîòåíñèàëûí
ìþâúóä îëäóüóíó âóðüóëàìûøäûð. Äþâëÿò Äóìàñûíûí ñÿäðè Ðóñèéà òÿðÿôèíèí Àçÿðáàéúàí èëÿ
ñòðàòåæè òÿðÿôäàøëûüûí ìþùêÿìëÿíìÿñèíäÿ âÿ
ýåíèøëÿíìÿñèíäÿ ìàðàãëû îëäóüóíó òÿñäèãëÿìèøäèð.
Ìÿí äÿ þç íþâáÿìäÿ, Àçÿðáàéúàí-Ðóñèéà
äþâëÿòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿðèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ îëìàñûíû ãåéä åòäèì. Áèëäèðäèì êè, Àçÿðáàéúàíäà Ðóñèéà èëÿ äîñòëóã, ìåùðèáàí ãîíøóëóã ìöíàñèáÿòëÿðèíÿ ÷îõ áþéöê ÿùÿìèééÿò âåðèëèð, áó
ìöíàñèáÿòëÿð áèçèì õàðèúè ñèéàñè ôÿàëèééÿòèìèçèí ïðèîðèòåòè ùåñàá åäèëèð.
Áó àéûí àõûðëàðûíäà Áàêûäà ÀÒßÒ-èí Ïàðëàìåíòëÿðàðàñû Àññàìáëåéàñûíûí 23-úö èëëèê ñåññèéàñû êå÷èðèëÿúÿêäèð. Ùÿìèí ñåññèéàäà Ðóñèéà íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíè ýþðìÿéÿ øàä îëàðäûã.
Ðóñèéà ùþêóìÿòè ñÿäðèíèí ìöàâèíè Äìèòðè
Ðîãîçèíëÿ ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàí èëÿ Ðóñèéà
àðàñûíäà èêèòÿðÿôëè èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûüûí ïåðñïåêòèâëÿðè ìöçàêèðÿ åäèëìèøäèð.
Àäëàðû ÷ÿêèëÿí áöòöí ýþðöøëÿðäÿ Äàüëûã
Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè ìþâçóñóíà òîõóíóëäó.
Ìÿí ãåéä åòäèì êè, áó ïðîáëåì þëêÿìèçèí èíêèøàôû, ðåýèîíäà ñöëùöí âÿ ñàáèòëèéèí áÿðïà
åäèëìÿñè éîëóíäà úèääè ìàíåÿäèð. Òÿÿññöô êè,
Àçÿðáàéúàí áó ïðîáëåìèí ùÿëëèíäÿ èêèëè ñòàíäàðòëàðëà öçëÿøèð. Áèç ÿìèíèê êè, áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð áó ìöíàãèøÿíèí ùÿëëè ö÷öí ñÿéëÿðèíè ôÿàëëàøäûðàúàãëàð.
- Àïàðûúû èíôîðìàñèéà àýåíòëèêëÿðèíäÿí
áèðèíèí Äþâëÿò Äóìàñûíûí ñÿäðè úÿíàá
Íàðûøêèíëÿ Ñèçèí ýþðöøöíöçöí éåêóíëàðû áàðÿäÿ ìÿëóìàòûíûí ñÿðëþâùÿñèíäÿ
ýþñòÿðèëìèøäè êè, ýóéà ÀÒßÒ Ïàðëàìåíò
Àññàìáëåéàñûíûí Áàêûäà êå÷èðèëÿúÿê
ñåññèéàñûíäà Àçÿðáàéúàí Óêðàéíà ìÿñÿëÿñèíäÿ Ðóñèéàíûí ìþâãåéèíè äÿñòÿêëÿéÿúÿêäèð.
- Áÿðè áàøäàí ãåéä åäèì êè, ñèçèí äåäèéèíèç
ìÿëóìàòûí ñÿðëþâùÿñèíäÿ ñÿùâÿ éîë âåðèëìèøäè. Éåðè ýÿëìèøêÿí, ùÿìèí èíôîðìàñèéà àýåíòëèéè áó ìÿëóìàòûí ñÿðëþâùÿñèíÿ äÿéèøèêëèê åòìèøäèð. Öñòÿëèê, ÀÒßÒ-èí Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíûí ñåññèéàñûíûí ýöíäÿëèéè ùÿëÿ òÿñäèã
åäèëìÿìèøäèð.
ßëáÿòòÿ, Óêðàéíàäà áàø âåðÿí ùàäèñÿëÿð
áèçè ÷îõ íàðàùàò åäèð. Áèç Ðóñèéà òÿðÿôèíèí íàðàùàòëûüûíû äà áàøà äöøöðöê. Áåëÿ ìÿñÿëÿëÿðäÿ
Àçÿðáàéúàí ùÿìèøÿ ìöíàãèøÿëÿðèí áåéíÿëõàëã ùöãóã ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ äèàëîã éîëó èëÿ ùÿëë
åäèëìÿñèíèí òÿðÿôäàðû êèìè ÷ûõûø åäèð. Áèç áöòöí
äþâëÿòëÿðèí, î úöìëÿäÿí Óêðàéíàíûí äà ÿðàçè
áöòþâëöéöíö òàíûéûðûã.
Ðóñèéà èëÿ ãàðøûëûãëû ìàðàãëàð áàõûìûíäàí
ìþâãåëÿðèí éàõûíëàøìàñû ìÿñÿëÿñèíÿ ýÿëäèêäÿ èñÿ, ãåéä åòìÿê èñòÿéèðÿì êè, Àçÿðáàéúàí
âÿ Ðóñèéà ïàðëàìåíòàðèëÿðè áåéíÿëõàëã ïàðëàìåíò òÿøêèëàòëàðû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ñûõ ÿìÿêäàøëûã
åäèðëÿð. Èêè âÿ éà äàùà àðòûã äþâëÿòèí íöìàéÿíäÿëÿðèíèí þç ìèëëè ìÿíàôåëÿðèíÿ óéüóí îëàðàã
âàùèä ìþâãåäÿí ÷ûõûø åòìÿñè áåéíÿëõàëã òÿúðöáÿäÿ àäè ùàëäûð.
Áèð äàùà òÿêðàð åäèðÿì, Àçÿðáàéúàíûí ïàðëàìåíò äèïëîìàòèéàñû áåéíÿëõàëã ùöãóãóí
íîðìà âÿ ïðèíñèïëÿðèíÿ ÿñàñëàíûð. Áó, áåéíÿëõàëã ïàðëàìåíò ñòðóêòóðëàðûíûí òÿäáèðëÿðèíäÿ
äÿôÿëÿðëÿ ãåéä åäèëìèøäèð.
Àçÿðáàéúàí èëÿ Àíãîëà àðàñûíäà ìöõòÿëèô
ñàùÿëÿðäÿ ÿìÿêäàøëûã ìöçàêèðÿ åäèëèá
Àçÿðáàéúàíûí èãàìÿòýàùû
Úÿíóáè Àôðèêà Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåòîðèéà øÿùÿðè îëìàãëà, åéíè
çàìàíäà Àíãîëàäàêû ñÿôèðè Åëõàí Ïîëóõîâ áó þëêÿíèí ïàéòàõòû Ëóàíäàäà áèð ñûðà èøýöçàð
ýþðöøëÿð êå÷èðèá.
Ñÿôèðëèêäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèëèá êè, ñÿôÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
Å.Ïîëóõîâ Àíãîëàíûí ìÿäÿíèééÿò íàçèðè õàíûì Ðîçà
Êðóç äå Ñèëâà èëÿ ýþðöøöá.
Ýþðöøäÿ òÿðÿôëÿð èêè þëêÿ àðàñûíäà ìÿäÿíèééÿò ñàùÿñèíäÿ ÿëàãÿëÿðèí ãóðóëìàñû âÿ èíêèøàôû ö÷öí ôèêèð
ìöáàäèëÿñè àïàðûáëàð.
Àçÿðáàéúàíûí ñîí èëëÿð ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû äèàëîãóí ìÿðêÿçèíÿ ÷åâðèëäèéèíè ñþéëÿéÿí ñÿôèð íàçèðè þëêÿìèçäÿ êå÷èðèëÿí ìöõòÿëèô áåéíÿëõàëã ìÿäÿíèééÿò òÿäáèðëÿðèíäÿ èøòèðàêà äÿâÿò åäèá.
Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðÿí ñÿôèð åðìÿíè âàíäàëèçìè íÿòèúÿñèíäÿ èøüàë àëòûíäà îëàí ÿðàçèëÿðäÿ ìÿùâ åäèëÿí ìÿäÿíè, òàðèõè âÿ äèíè àáèäÿëÿðäÿí ñþç à÷ûá. Åéíè çàìàíäà, äèïëîìàò áó þëêÿíèí Õàðèúè ßëàãÿëÿð Íàçèðëèéèíèí
äþâëÿò êàòèáè Ìàíóåë Äîìèíãîø Àóãóøòî èëÿ ýþðöøöá.
Äþâëÿò êàòèáè úàðè èëèí ìàéûíäà Áàêûéà åòäèéè èøýöçàð ñÿôÿðèíäÿí ñþùáÿò à÷ûá âÿ áóðàäà êå÷èðäèéè ýþðöøëÿðäÿí äàíûøûá.
Áàêûäà ñîíóíúó äÿôÿ 2012-úè èëäÿ îëäóüóíó áèëäèðÿí
Ìàíóåë Äîìèíãîø Àóãóøòî ãûñà
ìöääÿòäÿ Àçÿðáàéúàí ïàéòàõòûíäà áàø âåðÿí ìöñáÿò äÿéèøèêëèêëÿðè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèá.
Èêè þëêÿ àðàñûíäà ìöíòÿçÿì ñèéàñè äèàëîãóí ãóðóëìàñûíà åùòèéàú îëäóüóíó ñþéëÿéÿí äþâëÿò êàòèáè áó èñòèãàìÿòäÿ èíòåíñèâ èøëÿðèí àïàðûëìàñûíûí âàúèáëèéèíè âóðüóëàéûá.
Ñÿôèð Å.Ïîëóõîâ þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà èãòèñàäè, ñèéàñè, ìÿäÿíè ÿëàãÿëÿðèí éàðàäûëìàñû ö÷öí áþéöê ïîòåíñèàëûí îëäóüóíó áèëäèðèá.
Ýþðöøäÿ, ùÿì÷èíèí èêèòÿðÿôëè âÿ ÷îõòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿð ìöçàêèðÿ åäèëèá.
Ñÿôÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Àëè Òÿùñèë Íàçèðëèéèíèí äþâëÿò êàòèáè Àíòîíèî Ìèãóåë Àíäðå èëÿ äÿ ýþðöøÿí Å.Ïîëóõîâà
Àíãîëàíûí ìþâúóä òÿùñèë ñèñòåìè ùàããûíäà ìÿëóìàò
âåðèëèá.
Àçÿðáàéúàíäà òÿùñèëèí ñÿâèééÿñèíèí ùÿð çàìàí
éöêñÿê îëäóüóíó áèëäèðÿí À.Ì. Àíäðå äåéèá êè, áóíó
þëêÿ Ïðåçèäåíòè Æîçå Åäóàðäî äóø Ñàíòóø âÿ îíóíëà
éàíàøû, áèð ñûðà éöêñÿê ðöòáÿëè ìÿìóðëàðûí òèìñàëûíäà
à÷ûã-àéäûí ýþðìÿê îëàð. Î, àëè òÿùñèë ñèñòåìèíäÿ ÿëàãÿëÿðèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíÿ ùÿð çàìàí ùàçûð âÿ ìàðàãëû
îëäóãëàðûíû âóðüóëàéûá.
Àçÿðáàéúàíäà òÿùñèë àëìûø áöòöí ýþðêÿìëè èíñàíëàðëà ôÿõð åòäèéèíè ñþéëÿéÿí ñÿôèð þëêÿñèíèí òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûüà ùÿð çàìàí ùàçûð îëäóüóíó áèëäèðèá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè Ìÿúëèñèíèí
ñÿäðè Îãòàé ßñÿäîâ áàøäà îëìàãëà
ðåñïóáëèêà ïàðëàìåíòèíèí íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòè Êèéåâäÿ Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
àáèäÿñè þíöíÿ ýöë äÿñòÿñè ãîéóá
Èéóíóí 7-äÿ Óêðàéíàíûí éåíè ñå÷èëìèø
Ïðåçèäåíòè
Ïéîòð Ïîðîøåíêîíóí èíàóãóðàñèéàñûíäà èøòèðàê åòìÿê
ö÷öí áó þëêÿéÿ ðÿñìè ñÿôÿðÿ ýÿëìèø
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè Ìÿúëèñèíèí ñÿäðè Îãòàé
ßñÿäîâ áàøäà îëìàãëà ðåñïóáëèêà ïàðëàìåíòèíèí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè áó ýöí Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí àäûíû äàøûéàí
ïàðêäà îíóí àáèäÿñè þíöíÿ ýöë äÿñòÿñè ãîéóá.
Ñîíðà ïàðëàìåíòèí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè Àçÿðáàéúàíûí Óêðàéíàäàêû ñÿôèðè Åéíóëëà Ìÿäÿòëèíèí ìöøàéèÿòè èëÿ Êèéåâèí
ìÿíçÿðÿëè âÿ ýþçÿë ïàðêëàðûíäàí áèðèíè ýÿçèá.
Äàùà ñîíðà ñÿôèðëèêäÿ Àçÿðáàéúàí ïàðëàìåíòè ñÿäðèíèí âÿ
îíó ìöøàéèÿò åäÿí øÿõñëÿðèí äèïëîìàòëàðûìûçëà ýþðöøö îëóá.
Àçÿðáàéúàíûí ôþâãÿëàäÿ ùàëëàð íàçèðè
Òöðêìÿíèñòàí Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéèíèí
Ôþâãÿëàäÿ Ùàëëàð âÿ Õèëàñåòìÿ
Èäàðÿñèíèí ðÿèñè èëÿ ýþðöøöá
Èéóíóí 6-äà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ôþâãÿëàäÿ ùàëëàð íàçèðè, ýåíåðàë-ïîëêîâíèê Êÿìàëÿääèí Ùåéäÿðîâ ôÿëàêÿò
ðèñêèíèí èäàðÿ îëóíìàñû öçðÿ ÂÛÛ Áåéíÿëõàëã êîíôðàíñäà èøòèðàê åòìÿê ö÷öí þëêÿìèçäÿ ñÿôÿðäÿ îëàí Òöðêìÿíèñòàí Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéèíèí Ôþâãÿëàäÿ Ùàëëàð âÿ Õèëàñåòìÿ Èäàðÿñèíèí
ðÿèñè Ïåíà Éëéàñîâ èëÿ ýþðöøöá.
Ôþâãÿëàäÿ Ùàëëàð Íàçèðëèéèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí
ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, íàçèð Êÿìàëÿääèí Ùåéäÿðîâ Òöðêìÿíèñòàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí áåéíÿëõàëã êîíôðàíñäà ôÿàë
èøòèðàêûíäàí ìÿìíóíëóüóíó èôàäÿ åäèá, èêè þëêÿíèí ìöâàôèã
ñòðóêòóðëàðû àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüûí äàùà äà ýöúëÿíäèðèëìÿñèíèí çÿðóðèëèéèíè âóðüóëàéûá.
Ïåíà Éëéàñîâ Ãÿáÿëÿäÿ óüóðëà áàøà ÷àòìûø áåéíÿëõàëã
êîíôðàíñäà èðÿëè ñöðöëÿí òÿêëèôëÿðèí âÿ Àçÿðáàéúàíûí Ôþâãÿëàäÿ Ùàëëàð Íàçèðëèéèíèí çÿíýèí òÿúðöáÿñèíèí ðÿùáÿðëèê åòäèéè
ãóðóì ö÷öí ÷îõ ÿùÿìèééÿòëè îëäóüóíó âóðüóëàéûá.
Ñîíðà ãîíàã íàçèðëèéèí Áþùðàí Âÿçèééÿòëÿðèíäÿ Èäàðÿåòìÿ âÿ Ìóëòèìåäèà ìÿðêÿçëÿðèíäÿ éàðàäûëìûø øÿðàèòëÿ òàíûø
îëóá.
ßôãàíûñòàí Àçÿðáàéúàíûí
Ôþâãÿëàäÿ Ùàëëàð Íàçèðëèéèíèí çÿíýèí
òÿúðöáÿñèíè þéðÿíìÿê èñòÿéèð
Èéóíóí 6-äà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ôþâãÿëàäÿ ùàëëàð íàçèðè, ýåíåðàë-ïîëêîâíèê Êÿìàëÿääèí Ùåéäÿðîâ ôÿëàêÿò
ðèñêèíèí èäàðÿ îëóíìàñû öçðÿ ÂÛÛ Áåéíÿëõàëã êîíôðàíñäà èøòèðàê åòìÿê ö÷öí þëêÿìèçäÿ ñÿôÿðäÿ îëàí ßôãàíûñòàí Èñëàì
Ðåñïóáëèêàñû Ôÿëàêÿòëÿðèí Èäàðÿîëóíìàñû Ìèëëè Àýåíòëèéèíèí
áàø äèðåêòîðó Ìîùàììàä Äàèì Êàêàð èëÿ ýþðöøöá.
Ôþâãÿëàäÿ Ùàëëàð Íàçèðëèéèíäÿí (ÔÙÍ) ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, áåéíÿëõàëã êîíôðàíñäà ôÿàë èøòèðàêûíà ýþðÿ ãîíàüà
òÿøÿêêöð åäÿí Êÿìàëÿääèí Ùåéäÿðîâ ÔÙÍ-èí ôÿàëèééÿò èñòèãàìÿòëÿðè âÿ ñòðóêòóðëàðû ùàããûíäà ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèá. Íàçèð äåéèá êè, Àçÿðáàéúàí ùþêóìÿòè, î úöìëÿäÿí Ôþâãÿëàäÿ
Ùàëëàð Íàçèðëèéè äîñò ßôãàíûñòàíà ùóìàíèòàð éàðäûìëàð ýþíäÿðèëìÿñè ìÿñÿëÿñèíÿ äèããÿòëÿ éàíàøûð.
Ãÿáÿëÿäÿ óüóðëà áàøà ÷àòìûø áåéíÿëõàëã êîíôðàíñûí ÷îõ
ìÿùñóëäàð îëäóüóíó, èøòèðàê÷ûëàð òÿðÿôèíäÿí ôþâãÿëàäÿ ùàëëàðûí ãàðøûñûíûí àëûíìàñû âÿ íÿòèúÿëÿðèíèí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû
öçðÿ ôàéäàëû òÿêëèôëÿð èðÿëè ñöðöëäöéöíö äèããÿòÿ ÷àòäûðàí ãîíàã áèëäèðèá êè, ðÿùáÿðëèê åòäèéè ãóðóì Àçÿðáàéúàíûí Ôþâãÿëàäÿ Ùàëëàð Íàçèðëèéèíèí çÿíýèí òÿúðöáÿñèíè þéðÿíìÿê âÿ ýÿëÿúÿêäÿ îíóíëà äàùà ñûõ ÿìÿêäàøëûã ãóðìàã èñòÿéèð.
Ýþðöøäÿ ãàðøûëûãëû ìàðàã äîüóðàí äèýÿð ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ýåíèø ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
4
www.yeniazerbaycan.com
07 èéóí 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 100 (4259)
“75 èëëèê éóáèëåéèì ùÿéàòûìûí ÿí ÿëàìÿòäàð, Éåíèëèêëÿð Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëûüûíûí
ÿùÿìèééÿòèíè,
äÿéÿðèíè
äàùà
äà
éöêñÿëäèð
ÿí éàääàãàëàí ýöíëÿðèíäÿí áèðè îëäó”
Âàãèô Ñÿìÿäîüëó: Ùÿìèøÿ õàëãûìû, äþâëÿòèìè ñåâìèøÿì âÿ äþâëÿòèìèç äÿ ñàü îëñóí êè,
ñÿùùÿòèìèí àüûð âàõòûíäà ìÿíè ùå÷ áèð çàìàí óíóòìàäûüûíû áèð äàùà ýþñòÿðäè
“Èñòèãëàë” îðäåíëè øàèð áó áàðÿäÿ èëê òÿÿññöðàòëàðûíû
“Éåíè Àçÿðáàéúàí” ãÿçåòè èëÿ áþëöøäö
Èéóíóí 5-äÿ ìöàñèð Àçÿðáàéúàí
ÿäÿáèééàòûíûí ýþðêÿìëè íöìàéÿíäÿëÿðèíäÿí áèðè, þç îðèæèíàë öñëóáó èëÿ Àçÿðáàéúàí øåèðèíÿ éåíèëèêëÿð áÿõø åäÿí, áèð ñûðà
äðàì ÿñÿðëÿðèíèí âÿ êèíîññåíàðèëÿðèí ìöÿëëèôè, Õàëã øàèðè Âàãèô Ñÿìÿäîüëóíóí 75
éàøû òàìàì îëóá. ßäÿáèééàòûìûçäà þçöíÿìÿõñóñ éåðè èëÿ ñå÷èëÿí Âàãèô Ñÿìÿäîüëó îõóúóëàð òÿðÿôèíäÿí ñåâèëÿí âÿ èçëÿíèëÿí ãÿëÿì ñàùèáëÿðèíäÿíäèð. Áÿäèè éàðàäûúûëûüà þòÿí ÿñðèí 60-úû èëëÿðèíäÿ áàøëàéàí øàèðèí îðèæèíàë öñëóáó, ïîåòèê òàïûíòûëàðû èëÿ ôÿðãëÿíÿí ïîåçèéàñû ÷îõìèíëè
îõóúóëàðû òÿðÿôèíäÿí ùÿð çàìàí áþéöê
ìàðàãëà ãàðøûëàíûá. Øàèðèí “Éîëäàí òåëåãðàìëàð” àäëû èëê êèòàáû 1968-úè èëäÿ íÿøð
åäèëèá. Äàùà ñîíðà “Ýöíöí áàõòû”, “Ìÿí
áóðäàéàì, èëàùè”, “Óçàã, éàøûë àäà” êèòàáëàðû èøûã öçö ýþðöá.
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè, èéóíóí 5-äÿ
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ìÿäÿíèééÿò
âÿ Òóðèçì Íàçèðëèéèíèí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ
Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Àêàäåìèê Ìèëëè Äðàì
Òåàòðûíäà Õàëã øàèðè Âàãèô Ñÿìÿäîüëóíóí 75 èëëèê éóáèëåéè ìöíàñèáÿòèëÿ òÿíòÿíÿëè òÿäáèð êå÷èðèëèá. Äþâëÿò âÿ ùþêóìÿò
ðÿñìèëÿðèíèí, Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòëàðûíûí, òàíûíìûø åëì âÿ ìÿäÿíèééÿò õàäèìëÿðèíèí, ùÿì÷èíèí, èúòèìàèééÿòèí íöìàéÿíäÿëÿðèíèí èøòèðàê åòäèéè òÿäáèðäÿ Âàãèô
Ñÿìÿäîüëóíóí çÿíýèí ùÿéàò éîëó, ôÿàëèééÿòè âÿ éàðàäûúûëûüûíäàí ñþùáÿò à÷ûëûá.
Òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí Ïðåçèäåíò Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí ðÿùáÿðè, àêàäåìèê Ðàìèç
Ìåùäèéåâ áèëäèðèá êè, Âàãèô Ñÿìÿäîüëóíóí éàðàäûúûëûüû Àçÿðáàéúàí ÿäÿáèééàòû-
íûí òÿêðàðîëóíìàç ñÿùèôÿëÿðèíäÿíäèð:
“Ìÿí îíó óçóí èëëÿðäèð òàíûéûðàì. Òàíûäûüûì ö÷öí õöñóñè ãåéä åòìÿê èñòÿéèðÿì êè, Âàãèô Ñÿìÿäîüëó þëêÿäÿ úÿðÿéàí åäÿí èúòèìàè-ñèéàñè ùàäèñÿëÿðÿ
ùÿìèøÿ îáéåêòèâ ãèéìÿò âåðìèø âÿ
äöçýöí ìþâãå òóòìóøäóð. Î, õàëãûíû
âÿ Âÿòÿíèíè ñåâÿí áþéöê øÿõñèééÿòäèð.
Îíóí ôèòðè èñòåäàäû âÿ òÿâàçþêàðëûüû èúòèìàèééÿò òÿðÿôèíäÿí ùÿìèøÿ ðÿüáÿòëÿ
ãàðøûëàíìûøäûð”.
Ñîíðà Ïðåçèäåíò Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí
ðÿùáÿðè äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâèí éóáèëéàðà òÿáðèê ìÿêòóáóíó âÿ Àçÿðáàéúàí ìÿäÿíèééÿòèíèí èíêèøàôûíäà õöñóñè õèäìÿòëÿðèíÿ ýþðÿ “Èñòèãëàë” îðäåíè
èëÿ òÿëòèô åäèëìÿñè ùàããûíäà Ñÿðÿíúàìûíû
îõóéóá, ùÿì÷èíèí, àëè ìöêàôàòû éóáèëéàðà
òÿãäèì åäèá.
Àçÿðáàéúàí Éàçû÷ûëàð Áèðëèéèíèí ñÿäðè, Õàëã éàçû÷ûñû Àíàð, ìèëëÿò âÿêèëè Íèçàìè Úÿôÿðîâ âÿ áàøãàëàðû Â.Ñÿìÿäîüëó
ùàããûíäà õàòèðÿëÿðèíè äàíûøûá, øàèðèí éàðàäûúûëûüû áàðÿäÿ ôèêèðëÿðèíè áèëäèðèáëÿð.
Áèç äÿ 75 èëëèê éóáèëåéè ìöíàñèáÿòè èëÿ
Õàëã øàèðè èëÿ ÿëàãÿ ñàõëàäûã. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí Ñÿðÿíúàìû èëÿ “Èñòèãëàë” îðäåíè àëàí âÿ áóíóíëà áàüëû èëê
òÿÿññöðàòëàðûíû “Éåíè Àçÿðáàéúàí” ãÿçåòè
èëÿ áþëöøÿí Âàãèô Ñÿìÿäîüëó þíúÿ éóáèëåé òÿäáèðèíäÿí îëäóãúà ðàçû ãàëäûüûíû áèëäèðäè. Õàëã øàèðè ãåéä åòäè êè, ñÿùùÿòè èëÿ
ÿëàãÿäàð îíóí ö÷öí äàíûøìàã ÷ÿòèí îëñà
äà, ìÿùç áó òÿäáèð îíó ñàüàëìàüà ðóùëàíäûðûð: “Ìÿí òÿäáèðäÿ äÿ úÿíàá Ïðåçèäåíòèìèç Èëùàì ßëèéåâÿ þç òÿøÿêêöðö-
ìö áèëäèðäèì, “Éåíè Àçÿðáàéúàí” ãÿçåòè âàñèòÿñè èëÿ áèð äàùà òÿøÿêêöð åäèðÿì. 75 èëëèê éóáèëåéèì ìÿíèì ùÿéàòûìûí ÿí ÿëàìÿòäàð, ÿí éàääàãàëàí ýöíëÿðèíäÿí áèðè îëäó. Äþâëÿòèìèçèí äèããÿòè âÿ ãàéüûñû ñàéÿñèíäÿ 75 èëëèéèì äþâëÿò ñÿâèééÿñèíäÿ êå÷èðèëäè. Àçÿðáàéúàíûìûçûí ÿí éöêñÿê ìöêàôàòû îëàí “Èñòèãëàë” îðäåíè èëÿ òÿëòèô îëóíäóì. Ïðåçèäåíò Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí ðÿùáÿðè, àêàäåìèê Ðàìèç Ìåùäèéåâ øÿõñÿí þçö
ùÿìèí òÿäáèðäÿ î îðäåíè ìÿíÿ òÿãäèì
åòäè. Ìÿí äÿ ùÿð çàìàí Àçÿðáàéúàí
ÿäÿáèééàòû ö÷öí ÿëèìäÿí ýÿëÿíè åëÿìèøÿì, åëÿéèðÿì âÿ åëÿéÿúÿéÿì äÿ. Èúòèìàè ùàäèñÿëÿðÿ äÿ þç ìöíàñèáÿòèìè
áèëäèðìèøÿì. Þëêÿìèçèí ãàçàíäûüû
óüóðëàð ýþç ãàáàüûíäàäûð. Áèð çèéàëû,
áèð ãÿëÿì àäàìû êèìè ùÿð çàìàí áó
ùàãäà äàíûøìûøàì. Áþéöê Ùàäè äåìèøêÿí, ìèëëÿòèìèí èìçàñûíûí èìçàëàð
è÷èíäÿ îëìàñû ìÿíè ãöðóðëàíäûðûð. Áó
ãöðóð ìÿíè éàçìàüà, éàðàòìàüà ðóùëàíäûðûá, éåíè-éåíè éàðàäûúûëûã óüóðëàðûíà èìçà àòìàüà âàäàð åäèá. Ùÿìèøÿ
õàëãûìû, äþâëÿòèìè ñåâìèøÿì âÿ äþâëÿòèìèç äÿ ñàü îëñóí êè, ñÿùùÿòèìèí àüûð
âàõòûíäà ìÿíè ùå÷ áèð çàìàí óíóòìàäûüûíû áèð äàùà ýþñòÿðäè”.
Ãÿçåòèìèçÿ à÷ûãëàìàñûíäà Àçÿðáàéúàí ÿäÿáèééàòûíà äþâëÿò ãàéüûñûíûí ÿñàñûíûí Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëäóüóíó äåéÿí Õàëã øàèðè áó
äèããÿò âÿ ãàéüûíûí áó ýöí äÿ éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ äàâàì åòäèðèëäèéèíè áèëäèðäè: “Óëó
þíäÿðèìèç äåéèðäè êè, “ÿäÿáèééàòûìûç
áèçèì áþéöê ìèëëè ñÿðâÿòëÿðèìèçäÿí áèðèäèð. Áèç áóíóíëà ôÿõð åòìÿëèéèê. Øÿõñÿí ìÿí ùÿìèøÿ áåëÿ ùåñàá åòìèøÿì,
áó ýöí äÿ áåëÿ ùåñàá åäèðÿì, äàèì
áåëÿ äöøöíÿúÿéÿì”. Óëó þíäÿðèí åëÿ
áèðúÿ áó ìöäðèê êÿëàìû êèôàéÿò åäÿð
êè, Ùåéäÿð ßëèéåâèí Àçÿðáàéúàí ñþçöíÿ, áÿäèè ñÿíÿòèíÿ âåðäèéè ãèéìÿòè àíëàéàã. Áó ýöí åéíè ñèéàñÿò Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí óüóðëà äàâàì åòäèðèëèð. Èéóíóí 5-äÿ êå÷èðèëÿí òÿäáèð äÿ
äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí Àçÿðáàéúàí ñþçöíÿ,
Àçÿðáàéúàí ñÿíÿòèíÿ âåðèëÿí ãèéìÿòèí
íþâáÿòè áàðèç ýþñòÿðèúèñè èäè”.
Ñþùáÿòèìèç çàìàíû ìöàëèúÿñèíè äîüìà Áàêûäà äàâàì åòäèðÿúÿéèíè äÿ äåéÿí
Âàãèô Ñÿìÿäîüëó Ðåñïóáëèêà Ìèëëè Îíêîëîýèéà Ìÿðêÿçèíèí ùÿêèìëÿðèíèí íÿçàðÿòè àëòûíäà îëàúàüûíû áèëäèðäè: “Ìöàëèúÿìè Ðåñïóáëèêà Ìèëëè Îíêîëîýèéà Ìÿðêÿçèíäÿ äàâàì åòäèðÿúÿéÿì. Èñðàèëäÿí
áÿçè äÿðìàíëàð ýÿòèðìèøèê. Èñðàèëäÿêè
ùÿêèìëÿð ýþñòÿðèø âåðèáëÿð êè, áó äÿðìàíëàðû Àçÿðáàéúàíäà ìÿíÿ âåðñèíëÿð. Èíäè êëèíèêàäà ùÿìèí äÿðìàíëàð
ìÿíÿ âåðèëìÿëèäèð. Öìèä åäèðÿì êè,
ùÿð øåé éàõøû îëàúàã”.
ÎÊÒÀÉ
Äèí õàäèìëÿðèíèí òÿêìèëëÿøäèðìÿ êóðñëàðûíûí
èëê ìöäàâèìëÿðèíÿ ñåðòèôèêàòëàð òÿãäèì îëóíóá
Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñè íÿçäèíäÿ ôÿàëèééÿòÿ áàøëàìûø äèí õàäèìëÿðèíèí òÿêìèëëÿøäèðìÿ êóðñëàðûíûí èëê ìÿðùÿëÿñè áàøà ÷àòûá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, èéóíóí 6-äà
ãèéìÿòëÿíäèðìÿ ïðîñåñèíäÿí ñîíðà
êóðñóí èëê ìöäàâèìëÿðèíèí áóðàõûëûøû
îëóá.
Òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíèí ñÿäðè, øåéõöëèñëàì
Àëëàùøöêöð Ïàøàçàäÿ êóðñëàðûí äèíè
ìààðèôëÿíäèðìÿ èøèíèí òÿøêèëè áàõûìûíäàí ìöùöì ÿùÿìèééÿò êÿñá åòäèéèíè
áèëäèðèá, äþâëÿòèí äèí õàäèìëÿðèíÿ äèããÿò âÿ ãàéüûñûíäàí äàíûøûá âÿ ìöäàâèìëÿðÿ òþâñèéÿëÿðèíè âåðèá. Áèëäèðèëèá êè,
òÿêìèëëÿøäèðèëìÿ êóðñëàðûíà úÿëá îëóíìóø äèí õàäèìëÿðè - Àçÿðáàéúàíûí
ìöõòÿëèô áþëýÿëÿðèíè òÿìñèë åäÿí
àõóíäëàð âÿ èìàìëàð áèð àé ÿðçèíäÿ
éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿøêèë îëóíìóø ìöùàçèðÿëÿð äèíëÿéèá, ìöàñèð èíôîðìàñèéà
òåõíîëîýèéàëàðû èëÿ èøëÿìÿê âÿðäèøëÿðèíè
äÿðèíëÿøäèðèá, äèíè áèëèêëÿðëÿ éàíàøû, èúòèìàè âÿ äöíéÿâè áèëèêëÿðèíè äÿ àðòûðìàã
èìêàíû ÿëäÿ åäèáëÿð.
Äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá êè, Àçÿðáàéúàí
äþâëÿòèíèí ãàéüûñû âÿ ÃÌÈ-íèí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ éàðàäûëìûø òÿêìèëëÿøäèðìÿ
êóðñëàðûíà úÿëá îëóíàí äèí õàäèìëÿðèíèí
áöòöí õÿðúëÿðè ÃÌÈ òÿðÿôèíäÿí þäÿíèëèá.
Òÿêìèëëÿøäèðìÿ êóðñëàðû áóíäàí ñîíðà
äà äàâàì åäÿúÿê.
Àëëàùøöêöð Ïàøàçàäÿ áèëäèðèá êè,
äèí õàäèìëÿðè äàèì þéðÿíìÿëè, þëêÿíèí
èíêèøàôûíäà éàõûíäàí èøòèðàê åòìÿëèäèðëÿð. Ìöàñèð ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíûí ìåìàðû âÿ ãóðóúóñó Ùåéäÿð ßëèéåâ äèíè
ìÿñÿëÿëÿðè âÿ òîëåðàíòëûüû ùÿìèøÿ äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ ñàõëàéûá. Þëêÿìèçäÿ
äèí-äþâëÿò ìöíàñèáÿòëÿðèíèí òÿìÿëè äÿ
ìÿùç Öìóììèëëè ëèäåð òÿðÿôèíäÿí ãîéóëóá. Áó ýöí ùÿìèí ñèéàñÿòè Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ óüóðëà äàâàì åòäèðèð.
Ìÿðàñèìäÿ ÷ûõûø åäÿí Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñè ñÿäðèíèí
áèðèíúè ìöàâèíè Ñÿééàä Ñàëàùëû (Àðàí)
Àçÿðáàéúàíäà äþâëÿò-äèí ìöíàñèáÿòëÿðèíèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ ãóðóëäóüóíó
âóðüóëàéûá, áó ñàùÿäÿ ìààðèôëÿíäèðìÿ
èøëÿðèíèí ìöòÿìàäè àïàðûëìàñûíûí çÿðóðèëèéèíè, òÿêìèëëÿøäèðìÿ êóðñëàðûíûí ÿùÿìèééÿòèíè ãåéä åäèá.
ÀÍÑ Øèðêÿòëÿð Ãðóïóíóí ïðåçèäåíòè
Âàùèä Ìóñòàôàéåâ ÷ûõûø åäÿðÿê äèí õàäèìëÿðèíÿ óüóðëàð àðçóëàéûá, òÿêìèëëÿøäèðìÿ êóðñëàðûíûí îíëàðûí ôÿàëèééÿòèíÿ
òþùôÿ âåðÿúÿéèíÿ ÿìèíëèéèíè áèëäèðèá.
Äàùà ñîíðà äèí õàäèìëÿðèíÿ êóðñó
áèòèðìÿëÿðèíÿ äàèð ìöâàôèã ñåðòèôèêàò âÿ
ÃÌÈ òÿðÿôèíäÿí ùàçûðëàíìûø ýåéèì
äÿñòëÿðè òÿãäèì åäèëèá. Ìöäàâèìëÿð îíëàðà éàðàäûëàí øÿðàèòÿ ýþðÿ òÿøÿêêöðëÿðèíè áèëäèðèáëÿð.
Ãåéä åäÿê êè, òÿêìèëëÿøäèðìÿ êóðñëàðûíäà äèí-äþâëÿò ìöíàñèáÿòëÿðè, äèí
õàäèìëÿðèíèí íèòã ìÿäÿíèééÿòè, Àçÿðáàéúàí òàðèõè âÿ ìÿäÿíèééÿòè, äèíè
ìààðèôëÿíäèðìÿäÿ ÊÈÂ-èí ðîëó âÿ äèýÿð
ìþâçóëàðäà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìèëëÿòëÿðàðàñû, ìóëòèêóëòóðàëèçì
âÿ äèíè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ Äþâëÿò ìöøàâèðè Êàìàë Àáäóëëàéåâ, Äèíè Ãóðóìëàðëà
Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñè ñÿäðèíèí áèðèíúè ìöàâèíè Ñÿééàä Ñàëàùëû (Àðàí),
Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíèí ñÿäðè, øåéõöëèñëàì Àëëàùøöêöð Ïàøàçàäÿ
âÿ ñÿäðèí ìöàâèíëÿðè, Áàêû Èñëàì Óíèâåðñèòåòè âÿ Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíèí òàíûíìûø àëèìëÿðè ìöùàçèðÿëÿð îõóéóáëàð.
Áóíäàí ÿëàâÿ, êóðñëàðà úÿëá îëóíìóø äèí õàäèìëÿðè òÿäðèñ ìöääÿòè ÿðçèíäÿ Ìèðìþùñöí àüà çèéàðÿòýàùûíû âÿ Áèáèùåéáÿò ìÿñúèäèíè çèéàðÿò åäèá, Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíäà, Ùåéäÿð ßëèéåâ
Ìÿðêÿçèíäÿ, Íèçàìè Ýÿíúÿâè àäûíà
Ìèëëè Àçÿðáàéúàí ßäÿáèééàòû Ìóçåéèíäÿ âÿ äèýÿð ìÿêàíëàðäà îëóáëàð.
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, Ìèëëè Ìÿúëèñèí ìàéûí 30-äà êå÷èðèëÿí èúëàñûíäà “Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí âÿòÿíäàøëûüû ùàããûíäà”
ãàíóíà ÿëàâÿ âÿ äÿéèøèêëèêëÿð ãÿáóë åäèëèá.
Ùàçûðäà áó ìÿñÿëÿ èúòèìàèééÿòäÿ ýåíèø
ìöçàêèðÿ ìþâçóñóäóð. Áÿçè øÿõñëÿð èñÿ ñÿíÿäÿ åäèëìèø éåíèëèêëÿðèí ìàùèééÿòèíè òÿùðèô åòìÿéÿ ÷àëûøûðëàð. Ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû Éåíè
Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Èúðà êàòèáèíèí
ìöàâèíè, ìèëëÿò âÿêèëè Ìöáàðèç Ãóðáàíëûíûí ìþâãåéèíè þéðÿíäèê. Ì.Ãóðáàíëû ãàíóíâåðèúèëèêäÿ Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëûüûíà
éöêñÿê äÿéÿð âåðèëäèéèíè áèëäèðèá:
- Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà âÿòÿíäàøëûã ìÿñÿëÿëÿðè Êîíñòèòóñèéàìûçäà
þç ÿêñèíè òàïûá. Êîíñòèòóñèéàíûí 52-úè âÿ
53-úö ìàääÿëÿðèíäÿ áó ìÿñÿëÿëÿð ÿùàòÿ
îëóíóá. Ùàìûéà áÿëëèäèð êè, Êîíñòèòóñèéàäàí èðÿëè ýÿëÿí íîðìàëàðà óéüóí îëàðàã
ãàíóíëàð ãÿáóë îëóíóð. Áèëèðñèíèç êè,
Êîíñòèòóñèéàìûçûí ìàääÿëÿðèíèí ö÷äÿ áèðè èíñàí ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðû èëÿ áàüëûäûð.
Áó áàõûìäàí, þëêÿìèçäÿ âÿòÿíäàøëûã
ìÿñÿëÿëÿðè “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí âÿòÿíäàøëûüû ùàããûíäà” ãàíóíëà òÿíçèìëÿíèð.
Ìèëëè Ìÿúëèñ ñþçöýåäÿí ãàíóíà ÿëàâÿ âÿ äÿéèøèêëèêëÿð åäèá. Áóíóíëà áàüëû
ìÿòáóàòäà ìöõòÿëèô ôèêèðëÿð ñÿñëÿíèð. Áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ ãåéä åòìÿëèéèê êè, Àçÿðáàéúàí Êîíñòèòóñèéàñû âÿ ãàíóíëàðû èêèëè
âÿòÿíäàøëûüû ãÿáóë åòìèð. Äöíéàíûí áèð
÷îõ þëêÿëÿðèíäÿ éàëíûç áèð âÿòÿíäàøëûã
öñòöíëöê òÿøêèë åäèð. Áÿçè þëêÿëÿð âàð êè,
îðàäà èêèëè âÿòÿíäàøëûã âàð, ùÿòòà äàùà
÷îõ. Àììà Àçÿðáàéúàí èêèëè âÿòÿíäàøëûüû ãÿáóë åòìÿéÿí þëêÿëÿð ñûðàñûíäàäûð.
Áóíóí èñÿ èíñàí ùàãëàðû èëÿ áàüëû ùå÷ áèð
ÿëàãÿñè éîõäóð. Éÿíè, äþâëÿò þçö âÿòÿíäàøëûã ìÿñÿëÿëÿðèíè ìöÿééÿíëÿøäèðèð. Áèð
÷îõ þëêÿëÿðäÿ âÿòÿíäàøëûã àëìàã ùÿääèíäÿí àðòûã ÷ÿòèíäèð. Ìÿñÿëÿí, ÀÁØ,
Àâðîïà þëêÿëÿðè, Áèðëÿøìèø ßðÿá ßìèðëèéèíäÿ âÿòÿíäàøëûã àëìàã ÷ÿòèíäèð. Áèç
ìöñòÿãèëëèéèí 22 èëèíè àðõàäà ãîéìóøóã,
ùàçûðäà äþâëÿòèìèçèí èíêèøàôû ö÷öí áþéöê èøëÿð ýþðöëöð. Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìöÿééÿí åòäèéè ñîñèàë, ñèéàñè âÿ
èãòèñàäè õÿòò áó ýöí Ïðåçèäåíòèìèç òÿðÿôèíäÿí óüóðëà äàâàì åòäèðèëèð. Áóíóí íÿòèúÿñèäèð êè, Àçÿðáàéúàí áþëýÿäÿ ëèäåð
äþâëÿò îëóá, èãòèñàäè ïîòåíñèàëûíû ýöúëÿíäèðèá. Áöòöí áóíëàðà ïàðàëåë îëàðàã,
Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëàðûíûí ìþâãåëÿðè
ìþùêÿìëÿíèá. Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøû
îëìàã ùÿð áèðèìèç ö÷öí øÿðÿôäèð. Õàëã
øàèðè Ìÿììÿä Àðàç äåéèá êè, “Âÿòÿí äàøû îëìàéàíäàí, îëìàç þëêÿ âÿòÿíäàøû”.
Ýþðöíäöéö êèìè, øàèð Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøû îëìàüûíûí äÿéÿðèíè íåúÿ ýþçÿë
òÿñâèð åäèá. Àçÿðáàéúàí Êîíñòèòóñèéàñû
âÿòÿíäàøûí äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí ùèìàéÿ
îëóíäóüóíó òÿñáèò åäèð. Ùÿð áèð âÿòÿíäàø ùàðäà îëìàñûíäàí àñûëû îëìàéàðàã,
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ùèìàéÿñèíè þç
öçÿðèíäÿ ùèññ åäèð. Õàðèúäÿ âÿòÿíäàøûìûç ùàíñûñà ïðîáëåìëÿ öçëÿøèðñÿ, áèçèì
äèïëîìàòèê íöìàéÿíäÿëèêëÿðèìèç âàñèòÿñèëÿ êþìÿê àëûð.
äÿ âÿ éà äèýÿð ñèëàùëû áèðëÿøìÿëÿðèíäÿ
êþíöëëö õèäìÿò åòìÿñè, Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû âÿòÿíäàøûíûí äþâëÿòèí
òÿùëöêÿñèçëèéèíÿ úèääè çÿðÿð âóðàí
äàâðàíûøû, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû âÿòÿíäàøëûüûíû ÿëäÿ åòìèø øÿõñèí
âÿòÿíäàøëûüà ãÿáóë îëóíìàã ö÷öí
çÿðóðè îëàí ìÿëóìàòû ãÿñäÿí ñàõòàëàøäûðìàñû âÿ éà ñàõòà ñÿíÿä òÿãäèì
åòìÿñè Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
âÿòÿíäàøëûüûíûí èòèðèëìÿñè ö÷öí ÿñàñ ùåñàá åäèëÿ áèëÿð.
Åéíè çàìàíäà, íÿçÿðÿ àëìàëûéûã êè,
áàøãà þëêÿëÿðèí âÿòÿíäàøëûüûíû ãÿáóë
åäÿí øÿõñèí ùÿìèí þëêÿ ãàðøûñûíäà âÿòÿíäàø êèìè þùäÿëèéè äÿ îëóð. Áåëÿ áèð
ìÿãàì äà ãàíóíà äÿéèøèêëèêëÿð çàìàíû
íÿçÿðÿ àëûíûá. Áèð ñþçëÿ, Ìèëëè Ìÿúëèñäÿ
àïàðûëàí òÿùëèëëÿðäÿí ñîíðà áó éåíèëèêëÿð
ãÿáóë åäèëèá. Ùåñàá åäèðÿì êè, éåíèëèêëÿð
Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëûüûíûí ÿùÿìèééÿòèíè, äÿéÿðèíè äàùà äà éöêñÿëäèð.
- Áó ãàíóí ãÿáóë îëóíàíà ãÿäÿð
õàðèúè þëêÿëÿðäÿí âÿòÿíäàøëûã àëìûø âÿ èêèëè âÿòÿíäàøëûüû îëàí èíñàíëàðûí òàëåéè íåúÿ îëàúàã? Éåíèëèêëÿð ùÿìèí øÿõñëÿðÿ äÿ øàìèë
îëóíàúàãìû?
- Ãàíóíóí ýåðèéÿ ãöââÿñè éîõäóð.
Îíà ýþðÿ äÿ, ùÿìèí øÿõñëÿð ö÷öí ùå÷ áèð
ïðîáëåì ìþâúóä äåéèë. Àììà áó èíñàíëàð Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëûüûíû äà ñàõëàéûáñà, òÿáèè êè, ìöâàôèã ãóðóìëàðà ìÿëóìàò âåðìÿëèäèðëÿð. Àììà ãàíóí ãöââÿéÿ
ìèíäèêäÿí ñîíðà õàðèúè þëêÿëÿðèí âÿòÿíäàøëûüûíû àëàíëàð ìöòëÿã ìöâàôèã èúðà ùàêèìèééÿòè îðãàíûíà ìÿëóìàò âåðìÿëèäèð.
ßêñ ùàëäà, îíëàðû ìÿñóëèééÿò ýþçëÿéèð.
Èêèëè âÿòÿíäàøëûüû îëìàéàí þëêÿëÿðäÿ ãàéäà áåëÿäèð, éÿíè, áóíó òÿêúÿ Àçÿðáàéúàí
åòìèð.
Áèëèðñèíèç êè, Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëàðû õàðèúè þëêÿëÿðäÿ ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ ÷àëûøûðëàð. Òÿáèè êè, åëì, òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ
÷àëûøàíëàð ìöãàâèëÿ ÿñàñûíäà õàðèúäÿ èøëÿéèðëÿð. Åëÿúÿ äÿ, áèçíåñ âÿ äèýÿð ôÿàëèééÿòëÿ ìÿøüóë îëàí âÿòÿíäàøëàðûìûç ùÿìèí þëêÿëÿðäÿ éàøàìàã èúàçÿñè àëûðëàð.
Éÿíè, îíëàðûí ùàìûñû ùÿìèí þëêÿëÿðèí âÿòÿíäàøëûüûíû ãÿáóë åòìÿéèá âÿ õàðèúäÿ èøëÿìÿê ö÷öí ùÿìèí þëêÿëÿðèí âÿòÿíäàøëûüûíû àëìàã øÿðò äåéèë.
Àììà êèìëÿðñÿ êè, ÿââÿëêè èëëÿðäÿ õàðèúè þëêÿ âÿòÿíäàøëûüû àëûá âÿ áóíà ïàðàëåë îëàðàã Àçÿðáàéúàí ïàñïîðòóíó äà äàøûéûðëàð, äåäèéèì êèìè îíëàðëà áàüëû ùå÷
áèð ïðîáëåì éîõäóð. ×öíêè ãàíóíóí ýåðèéÿ ãöââÿñè éîõäóð. Åéíè çàìàíäà, áó
ãàíóíè òÿëÿáëÿð îíëàðûí þâëàäëàðûíà äà
àèääèð. ßýÿð ÿââÿëëÿð ùÿìèí øÿõñëÿðèí
þâëàäëàðû äà áàøãà þëêÿíèí âÿòÿíäàøëûüûíà ãÿáóë îëóíóáñà, éåíè ãàíóí îíëàðà
òÿòáèã åäèëìÿéÿúÿê. ßýÿð áóíäàí ñîíðà
îíëàð õàðèúè þëêÿ âÿòÿíäàøëûüûíû ãÿáóë åòìÿê èñòÿéÿúÿêëÿðñÿ, ãÿáóë åòäèéèìèç ãàíóíóí òÿëÿáëÿðèíÿ ÿìÿë åòìÿëèäèðëÿð.
- Áó ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû êîíêðåò ùàíñû äþâëÿò ãóðóìóíà ìÿëóìàò âåðèëìÿëèäèð?
- Ñþçöýåäÿí ãàíóíà åäèëÿí ÿëàâÿ âÿ
äöçÿëèøëÿð äþâëÿò áàø÷ûñû òÿðÿôèíäÿí èìçàëàíäûãäàí ñîíðà ãöââÿéÿ ìèíÿúÿê.
Åéíè çàìàíäà, ãàíóíóí òÿòáèãè èëÿ ÿëàãÿäàð äà ìöâàôèã ñÿíÿäëÿð ãÿáóë îëóíàúàã. Ùÿìèí ñÿíÿäëÿðäÿ êîíêðåò îëàðàã
áó ìÿñÿëÿ èëÿ ùàíñû äþâëÿò ãóðóìóíóí
ìÿøüóë îëàúàüû ýþñòÿðèëÿúÿê.
- Ìöáàðèç ìöÿëëèì, õàðèúè þëêÿëÿðèí
âÿòÿíäàøëûüûíû àëàí Àçÿðáàéúàí
âÿòÿíäàøëàðû áó ùàãäà þëêÿìèçèí
ìöâàôèã ãóðóìëàðûíà ìÿëóìàò
âåðìÿçëÿðñÿ, êîíêðåò îëàðàã ùàíñû ìÿñóëèééÿòè äàøûéàúàãëàð?
- Ùÿð áèð êÿñ ãàíóíóí òÿëÿáëÿðèíÿ
ÿìÿë åòìÿëèäèð. ßýÿð ÿìÿë åòìÿéÿúÿêëÿðñÿ, ìÿñóëèééÿò äàøûéàúàãëàð. “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí âÿòÿíäàøëûüû
ùàããûíäà” ãàíóíà ÿëàâÿ âÿ äÿéèøèêëèêëÿð
ãöââÿéÿ ìèíäèêäÿí ñîíðà áó ìÿñóëèééÿòè ìöÿééÿí åòìÿê ö÷öí äèýÿð ãàíóíëàðà
ìöâàôèã äöçÿëèøëÿð åäÿúÿê. Áó èíçèáàòè
âÿ éà úèíàéÿò ìÿñóëèééÿòè äÿ îëà áèëÿð.
Ìöáàðèç Ãóðáàíëû:
“Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
âÿòÿíäàøëûüû ùàããûíäà” ãàíóíà
åäèëÿí ÿëàâÿ âÿ äÿéèøèêëèêëÿð
çÿðóðèäèð
- Áó ãàíóíäà ùÿìèí éåíèëèêëÿðèí îëóíìàñûíû çÿðóðè åäÿí
àìèëëÿð íÿäÿí èáàðÿòäèð?
- Ìÿëóìäóð êè, Àçÿðáàéúàí
âÿòÿíäàøû îëìàã èñòÿéÿí ÿúíÿáèëÿð äÿ âàð. Àçÿðáàéúàí âàðëû, èíêèøàô åäÿí þëêÿäèð. Áóðàäà õåéëè
ñàéäà ÿúíÿáèëÿð éàøàéûá èøëÿéèð
âÿ îíëàðûí äà àðàñûíäà âÿòÿíäàøûìûç îëìàã èñòÿéÿíëÿð âàð. Àçÿðáàéúàíäà ìèãðàñèéà èëÿ áàüëû
äþâëÿò ãóðóìó ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð
âÿ áó ìÿñÿëÿëÿðè òÿíçèìëÿéèð. Åéíè çàìàíäà, áèçèì äÿ âÿòÿíäàøëàðûìûç âàð êè, àéðû-àéðû þëêÿëÿðÿ
ýåäÿðÿê ùÿìèí þëêÿëÿðäÿ ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ ÷àëûøûð âÿ ÷àëûøäûüû
þëêÿíèí âÿòÿíäàøû îëìàã ö÷öí
ìöðàúèÿò åäèð. Áÿçè þëêÿëÿð âàð êè,
âÿòÿíäàøëûã ìÿñÿëÿñèíÿ ÷îõ
éóìøàã éàíàøûð âÿ èñòÿíèëÿí øÿõñèí ìöðàúèÿòèíè íÿçÿðÿ àëûð. Éÿíè,
ÿúíÿáèëÿðè þç âÿòÿíäàøëûüûíà
àñàí ãÿáóë åäÿí þëêÿëÿð äÿ âàð.
Áåëÿ âÿçèééÿòäÿí äÿ êèìëÿðñÿ èñòèôàäÿ åòìÿéÿ ÷àëûøûð. Òÿáèè êè, áó
úöð ñàäÿ âÿòÿíäàøëûã âåðÿí þëêÿíèí áàøãà ìÿãñÿäëÿðè îëà áèëÿð. Îíà ýþðÿ äÿ, áèçèì ãàíóíâåðèúèëèéèìèçÿ ìöÿééÿí äÿéèøèêëèêëÿðèí åäèëìÿñè çÿðóðèäèð.
Äÿéèøèêëèéÿ ÿñàñÿí, ùàíñûñà âÿòÿíäàøûìûç áàøãà þëêÿíèí âÿòÿíäàøëûüûíû àëûðñà
áèð àé ìöääÿòèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí ìöâàôèã ãóðóìëàðûíà ìÿëóìàò âåðìÿëèäèð. Áó
ìÿëóìàòû âåðäèêäÿí ñîíðà ùÿìèí èíñàí
ñå÷èì åòìÿëèäèð. Éà Àçÿðáàéúàí, éà äà î
áèðè þëêÿíèí âÿòÿíäàøëûüûíû ãÿáóë åòìÿëèäèð. Àçÿðáàéúàíäà èêèëè âÿòÿíäàøëûã îëìàäûüûíà ýþðÿ, áàøãà þëêÿíèí âÿòÿíäàøëûüûíû àëàí øÿõñ àâòîìàòèê îëàðàã Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëûüûíû èòèðèð. Ñå÷èìè ùÿìèí øÿõñèí þçö åòìÿëèäèð. Éÿíè, áóðàäà
êèìñÿ ùÿìèí øÿõñè âÿòÿíäàøëûãäàí ìÿùðóì åòìèð. Ãàíóí äà âÿòÿíäàøëûãäàí
ìÿùðóìåòìÿíè ãàäàüàí åäèð. Àììà
øÿõñ êþíöëëö øÿêèëäÿ áàøãà þëêÿíèí âÿòÿíäàøëûüûíû ãÿáóë åäèðñÿ, àâòîìàòèê îëàðàã Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëûüûíû èòèðèð. Áó
÷îõ íîðìàë ìÿñÿëÿäèð âÿ ãàíóíâåðèúèëèéÿ
äÿ çèää äåéèë. Äèýÿð áèð ìÿãàì èñÿ ÿúíÿáèëÿðèí Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëûüûíà ãÿáóë
åäèëìÿñè èëÿ áàüëûäûð.
Ãàíóíóí 12-úè ìàääÿñèíèí àäû âÿ
ìÿçìóíó äÿéèøäèðèëèá. Ìàääÿíèí ùàçûðêû
âàðèàíòûíà ýþðÿ, âÿòÿíäàøëûüû îëìàéàí
øÿõñëÿðèí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû ÿðàçèñèíäÿ äîüóëìóø óøàüû Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí âÿòÿíäàøûäûð. Äÿéèøèêëèéÿ ÿñàñÿí, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
ÿðàçèñèíäÿ äîüóëìóø âÿ ùÿð èêè âàëèäåéíè
ÿúíÿáè îëàí óøàã Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí âÿòÿíäàøû ùåñàá åäèëìèð. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ÿðàçèñèíäÿ äîüóëìóø âÿ âàëèäåéíëÿðèíäÿí áèðè ÿúíÿáè,
äèýÿðè èñÿ âÿòÿíäàøëûüû îëìàéàí øÿõñ
îëàí óøàã Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
âÿòÿíäàøû ñàéûëìûð. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ÿðàçèñèíäÿ äîüóëìóø âÿ ùÿð
èêè âàëèäåéíèíèí âÿòÿíäàøëûüû îëìàéàí
óøàã Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí âÿòÿíäàøûäûð.
Åéíè çàìàíäà, ãàíóíóí 18-úè ìàääÿñèíèí (Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
âÿòÿíäàøëûüûíûí èòèðèëìÿñè) ìÿòíè äÿéèøäèðèëèð. Áåëÿëèêëÿ, “Âÿòÿíäàøñûçëûüûí èõòèñàð åäèëìÿñè ùàããûíäà” 1961-úè èë 30
àâãóñò òàðèõëè Êîíâåíñèéàíûí ìöääÿàëàðû íÿçÿðÿ àëûíìàãëà, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû âÿòÿíäàøûíûí äèýÿð äþâëÿòèí
âÿòÿíäàøëûüûíû êþíöëëö ÿëäÿ åòìÿñè,
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû âÿòÿíäàøûíûí
õàðèúè äþâëÿòèí äþâëÿò âÿ éà áÿëÿäèééÿ
îðãàíëàðûíäà, éàõóä ñèëàùëû ãöââÿëÿðèí-
Íàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ
Àçÿðáàéúàí èëÿ Ìàëàéçèéà àðàñûíäà ñèéàñè
ÿëàãÿëÿðèí ìþâúóä ñÿâèééÿñè ìÿìíóíëóã äîüóðóð
Èéóíóí 6-äà Àçÿðáàéúàíûí
õàðèúè èøëÿð íàçèðè Åëìàð Ìÿììÿäéàðîâ Ìàëàéçèéàíûí õàðèúè
èøëÿð íàçèðè Àíèôàù Àìàíûí ðÿùáÿðëèê åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè
èëÿ ýþðöøöá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, Åëìàð Ìÿììÿäéàðîâ Ìàëàéçèéà
õàðèúè èøëÿð íàçèðèíèí Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿðèíèí þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíà þç
òþùôÿñèíè âåðÿúÿéèíè ãåéä
åäèá.
Íàçèðëÿð èêè þëêÿ àðàñûíäà
ñèéàñè ÿëàãÿëÿðèí ìþâúóä ñÿâèééÿñèíäÿí ìÿìíóíëóã èôàäÿ åäèá, ñèéàñè ìÿñëÿùÿòëÿøìÿëÿð ìåõàíèçìèíèí èíòåíñèâëÿøäèðèëìÿñèíèí âÿ ìöãàâèëÿ-ùöãóã áàçàñûíûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíèí çÿðóðèëèéèíè âóðüóëàéûáëàð.
Åëìàð Ìÿììÿäéàðîâ ÅðìÿíèñòàíÀçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíäÿ áåéíÿëõàëã ùöãóãóí íîðìà âÿ
ïðèíñèïëÿðèíäÿí ÷ûõûø åäÿðÿê Àçÿðáàéúàíûí ÿäàëÿòëè ìþâãåéèíè äÿñòÿêëÿäèéèíÿ
ýþðÿ Ìàëàéçèéà òÿðÿôèíÿ ìèííÿòäàðëûüûíû
áèëäèðèá.
Åëìàð Ìÿììÿäéàðîâ Àçÿðáàéúàí
ÿðàçèëÿðèíèí Åðìÿíèñòàí òÿðÿôèíäÿí èøüàë
åäèëäèéèíè, áèð ìèëéîíäàí àðòûã ñîéäàøûìûçûí þç äîüìà òîðïàãëàðûíäàí ãîâóë-
äóüóíó âÿ èøüàë îëóíìóø ÿðàçèëÿðäÿ àçÿðáàéúàíëûëàðà ãàðøû
ãàíëû åòíèê òÿìèçëÿìÿíèí ùÿéàòà êå÷èðèëäèéèíè ñþéëÿéèá. Î,
1993-úö èëäÿ ÁÌÒ Òÿùëöêÿñèçëèê
Øóðàñû òÿðÿôèíäÿí Åðìÿíèñòàí
ñèëàùëû ãöââÿëÿðèíèí Àçÿðáàéúàíûí èøüàë àëòûíäàêû ÿðàçèëÿðèíäÿí
äÿðùàë, ãåéä-øÿðòñèç âÿ òàì øÿêèëäÿ ÷ûõàðûëìàñûíûí òÿëÿá åäèëäèéè äþðä ãÿòíàìÿíèí ãÿáóë îëóíäóüóíó, ëàêèí ðÿñìè Éåðåâàíûí
áó ãÿòíàìÿëÿðÿ ìÿùÿë ãîéìàäûüûíû äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàí èëÿ
Ìàëàéçèéà àðàñûíäà åíåðýåòèêà, èíâåñòèñèéàëàð, òóðèçì, ìÿäÿíèééÿò, èíôîðìàñèéà âÿ êîììóíèêàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû,
åëì, òÿùñèë ñàùÿëÿðèíäÿ ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè áàðÿäÿ ôèêèð ìöáàäèëÿñè
àïàðûëûá, áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûã ìÿñÿëÿëÿðè ìöçàêèðÿ
îëóíóá.
5
www.yeniazerbaycan.com
07 èéóí 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 100 (4259)
Áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿðèí åòèáàðëû öíâàíû
Àñëàí Àñëàíîâ: Áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿðèíèí ýåíèøëÿíìÿñè ÀçÿðÒÀú-ûí
äÿãèã âÿ åòèáàðëû èíôîðìàñèéà ìÿíáÿéè êèìè ìÿñóëèééÿòèíè àðòûðûð
Áó èë èéóíóí 2-äÿ Áàêûäà ÀçÿðÒÀúûí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ Äöíéà Õÿáÿð
Àýåíòëèêëÿðè Êîíãðåñè Øóðàñûíûí èúëàñû
êå÷èðèëèá. 2016-úû èëäÿ ÀçÿðÒÀú-ûí åâ
ñàùèáëèéè èëÿ êå÷èðèëÿúÿê Äöíéà Õÿáÿð
Àýåíòëèêëÿðèíèí Â Êîíãðåñèíÿ ùàçûðëûã
ìÿãñÿäè äàøûéàí èúëàñäà ãëîáàë ìÿêàíäà èíôîðìàñèéà ñèéàñÿòèíè ìöÿééÿíëÿøäèðÿí õÿáÿð àýåíòëèêëÿðè àëéàíñëàðûíûí, àïàðûúû èíôîðìàñèéà ãóðóìëàðûíûí ðÿùáÿðëÿðè âÿ íöìàéÿíäÿëÿðè èøòèðàê åäèáëÿð. Áó ôàêò áèð äàùà ñöáóò
åäèð êè, ñîí èëëÿð Àçÿðáàéúàíûí äöíéàäà íöôóçóíóí äàùà äà àðòìàñû, ìþâãåëÿðèíèí ìþùêÿìëÿíìÿñè ãëîáàë èíôîðìàñèéà ìÿêàíûíà ÷ûõìûø ÀçÿðÒÀúûí áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿðèíèí úîüðàôèéàñûíûí ýåíèøëÿíìÿñèíÿ ÿùÿìèééÿòëè òÿñèð ýþñòÿðèá. Ìÿùç áóíóí íÿòèúÿñèíäÿ
äöíéàíûí àïàðûúû õÿáÿð àýåíòëèêëÿðè
ÀçÿðÒÀú èëÿ ÿìÿêäàøëûüà ìàðàã ýþñòÿðèð, àýåíòëèê ìåäèà èëÿ áàüëû ÿí ìþòÿáÿð áåéíÿëõàëã òÿäáèðëÿðÿ äÿâÿò îëóíóð, ùÿì÷èíèí ðåýèîíàë âÿ áåéíÿëõàëã
ÿùÿìèééÿòëè òÿäáèðëÿðÿ óüóðëà åâ ñàùèáëèéè åäèð.
ÀçÿðÒÀú-ûí áàø äèðåêòîðó Àñëàí
Àñëàíîâ “Êàñïè” ãÿçåòèíÿ ìöñàùèáÿñèíäÿ ðÿùáÿðëèê åòäèéè àýåíòëèéèí áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿð ñàùÿñèíäÿ ãàçàíäûüû
óüóðëàðäàí äàíûøûá.
Äöíéà èíôîðìàñèéà
ìÿêàíûíà äàùà ñöðÿòëÿ
èíòåãðàñèéà
- Àñëàí ìöÿëëèì, 2016-úû èëäÿ Äöíéà Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðèíèí Â Êîíãðåñèíÿ Àçÿðáàéúàíûí åâ ñàùèáëèéè
åòìÿñè âÿ áó ãóðóìà ÀçÿðÒÀú-ûí
ñÿäðëèéè ùàããûíäà ãÿðàðûí ãÿáóë
îëóíìàñûíû íåúÿ ãèéìÿòëÿíäèðèðñèíèç?
- ÀçÿðÒÀú-ûí áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿð ñàùÿñèíäÿ ãàçàíäûüû äèããÿòÿëàéèã óüóðëàðäàí áèðè 2013-úö èë íîéàáðûí 20-äÿ Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû Êðàëëûüûíûí ïàéòàõòû ßðÐèéàä øÿùÿðèíäÿ êå÷èðèëÿí Äöíéà Õÿáÿð
Àýåíòëèêëÿðèíèí Û Êîíãðåñèíäÿ ÿëäÿ åäèëèá. Äöíéàíûí 70-äÿí ÷îõ ìþòÿáÿð õÿáÿð
àýåíòëèéèíèí, ÎÀÍÀ, ÅÀÍÀ, ÔÀÍÀ, ÈÈÍÀ,
ÓËÀÍ õÿáÿð àëéàíñëàðûíûí, ÑÊÉ Íéóñ
Àðàáèà, Ëîñ-Àíúåëåñ Òàéìñ, Ýóàðäèàí,
ÁÁÚ êèìè àïàðûúû ìåäèà ãóðóìëàðûíûí âÿ
ìÿøùóð ÌÑÍ, Ýîîýëå, Éàùîî èíòåðíåò
êîðïîðàñèéàëàðûíûí ðÿùáÿðëÿðèíèí èøòèðàê
åòäèêëÿðè Êîíãðåñäÿ ñÿñâåðìÿ íÿòèúÿñèíäÿ 2016-úû èëäÿ Äöíéà Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðèíèí Â Êîíãðåñèíÿ Àçÿðáàéúàíûí åâ ñàùèáëèéè åòìÿñè âÿ 2016-2019-úó èëëÿðäÿ
áó ãóðóìà ÀçÿðÒÀú-ûí ñÿäðëèéè ùàããûíäà
ãÿðàð ãÿáóë îëóíóá. Áó, Àçÿðáàéúàíà âÿ
îíóí ìèëëè àýåíòëèéèíÿ ãëîáàë ìåäèà ìÿêàíûíäà éöêñÿê åòèìàä êèìè ãèéìÿòëÿíäèðèëÿ áèëÿð.
Áó èë èéóíóí 2-äÿ èñÿ Áàêûäà ÀçÿðÒÀú-ûí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ Äöíéà Õÿáÿð
Àýåíòëèêëÿðè Êîíãðåñè Øóðàñûíûí èúëàñû
êå÷èðèëèá. Èúëàñ 2016-úû èëäÿ ÀçÿðÒÀú-ûí
åâ ñàùèáëèéè èëÿ êå÷èðèëÿúÿê Äöíéà Õÿáÿð
Àýåíòëèêëÿðèíèí Â Êîíãðåñèíÿ ùàçûðëûã
ìÿãñÿäè äàøûéûá.
Èúëàñäà ãëîáàë ìÿêàíäà èíôîðìàñèéà
ñèéàñÿòèíè ìöÿééÿíëÿøäèðÿí õÿáÿð
àýåíòëèêëÿðè àëéàíñëàðûíûí, àïàðûúû èíôîðìàñèéà ãóðóìëàðûíûí ðÿùáÿðëÿðè âÿ íöìàéÿíäÿëÿðè èøòèðàê åäèáëÿð.
Èúëàñäà íþâáÿòè Êîíãðåñèí êå÷èðèëÿúÿéè âàõòûí, èøòèðàê÷ûëàðûí òÿðêèáèíèí, òåìàòèê ÷ÿð÷èâÿëÿðèí, ìÿðóçÿ÷èëÿðèí âÿ ïàíåë èúëàñëàðûíûí ìþâçóëàðûíûí ìöÿééÿíëÿøäèðèëìÿñè ìÿñÿëÿëÿðè ìöçàêèðÿ åäèëèá.
Ãåéä åäèì êè, Øóðà Êîíãðåñèí ÿñàñ
èäàðÿåäèúè îðãàíûäûð âÿ Äöíéà Õÿáÿð
Àýåíòëèêëÿðè Êîíãðåñèíÿ åâ ñàùèáëèéè
åäÿí àýåíòëèêëÿ áèðýÿ íþâáÿòè Êîíãðåñèí
ñòðóêòóðó âÿ ïðîãðàìû ö÷öí ìÿñóëèééÿò
äàøûéûð. Øóðàíûí ðÿùáÿð îðãàíû îëàí áöðîíóí öçâëÿðè Êîíãðåñèí ôÿàëèééÿòäÿ îëàí
ïðåçèäåíòè, èêè êå÷ìèø ïðåçèäåíò, áàø êàòèá âÿ íþâáÿòè Êîíãðåñèí òÿøêèëàò êîìèòÿñèíèí ñÿäðèäèð.
Áöòöí õÿáÿð àýåíòëèêëÿðè Øóðàäà öçâ
îëäóãëàðû ðåýèîíàë òÿøêèëàòëàðëà, ùàçûðäà
ÔÀÍÀ, ÅÀÍÀ, ÎÀÍÀ, ÓËÀÍ âÿ ÌÄÁ
Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðè Àëéàíñû âàñèòÿñèëÿ
òÿìñèë îëóíóðëàð. Àññîúèàòåä Ïðåññ âÿ
Òùîìñîí Ðåóòåðñ êèìè äöíéà àýåíòëèêëÿðè èñÿ Øóðàäà ìöñòÿãèë øÿêèëäÿ òÿìñèë
îëóíà áèëÿðëÿð.
Äöíéà Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðèíèí áèðèíúè
Êîíãðåñè 2004-úö èëäÿ Ðóñèéàíûí Ìîñêâà, èêèíúèñè 2007-úè èëäÿ Èñïàíèéàíûí Åñòåïîíà, ö÷öíúöñö 2010-úó èëäÿ Àðýåíòèíàíûí Áóåíîñ-Àéðåñ, äþðäöíúöñö èñÿ
2013-úö èëäÿ Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíûíûí ßðÐèéàä øÿùÿðëÿðèíäÿ êå÷èðèëèá. ßð-Ðèéàä
Êîíãðåñèíäÿí èêè àé ÿââÿë - 2013-úö èë
ñåíòéàáðûí 20-äÿ Àñèéà âÿ Ñàêèò Îêåàí
Þëêÿëÿðè Èíôîðìàñèéà Àýåíòëèêëÿðè Òÿøêèëàòûíûí (ÎÀÍÀ) Ìîñêâàäà êå÷èðèëÿí ÕÂ
Áàø Àññàìáëåéàñûíäà ÀçÿðÒÀú äàùà áèð
ìöùöì óüóð ãàçàíûá.
Ìÿí àýåíòëèéèí áàø äèðåêòîðó êèìè ÕÂ
Áàø Àññàìáëåéàäà ñÿñâåðìÿ íÿòèúÿñèíäÿ ÎÀÍÀ-íûí âèòñå-ïðåçèäåíòè âÿ àðäûúûë
îëàðàã ö÷öíúö äÿôÿ Áöðî öçâö ñå÷èëìèøÿì. Òÿäáèðäÿ ÎÀÍÀ-íûí íþâáÿòè Áàø
Àññàìáëåéàñûíûí Áàêûäà êå÷èðèëìÿñè,
2016-2019-úó èëëÿðäÿ áó ãóðóìà ÀçÿðÒÀú-ûí ñÿäðëèéè áàðÿäÿ ãÿðàð ãÿáóë îëóíóá. Áó ãÿðàð äà ýÿðýèí ðÿãàáÿò øÿðàèòèíäÿ êå÷ÿí ñÿñâåðìÿ íÿòèúÿñèíäÿ ãÿáóë
åäèëèá.
Áåëÿëèêëÿ, áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ ÷îõ íöôóçëó èêè ìåäèà ãóðóìóíóí - ÎÀÍÀ-íûí
ÕÂÛ Áàø Àññàìáëåéàñûíûí âÿ Äöíéà Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðèíèí Â Êîíãðåñèíèí 2016úû èëäÿ åéíè âàõòäà Áàêûäà ÀçÿðÒÀú-ûí åâ
ñàùèáëèéè èëÿ êå÷èðèëìÿñè áàðÿäÿ ãÿðàðëàð
àýåíòëèéèí äöíéà ìåäèà ìÿêàíûíäà
óüóðëó ôÿàëèééÿòèíèí íÿòèúÿñè êèìè äÿéÿðëÿíäèðèëÿ áèëÿð. Áó íàèëèééÿòëÿð ÀçÿðÒÀú-ûí
áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿðèíèí ýåíèøëÿíìÿñè,
äöíéà èíôîðìàñèéà ìÿêàíûíà äàùà ñöðÿòëÿ èíòåãðàñèéàñû áàõûìûíäàí éåíè èìêàíëàð à÷ûð.
ÀçÿðÒÀú - åâ ñàùèáè êèìè
- Àýåíòëèéèí óüóðëàðà àïàðàí éîëó
íÿ çàìàíäàí áàøëàéûð?
- ÀçÿðÒÀú-û áó óüóðëàðà àïàðàí éîë
2004-úö èëäÿí áàøëàéûá. Ùÿìèí èë ÀçÿðÒÀú íöôóçëó èíôîðìàñèéà àýåíòëèêëÿðèíè
þçöíäÿ áèðëÿøäèðÿí ÎÀÍÀ-éà öçâ îëóá.
Áóíóí ñàéÿñèíäÿ àýåíòëèéèí èíôîðìàñèéàëàðû ÎÀÍÀ-íûí õöñóñè ñàéòûíäà éåðëÿøäèðèëèð âÿ îíëàðäàí 35 þëêÿíèí 44 èíôîðìàñèéà àýåíòëèéè èñòèôàäÿ åäèð. ÀçÿðÒÀú-ûí
ÎÀÍÀ-íûí ñàéòûíäà èë ÿðçèíäÿ îðòà ùåñàáëà 12 ìèíÿ éàõûí õÿáÿðè, 1300-äÿí
àðòûã ôîòîñó âÿ 800-ÿ ãÿäÿð âèäåîñó éåð
àëûð. Ùàçûðäà ÎÀÍÀ-íûí ñàéòûíäà éåðëÿøäèðèëÿí èíôîðìàñèéàëàðûí, ôîòî âÿ âèäåîëàðûí ñàéûíà ýþðÿ ÀçÿðÒÀú ëèäåðëèê åäèð.
2007-úè èë äåêàáðûí 12-äÿ ÎÀÍÀ-íûí Èíäîíåçèéàíûí ïàéòàõòû Úàêàðòàäà êå÷èðèëÿí èúëàñûíäà ÀçÿðÒÀú áó ãóðóìóí ðÿùáÿð îðãàíû îëàí Èúðàèééÿ Êîìèòÿñèíèí áöðî öçâö ñå÷èëèá.
2008-úè èëäÿ ÀçÿðÒÀú-ûí Àâðîïà Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðè Àëéàíñûíà (ÅÀÍÀ) öçâ
ãÿáóë îëóíìàñû àýåíòëèéèí ùÿéàòûíäà ÿí
ìöùöì ùàäèñÿëÿðäÿí áèðèäèð. ÅÀÍÀ Áàø
Àññàìáëåéàñûíûí Åñòîíèéàíûí ïàéòàõòû
Òàëëèíäÿ êå÷èðèëÿí èúëàñûíäà òÿøêèëàòûí
òÿäáèðäÿ òÿìñèë îëóíàí 29 öçâöíäÿí 26ñû ÀçÿðÒÀú-ûí íàìèçÿäëèéèíè äÿñòÿêëÿéèá.
Áåëÿëèêëÿ, ÀçÿðÒÀú ïîñòñîâåò ìÿêàíûíäà
ÈÒÀÐ-ÒÀÑÑ âÿ Óêðèíôîðìäàí ñîíðà ÅÀÍÀ-éà ãÿáóë åäèëÿí ö÷öíúö èíôîðìàñèéà
àýåíòëèéè îëóá.
2010-úó èëäÿ ÀçÿðÒÀú äàùà áèð áåéíÿëõàëã ãóðóìà - Èñëàì ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòûíà öçâ þëêÿëÿðèí 40-äàí ÷îõ õÿáÿð
àýåíòëèéèíè þçöíäÿ áèðëÿøäèðÿí Áåéíÿëõàëã Èñëàì Õÿáÿðëÿð Àýåíòëèéèíÿ (ÈÈÍÀ)
ãÿáóë îëóíóá âÿ ãóðóìóí èúëàñëàðûíäà,
ìÿñÿëÿëÿðèí ìöçàêèðÿñèíäÿ, ãÿðàðëàðûí
ãÿáóëóíäà ôÿàë èøòèðàê åäèð. Ùàçûðäà
ÀçÿðÒÀú Òöðêäèëëè Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðè Áèðëèéèíÿ ñÿäðëèê åäèð. 2011-2013-úö èëëÿðäÿ
èñÿ Ãàðà Äÿíèç Èãòèñàäè ßìÿêäàøëûã
Òÿøêèëàòûíûí öçâö îëàí þëêÿëÿðèí Ìèëëè Èíôîðìàñèéà Àýåíòëèêëÿðè Àññîñèàñèéàñûíà
ñÿäðëèê åäèá.
ÀçÿðÒÀú, åéíè çàìàíäà, Ìöñòÿãèë
Äþâëÿòëÿð Áèðëèéèíèí öçâö îëàí þëêÿëÿðèí
Ìèëëè Èíôîðìàñèéà Àýåíòëèêëÿðè Àññîñèàñèéàñûíûí (ÀÍÈÀ), Òöðêäèëëè Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðè Áèðëèéèíèí (ÒÊÀ), Ãàðà Äÿíèç Èãòèñàäè
ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòûíûí öçâö îëàí þëêÿëÿðèí Ìèëëè Èíôîðìàñèéà Àýåíòëèêëÿðè Àññîñèàñèéàñûíûí (ÏÀÍÈÀ) òÿñèñ÷èëÿðèíäÿí áèðèäèð. Àýåíòëèéèí áàø äèðåêòîðó êèìè ìÿí
ùÿì äÿ ÏÀÍÈÀ-íûí áöðî öçâöéÿì.
Áó òÿøêèëàòëàðûí ñàéòëàðûíäà éåðëÿøäèðèëÿí õÿáÿðëÿðèí, âèäåîëàðûí âÿ ôîòîëàðûí
ñàéûíà ýþðÿ äÿ ÀçÿðÒÀú þí ñûðàäàäûð. Èë
ÿðçèíäÿ ÏÀÍÈÀ-íûí ñàéòûíäà àýåíòëèéèìèçèí 7 ìèíäÿí àðòûã, ÀÍÈÀ-íûí ñàéòûíäà
èñÿ 13 ìèíäÿí ÷îõ èíôîðìàñèéàñû éåðëÿøäèðèëèð. Áóíäàí áàøãà, ÀçÿðÒÀú-ûí ðóñ äèëèíäÿêè èíôîðìàñèéàëàðû ×èí Õàëã Ðåñïóáëèêàñûíûí Ñèíõóà Àýåíòëèéèíèí èíòåðíåò
ñÿùèôÿñèíäÿ äÿ éåð àëûð. Íÿùÿíý àóäèòîðèéàéà ìàëèê Ñèíõóàíûí ñàéòûíäà ùÿð àé
àýåíòëèéèí 50-äÿí àðòûã ìàòåðèàëû éàéûëûð.
Öìóìèééÿòëÿ, ÀçÿðÒÀú-ûí öçâö îëäóüó
áåéíÿëõàëã âÿ ðåýèîíàë ãóðóìëàðûí åëåêòðîí ðåñóðñëàðûíäà èë ÿðçèíäÿ 40 ìèíÿ éàõûí õÿáÿðè, 3 ìèíÿ ãÿäÿð ôîòîñó âÿ ìèíäÿí àðòûã âèäåîñó éåðëÿøäèðèëèð.
Àðòûã ðåýèîíàë âÿ áåéíÿëõàëã ÿùÿìèé-
éÿòëè òÿäáèðëÿðÿ óüóðëà åâ ñàùèáëèéè åäÿí
ÀçÿðÒÀú-ûí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ 2008-úè èë àïðåëèí 30-ó - ìàéûí 3-äÿ Áàêûäà Òöðêäèëëè
Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðè Áèðëèéè (ÒÊÀ) Áàø
Ìÿúëèñèíèí ÂÛÛ èúëàñû, ùÿìèí èë ñåíòéàáðûí
1-4-äÿ èñÿ ÎÀÍÀ Èúðàèééÿ Êîìèòÿñèíèí
“Ãëîáàëëàøàí äöíéàäà èíôîðìàñèéà ùàìû
ö÷öí” ìþâçóñóíäà 30-úó èúëàñû êå÷èðèëèá.
Èëê äÿôÿ îëàðàã äöíéàíûí 20-äÿí ÷îõ þëêÿñèíäÿí ÿí íöôóçëó õÿáÿð àýåíòëèêëÿðèíèí ðÿùáÿðëÿðè âÿ éöêñÿê âÿçèôÿëè òÿìñèë÷èëÿðè ÀçÿðÒÀú-ûí òÿøÿááöñö èëÿ ðåñïóáëèêàìûçà ýÿëìèøäèëÿð. Àçÿðáàéúàíûí èúòèìàè ùÿéàòûíäà ìöùöì ùàäèñÿ îëàí áó
òîïëàíòûíûí ÿùÿìèééÿòè ùÿì äÿ îíäà èäè
êè, ÎÀÍÀ âÿ ÅÀÍÀ-íûí òàðèõèíäÿ èëê äÿôÿ
îëàðàã áó ãóðóìëàðûí ðÿùáÿðëÿðè òÿäáèðÿ
áèðýÿ ãàòûëìûøäûëàð. Øÿðã âÿ Ãÿðá þëêÿëÿðèíèí àïàðûúû èíôîðìàñèéà àýåíòëèêëÿðèíèí
ðÿùáÿðëÿðèíè áèð àðàéà ýÿòèðìÿê ñàùÿñèí-
äÿ ÀçÿðÒÀú-ûí óüóðëà íÿòèúÿëÿíÿí áó òÿøÿááöñö èúëàñ èøòèðàê÷ûëàðû òÿðÿôèíäÿí
ðÿüáÿòëÿ ãàðøûëàíûá.
Áó ñèéàùûéà 2013-úö èë ôåâðàëûí 25-äÿ
Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéèíèí öçâö îëàí
þëêÿëÿðèí Äþâëÿò Èíôîðìàñèéà Àýåíòëèêëÿðèíèí Ðÿùáÿðëÿðè Øóðàñûíûí Áàêûäà ÀçÿðÒÀú-ûí åâ ñàùèáëèéè èëÿ êå÷èðèëìèø ÕÂÛ èúëàñûíû äà ÿëàâÿ åòìÿê îëàð.
ßí åòèáàðëû ìÿíáÿ
- Àýåíòëèéèí õàðèúè þëêÿëÿðäÿêè
ìöõáèð ìÿíòÿãÿëÿðèíèí ôÿàëèééÿòè
áàðÿäÿ íÿ äåéÿ áèëÿðñèíèç?
- ÀçÿðÒÀú-ûí õàðèúè þëêÿëÿðäÿêè ìöõáèð øÿáÿêÿëÿðèíèí úîüðàôèéàñû äà èëäÿí-èëÿ
ýåíèøëÿíèð. Ùàçûðäà àýåíòëèéèí 21 þëêÿäÿ
- ÀÁØ, Áþéöê Áðèòàíèéà, Ôðàíñà, Àëìàíèéà, Àâñòðèéà, Èñïàíèéà, Èòàëèéà, ×èí, Éàïîíèéà, Èñâå÷, Ðóìûíèéà, Ëàòâèéà, Ìàúàðûñòàí, Ðóñèéà, Óêðàéíà, Ìèñèð, Òöðêèéÿ,
Ýöðúöñòàí, Èðàí, Þçáÿêèñòàí âÿ Òöðêìÿíèñòàíäà ìöõáèð ìÿíòÿãÿëÿðè ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðèð. Ùàçûðäà äöíéàíûí òàíûíìûø õÿáÿð àýåíòëèêëÿðè ÀçÿðÒÀú èëÿ ÿìÿêäàøëûüà
áþéöê ìàðàã ýþñòÿðèð. ÀçÿðÒÀú 100-ÿ
ãÿäÿð þëêÿíèí èíôîðìàñèéà àýåíòëèêëÿðè
èëÿ ÷îõ ñÿìÿðÿëè ÿëàãÿëÿð ãóðóá âÿ 30äàí àðòûã þëêÿíèí ìèëëè èíôîðìàñèéà
àýåíòëèêëÿðè èëÿ ìöãàâèëÿëÿð èìçàëàéûá.
Äàùà áèð íå÷ÿ þëêÿíèí èíôîðìàñèéà
àýåíòëèêëÿðè èëÿ ìöãàâèëÿëÿðèí èìçàëàíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ôÿàë èø àïàðûëûð.
Áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿðèíèí ýåíèøëÿíìÿñè, åéíè çàìàíäà, òÿáèè îëàðàã ÀçÿðÒÀúûí äÿãèã âÿ åòèáàðëû èíôîðìàñèéà ìÿíáÿéè
êèìè ìÿñóëèééÿòèíè àðòûðûð. Âàøèíãòîíäà
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí Âóäðî Âèëñîí Áåéíÿëõàëã Åëìè-Òÿäãèãàò Ìÿðêÿçèíèí Ãëîáàë
Àâðîïà ïðîãðàìûíûí ìÿðùóì ìöøàâèðè
Àëåêñàíäðîñ Ïèòåðñîíóí þòÿí èë ÀçÿðÒÀú-äà îëàðêÿí äåäèêëÿðèíè õàòûðëàìàã
éåðèíÿ äöøöð: “ÀÁØ-äà ñèéàñÿò÷èëÿð âÿ åëìè òÿäãèãàò÷ûëàð Àçÿðáàéúàí ùÿãèãÿòëÿðè
ùàããûíäà õÿáÿðëÿðè ÿí åòèáàðëû ìÿíáÿ êèìè ÀçÿðÒÀú-äàí ÿëäÿ åäèðëÿð”.
Åòèáàðëû ìÿíáÿ ìÿñÿëÿñèíÿ äàèð ÿí
éåíè áèð ìèñàë äà ÷ÿêìÿê îëàð: Äöíéà
Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðè Êîíãðåñè Øóðàñûíûí
Áàêûäà êå÷èðèëÿí èúëàñû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ìàéûí 30-äà ÀçÿðÒÀú èëÿ Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû Êðàëëûüûíûí Ñÿóäèééÿ Ïðåññ Àýåíòëèéè
(ÑÏÀ) àðàñûíäà èíôîðìàñèéà ìöáàäèëÿñè
ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà Àíëàøìà Ìåìîðàíäóìó èìçàëàíûá. Äöíéà
Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðè Êîíãðåñèíèí ñÿäðè,
ÑÏÀ-íûí ïðåçèäåíòè Àáäóëëàù áèí Ôÿùä
ÿë-Ùöñåéí ñÿíÿäè èìçàëàéàðêÿí: “Áó ñÿíÿä àýåíòëèêëÿðèìèç àðàñûíäà èíôîðìàñèéàíûí áöòöí êîíòåíòëÿðè öçðÿ äàùà ôÿàë
ìöáàäèëÿ àïàðìàüà èìêàí âåðÿúÿêäèð.
Áèçèì àýåíòëèê Àçÿðáàéúàí ùàããûíäà õÿáÿðëÿðè òÿêúÿ Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíûíäà
äåéèë, áöòöí ÿðÿá äöíéàñûíäà éàéàúàãäûð. Áó èøäÿ ÀçÿðÒÀú Ñÿóäèééÿ Ïðåññ
Àýåíòëèéè ö÷öí ÿñàñ âÿ ÿí åòèáàðëû èñòèíàä
ìÿíáÿéè îëàúàãäûð” - äåéÿ áèëäèðèá.
Àðýåíòèíàíûí “ÒÅËÀÌ” Àýåíòëèéèíèí
èíñòèòóñèîíàë ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôû öçðÿ ìåíåúåðè, Ëàòûí Àìåðèêàñû Þëêÿëÿðè Èíôîðìàñèéà Àýåíòëèêëÿðè Áèðëèéèíèí (ÓËÀÍ)
ñÿäðè Æàí Ìàíóåë Ôîíðóæ èñÿ èéóíóí 3-äÿ
ÀçÿðÒÀú-äà êå÷èðèëÿí ýþðöøäÿ õöñóñè
âóðüóëàéûá: “Áó éàõûíëàðäà “ÒÅËÀÌ”
Àýåíòëèéèíèí éåíè “ÀÍÑÓД èíôîðìàñèéà
ïîðòàëû ôÿàëèééÿòÿ áàøëàéàúàãäûð. Ïîðòàëäà Àçÿðáàéúàí áþëìÿñè äÿ ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðÿúÿêäèð. Áþëìÿäÿ Àçÿðáàéúàí èëÿ
áàüëû ÿí ñîí éåíèëèêëÿð èñïàí, èíýèëèñ âÿ
ïîðòóãàë äèëëÿðèíäÿ âåðèëÿúÿêäèð. Ùÿòòà
õÿáÿðëÿðèí Àçÿðáàéúàí äèëèíäÿ äÿ âåðèëìÿñè íÿçÿðäÿ òóòóëóð. Áèç åòèáàðëû ìÿíáÿ
êèìè ÀçÿðÒÀú-à èíàíûðûã”.
Òÿðàíÿ Ìÿùÿððÿìîâà
Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû ùÿð çàìàí Àçÿðáàéúàíûí ùàãëû ìþâãåéèíè äÿñòÿêëÿéèð
Èéóíóí 6-äà õàðèúè èøëÿð íàçèðèíèí
ìöàâèíè Õÿëÿô Õÿëÿôîâ Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû-Àçÿðáàéúàí ïàðëàìåíòëÿðàðàñû äîñòëóã ãðóïóíóí ñÿäðè Àáäóëëà áèí Ìÿùÿììÿä ÿë-Íàñèðèí áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè èëÿ ýþðöøöá.
Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëèéèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à âåðèëÿí ìÿëóìàòà
ýþðÿ, Õ.Õÿëÿôîâ þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäàêû
ÿëàãÿëÿðèí äÿðèí òàðèõè êþêëÿðÿ ÿñàñëàíäûüûíû ñþéëÿéèá, ìöíàñèáÿòëÿðèí äèíàìèê èíêèøàôûíäàí ìÿìíóíëóüóíó áèëäèðèá. Èêè þëêÿ àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí ñöðÿòëÿ èíêèøàô åòìÿñèíèí Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû òÿðÿôèíäÿí
äàèì äÿñòÿêëÿíäèéèíè ãåéä åäÿí Õ.Õÿëÿôîâ íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí áó ñÿôÿðèíè
éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèá. Î, ñÿôÿðèí Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû-Àçÿðáàéúàí ìöíàñè-
áÿòëÿðèíèí ìþùêÿìëÿíìÿñèíÿ òþùôÿ âåðÿúÿéèíÿ èíàíäûüûíû áèëäèðèá.
Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè âÿ îíóí àüûð íÿòèúÿëÿðèíäÿí, Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíûí èøüàëûíäàí,
ãà÷ãûíëàðûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðèí ïðîáëåìëÿðèíäÿí, ìöíàãèøÿíèí ùÿëëè ïðîñåñèíäÿ Åðìÿíèñòàíûí ïîçóúó ìþâãåéèíäÿí
äàíûøàí Õ.Õÿëÿôîâ ðÿñìè ßð-Ðèéàäûí ùÿð
çàìàí Àçÿðáàéúàíûí ÿäàëÿòëè ìþâãåéèíè
äÿñòÿêëÿìÿñèíèí þëêÿìèç òÿðÿôèíäÿí éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëäèéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí áàø÷ûñû Àáäóëëà
áèí Ìÿùÿììÿä ÿë-Íàñèð áèëäèðèá êè, î, þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüûí áöòöí ñàùÿëÿðäÿ éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ îëìàñû ôèêðè èëÿ ðàçûäûð. Î, Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíûíûí äöíéà þëêÿëÿðèíè ùÿð çàìàí ñöëùÿ ÷àüûðäûüûíû âÿ þç äèí
ãàðäàøëàðûíû áöòöí ìÿñÿëÿëÿðäÿ äÿñòÿêëÿäèéèíè áèëäèðèá. Àáäóëëà áèí Ìÿùÿììÿä ÿë-Íàñèð Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíûíûí Àçÿðáàéúàíûí
ìöñòÿãèëëèéèíè òàíûéàí âÿ îíà Åðìÿíèñòàí
òÿðÿôèíäÿí åäèëìèø ùÿðáè òÿúàâöçö ïèñëÿéÿí
èëê þëêÿëÿðäÿí áèðè îëäóüóíó ãåéä åäèá. Î,
þëêÿñèíèí Àçÿðáàéúàíûí ùàãëû ìþâãåéèíè
äàèì äÿñòÿêëÿäèéèíè âÿ äÿñòÿêëÿìÿêäÿ äàâàì åäÿúÿéèíè âóðüóëàéûá.
Èãòèñàäè, ìÿäÿíè, ùóìàíèòàð, òóðèçì,
òÿùñèë âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ ÿëàãÿëÿðèí äàùà
äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè ö÷öí áþéöê ïîòåíñèàëûí ìþâúóä îëäóüóíó ãåéä åäÿí ãîíàã áó èñòèãàìÿòäÿ ÿìÿêäàøëûüûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíèí âàúèáëèéè èëÿ ùÿìðÿé îëäóüóíó áèëäèðèá.
Ýþðöøäÿ ãàðøûëûãëû ìàðàã äîüóðàí
ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá.
Ìèëëè Ãóðòóëóøäàí áàøëàíàí éîë ìöùöì óüóðëàðëà
çÿíýèíëÿøÿðÿê ýÿëÿúÿéÿ äîüðó äàâàì åäèð
- Àéàç ìöÿëëèì, 15 èéóí 1993-úö èëäÿí áàøëàíàí éîëà ãûñà íÿçÿð ñàëàã. Ãóðòóëóø áó ýöíöìöçöí ðåàëëûãëàðûíû þçöíäÿ íåúÿ ÿêñ åòäèðèð?
- Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèëëèéèíèí èëê èëëÿðèíäÿ éàøàäûüû äóðóì ùÿð êÿñèí éàääàøûíäàäûð. Þëêÿäÿ õàîñ, àíàðõèéà, þçáàøûíàëûã
ùþêì ñöðöð, èãòèñàäè áþùðàí éàøàíûðäû. Ñèëàùëû ãöââÿëÿðèí òîðïàãëàðûìûçûí äåéèë, àéðûàéðû ãðóïëàðûí ìàðàãëàðûíûí ìöäàôèÿ÷èñèíÿ
÷åâðèëìÿñè ÿðàçèëÿðèìèçèí áèð-áèðèíèí àðäûíúà èøüàëûíà ñÿáÿá îëóðäó. Áåëÿ ÷ÿòèí ìÿãàìäà Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí õàëãûí
òÿêèäëè òÿëÿáè èëÿ ùàêèìèééÿòÿ ãàéûäûøû äîüðóäàí äà õàëãûìûçûí ÿí àüûð ïðîáëåìëÿðäÿí, ÷ÿòèíëèêëÿðäÿí, ôàúèÿëÿðäÿí Ãóðòóëóøó
îëäó. 1993-úö èë 15 èéóíóí Àçÿðáàéúàí òàðèõèíÿ Ìèëëè Ãóðòóëóø Ýöíö êèìè äàõèë îëìàñû äà ùÿìèí äþâðöí ñÿúèééÿâè õöñóñèééÿòëÿðèíè, åéíè çàìàíäà, ùÿìèí òàðèõäÿí
áàøëàíàí Ãóðòóëóøó þçöíäÿ ÿêñ åòäèðèð.
Àðòûã ùÿìèí òàðèõäÿí áèçè 21 èëëèê çàìàí ôàñèëÿñè àéûðûð. ßáÿñ éåðÿ äåéèëìèð êè,
çàìàí ùàäèñÿëÿðÿ äöçýöí äÿéÿð âåðìÿê
áàõûìûíäàí éàääàøäûð. Öìóììèëëè ëèäåð
Ùåéäÿð ßëèéåâ ùàêèìèééÿòÿ ãàéûäûøû èëÿ
ìöñòÿãèëëèê éîëóíäà èëê àääûìûíû àòàí
Àçÿðáàéúàíûí ýÿëÿúÿéèíè äöçýöí ìöÿééÿíëÿøäèðÿí éîëó ñå÷äè, äþâëÿò÷èëèê êîíñåïñèéàñûíû ùàçûðëàäû.
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí äöøöíöëìöø âÿ ìÿãñÿäéþíëö ñèéàñÿòè íÿòèúÿñèíäÿ
ÿëäÿ îëóíàí óüóðëàð áèð-áèðèíè ÿâÿçëÿäè.
Äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèìèçè ìþùêÿìëÿíäèðìÿê, õàðèúè äþâëÿòëÿðëÿ èãòèñàäè-ñèéàñè ìöíàñèáÿòëÿðè éåíè ìöñòÿâèäÿ èíêèøàô åòäèðìÿê, Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí äþéöø áþëýÿñèíäÿ àòÿøêÿñÿ íàèë îëìàã, ýöúëö îðäó
éàðàòìàã ö÷öí èìêàíëàðû àðòûðìàã ãàðøûäà
äàéàíàí ÿñàñ âÿçèôÿëÿð èäè êè, áó èñòèãàìÿòëÿðäÿ áèð-áèðèíäÿí ÿùÿìèééÿòëè àääûìëàð àòûëäû. 1994-úö èëèí ìàéûíäà àòÿøêÿñ ÿëäÿ îëóíäó, ùÿìèí èë ñåíòéàáðûí 20-äÿ òàðèõÿ “ßñðèí ìöãàâèëÿñè” êèìè äàõèë îëàí íåôò
ñàçèøè èìçàëàíäû. Þëêÿìèçëÿ èãòèñàäè ÿëàãÿëÿðèí ãóðóëìàñûíäà ìàðàãëû îëàí äþâëÿòëÿðèí, øèðêÿòëÿðèí ñàéûíûí àðòìàñû ôîíóíäà éåíè-éåíè ëàéèùÿëÿð ýöíäÿìÿ ýÿòèðèëäè, Àçÿðáàéúàí áó ëàéèùÿëÿðèí ÿñàñ èøòèðàê÷ûñûíà âÿ
òÿøÿááöñ÷öñöíÿ ÷åâðèëäè. “ßñðèí ìöãàâèëÿñè”íèí ÿñàñ òÿðêèá ùèññÿñè îëàí ÁÒÚ íåôò
êÿìÿðèíèí ìàðøðóòó ÿòðàôûíäà àïàðûëàí ìöçàêèðÿëÿðÿ, Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíÿ áóíóíëà
áàüëû òÿçéèãëÿðèí ýþñòÿðèëìÿñèíÿ áàõìàéàðàã, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ ãÿòèééÿò íöìàéèø åòäèðÿðÿê, ÁÒÚ ìàðøðóòóíóí ñå÷èëäèéèíè áèëäèðäè, áóíóíëà äà Àçÿðáàéúàí þç ñèéàñÿòèíäÿ ìöñòÿãèë îëäóüóíó, ùå÷ áèð þëêÿíèí äèêòÿñè èëÿ îòóðóá-äóðìàäûüûíû äöíéàéà
íöìàéèø åòäèðäè. Ãåéä åäÿê êè, Àçÿðáàéúàíûí áóýöíêö óüóðëàðûíû øÿðòëÿíäèðÿí
ÿñàñ àìèëëÿðäÿí áèðè ìÿùç äþâëÿòèìèçèí ñèéàñÿòèíäÿ ìöñòÿãèë îëìàñûäûð. Áó ôèêèð áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿäÿ äÿ ãåéä åäèëèð êè, èãòèñàäè ñèéàñÿòèíäÿ ìöñòÿãèë îëàí äþâëÿò ìöñòÿãèë ñèéàñÿò ùÿéàòà êå÷èðÿ áèëÿð. Àçÿðáàéúàí
áó ñàùÿäÿ íöìóíÿ ýþñòÿðèð.
- Óüóðëàð áèð-áèðèíè ÿâÿçëÿäèêúÿ, áó
ðåàëëûã þç òÿñäèãèíè òàïäû êè, äöçýöí
ãóðóëàí ñèéàñÿò þëêÿíèí ãàðøûñûíäà
ýåíèø èìêàíëàð à÷ûð...
- Òÿáèè êè, ìþùòÿøÿì, óüóðëó áàøëàíüûú
ýÿëÿúÿéèí äÿ ìþùòÿøÿìëèéèíè, óüóðëàðûí
äàâàìëûëûüûíû øÿðòëÿíäèðìèø îëóð. Àçÿðáàéúàíûí áóýöíêö ìÿíçÿðÿñè êå÷èëÿí éîëäàí
äàùà ãöðóðëà äàíûøìàüà áþéöê ÿñàñ âåðèð. 23 èëÿ éàõûí ìöñòÿãèëëèê òàðèõèíÿ ìàëèê
îëàí Àçÿðáàéúàí áó ãûñà äþâð ÿðçèíäÿ áþéöê óüóðëàðû èëÿ äöíéàíûí äèããÿòèíäÿäèð.
Èãòèñàäèééàòûí èíêèøàôûíäà íåôò àìèëèíÿ
éöêñÿê äÿéÿð âåðÿí Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ ãàðøûëûãëû òÿúðöáÿ ìöáàäèëÿñèíèí àïàðûëìàñûíû, ñÿéëÿðèí áèðëÿøäèðèëìÿñèíè ãàðøûéà ìöùöì âÿçèôÿ êèìè ãîéàðàã, ÷îõëàðûíà
ÿôñàíÿ êèìè ýþðöíÿí ëàéèùÿëÿðèí ýåð÷ÿêëÿøäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ ìöùöì àääûìëàð àòàðàã, áóýöíêö Àçÿðáàéúàíûí ðåàëëûãëàðûíûí ÿñàñûíû ãîéìóøäóð. Ñàáèòëèê äèéàðû
êèìè òàíûíàí Àçÿðáàéúàí, åéíè çàìàíäà,
áþéöê èíâåñòèñèéàëàð ìÿêàíûíà ÷åâðèëäè.
Èãòèñàäè òÿðÿããè äåìîêðàòèêëÿøìÿ ïðîñåñèíèí äàùà äà ñöðÿòëÿíäèðèëìÿñèíè òÿìèí
åòäè. Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ äåìîêðàòèéàíû ñòðàòåæè êóðñóìóçóí ÿñàñ ìàùèééÿòè êèìè ãÿáóë åäÿðÿê, áó èñòèãàìÿòäÿ
ìöùöì àääûìëàð àòäû. Ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíûìûçûí 2001-úè èëèí éàíâàðûíäà Àâðîïà
Øóðàñûíà òàìùöãóãëó öçâ ãÿáóë îëóíìàñû
þëêÿìèçèí äåìîêðàòèê äÿéÿðëÿðÿ ñàäèãëèéèíè
ñþçäÿ äåéèë, ÿìÿëäÿ ñöáóò åòäèéèíè ýþñòÿðäè. Àçÿðáàéúàí äåìîêðàòèéà éîëó èëÿ èíàìëà èðÿëèëÿéÿðÿê ÿëäÿ åòäèéè òÿúðöáÿ èëÿ äöíéàíûí äèããÿòèíäÿ äàéàíäû. Áó ôèêèð áåéíÿë-
õàëã ñÿâèééÿäÿ äÿ
Ìèëëè
ãåéä åäèëèð êè, ÀçÿðÌÿúëèñèí äåïóòàòû
áàéúàíûí äåìîêðàòèéà òÿúðöáÿñè
Àéàç Îðóúîâ
äèýÿð þëêÿëÿðÿ þðwww.yaï.org.az
íÿêäèð.
Áåëÿëèêëÿ, Ùåé- ñàéòûíà ìöñàùèáÿ
äÿð ßëèéåâ éîëó
âåðèá
Àçÿðáàéúàí õàëãûíà àðçóëàäûüû áöòöí óüóðëàðû áÿõø åòäè. Àçÿðáàéúàíûí ö÷ðÿíýëè áàéðàüû äöíéàíûí òàíûíìûø òÿøêèëàòëàðûíûí ãàðøûñûíäà äàëüàëàíìàãëà áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíäÿ éåðè âÿ ðîëóíà èøûã ñàëûð. Áó óüóðëàðà éîë
à÷àí òÿáèè êè, 15 Èéóí 1993-úö èë òàðèõèäèð.
- Àçÿðáàéúàíûí óüóðëàðûíûí áÿëÿä÷èñè îëàí Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí êå÷äèéè èíêèøàô éîëóíó íåúÿ õàðàêòåðèçÿ åäÿðäèíèç?
- Àçÿðáàéúàíûí áóýöíêö óüóðëàðûíäàí
áÿùñ åäÿðêÿí Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí äà êå÷äèéè èíêèøàô éîëóíà íÿçÿð ñàëìàã
çÿðóðÿòè äóéóëóð. ×öíêè ÉÀÏ-ûí òàðèõè ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíûí òàðèõè êèìè äÿéÿðëÿíäèðèëèð. Äàùè øÿõñèééÿò Ùåéäÿð ßëèéåâèí éàðàäûúûñû îëäóüó, áó ýöí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèê åòäèéè Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí ôÿàëèééÿòèíèí ÿñàñûíû äþâëÿòÿ, õàëãà
õèäìÿò ïðèíñèïè òÿøêèë åäèð. Ìÿùç áó õÿòòÿ
ñàäèãëèê ïàðòèéàéà õàëãûí ñåâýèñèíè ýöíáÿýöí àðòûðûð. Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí “Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíà õèäìÿò åòìÿê
äþâëÿòÿ, õàëãà õèäìÿò åòìÿê äåìÿêäèð” òåçèñè ùÿð áèð äþâð ö÷öí àêòóàëëûüûíû ãîðóéóð.
Áó ýöí ñûðàëàðûíäà 600 ìèíäÿí àðòûã öçâö
áèðëÿøäèðÿí ÉÀÏ Ùåéäÿð ßëèéåâ ñèéàñè êóðñóíóí óüóðëó äàâàì÷ûñû Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè àëòûíäà óüóðëà èíêèøàô
åäèð, ãÿëÿáÿëÿð ïàðòèéàñû îëäóüóíó þëêÿäÿ
êå÷èðèëÿí ñå÷êèëÿðäÿ óüóð ãàçàíìàãëà áèð
äàùà òÿñäèãëÿéèð. Ïàðòèéàíûí ýÿëÿúÿéèíÿ
èíàì áþéöêäöð. Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
âàõòèëÿ ñþéëÿäèéè “Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû äöíÿíèí, áó ýöíöí âÿ ýÿëÿúÿéèí ïàðòèéàñûäûð” òåçèñè ïàðòèéàíûí ôÿàëèééÿòèíÿ ùÿð
çàìàí áÿëÿä÷èëèê åäèð, ýÿëÿúÿê ïðèîðèòåòëÿðèí ìöÿééÿíëÿøäèðèëìÿñèíäÿ ñòèìóëâåðèúè
àìèë ðîëóíó îéíàéûð. Ìþùòÿðÿì Ïðåçèäåíòèìèç Èëùàì ßëèéåâ áó òåçèñèí äàâàìû îëàðàã
áèëäèðèð êè, ÉÀÏ íÿèíêè þëêÿíèí, ðåýèîíóí
àïàðûúû ñèéàñè òÿøêèëàòûäûð.
- Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè, õàëãû ãàðøûñûíäàêû
õèäìÿòëÿðèíäÿí áÿùñ åäÿðêÿí äàùà
ìöùöì áèð ìÿãàìà òîõóíìàã
ìöòëÿãäèð. Öìóììèëëè ëèäåð þçöíäÿí ñîíðàêû Àçÿðáàéúàíûí òàëåéèíè
éöêñÿê èíòåëëåêòëè, ïðàãìàòèê äöøöíúÿëè ñèéàñÿò÷è úÿíàá Èëùàì ßëèéåâÿ òàïøûðäû...
- Ãåéä åòäèéèìèç êèìè, Àçÿðáàéúàíûí
òóòäóüó áó éîë Óëó þíäÿðèìèçèí 21 èë ÿââÿë
õèëàñêàðëûã ìèññèéàñûíû öçÿðèíÿ ýþòöðìÿêëÿ
áàøëàíûá. Áó éîë Ìèëëè Ãóðòóëóø éîëóäóð. Ìèëëè Ãóðòóëóøäàí áàøëàíàí éîë ìöùöì óüóðëàðëà çÿíýèíëÿøÿðÿê ýÿëÿúÿéÿ äîüðó äàâàì
åäèð. 2003-úö èë ïðåçèäåíò ñå÷êèëÿðèíäÿ õàëãûí 76,84 ôàèç ñÿñèíè ãàçàíàí úÿíàá Èëùàì
ßëèéåâ àíäè÷ìÿ ìÿðàñèìèíäÿ áèð äàùà áÿéàí åòìèøäèð êè, Àçÿðáàéúàíûí äàùà ãöäðÿòëè äþâëÿòÿ ÷åâðèëìÿñè ö÷öí Ùåéäÿð ßëèéåâ
ñèéàñè êóðñó äàâàì åòäèðèëìÿëèäèð.
Ùÿð áèð âÿäèí êîíêðåò ÿìÿëè èøäÿ þç
òÿñäèãèíè òàïìàñû úÿíàá Èëùàì ßëèéåâèí
2008 âÿ 2013-úö èë ïðåçèäåíò ñå÷êèëÿðèíäÿ
éåíèäÿí ãÿëÿáÿñèíè øÿðòëÿíäèðäè. Ñîí 10
èëèí ñòàòèñòèêàñûíà äèããÿò éåòèðÿí ùÿð êÿñèí
ýþçö ãàðøûñûíäà þëêÿ ðÿùáÿðèíèí õàëã, äþâëÿò, âÿòÿí íàìèíÿ ýþðäöéö áþéöê èøëÿðèí
ýåíèø ìÿíçÿðÿñè úàíëàíûð.
Ãåéä åòäèéèìèç êèìè, ÿëäÿ îëóíàí óüóðëàð éåíè-éåíè âÿçèôÿëÿðÿ éîë à÷äû. Äþâëÿò áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâ ùÿð çàìàí áèëäèðèð êè, ÿëäÿ
îëóíàí óüóðëàð áèçäÿ àðõàéûíëûã éàðàòìàìàëûäûð, äàèì éåíè ùÿäÿôëÿðÿ íàèë îëìàã
ö÷öí ñÿé ýþñòÿðìÿëèéèê. 2003-úö èëäÿ õàëãûí
áþéöê ÿêñÿðèééÿòèíèí äÿñòÿéèíè ãàçàíàðàã
Ïðåçèäåíò ñå÷èëÿí úÿíàá Èëùàì ßëèéåâ Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíèí èëê èúëàñûíäàêû ÷ûõûøûíäà
äèããÿòè þëêÿ ãàðøûñûíäà äóðàí ãëîáàë âÿçèôÿëÿðÿ éþíÿëäÿðÿê “Áèç ùÿð øåéÿ ìöâÿôôÿã îëàúàüûã” ñþéëÿìèøäèð. Ýÿëÿúÿêäÿ Àçÿðáàéúàíûí ùÿðòÿðÿôëè èíêèøàôû ö÷öí áþéöê èøëÿð ýþðöëÿúÿéèíè õàòûðëàäàí Ïðåçèäåíò, èëê íþâáÿäÿ,
þëêÿäÿ èøñèçëèéèí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû, éîõñóëëóüóí àçàëäûëìàñû ö÷öí ùàìûíûí ñÿôÿðáÿð îëìàñûíûí âàúèáëèéèíè ãåéä åòìèøäèð.
- Èíêèøàôûí Àçÿðáàéúàí ìîäåëèíèí
ìþâúóäëóüóíó øÿðòëÿíäèðÿí ÿñàñ
àìèë áóýöíêö ðåàëëûãëàðûìûçäûð. Èãòèñàäèééàòûí èíêèøàôûíäà íåôò àìèëèíè
þíÿ ÷ÿêÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ
øàõÿëÿíäèðìÿ ñèéàñÿòèíèí âàúèáëèéè-
íè áÿéàí åòäè. Áó èñòèãàìÿòäÿ àòûëàí
àääûìëàð áàðÿäÿ ôèêèðëÿðèíèçè áèëìÿê
èñòÿðäèê.
- Úÿíàá Èëùàì ßëèéåâèí ùÿëÿ þëêÿ Ïðåçèäåíòè ñå÷èëìÿçäÿí ÿââÿë äåäèéè áèð ôèêèð
Àçÿðáàéúàíûí ùàíñû èíêèøàô èñòèãàìÿòè ñå÷ÿúÿéèíÿ àéäûíëûã ýÿòèðìèøäèð: “Áèç íåôòäÿí
ÿëäÿ îëóíàí ýÿëèðëÿðè ùàðà ýÿëäè ñÿðô åäÿ
áèëìÿðèê. Áó ïóëëàðëà ýÿëÿúÿê íÿñèëëÿð ö÷öí
éåíè øÿùÿðëÿð ñàëìàã, éîëëàð ñàëìàã, çàâîä âÿ ôàáðèêëÿð òèêìÿê, íåôòëÿ áàüëû îëìàéàí éåíè èíôðàñòðóêòóð éàðàòìàã ëàçûìäûð.
×öíêè íåôò íÿ âàõòñà òöêÿíèð. Ùÿìèí ïðîãðàì áó ýöí ùÿéàòà êå÷èðèëÿðñÿ, ýÿëÿúÿê
íÿñèëëÿð íåôò ùàñèëàòûíäàí âÿ íåôòèí äöíéà
áàçàðûíäà ãèéìÿòëÿðèíäÿí àñûëû îëìàéàúàãëàð. Áåëÿëèêëÿ, íåôò áèçèì ö÷öí ìÿãñÿä
äåéèë, ýöúëö èãòèñàäèééàò, ýöúëö èíôðàñòðóêòóð éàðàòìàã âàñèòÿñèäèð”. Ïðîãðàì õàðàêòåðëè áó ôèêèð áó ýöí ðåàëëûãäà þç ÿêñèíè òàïûá. Ðåýèîíàë èíêèøàô ïðîãðàìëàðûíûí óüóðëó èúðàñû íÿòèúÿñèíäÿ áó ýöí Àçÿðáàéúàí
èãòèñàäè èíêèøàôûí äèíàìèêàñûíà ýþðÿ äöíéàäà þí ñûðàäàäûð. Áèð ôàêòû äà ãåéä åäÿê
êè, èãòèñàäèééàòûí äöçýöí ÿñàñëàð öçÿðèíäÿ
ãóðóëìàñû íÿòèúÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí 2008úè èëäÿí äöíéàíû áöðöéÿí âÿ íÿòèúÿëÿðè áó
ýöíÿ ãÿäÿð äàâàì åäÿí èãòèñàäè âÿ ìàëèééÿ áþùðàíûíû ùèññ åòìÿäè. ßêñèíÿ èãòèñàäè
èíêèøàôû èëÿ äöíéàíûí äèããÿòèíäÿ äàéàíäû.
Þòÿí 10 èëäÿ Ïðåçèäåíòèí ùÿì àíäè÷ìÿ ìÿðàñèìëÿðèíäÿ, ùÿì þëêÿ, ùÿì äÿ
áåéíÿëõàëã òÿäáèðëÿðäÿ ÷ûõûøëàðûíäà Àçÿðáàéúàíûí ùÿðòÿðÿôëè èíêèøàôà íàèë îëäóüó
êîíêðåò ôàêòëàð, ðÿãÿìëÿð ÿñàñûíäà äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûð. Áó èëëÿðäÿ ÿùàëèíèí ñîñèàë âÿçèééÿòèíèí íÿçÿðÿ÷àðïàúàã äÿðÿúÿäÿ éàõøûëàøäûðûëìàñû, ÿìÿêùàãëàðû âÿ ìöàâèíÿòëÿðèí àðòûðûëìàñû, ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðèí ÷àäûð äöøÿðýÿëÿðèíäÿí íîðìàë øÿðàèòè îëàí
éåíè áèíàëàðà êþ÷öðöëìÿñè, åéíè çàìàíäà,
þëêÿ èãòèñàäèééàòûíà õàðèúè èíâåñòèñèéàëàð
úÿëá åäèëìÿñè, äåìîêðàòèê àá-ùàâàíûí
áåéíÿëõàëã ñòàíäàðòëàðà óéüóíëàøäûðûëìàñû
âÿ äèýÿð ýåíèøìèãéàñëû èøëÿðèí ýþðöëìÿñè
òÿáèè êè, äöçýöí ãóðóëàí ñèéàñÿòèí íÿòèúÿñèäèð. Ãëîáàë åíåðæè ëàéèùÿëÿðèíèí ìÿðêÿçèíÿ ÷åâðèëÿí Àçÿðáàéúàíà èíàì ýöíäÿíýöíÿ àðòûð. Áó ýöí Àçÿðáàéúàí áåéíÿëõàëã
àëÿìäÿ òÿøÿááöñëÿðè ýåð÷ÿêëèéÿ ÷åâèðÿí
þëêÿ êèìè òàíûíûð âÿ íöôóç ãàçàíûð. Áó ôèêèð
âàõòèëÿ “ßñðèí ìöãàâèëÿñè”íèí ýåð÷ÿêëèéÿ
÷åâðèëìÿñèíÿ øöáùÿ èëÿ éàíàøàí äàõèëè âÿ
õàðèúè ãöââÿëÿð òÿðÿôèíäÿí äÿ åòèðàô îëóíóð
êè, åíåðæè ëàéèùÿëÿðèíèí ìÿðêÿçèíÿ ÷åâðèëÿí
Àçÿðáàéúàí òÿáèè êè, áóíóíëà ÿñë ñþç ñàùèáè îëäóüóíó òÿñäèãëÿéèð. Àçÿðáàéúàíûí èøòèðàêû îëìàäàí áþëýÿäÿ ùàíñûñà èãòèñàäè
âÿ ñèéàñè ëàéèùÿíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíèí
ìöìêöíñöçëöéö äÿ äåéèëÿíëÿðèí òÿñäèãèäèð. Áó ýöíëÿðäÿ êå÷èðèëÿí ÕÕÛ Áåéíÿëõàëã
“Õÿçÿð íåôò, ãàç, íåôòàéûðìà âÿ íåôò êèìéàñû” ñÿðýè-êîíôðàíñûíäà Àçÿðáàéúàíûí
íåôò ñèéàñÿòèíèí óüóðëàðûíäàí ýåíèø áÿùñ
åäÿí äþâëÿò áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâ áèëäèðäè
êè, ýåð÷ÿêëÿøäèðèëÿí âÿ èúðàñû íÿçÿðäÿ òóòóëàí ëàéèùÿëÿð þëêÿìèçÿ èíâåñòèñèéà àõûíûíû
àðòûðûð. ßí áþéöê óüóðóìóç ÿëäÿ îëóíàí
ýÿëèðëÿðèí õàëãûí ðèôàù ùàëûíûí éàõøûëàøäûðûëìàñûíà, þëêÿìèçèí èíêèøàôûíà éþíÿëäèëìÿñèäèð. Ðåýèîíàë èíêèøàô ïðîãðàìëàðûíûí
óüóðëó èúðàñû ãàðøûéà ãîéóëàí ìÿãñÿäëÿðÿ
éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ íàèë îëìàüà ÿñàñ âåðèð.
Áó ýöí Àçÿðáàéúàíûí ùÿð áèð áþëýÿñè, ãÿñÿáÿñè èíêèøàô äþâðöíö éàøàéûð. Ãóðóúóëóã, àáàäëûã èøëÿðè ýåíèø âöñÿò àëûá. Áèð ñþçëÿ, áþëýÿëÿð àðàñûíäà ñàüëàì ðÿãàáÿò ýåäèð. Áó ýöí áþéöê ôÿõð ùèññèëÿ ãåéä åäèðèê
êè, íÿèíêè ïàéòàõò, áþëýÿëÿðèìèç áåéíÿëõàëã
òÿäáèðëÿðèí êå÷èðèëìÿñè ö÷öí ÿñàñ ìÿêàí
ñå÷èëèð. Àçÿðáàéúàíà áåéíÿëõàëã áàõûøûí,
åéíè çàìàíäà, äþâëÿò áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâèí ÷îõøàõÿëè âÿ ñÿìÿðÿëè ôÿàëèééÿòèíÿ éöêñÿê äÿéÿðèí ôîíóíäà áó ðåàëëûã áèð äàùà
äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûð. Ìþùòÿðÿì Ïðåçèäåíòèìèç
Èëùàì ßëèéåâ Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
ñèéàñè êóðñóíó äàâàì åòäèðÿðÿê Àçÿðáàéúàíû óüóðëó ýÿëÿúÿéÿ èíàìëà àïàðûð.
6
www.yeniazerbaycan.com
07 èéóí 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 100 (4259)
“Ãûçûë êþðïö”äÿ àðõåîëîæè òÿäãèãàòëàð
Âÿ éà Éåâëàõ ùàããûíäà
áèëìÿäèêëÿðèìèç...
Úÿíóáè Ãàôãàçäà ÿí áîëñóëó
ùåñàá åäèëÿí Êöð ÷àéûíûí Àëáàíèéàíûí îðòàñûíäàí êå÷ìÿñè ùàããûíäà ãÿäèì ìöÿëëèôëÿðèí ìÿëóìàòëàðûíû âÿ áó áöòþâëöéö òÿìèí åòìÿê
ö÷öí ÿí ÿëâåðèøëè êå÷èä éåðèíèí
Éåâëàõ ÿðàçèñèíäÿ îëäóüóíó íÿçÿðÿ àëñàã, ýþðÿðèê êè, Èñòàíáóë Òöðêèéÿ ö÷öí íÿ ãÿäÿð ÿùÿìèééÿòëèäèðñÿ, Éåâëàõ äà Àçÿðáàéúàí ö÷öí î
äÿðÿúÿäÿ þíÿìëèäèð. Èñòàíáóë Øÿðãëÿ-Ãÿðáè, Éåâëàõ èñÿ Àçÿðáàéúàíûí áöòöí áþëýÿëÿðèíè áèð-áèðè
èëÿ ÿëàãÿëÿíäèðÿí “Ãûçûë êþðïö”äöð. Áàøãà ñþçëÿ,
Éåâëàõ Àçÿðáàéúàíûí
Èñòàíáóëóäóð. Àçÿðáàéúàí øÿùÿðëÿðè è÷ÿðèñèíäÿ þçöíÿìÿõñóñëóüó
èëÿ ñå÷èëÿí Éåâëàõäà
ñîí îíèëëèêäÿ ýþðöëÿí
èøëÿð äåéèëÿíëÿðè áèð äàùà òÿñäèã åäèð.
Áåëÿëèêëÿ, Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ñèéàñè
õÿòòèíè ðÿùáÿð òóòàí âÿ äþâëÿò
áàø÷ûñû úÿíàá Èëùàì ßëèéåâèí äèããÿò âÿ ãàéüûñûíû, Ùåéäÿð ßëèéåâ
Ôîíäóíóí äÿñòÿéèíè äàèì ùèññ
åäÿí Éåâëàõ øÿùÿðè ðåñïóáëèêàìûçûí äèëáÿð ýóøÿëÿðèíäÿí áèðèíÿ ÷åâðèëèá. Øÿùÿðèí Àçÿðáàéúàíûí Øÿðãäÿí-Ãÿðáÿ,
Øèìàëäàí-Úÿíóáà
äîüðó èñòèãàìÿòëÿíÿí ãÿäèì òèúàðÿò
éîëëàðûíûí ãîâøàüûíäà éåðëÿøìÿñè
îíóí ÿëâåðèøëè ñòðàòåæè ìþâãåéèíè
äèããÿò ìÿðêÿçèíÿ ýÿòèðèá. ßðàçèäÿ
éåðëÿøÿí Çÿðýÿðòÿïÿ, Íÿìÿðëè, Ýöëþâøÿ, Íÿðèìàíëû, Éÿëäèëè àáèäÿëÿðè,
Ìàëáèíÿñè êÿíäèíäÿêè àíòèê âÿ èëê
îðòà ÿñð éàøàéûø éåðëÿðè âÿ êöï ãÿáèðëÿðè, Áàêû-Úåéùàí íåôò êÿìÿðè
õÿòòèíèí ÷ÿêèëèøè èëÿ ÿëàãÿäàð òÿäãèãàòà úÿëá åäèëìèø àáèäÿëÿð, ùàáåëÿ
ßðÿø ãàëàñûíäà àïàðûëàí àðõåîëîæè
òÿäãèãàòëàð áóðàäà ÿí àçû 5000 èë
áóíäàí ÿââÿë ýóð èíñàí éàøàéûøû
ìÿñêÿíëÿðèíèí îëìàñûíäàí õÿáÿð
âåðìÿêëÿ éàíàøû, Éåâëàüûí ùÿëÿ ãÿäèì çàìàíëàðäàí õàëãûìûçûí èãòèñàäè âÿ ìÿäÿíè ùÿéàòûíäà ìöùöì
éåð òóòäóüóíó áèð äàùà èñáàòëàéûð.
Òàðèõè ìÿëóìàòëàðäà ùÿì äÿ
Ïèðÿçè, Ãûðàãáàñàí, ßðÿø (Ãàëà,
äàéàíàúàã, òèêèíòè ìåéäàíû, ìöáàùèñÿëè ìÿñÿëÿëÿðèí ùÿëë îëóíäóüó,
èýèä, ãî÷àã, úÿñóð, ñþçöíÿ áöòþâ,
çÿêàëû èíñàíëàðûí éàøàéûø éåðè) àäû
èëÿ òàíûíìûø Éåâëàõ (éîëàã, êå÷èä,
êþðïö) øÿùÿðèíèí ãÿäèì ãóðó âÿ ñó
éîëëàðû èëÿ ÿùàòÿëÿíìÿñè ùÿëÿ àíòèê
âÿ èëê îðòà ÿñðëÿð äþâðöíäÿí áàøëàéàðàã áèð äàéàíàúàã ìÿíòÿãÿñè êèìè îíóí ÿùÿìèééÿòèíè àðòûðûá.
ÕÂÛÛÛ ÿñðäÿ Éåâëàõ Ãàðàáàü,
Ýÿíúÿ, Øÿêè âÿ Øàìàõû êèìè äþðä
õàíëûüûí ñÿðùÿääèíäÿ éåðëÿøäèéè
ö÷öí Ãûðàãáàñàí àäû èëÿ ìÿøùóð
èäè. Áó õàíëûãëàðûí ùþêìäàðëàðû
Éåâëàõ ÿðàçèñèíäÿêè Êöð ãûðàüû ìåøÿëèêëÿðäÿí îâëàã êèìè èñòèôàäÿ
åäèðäèëÿð. Òÿñàäöôè äåéèëäèð êè, ÕÂÛÛÛ
ÿñð Àçÿðáàéúàí øàèðè Ìîëëà Ïÿíàù
Âàãèô éàçûðäû:
Ãûø ýöíö ãûøëàüû Ãûðàãáàñàíûí,
Ýþçöäöð Àðàíûí, úöìëÿ úàùàíûí,
Áåëÿ ýþçÿë éåðèí, ýþçÿë ìÿêàíûí,
Áèð ýþçÿë îáàñû ùàéûô êè, éîõäóð.
Ùÿãèãÿòÿí äÿ, àíòèê âÿ èëê îðòà
ÿñðëÿðäÿ Éåâëàõ ÿðàçèñèíäÿ åâëÿðèí
ÿêñÿðèééÿòè ÷èé êÿðïèúäÿí âÿ ìþùðÿäÿí òèêèëäèéèíäÿí Êöð ÷àéû èñÿ
äàøãûíëàð çàìàíû ôÿëàêÿò òþðÿòäèéèíäÿí îíëàðûí ÷îõóíó ìÿùâ åäèðäè.
Àðõåîëîæè òÿäãèãàòëàð ñöáóò åäèð
êè, Éåâëàõ ÿðàçèñè ùÿëÿ å.ÿ. Â-Û ÿñðëÿðäÿí áàøëàéàðàã Êöð ÷àéû âàñèòÿñè
èëÿ Èáåðèéà âÿ Ãàðà äÿíèç ñàùèëè, Õÿçÿð äÿíèçè âàñèòÿñèëÿ Éàõûí Øÿðã þëêÿëÿðè èëÿ èãòèñàäè âÿ ìÿäÿíè ÿëàãÿäÿ îëóá. Äÿðáÿíä-Øàìàõû-Ìèíýÿ÷åâèð-Òèôëèñ òèúàðÿò éîëó Éåâëàõ ÿðàçèñèíäÿêè Éåääè ãàðäàø, Ùàúûëàð,
Äÿâÿ÷è êþðïöëÿðèíäÿí êå÷ÿðÿê Áîç
äàüûí ÿòÿéè èëÿ óçàíûð, Ùàúû Åéäèë,
Ãûçûë Àðñëàí, Êöðÿê÷àé, Çàçàëû êþðïöëÿðè âàñèòÿñèëÿ áèð ãîëó Òèôëèñÿ, äèýÿð ãîëó èñÿ Áÿðäÿ âÿ Äÿáèëÿ äîüðó
èñòèãàìÿò ýþòöðöðäö. Øÿêè-ÉåâëàõÀüäàø-Ýþé÷àé-Ãàðàìÿðéÿì-Øàìàõû-Ìÿðÿçÿ-Ñèéÿçÿí-Øàáðàí éîëó
ÿðàçèíè Äÿðáÿíäëÿ áèðëÿøäèðèðäè. Áþëýÿ ùÿì äàõèëè, ùÿì äÿ õàðèúè òèúàðÿòäÿ ìöùöì ðîë îéíàéûðäû.
Àïàðäûüûìûç àðõåîëîæè òÿäãèãàòëàðûí íÿòèúÿëÿðè ñöáóò åäèð êè, Éåâëàõ
ÿðàçèñèíäÿ å.ÿ. ÛÂ-ÛÛÛ ìèíèëëèêëÿðäÿ
òóíú äþâðöíöí èëê ìÿðùÿëÿñèíäÿ áàøëàíìûø éàøàéûø òÿðçè ñîíðàêû äþâðëÿðäÿ äÿ ôàñèëÿñèç øÿêèëäÿ äàâàì åäÿðÿê îðòà ÿñðëÿðäÿ èðè áèð ôåîäàë øÿùÿðèíèí éàðàíìàñûíà ñÿáÿá îëóá.
Éåâëàõ ÿðàçèñèíäÿ èëê øÿùÿð éåðè îëàí ßðÿø äÿ áåëÿ éàðàíìûøäû.
ßðÿø øÿùÿð éåðèíäÿ 1947-úè èëäÿ
Ð.Ì.Âàùèäîâ,
1984-úö
èëäÿ
À.Á.Íóðèéåâ, 2008-2009-úó èëëÿðäÿ
À.Ì.Ìÿììÿäîâ òÿðÿôèíäÿí êÿøôèééàò õàðàêòåðëè àðõåîëîæè ãàçûíòûëàð
àïàðûëìûøäûð.
Àïàðûëàí àðõåîëîæè òÿäãèãàòëàðûí
íÿòèúÿëÿðè èëê îðòà ÿñðëÿð äþâðöíäÿ
ÿñàñû ãîéóëàí ßðÿø øÿùÿðèíèí ãàëà
äèâàðëàðûíûí 4,2 ìåòð ùöíäöðëöêäÿ
îëäóüóíó ìöÿééÿíëÿøäèðìÿéÿ èìêàí âåðìèøäèð. Ãàëà äèâàðûíûí ÿòðàôû 4 ìåòð åíèíäÿ õÿíäÿêëÿ ùàøèéÿëÿíìèøäèð. Áåëÿ õÿíäÿêëÿðèí è÷ÿðèñè
ñó èëÿ äîëäóðóëóð, öçÿðèíäÿ àñìà
êþðïöëÿð ãîéóëóðäó. Ùöúóìëàð çàìàíû êþðïöëÿðè ãàëäûðìàãëà ìöäàôèÿ ìþùêÿìëÿíäèðèëèðäè. Øÿùÿð ùàããûíäà îðòà ÿñð ñÿééàù, òàðèõ÷è âÿ
äèïëîìàòëàðûíäàí Þâëèéà ×ÿëÿáèíèí,
Àíòîíè Úåíêèíñîíóí, Ëàéîíåë
Ïëåìòðèíèí,
Úåôðè
Äåíåòèí,
Ì.Â.Ôåõíåðèí, Ìèíàäîíóí, ÕÛÕ ÿñð
òàðèõ÷èñè À.Áàêûõàíîâóí, ìöàñèð
òàðèõ÷èëÿðäÿí
É.Ìàùìóäîâóí,
Â.Èñàéåâèí ÿñÿðëÿðèíäÿ ìÿëóìàò
âàð. Áó ìÿëóìàòëàðà ýþðÿ, äöíéà
øþùðÿòëè õàì èïÿéè, ïàìáûüû, ÷ÿëòèê
èñòåùñàëû èëÿ òàíûíìûø ßðÿøèí àäû
éàçûëû ìÿíáÿëÿðäÿ 1551-úè èëäÿí
÷ÿêèëèð.
Ëàêèí àðõåîëîæè òÿäãèãàòëàð ýþñòÿðèð êè, Â-ÂÛÛ ÿñðëÿðäÿ øÿùÿð òèïëè
éàøàéûø ìÿñêÿíè îëàí ßðÿø ìîíãîëëàðûí Øàìàõû âÿ Ýÿíúÿíè äàüûòäûãëàðû âàõò èíêèøàô åòìèø øÿùÿðëÿðëÿ åéíè ñÿâèééÿäÿ îëìàñà äà, èðè áèð
òèúàðÿò ìÿðêÿçè êèìè äèããÿòè úÿëá
åòäèéèíäÿí ÿùàëè áóðàíû òÿðê åäèá,
èðè øÿùÿðëÿðÿ öç òóòóá. ÕÛÂ ÿñðäÿ
Òåéìóðóí èøüàëëàðûíäàí ñîíðà
ßðÿøäÿ éàøàéûø éåíèäÿí äèð÷ÿëèð,
ÕÂ-ÕÂÛ ÿñðëÿðäÿ î, ßðäÿáèë, Áÿðäÿ,
Ýÿíúÿ, Øàìàõû, Øÿêè, Ìàðàüà êèìè øÿùÿðëÿðëÿ åéíè ñÿâèééÿéÿ éöêñÿëÿ áèëèð. Éåâëàõ ðàéîíó ÿðàçèñèíäÿí êå÷ÿí ßëèúàí ÷àéû öçÿðèíäÿêè
ÂÛ-ÂÛÛ ÿñðëÿðÿ àèä áèðèíúè âÿ ÛÕ-Õ
ÿñðëÿðÿ àèä èêèíúè êþðïöíöí äàüûíòûëàðäàí ñîíðà ÕÂ-ÕÂÛ ÿñðëÿðäÿ éåíèäÿí áÿðïà åäèëìÿñèíÿ äàèð ôàêòëàð äà ôèêðèìèçè ÿñàñëàíäûðìàüà èìêàí âåðèð. Ùÿð èêè êþðïö îðòà ÿñðëÿðäÿ Éåâëàõ áþëýÿñèíäÿ êþðïöñàëìà
âÿ ìöùÿíäèñ ãóðüóëàðûíûí éöêñÿê
ñÿâèééÿäÿ èíêèøàôûíû, áó èøèí éåðëè
óñòàëàð òÿðÿôèíäÿí ìÿùàðÿòëÿ éåðèíÿ éåòèðèëäèéèíè òÿñäèãëÿéèð.
Àðõåîëîæè òÿäãèãàòëàð ñöáóò åäèð
êè, ÕÂ-ÕÂÛ ÿñðëÿðäÿêè áÿðïà èøëÿðèíäÿí ñîíðà øÿùÿðèí òèúàðÿòäÿêè
ìþâãåéè àðòäûüûíäàí, äàõèëè ïðîá-
ëåìëÿðëÿ áàüëû îëàí òÿñÿððöôàò, ìÿèøÿò âÿ ýöíäÿëèê òÿëÿáàòëà ÿëàãÿäàð
òèêèëèëÿð, åëÿúÿ äÿ, ãîíàã åâëÿðè âÿ
ñ. êÿíàðäà òèêèëèá. Íÿòèúÿäÿ Éåâëàüûí þçöíäÿí êÿíàðäà äà èðè éàøàéûø ìÿñêÿíëÿðè éàðàíûá. Øÿùÿð ñÿíÿòêàðëûüû ìÿðêÿçè áàçàð âÿ áàçàð
ÿòðàôû ÿðàçèëÿðäÿ úÿìëÿøèá. Ìÿíáÿëÿð ýþñòÿðèð êè, îðòà ÿñðëÿðäÿ ßðÿøÿ
Îñìàíëû äþâëÿòè, Ðóñèéà, Èðàí, Èíýèëòÿðÿäÿí îëàí òàúèðëÿð ýÿëèðäèëÿð.
Éåâëàõ ÿðàçèñèíäÿ àïàðûëàí àðõåîëîæè ãàçûíòûëàðûí íÿòèúÿëÿðè áþëýÿäÿ å.ÿ. ÛÛ-Û ÿñðëÿðäÿ êÿòàí âÿ éóí
ïàð÷àëàðëà éàíàøû, èïÿê ïàð÷àëàðäàí
äà èñòèôàäÿ åäèëäèéèíè ñöáóò åäèð. ÂÛÛ
ÿñð àëáàí òàðèõ÷èñè Ìóñà Êàëàíêàòëû
éàçûðäû: “Êöð ÷àéû ñàùèëëÿðèíäÿ
÷îõëó òóò àüàúëàðû áÿñëÿíèëèð êè,
áó äà èïÿê ïàð÷à èñòåùñàëû ö÷öí
ÿñàñ õàììàë ìÿíáÿéè èäè”.
Éåâëàõäà áó ÿíÿíÿ ÕÛÕ ÿñðäÿ
äÿ äàâàì åäèðäè. Àçÿðáàéúàíäà
ôàáðèê òèïëè èëê êàïèòàëèñò ìöÿññèñÿñè äÿ èíçèáàòè áàõûìäàí èíäèêè Éåâëàõ ÿðàçèñèíäÿ éåðëÿøÿí Õàíàáàä ìàíóôàêòóðàñû èäè. 1861-úè
èëäÿ Ïéîòð âÿ
Ïàâåë Âîðîíèí
ãàðäàøëàðû
Àçÿðáàéúàíäà
èëê èïÿêñàðûéàí
ôàáðèêè äÿ Õàíàáàä ìàíóôàêòóðàñû ÿñàñûíäà à÷ûáëàð.
Áöòöí áóíëàðëà éàíàøû, Éåâëàõäà áàðàìà÷ûëûã, èïÿê ïàð÷à òîõóúóëóüó èëÿ
ìÿøüóë îëìàã ö÷öí àéðû-àéðû éåðëÿðäÿ êóñòàð öñóëëà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí õûðäà ìöÿññèñÿëÿð äÿ îëóá. Îðòà ÿñðëÿðäÿ Éåâëàõäà áàðàìà÷ûëûüûí
ÿí ãÿäèì íþâëÿðè ùåñàá åäèëÿí íàðûíúû-ñàðû âÿ àü ðÿíýëè åëëèïñâàðè ôîðìàëëàð, ñîíðàëàð èñÿ ôðàíñûç âÿ èòàëéàí úèíñëè ìÿùñóëëàð éåòèøäèðèëèá.
Áàðàìà ãóðäóíóí áÿñëÿíìÿñè
ö÷öí õàð òóò (ìîð), àü, ãàðà, úûð,
ìîçà òóò, éàáàíû òóò, (÷ÿêèë) àüàúëàðûíûí éàðïàãëàðûíäàí èñòèôàäÿ åäèëèá. Èïÿêãóðäóíóí áÿñëÿíèëìÿñè
ö÷öí òèêèëÿí ñàðàéëàð èñÿ “êóì” âÿ
éà “êóìõàíà” àäëàíûá.
Àðõåîëîæè ãàçûíòûëàð çàìàíû àøêàðëàíìûø öçöì, ÿðèê, íàð, àë÷à, àðìóä, ýþéÿì, àëìà âÿ ñ. òóìëàðû
áþëýÿäÿ áó áèòêèëÿðèí ÿí àçû 2000 èë
ÿââÿëäÿí éåòèøäèðèëäèéèíè ñþéëÿìÿéÿ ÿñàñ âåðèð.
Çÿðýÿðòÿïÿäÿ âÿ Ýöëþøÿ êÿíäèíäÿêè àíòèê âÿ èëê îðòà ÿñð éàøàéûø éåðèíäÿêè àðõåîëîæè ãàçûíòûëàð
çàìàíû àøêàðëàíìûø êöïëÿðèí öçÿðèíäÿêè äàøëàøìûø øÿðàá ãàëûãëàðû,
åëÿúÿ äÿ, öçöì÷öëöêäÿ èñòèôàäÿ
åäèëÿí àëÿòëÿðèí òàïûëìàñû áþëýÿäÿ
öçöì÷öëöéöí òÿñÿððöôàòûí ÿí ãÿäèì ñàùÿëÿðèíäÿí áèðè îëäóüóíó
òÿñäèãëÿéèð. Éàçûëû ìÿíáÿëÿð âÿ
ñÿééàùëàðûí éîë ãåéäëÿðè äÿ Éåâëàõäà àüøàì, íþâðÿñò, éàãóáè,
õàí, ÷èë, êå÷èÿìúÿéè, ãóøöðÿéè,
àðàçâàðè âÿ ñ. öçöì íþâëÿðèíèí éåòèøäèðèëäèéèíÿ äàèð ìÿëóìàòëàð âåðèð.
Éàçûëû ìÿíáÿëÿðäÿ Û Ïéîòðóí Ðóñèéàäà öçöì÷öëöéö èíêèøàô åòäèðìÿê
ö÷öí áóðàäàí òèíýëÿð àïàðòäûðäûüû
äà ãåéä åäèëèð.
Àðõåîëîæè ãàçûíòûëàð çàìàíû àøêàðëàíìûø îñòåîëîæè ãàëûãëàð Éåâëàõ
ÿùàëèñèíèí ùÿëÿ ëàï ãÿäèì çàìàíëàðäàí Êöð ãûðàüû ìåøÿëèêëÿðäÿ
äîâøàí, òöëêö, òóðàú, áèëäèð÷èí, êÿêëèê, ãàðàòîéóã, ãàøãàëäàã, ãûðãîâóë, þðäÿê, ÷þë õîðóçó îâó èëÿ ìÿøüóë îëäóãëàðûíû ýþñòÿðèð. ßùàëè ÿñàñÿí ãàéûãëà âÿ ãàðìàãëà áàëûã
îâóíà õöñóñè ôèêèð âåðèá. Èëèí ñîéóã
ôÿñèëëÿðèíäÿ ÿñàñÿí “Êöòöì” áàëûüû
îâëàíûá.
Éåâëàõäà àïàðûëàí àðõåîëîæè ãàçûíòûëàð îðòà òóíú äþâðöíäÿí áàøëàéàðàã, ÿùàëèíèí òÿñÿððöôàò ùÿéàòûíäà ÿêèí÷èëèê âÿ ìàëäàðëûüûí õöñóñè
éåð òóòäóüóíó ÿñàñëàíäûðûð. ßùàëè
ÿñàñÿí éàðûìêþ÷ÿðè ìàëäàðëûãëà
ìÿøüóë îëäóüóíäàí éàéäà ìàë-ãàðà ñöðöëÿðèíè Êè÷èê Ãàôãàç äàüëàðûíûí ÿòÿêëÿðèíäÿêè éàéëàãëàðà àïàðûðäûëàð. Ùàçûðäà äàüëàðäà “Éåâëàõ
éóðäó”, “Éåâëàõ áóëàüû” àäëû éåðëÿðèí
îëìàñû äà äåéèëÿíëÿðè ñöáóò åäèð.
Îíëàð ÿñàñÿí Úàì áóëàã ÿòðàôûíäà
êþ÷ ñàëûðäûëàð. ×îáàíëàðûí ìöâÿããÿòè éåðëÿøäèêëÿðè äàéàíàúàãëàðà
“äöøÿðýÿ”, ÿùàëèíèí éàéëàãëàðäà éàøàäûãëàðû ÿðàçèéÿ “éóðä” äåéèëèðäè.
Éåâëàõäà Êöðöí ñàùèëëÿðèíäÿ
ùÿì ñöäëöê, ùÿì äÿ ÿòëèê ìàë-ãàðà
ñàõëàíûëûðäû. Áóðàäà ñàõëàíûëàí Ãàðàáàü úèíñëè àòëàðà ñàäÿ âÿ ÷àðìûõà ÷ÿêìÿ öñóëó èëÿ íàë âóðóëóðäó.
Éåâëàõäà, ùÿì÷èíèí, Áîç äàü Ãàôãàç úèíñëè àðû éåòèøäèðèëèðäè. Áîç äàüûí ÿòÿéèíäÿ “Àðû òÿïÿ” àäëû éåðèí
îëìàñû äà äåéèëÿíëÿðè ñöáóò åäèð.
Äàááàãëûã äà Éåâëàõäà éàðäûì÷û òÿñÿððöôàò ñàùÿëÿðèíäÿíäèð.
Ïåøÿ óñòàëàðû âÿ ñÿíÿòêàðëàð ùåéâàí äÿðèñèíäÿí ÷àðûã, áàøìàã, ïàïàã, êöðê, ãàéûø, éÿùÿð äÿñòè,
àéàããàáû âÿ ñ. ùàçûðëàéûðäûëàð. Ãîéóí âÿ ãóçó äÿðèñèíäÿí òóìàú âÿ
ìöøêö, òàõûë, óí, äóç âÿ ñ. ÿðçàã
ìÿñóëëàðûíûí ñàõëàíûëìàñû ö÷öí èñÿ
õûðäà áóéíóçëó ùåéâàí äÿðèñèíäÿí
äàüàðúûã, ñöä äàøûíìàñû ö÷öí òóëóã âÿ ñ. ùàçûðëàíûðäû. Ìîòàë ñàõëàìàã ö÷öí ãîéóíóí äÿðèñèíäÿí, êÿðÿ éàüû, ãîâóðìà âÿ úûçäàã ñàõëàìàã ö÷öí èñÿ “ãàðûí” àäëàíàí ùåéâàí ìÿäÿñèíäÿí èñòèôàäÿ îëóíóðäó.
Éàðäûì÷û ñÿíÿò ñàùÿëÿðè è÷ÿðèñèíäÿ íÿúúàðëûã õöñóñè éåð òóòóðäó.
Íÿúúàðëàð ãàïû, áàúà, àðàáà, àðàáà
òÿêÿðè, òÿêíÿ, òàáàã, ÿðñèí, õûðìàí
àâàäàíëûãëàðû âÿ ñ. ùàçûðëàéûðäûëàð.
Òîðïàüûí éóìøàëäûëìàñû ö÷öí
èñòèôàäÿ îëóíàí àüàú õûø ïåøÿêàðëàð òÿðÿôèíäÿí ùàçûðëàíûðäû. Õûøûí
êþòöéö òóò àüàúû âÿ éà ãàðàúþùðÿäÿí, øàíà, êöðÿê, áåë ñàïû ôûñòûã âÿ
éà ðóñåò àüàúûíäàí, âÿë ãàðààüàú,
ïàëûä âÿ ñ. ùàçûðëàíûðäû.
Éåâëàõ ðàéîíóíäà åâëÿðèí òèêèíòèñèíäÿ øÿáÿêÿ÷èëèê ýåíèø éàéûëìûøäû. Áóðàäà àüàúèøëÿìÿ ñÿíÿòèíèí
êëàññèê öñóëëàðû - îéìà, øÿáÿêÿ, õàòÿìêàðëûã, ðèçàêàðëûã, ùàáåëÿ àüàúäà áÿçÿê à÷ìà èëÿ ÿëàãÿäàð îëàðàã
èñòèôàäÿ îëóíàí òåõíîëîæè ïðîñåñëÿð
èðñÿí íÿñèëäÿí-íÿñëÿ êå÷ÿðÿê þç
ìèëëè êîìïîçèñèéà õöñóñèééÿòëÿðèíè
áó ýöí äÿ äàâàì åòäèðèð.
Éåâëàõäà çÿðýÿðëèê, äàøèøëÿìÿ,
õàë÷à÷ûëûã, òîõóúóëóã, òèêìÿ÷èëèê,
ìåòàëèøëÿìÿ âÿ ñ. êèìè áÿäèè ñÿíÿòêàðëûã ñàùÿëÿðè äÿ îëóá.
Áèð ñþçëÿ, Àçÿðáàéúàíûí “Ãûçûë
êþðïöñö” ùåñàá åäèëÿí Éåâëàõ ÿðàçèñèíäÿ àïàðûëàí àðõåîëîæè òÿäãèãàòëàðûí íÿòèúÿëÿðè îíóí òàðèõèìèçäÿêè
èãòèñàäè, ñèéàñè ìþâãåéèíè ìöÿééÿíëÿøäèðìÿéÿ èìêàí âåðìÿêëÿ
éàíàøû, ýÿëÿúÿêäÿ áþëýÿäÿ ñèñòåìëè àðõåîëîæè òÿäãèãàòëàðûí äàâàì åòäèðèëìÿñè çÿðóðÿòèíè éàðàäûð.
Àðèô Ìÿììÿäîâ,
ÀÌÅÀ Àðõåîëîýèéà âÿ
Åòíîãðàôèéà Èíñòèòóòóíóí øþáÿ
ìöäèðè, Ýÿíúÿ àðõåîëîæè
åêñïåäèñèéàñûíûí ðÿèñè, òàðèõ öçðÿ
åëìëÿð äîêòîðó, ïðîôåññîð
Äþâëÿò Èäàðÿ÷èëèê Àêàäåìèéàñû Ýÿíúÿäÿ “Àçÿðáàéúàíûí
èííîâàòèâ èíêèøàôû” ìþâçóñóíäà ñåìèíàð êå÷èðèá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà
Äþâëÿò Èäàðÿ÷èëèê Àêàäåìèéàñû (ÄÈÀ) Ýÿíúÿäÿ 30 ðàéîíóí Èúðà Ùàêèìèééÿòè
áàø÷ûëàðû ìöàâèíëÿðèíèí èøòèðàêû èëÿ “Àçÿðáàéúàíûí èííîâàòèâ èíêèøàôû” ìþâçóñóíäà ñåìèíàð êå÷èðèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè,
òÿäáèðè Ýÿíúÿ øÿùÿð Èúðà
Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Åëìàð Âÿëèéåâ à÷àðàã ñåìèíàðûí ÿùÿìèééÿòèíäÿí äàíûøûá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Äþâëÿò Èäàðÿ÷èëèê
Àêàäåìèéàñûíûí ðåêòîðó, àêàäåìèê Óðõàí
ßëÿêáÿðîâ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí èííîâàòèâ èíêèøàôû áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí ñÿíÿäëÿðèíäÿ” ìþâçóñóíäà ìÿðóçÿ èëÿ ÷ûõûø
åäèá. Ðåêòîð þëêÿ èãòèñàäèééàòûíûí ñöðÿòëè èíêèøàôû èñòèãàìÿòèíäÿ àïàðûëàí óüóðëó ñèéàñÿòèí áÿçè àñïåêòëÿðèíè, åëÿúÿ äÿ äàâàìëû èíêèøàôà òÿñèð åäÿí àìèëëÿðè ìöãàéèñÿëè øÿêèëäÿ
ñåìèíàð èøòèðàê÷ûëàðûíûí äèããÿòèíÿ ÷àòäûðûá.
Ñîíðà ÀÌÅÀ-íûí Ýÿíúÿ Áþëìÿñèíèí åëìè êàòèáè, àêàäåìèê Ôóàä ßëèéåâ Àçÿðáàéúàíäà, åëÿúÿ äÿ Ýÿíúÿäÿ åëìèí èíêèøàôû ñàùÿñèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí òÿäáèðëÿðäÿí äàíûøàðàã äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí ìöâàôèã ñÿðÿíúàìëàðû èëÿ ÀÌÅÀ-íûí Ýÿíúÿ ôèëèàëûíûí
áþëìÿéÿ ÷åâðèëìÿñèíè, 7 åëìè-òÿäãèãàò èíñòèòóòóíóí éàðàäûëìàñûíû áó ñàùÿäÿ àòûëàí
óüóðëó àääûì êèìè ãèéìÿòëÿíäèðèá. Ùàçûðäà
äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí äèããÿò âÿ ãàéüûñû
èëÿ Ýÿíúÿäÿ éàðàäûëàí òåõíîïàðêëàð ö÷öí
êàäð ùàçûðëûüûíà úèääè äèããÿò éåòèðèëäèéèíè áèëäèðÿí íàòèã øÿùÿðäÿ áó èñòèãàìÿòäÿ àïàðûëàí äèýÿð èøëÿðäÿí äÿ äàíûøûá.
Ñåìèíàðäà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Äþâëÿò Èäàðÿ÷èëèê
Àêàäåìèéàñûíûí Ñèéàñè Àðàøäûðìàëàð Èíñòèòóòóíóí äèðåêòîðó, ñèéàñè åëìëÿð äîêòîðó,
ïðîôåññîð Åëìàí Íÿñèðîâóí “Àçÿðáàéúàíûí
ìöàñèð èíêèøàô êîíñåïñèéàñû: âàðèñëèê âÿ èííîâàòèâëèê”, ÄÈÀ-íûí åëìè-òÿøêèëàò øþáÿñèíèí
ìöäèðè, ñèéàñè åëìëÿð öçðÿ ôÿëñÿôÿ äîêòîðó,
äîñåíò Ðÿúÿá Ðÿùèìëèíèí “Äþâëÿò ãóëëóã÷óëàðûíûí ôÿàëèééÿòèíèí ãèéìÿòëÿíäèðèëìÿñèíäÿ
èííîâàòèâ ìåòîäëàðûí òÿòáèãè” ìþâçóëàðûíäà
ìÿðóçÿëÿðè äèíëÿíèëÿðÿê ìöçàêèðÿ åäèëèá.
Áèð ýöíëöê ñåìèíàðäà èøòèðàê÷ûëàðûí ñóàëëàðû úàâàáëàíäûðûëûá.
Ñÿáàèë ðàéîíóíäà Àëåêñàíäð Ïóøêèíèí àíàäàí
îëìàñûíûí 215-úè èëäþíöìö ãåéä åäèëèá
Äàùè ðóñ øàèðè Àëåêñàíäð Ïóøêèíèí àíàäàí îëìàñûíûí 215-úè èëäþíöìö èëÿ ÿëàãÿäàð Ñÿáàèë ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè, Ðóñèéàíûí Àçÿðáàéúàíäàêû ñÿôèðëèéè âÿ “Ñîäðóúåñòâî” úÿìèééÿòèíèí áèðýÿ òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ
òÿäáèð êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, À.Ïóøêèíèí àáèäÿñè þíöíäÿ êå÷èðèëÿí òÿäáèðäÿ øàèðèí ùÿéàò
âÿ éàðàäûúûëûüûíäàí, þç ÿñÿðëÿðè èëÿ äöíéà
ÿäÿáèééàòûíäà ãîéäóüó ÿáÿäè èçäÿí ñþùáÿò à÷ûëûá.
Òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðû ÿââÿëúÿ À.Ïóøêèíèí
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí èøòèðàêû
èëÿ 2001-úè èëäÿ óúàëäûëìûø ùåéêÿëèíèí þíöíÿ ýöë äÿñòÿëÿðè ãîéóáëàð.
Òÿäáèðäÿ Ñÿáàèë ðàéîí èúòèìàèééÿòèíèí,
Ðóñèéàíûí Àçÿðáàéúàíäàêû ñÿôèðëèéèíèí,
“Ñîäðóúåñòâî” úÿìèééÿòèíèí, Àçÿðáàéúàíäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí ìöõòÿëèô õàëãëàðûí
ìÿäÿíè ìÿðêÿçëÿðèíèí, àëè âÿ îðòà ìÿêòÿáëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðè, òàíûíìûø ìÿäÿíèééÿò
âÿ èíúÿñÿíÿò õàäèìëÿðè èøòèðàê åäèáëÿð.
Úÿìèééÿòèí ñÿäðè Òàòéàíà Êÿðèìîâà ÷ûõûø åäÿðÿê áåëÿ áèð òÿäáèðèí êå÷èðèëìÿñèíèí
Àçÿðáàéúàí âÿ Ðóñèéà õàëãëàðû àðàñûíäà
äîñòëóã âÿ ìÿäÿíè ÿëàãÿëÿðèí ýöúëÿíäèðèëìÿñèíäÿ áþéöê ðîëó îëäóüóíó âóðüóëàéûá.
Ðóñèéàíûí Àçÿðáàéúàíäàêû ñÿôèðè Âëàäèìèð Äîðîõèí, Éàçû÷ûëàð Áèðëèéèíèí ñÿäðè, Õàëã
éàçû÷ûñû Àíàð, Ñÿáàèë ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè áàø÷ûñûíûí áèðèíúè ìöàâèíè Õàëèäÿ Áàéðàìîâà âÿ áàøãàëàðû èêè þëêÿ àðàñûíäà ìÿ-
äÿíè ÿëàãÿëÿðèí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíäÿ
À.Ñ.Ïóøêèíèí äîüóì ýöíö âÿ äèýÿð òÿäáèðëÿðèí êå÷èðèëìÿñèíèí þíÿìèíè áèëäèðèáëÿð.
Ãåéä åäèëèá êè, øàèðèí àäûíû äàøûéàí áó
ïàðêäà À.Ñ.Ïóøêèíèí äîüóì ýöíöíöí êå÷èðèëìÿñè àðòûã ÿíÿíÿéÿ ÷åâðèëèá.
Òÿäáèðäÿ øàèðèí ðóñ äèëè, ÿäÿáèééàòû âÿ
ìÿäÿíèééÿòèíèí ôîðìàëàøìàñû âÿ èíêèøàôûíäà ðîëó, îíóí äöíéà ÿäÿáèééàòûíà âåðäèéè òþùôÿëÿð õöñóñè âóðüóëàíûá. Áèëäèðèëèá êè,
À.Ñ.Ïóøêèí òÿêúÿ Ðóñèéà õàëãû äåéèë, äöíéàíûí áöòöí õàëãëàðû òÿðÿôèíäÿí ñåâèëèð.
Îíóí ÷îõñàéëû ïîåìàëàðû, øåèðëÿðè, íàüûëëàðû áèð ÷îõ õàëãëàðûí äèëëÿðèíÿ òÿðúöìÿ îëóíóá, éàðàäûúûëûüûíäà ðóñ õàëãûíûí àðçóëàðû,
çÿêàñû âÿ éàðàäûúûëûã ãöäðÿòè ïàðëàã èôàäÿñèíè òàïûá. Ïóøêèíèí ÿñÿðëÿðè ýþðêÿìëè
Àçÿðáàéúàí øàèð âÿ éàçû÷ûëàðûíäàí Ìÿììÿä Ñÿèä Îðäóáàäè, Ìÿììÿä Ðàùèì, Ìèêàéûë Ìöøôèã, Íèýàð Ðÿôèáÿéëè, Ñöëåéìàí
Ðöñòÿì, Ñÿìÿä Âóðüóí âÿ áàøãàëàðû òÿðÿôèíäÿí òÿðúöìÿ åäèëèá. Ïóøêèíèí Àçÿðáàéúàíäà ñåâèëìÿñèíäÿ áó òÿðúöìÿëÿðèí áþéöê ðîëó îëóá.
Òÿäáèðäÿ Ñÿáàèë ðàéîíóíäà ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðÿí îðòà ìÿêòÿáëÿðèí øàýèðäëÿðè, òàíûíìûø ìÿäÿíèééÿò õàäèìëÿðè âÿ øàèðëÿð, Àçÿðáàéúàíäàêû ðóñ èúìàñûíûí íöìàéÿíäÿëÿðè
÷ûõûø åäèá, þëìÿç øàèðèí øåèðëÿðè Àçÿðáàéúàí âÿ ðóñ äèëëÿðèíäÿ ñÿñëÿíèá, øàýèðäëÿð
À.Ñ.Ïóøêèíèí íàüûëëàðûíäàí ñÿùíÿúèêëÿð
ýþñòÿðèáëÿð.
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû Ìèíýÿ÷åâèð øÿùÿð
òÿøêèëàòûíäàí äàùà áèð ùóìàíèòàð àêñèéà
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ), åéíè çàìàíäà,
ïàðòèéàíûí øÿùÿð âÿ ðàéîí òÿøêèëàòëàðû
ìöòÿìàäè îëàðàã ìöõòÿëèô òÿäáèðëÿð, ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà êå÷èðèð. Ïàðòèéà òÿðÿôèíäÿí òÿøêèë åäèëÿí äàâàìëû àêñèéàëàðäàí
áèðè äÿ õåéðèééÿ÷èëèê òÿäáèðëÿðèäèð. Öìóìèééÿòëÿ, õàëãà õèäìÿò ÉÀÏ-ûí áöòöí
øÿùÿð âÿ ðàéîí òÿøêèëàòëàðû êèìè, Ìèíýÿ÷åâèð øÿùÿð òÿøêèëàòûíûí äà ôÿàëèééÿòèíèí
ÿñàñûíû òÿøêèë åäèð. Áóíó ÉÀÏ Ìèíýÿ÷åâèð øÿùÿð òÿøêèëàòûíûí ùÿéàòà êå÷èðäèéè
ñèëñèëÿ òÿäáèðëÿð âÿ õåéðèééÿ àêñèéàëàðû
äà òÿñäèãëÿéèð.
Áåëÿëèêëÿ, Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöí, øÿùèä àèëÿëÿðèíÿ, êèìñÿñèç, òÿíùà, ÿëèë øÿõñëÿðÿ, ùàáåëÿ,
àçòÿìèíàòëû àèëÿëÿðÿ âÿ õöñóñè ãàéüûéà åùòèéàúû îëàí óøàãëàðà ìàääè âÿ ìÿíÿâè äàéàã
îëìàãëà áàüëû òþâñèéÿñèíè ðÿùáÿð òóòàí ÉÀÏ
Ìèíýÿ÷åâèð øÿùÿð òÿøêèëàòû áó ýöíëÿðäÿ íþâ-
áÿòè áåëÿ òÿäáèð êå÷èðèá. Áåëÿ êè, ÉÀÏ Ìèíýÿ÷åâèð øÿùÿð òÿøêèëàòû Ãàäûíëàð Øóðàñûíûí
öçâëÿðè ôèçèêè ñàüëàìëûüû ìÿùäóä îëàí, ñåðåáðàë èôëèúäÿí ÿçèééÿò ÷ÿêÿí óøàãëàðûí àèëÿëÿðèíÿ áàø ÷ÿêèá. Çèéàðÿò ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
óøàãëàð ùÿêèìëÿð òÿðÿôèíäÿí òèááè ìöàéèíÿäÿí êå÷èðèëèá, îíëàðà ÿðçàã áàüëàìàëàðû âÿ
ùÿäèééÿëÿð òÿãäèì îëóíóá.
7
www.yeniazerbaycan.com
07 èéóí 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 100 (4259)
Åðìÿíèñòàíûí Àñòàíà øîêó: ÿñàññûç ñèéàñÿòèí ìÿíòèãè íÿòèúÿñè
Áó èë ìàéûí 29-äà Àñòàíàäà Ãàçàõûñòàí, Ðóñèéà âÿ Áåëàðóñ ïðåçèäåíòëÿðè Àâðàñèéà Èãòèñàäè Èòòèôàãûíûí
éàðàäûëìàñû ùàããûíäà ñàçèø èìçàëàéûáëàð. Îðàäà Åðìÿíèñòàíûí Ýþìðöê
Èòòèôàãûíà öçâ îëìàñû èëÿ ÿëàãÿäàð ãÿðàð âåðèëìÿëè èäè. Àíúàã Àçÿðáàéúàí
Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí èøòèðàê÷ûëàðà öíâàíëàäûüû ìÿêòóá ðÿñìè Éåðåâàíà ñîéóã äóø òÿñèðè áàüûøëàéûá. Åðìÿíèëÿð Íóðñóëòàí Íàçàðáàéåâèí ùÿìèí ìÿêòóáó îõóìàñûíäàí èíúèê äöøöáëÿð. Àíúàã âÿçèééÿòèí úèääèëèéèíè
ðÿñìè Éåðåâàíà áàøà ñàëûáëàð. Ùàäèñÿëÿðèí áó úöð èíêèøàô åòìÿñè, ÿñëèíäÿ, úèääè ýåîñèéàñè ÿñàñëàðà ìàëèêäèð. Åðìÿíèñòàí èëëÿðäèð òóòäóüó ãåéðè-êîíñòðóêòèâ ìþâãåéÿ ýþðÿ, úàâàáûíû àëìàëûäûð. Åêñïåðòëÿðèí áóíóíëà
áàüëû ñþéëÿäèêëÿðè ìàðàã äîüóðóð.
Áèð ìÿêòóáóí
ùÿãèãÿòëÿðè
Åðìÿíè ìÿòáóàòû ìàéûí 29-äà
Éåðåâàíûí Àñòàíà ñöêóòóíà ãÿðã îëäóüóíäàí éàçûð. Ùÿìèí ýöí Àâðàñèéà Èãòèñàäè Èòòèôàãûíûí (ÀÈÈ) éàðàäûëìàñû èëÿ áàüëû Ðóñèéà, Áåëàðóñ âÿ
Ãàçàõûñòàí ðÿùáÿðëÿðè ñàçèø èìçàëàìàëû èäèëÿð. Áó, áàø òóòäó. Àíúàã åéíè çàìàíäà, ðÿñìè Éåðåâàíà “ñèéàñè
ñèëëÿ” âóðóëäó.
Ãàçàõûñòàí Ïðåçèäåíòè
Íóðñóëòàí Íàçàðáàéåâ òîïëàíòûäà Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí îíëàðà
öíâàíëàíìûø
ìÿêòóáóíó
îõóéóá. Îðàäà Åðìÿíèñòàíûí
ÁÌÒ òÿðÿôèíäÿí òàíûíìûø
ñÿðùÿäëÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ÀÈÈéÿ äàõèë åäèëìÿñè øÿðòè èôàäÿ
åäèëèá (áàõ: Арам Аматуни.
По ком звонят колокола
Астаны? / “1èí.àì”, 30 ìàé
2014). Áó ìÿëóìàò Åðìÿíèñòàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè ö÷öí øîê
îëóá. Îíëàð Àçÿðáàéúàí ðÿùáÿðèíèí
ìÿêòóáóíà úàâàáäà ùå÷ áèð ôèêèð
ñþéëÿéÿ áèëìÿéèáëÿð.
Éàëíûç Åðìÿíèñòàíûí òÿùñèë íàçèðè
Ãàðàáàüëà ñÿðùÿääÿ ýþìðöê íÿçàðÿòèíèí îëìàéàúàüûíû áèëäèðèá. Ëàêèí æóðíàëèñòëÿð áóíà èíàíìàéûáëàð, ÷öíêè áóðàäà åìîñèéàäàí áàøãà ùå÷ áèð àðãóìåíò éîõäóð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ìÿêòóáó èñÿ ðåàë àðãóìåíòëÿðÿ
ÿñàñëàíàí ùàãëû òÿëÿáëÿðè èôàäÿ åäèð.
ßââÿëúÿ, äåéÿê êè, Àçÿðáàéúàí
äþâëÿò áàø÷ûñû áåéíÿëõàëã ùöãóã
íîðìàëàðû âÿ äèïëîìàòèê ãàéäàëàð
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ÿñàñëû ìÿêòóá éàçûá.
Îðàäà Àçÿðáàéúàí âÿ Åðìÿíèñòàíûí
ÁÌÒ òÿðÿôèíäÿí òàíûíìûø ñÿðùÿäëÿðèíèí ìþâúóäëóüó âóðüóëàíûá. ßýÿð
Åðìÿíèñòàí ùàíñûñà òÿøêèëàòà öçâ îëìàã àðçóñóíäàäûðñà, îíäà áó øÿðò
ìöòëÿã íÿçÿðÿ àëûíìàëûäûð. ßêñ ùàëäà, áó þëêÿíè þç ñûðàëàðûíà ãÿáóë
åäÿí òÿøêèëàò ãåéðè-ãàíóíè ùåñàá
åäèëìÿëèäèð. Îíóí áåéíÿëõàëã ùöãóã
íîðìàëàðûíû êîáóä ïîçäóüó âóðüóëàíìàëûäûð. Áóíëàð äà þç íþâáÿñèíäÿ
ïîñòñîâåò ìÿêàíûíäà éåíè èõòèëàôëàðà
éîë à÷à áèëÿð.
Øöáùÿñèç êè, áó ìÿãàìëàðû Â.Ïóòèí, Í.Íàçàðáàéåâ âÿ À.Ëóêàøåíêî
éàõøû áèëèðëÿð. Ùÿìèí ñÿáÿáäÿí äÿ
îíëàð Éåðåâàíà ýþðÿ, éàðàòìàã èñòÿäèêëÿðè Èòòèôàãûí áÿðè áàøäàí ÿñàñëàðûíû ñàðñûòìàã èñòÿìÿçëÿð. Í.Íàçàðáàéåâèí òîïëàíòûäà òÿìêèíëÿ Èëùàì ßëèéåâèí ìÿêòóáóíó îõóìàñû, áöòöí
áóíëàðà ýþðÿ, çÿðóðÿò èäè. Áóðàäà
ùàíñûñà øÿõñè ìöíàñèáÿòëÿð âÿ éà
ãÿðÿç àõòàðìàã ùå÷ áèð ñèéàñè-äèïëîìàòèê åòèêåòÿ ñûüìûð.
Ùÿìèí êîíòåêñòäÿ Åðìÿíèñòàí
ïðåçèäåíòèíèí éàðàíìûø âÿçèééÿòëÿ
áàüëû äåäèêëÿðè îíóí ñÿìèìè âÿ äåìîêðàòèê äþâëÿò áàø÷ûñû îëìàäûüûíû
áèð äàùà òÿñäèã åäèð. Ñ.Ñàðêèñéàí
ìàéûí 31-äÿ þç ïàðòèéàñûíà öçâ îëàí
ýÿíúëÿðëÿ ýþðöøöíäÿ “Íàçàðáàéåâèí
äåäèêëÿðè õîø äåéèëäè” úöìëÿñèíè èøëÿäèá (áàõ: То, что озвучил Назарбаев, “было неприятно”: Серж Саргсян / “1èí.àì”, 1 èéóí 2014).
Ëàêèí Ñ.Ñàðêèñéàí Àçÿðáàéúàí
Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí ìÿêòóáóíäà ùÿãèãÿòëÿðèí èôàäÿ îëóíäóüóíó åòèðàô åòìÿéÿ ìÿúáóðäóð. Áóíóíëà áàüëû î, ýÿíúëÿðëÿ ýþðöøäÿ äåéèá:
“Êèì äåéèð êè, áèç Ýþìðöê Èòòèôàãûíà Ãàðàáàüëà (òåðìèí Ñ.Ñàðêèñéàíûíäûð - Íåwòèìåñ.àç) áèðýÿ äàõèë
îëàúàüûã? Áåëÿ áèð øåé îëìàéûá âÿ
îëà äà áèëìÿç. ×öíêè Ãàðàáàü áèçèì ãàíóíâåðèúèëèéÿ ýþðÿ, áèçèì
òÿñÿââöðëÿðèìèçÿ óéüóí îëàðàã áó
ýöí Åðìÿíèñòàíûí áèð ùèññÿñè äåéèë” (áàõ: ÿââÿëêè ìÿíáÿéÿ).
Åðìÿíè òÿðÿôèíèí Àçÿðáàéúàí
Ïðåçèäåíòèíèí ìÿêòóáóíà âåðäèéè
ãåéðè-ñàüëàì ðåàêñèéà ùàããûíäà áèð
ãÿäÿð äÿ äàíûøìàã îëàð. Àíúàã áóðàäà ïðèíñèïèàë ìÿãàì äàùà ýåíèø
ìèãéàñäàêû ïðîñåñëÿðëÿ áàüëûäûð. Áóíóíëà éàíàøû, âóðüóëàìàã èñòÿðäèê
êè, åðìÿíèëÿð ùÿëÿ äÿ õÿñòÿ ïñèõîëîýèéàäàí éàõà ãóðòàðà áèëìÿéèáëÿð.
Ùàâàäàðëàðû îíëàðû î äÿðÿúÿäÿ øûëòàã
þéðÿäèá êè, àäè ùÿãèãÿòëÿðè áåëÿ ãÿáóë
åòìÿêäÿ ÷ÿòèíëèê ÷ÿêèðëÿð. Àçÿðáàéúàí òÿðÿôèíèí ùàãëû èðàäëàðû âÿ òÿëÿáëÿðèíäÿí ÷îõ ÿñÿáèëÿøèðëÿð. Ëàêèí áó
öñóëëà ðåàëëûüû èíêàð åòìÿê ìöìêöí
äåéèë.
Íþâáÿòè óüóðñóçëóã:
Éåðåâàíûí ñöêóòó
Ïðîáëåì ðÿñìè Éåðåâàíûí óçóí
èëëÿðäèð éåðèòäèéè õàðèúè ñèéàñÿòèí éàðûòìàçëûüûíäàäûð. Åéíè çàìàíäà, ùàçûðäà ýåîñèéàñè ìöùèòäÿ ìöðÿêêÿá âÿçèééÿò éàðàíûá. Íÿòèúÿäÿ, Åðìÿíèñòàí ðÿùáÿðëèéè ùàíñû ìþâãåíè òóòìàã
ëàçûì ýÿëìÿñè ìÿñÿëÿñèíäÿ òÿðÿääöä åäèð. Áóíó àíàëèòèêëÿð âÿ åêñïåðòëÿð ùèññ åäèðëÿð. Ìåéäàíà áèð ÷îõ
ñóàëëàð, èçàù åäèëìÿñè ëàçûì ýÿëÿí
ïðîáëåìëÿð ÷ûõûð.
Ìÿñÿëÿí, Ãÿðáäÿ ùåñàá åäèðëÿð
êè, Àâðàñèéà Èãòèñàäè Èòòèôàãû ýÿëÿúÿéè
îëìàéàí áèð òÿøÿááöñäöð (áàõ:
ìÿñ., Úàðîë Ìàòëàúê. Ïóòèí’ñ Åóðàñèàí Óíèîí Ëîîêñ Ëèêå à Áàä Äåàë,
Åâåí ôîð Ðóññèà / “Áëîîìáåðý Áóñèíåññwååê”, 29 ìàé 2014). Ðóñèéàíûí èãòèñàäè ïîòåíñèàëû áó òÿøêèëàòû
ñÿìÿðÿëè ãóðóìà ÷åâèðìÿéÿ éåòÿðëè
äåéèë. Áó ñÿáÿáäÿí äÿ Ìîñêâà òÿçéèãëÿ áÿçè þëêÿëÿðè áóðà úÿëá åäèð.
ßñëèíäÿ, Ðóñèéà ðÿùáÿðëèéè êå÷ìèø Ñîâåò ìÿêàíû þëêÿëÿðèíè áèð éåðÿ
éûüìàã ïëàíûíûí îëäóüóíó èíêàð åòìèð. Ðóñèéà áàø íàçèðèíèí áèðèíúè
ìöàâèíè Èãîð Øóâàëîâ à÷ûã áèëäèðèð êè,
“ïîñòñîâåò ìÿêàíûíäà èíòåãðàñèéà Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíûí ñòðàòåæè
ìÿãñÿäèäèð” (áàõ: Шувалов: Интеграция на постсоветском пространстве - стратегическая цель РФ
/ “Äåóòñúùå Wåëëå”, 23 ìàé 2014).
Áóíóí ôîíóíäà Ðóñèéà ðÿñìèñè îíó
äà ãåéä åäèð êè, ùÿìèí èäåéàéà ãàðøû ÷ûõàíëàð “áèçèì òÿðÿôäàøûìûç,
äîñòóìóç äåéèë, èãòèñàäè ñèñòåìè-
Ðàäèêàë ìöõàëèôÿò äöøÿðýÿñè åðìÿíèïÿðÿñò Ëåéëà Éóíóñîâàíû
ìöäàôèÿ åòìÿêëÿ åðìÿíè ëîááèñèíÿ õèäìÿò ýþñòÿðäèéèíè ñöáóòà éåòèðèð
Àçÿðáàéúàíûí ðàäèêàë
ìöõàëèôÿòèíèí, î úöìëÿäÿí, “âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè” ïÿðäÿñèíÿ áöðöíÿí
áÿçè ÃÙÒ-ëÿðèí àíòè-àçÿðáàéúàí÷û äàèðÿëÿðèí äþâëÿòèìèçÿ ãàðøû éþíÿëÿí,
ñèéàñè ñàáèòëèéèìèçÿ, î
úöìëÿäÿí, èãòèñàäè èíêèøàôûìûçà õÿëÿë ýÿòèðìÿéÿ
ùåñàáëàíàí ëàéèùÿëÿðèíäÿ
éåð àëìàñû ùå÷ êèìÿ ñèðð
äåéèë. Áó ìÿíàäà äàüûäûúû äöøÿðýÿ òÿìñèë÷èëÿðèíèí
âÿ ãåéä åäèëÿí ÃÙÒ íöìàéÿíäÿëÿðèíèí ôÿàëèééÿòè
áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí âÿ äþâëÿòèíèí ìàðàãëàðûíà ãàðøû èñòèãàìÿòëÿíèá.
Þçöíö ðàäèêàë ìöõàëèôÿò äöøÿðýÿñèíèí
“ìîíîïîëèñòè” ñàéàí ÀÕÚÏ, “Ìöñàâàò”
êèìè ïàðòèéàëàð èñÿ áó èøäÿ õöñóñè úàíôÿøàíëûãëàðû èëÿ ñå÷èëèðëÿð. Îíëàð áó ôÿàëèééÿòëÿðè èëÿ éàíàøû, Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò
ìÿíàôåéèíè ùå÷ÿ ñàéàðàã äöøìÿíëÿðëÿ
èøáèðëèéèíäÿ îëàíëàðû, þëêÿìèçÿ ãàðøû
ìöõòÿëèô òÿõðèáàò õàðàêòåðëè ïëàíëàðû ùÿéàòà êå÷èðìÿê èñòÿéÿíëÿðèí ìàøàñûíà
÷åâðèëÿíëÿðè ìöäàôèÿ åòìÿéè äÿ þçëÿðèíÿ
“áîðú” áèëèðëÿð.
Ìÿñÿëÿí, áèð ìöääÿò þíúÿ åðìÿíèëÿðëÿ èøáèðëèéèíäÿ øöáùÿëè áèëèíÿðÿê ùÿáñ
îëóíìóø Ðàóô Ìèðãÿäèðîâóí èøè èëÿ áàüëû
èñòèíòàãà èôàäÿ âåðìÿêäÿí éàéûíìàüà,
ùÿòòà èôàäÿ âåðìÿìÿê ö÷öí Àçÿðáàéúàíäàí ãà÷ìàüà ÷àëûøàí, áÿçè ñÿôèðëèêëÿðèí éàðäûìû èëÿ õàðèúäÿ éàøàìàã ö÷öí
áåøèëëèê âèçà “äöçÿëòäèðÿí” Ëåéëà Éóíóñîâà äà ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí áó úöð ìöäàôèÿñè èëÿ “ÿùàòÿëÿíìèøäè”. Õöñóñè îëàðàã âóðüóëàìàã éåðèíÿ äöøÿð êè, Ë.Éóíóñîâàíûí âÿ ùÿéàò éîëäàøû Àðèô Éóíóñîâóí åðìÿíèëÿðëÿ èøáèðëèéèíäÿ îëìàëàðû,
áó þëêÿíèí áèð ñûðà “ÃÙÒ”ëÿðè èëÿ éàõûí
ÿìÿêäàøëûã ãóðìàëàðû úÿìèééÿòèìèçÿ
áÿëëèäèð. Ùÿòòà Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí äöøìÿíëÿðèéëÿ èøáèðëèéèíäÿ îëìàñû èëÿ þéöíÿí áó àèëÿíèí öçâëÿðè ýåíåòèê áàüëû îëäóãëàðû åðìÿíèëÿðÿ ùÿð ìÿíàäà äÿñòÿê
âåðìÿêäÿí áåëÿ ÷ÿêèíìèðëÿð. Àíòèìèëëè
õàðèúè äàèðÿëÿðèí, î úöìëÿäÿí, åðìÿíè
ëîááèñèíèí Àçÿðáàéúàíäàêû “úàíèøèíè”
âÿçèôÿñèíè éåðèíÿ éåòèðÿí ðàäèêàë ìöõàëèôÿò ïàðòèéàëàðû èñÿ èàíÿëÿð ãàðøûëûüûíäà
õàëãûìûçà âÿ äþâëÿòèìèçÿ ãàðøû áàøäàíàéàüà õÿéàíÿòëÿ “ñèëàùëàíìûø” áó àèëÿíè
úèääè-úÿùäëÿ ìöäàôèÿ åòìÿéÿ, îíëàðû
“ìèëëè ãÿùðÿìàí” ñòàòóñóíäà ãÿëÿìÿ
âåðìÿéÿ ÷àëûøûðëàð...
Þíúÿ âóðüóëàìàã ëàçûìäûð êè, èñòÿð
Àðèô Éóíóñîâóí, èñòÿðñÿ äÿ Ë.Éóíóñîâàíûí Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíÿ ãàðøû äöø-
Àíòèìèëëè ìÿðêÿçëÿðäÿí
ìàëèééÿëÿøÿí áó èíñàíëàð åéíè
“èäåéàíûí” äàøûéûúûñû îëäóãëàðû
ö÷öí îíëàðà “ìöäàôèÿ” ÿìðè äÿ
ïóëó âåðÿí äàèðÿëÿðäÿí ýÿëèá
ìÿí ìþâãåäÿ îëìàñû ùàããûíäà ôàêòëàð
êèôàéÿò ãÿäÿðäèð. À.Éóíóñîâóí àíàñûíûí åðìÿíè îëìàñûíû (Àðøàëéóñ Áàðñåãéàí), ãîùóìëàðûíûí Åðìÿíèñòàíäà, èøüàë àëòûíäà îëàí òîðïàãëàðûìûçäà éàøàìàëàðûíû íÿçÿðÿ àëñàã, ÿëàâÿ øÿðùÿ åùòèéàú ãàëìûð. Ùÿëÿ 1990-úû èëëÿðèí ÿââÿëèíäÿ åðìÿíèëÿðèí àçÿðáàéúàíëûëàðà ãàðøû òÿìèçëÿìÿ ñèéàñÿòè àïàðäûüû, ñîéäàøëàðûìûçû þç éóðä-éóâàëàðûíäàí äèäÿðýèí
ñàëäûüû çàìàíëàðäà áó åðìÿíè ÿñèëëè àèëÿ õàðèúè þëêÿëÿðäÿ Àçÿðáàéúàíà ãàðøû
êàìïàíèéà àïàðûð, ýóéà àçÿðáàéúàíëûëàðûí åðìÿíèëÿðÿ ãàðøû “âÿùøèëèêëÿð” òþðÿòäèéèíè èääèà åäèðäèëÿð. 1992-úè èëäÿ
ÀÕÚ-“Ìöñàâàò” ãðóïëàøìàñûíûí ùàêèìèééÿòè çÿáò åòìÿñèíäÿí ñîíðà “ùàêèìèééÿò îëèìïèíäÿ” òÿìñèë îëóíìàã øàíñû ÿëäÿ åäÿí áó àèëÿ þç õÿéàíÿòêàð àääûìëàðûíû äàâàì åòäèðìÿéÿ, ùÿòòà áó
õÿéàíÿòëÿðèí ìèãéàñûíû ýåíèøëÿíäèðìÿéÿ áàøëàäû. Àðèô Éóíóñîâ Ïðåçèäåíò
Àïàðàòûíûí, Ëåéëà Éóíóñîâà èñÿ Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéèíèí áàø àíàëèòèêè âÿçèôÿñèíäÿ
þç åðìÿíè ãîùóìëàðûíà õèäìÿòëÿðèíè äàùà ðàùàò øÿêèëäÿ ýþñòÿðìèø îëäóëàð.
1994-úö èëäÿ þç âÿçèôÿëÿðèíäÿí ãîâóëìàëàðûíûí àðäûíäàí èñÿ áó úöòëöê õÿéàíÿòêàð àääûìëàðûíû “âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè” ïÿðäÿñèíèí àëòûíäà ýèçëÿòìÿéÿ ÷àëûøäûëàð. Éàðàòäûãëàðû “Ñöëù âÿ Äåìîêðàòèéà Èíñòèòóòó” àäëû õÿéàíÿò éóâàñûíû õàðèúè þëêÿ êÿøôèééàòûíûí, åðìÿíè ëîááèñèíÿ
éàõûí èíñàíëàðûí ÿñàñ èíôîðìàñèéà ìÿð-
êÿçèíÿ ÷åâèðÿí áó øÿõñëÿð ùÿìèí
äàèðÿëÿðèí àéûðäûãëàðû ìàääè òÿìèíàò ãàðøûëûüûíäà þëêÿìèçäÿêè
ñèéàñè ñàáèòëèéÿ, èãòèñàäè èíêèøàôûìûçà õÿëÿë ýÿòèðìÿéÿ ÷àëûøûð,
éàçäûãëàðû éàëàí äîíîñëàðëà
Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã èìèúèíÿ êþëýÿ ñàëìàüà úÿùä ýþñòÿðèðäèëÿð. Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ãàçàíäûüû óüóðëàðû ùÿçì åäÿ áèëìÿéÿí áó øÿõñëÿð ñîí äþâðëÿðäÿ
à÷ûã-àøêàð åðìÿíèïÿðÿñò ìþâãå
ñÿðýèëÿéÿðÿê à÷ûã øÿêèëäÿ àíòèòÿáëèüàòëà ìÿøüóë îëóðäóëàð. ÃÙÒ
àäû àëòûíäà Åðìÿíèñòàíûí ìÿêðëè,
òåððîðà ÿñàñëàíàí èøüàë÷ûëûã ñèéàñÿòèíè ìöäàôèÿ åäÿí Äàâèä Øàùíàçàðéàí, Ëàóðà Áàãäàñàðéàí,
Æàííà Êðèêîðîâà âÿ áàøãàëàðûíûí ÿñàñ
ïàðòíéîðóíà ÷åâðèëìèø Ëåéëà-Àðèô Éóíóñîâ-Áàðñåãéàí úöòëöéö áó ôÿàëèééÿòëÿðèíèí ãàðøûëûüûíäà åðìÿíè ëîááèñèíäÿí êöëëè-ìèãäàðäà ïóë àëûðäûëàð.
Àììà äåéÿñÿí, Ë.Éóíóñîâàíûí
“õÿéàíÿò îõó” àõûð êè, äàøà äÿéäè.
Ð.Ìèðãÿäèðîâóí èøè èëÿ áàüëû èñòèíòàãà
èôàäÿäÿí éàéûíìàüà ÷àëûøàí Éóíóñîâëàð àèëÿñè áåëÿ äåìÿê ìöìêöíäöðñÿ,
þçëÿðèíè òàì èôøà åòäèëÿð. Ñóàë éàðàíûð,
ÿýÿð ñèç, áó õàëãà, äþâëÿòÿ õÿéàíÿòêàð
ìþâãå òóòìàìûñûíûçñà (òÿáèè êè, áöòöí
ôàêòëàð áóíóí ÿêñèíè îðòàéà ãîéóð), íèéÿ
2 ñààò ÿðçèíäÿ 5 èëëèê âèçà äöçÿëòäèðèá
ãà÷ìàüà ÷àëûøûðñûíûç? Äåìÿê êè, áóðàäà çÿððÿ ãÿäÿð øöáùÿéÿ éåð éîõäóð.
Îíëàð þçëÿðè ùàíñû “éóâàíûí ãóøëàðû” îëäóãëàðûíû éàõøû áèëèðëÿð. Áèëäèêëÿðè ö÷öí
äÿ ãà÷ìàüà öñòöíëöê âåðèðëÿð.
Úÿìèééÿòèìèç òÿðÿôèíäÿí ÿí ÷îõ åòèðàçëà ãàðøûëàíàí ìÿñÿëÿ èñÿ áó õÿéàíÿòêàð àèëÿ òàíäåìèíèí þçëÿðèíè þëêÿìèçèí
ñèéàñè ïàëèòðàñûíûí òÿìñèë÷èëÿðè àäëàíäûðàí áÿçèëÿðè òÿðÿôèíäÿí ìöäàôèÿ îëóíìàñû úÿùäèäèð. ßñëèíäÿ, áóðàäà äà íèééÿòèí
íÿäÿí èáàðÿò îëäóüó ñèðð äåéèë. Åéíè
ìÿíáÿäÿí (åðìÿíè ëîááèñèíäÿí) ìàëèééÿëÿøÿí áó èíñàíëàðûí åéíè “èäåéàíûí”
äàøûéûúûñû îëäóãëàðûíû íÿçÿðÿ àëñàã, éÿãèí êè, “ìöäàôèÿ” ÿìðè äÿ ïóëó âåðÿí
äàèðÿëÿðäÿí ýÿëèá. Éÿíè, ðàäèêàë ìöõàëèôÿòèí áàøãà ÷ûõûø éîëó éîõäóð. ßëè Êÿðèìëèíèí, Èñà Ãÿìáÿðèí þçëÿðèíÿ éàõûí ìÿòáó îðãàíëàðäà çàìàí-çàìàí Ë.Éóíóñîâàíûí ìöäàôèÿñèíÿ éþíÿëèê ôèêèðëÿð ñÿñëÿíäèðìÿëÿðè, áó õàðàêòåðäÿ éàçûëàð éàçäûðìàëàðû èñÿ îíëàðûí äà êèìëèéèíèí öñòöíÿ èøûã ñàëìàüà êþìÿê åäèð. Åðìÿíèëÿðëÿ èøáèðëèéèíäÿ îëàí ðàäèêàë ìöõàëèôÿò áó
àääûìëàðû èëÿ àíàëîæè õÿéàíÿòêàð ïëàíëàðûí òÿðêèá ùèññÿñè îëäóãëàðûíû ñöáóòà éåòèðèð. Áóíóí áèð àäû âàð: þçöíöèôøà...
Ïÿðâèç ÑÀÄÀÉÎÜËÓ
ìèçèí ÿñàñûíû äàüûäàíëàðäûð” (áàõ:
ÿââÿëêè ìÿíáÿéÿ).
Áåëÿ áèð øÿðàèòäÿ ðÿñìè Éåðåâàí
Ýþìðöê Èòòèôàãûíû ùàíñû ñÿáÿáëÿðÿ
ýþðÿ ñå÷äèéèíè ÿñàñëàíäûðìàëûäûð.
Áåëÿ áèð ÿñàñëàíäûðìà èñÿ éîõäóð.
Äèýÿð òÿðÿôäÿí, Åðìÿíèñòàí ðÿùáÿðëèéè áó ìÿñÿëÿäÿ Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíäÿí ñöíè ñóðÿòäÿ èñòèôàäÿ
åòìÿéÿ ÷àëûøûð. Î, ïðîáëåìè þç õåéðèíÿ ùÿëë åòìÿê ö÷öí Ðóñèéà, Áåëàðóñ
âÿ Ãàçàõûñòàíäàí íÿëÿðñÿ òÿëÿá
åäèð. Õöñóñèëÿ, Éåðåâàíûí Ìîñêâàéà
èðàäëàðû àç äåéèë. Áèð ñûðà åðìÿíè åêñïåðòëÿð áó ìÿãàìû àéðûúà ãåéä åäèðëÿð. Åéíè çàìàíäà, ìÿñÿëÿíèí áàøãà òÿðÿôèíÿ äÿ äèããÿò éþíÿëòìÿéÿ
÷àëûøûðëàð.
Êîíêðåò îëàðàã, åðìÿíè åêñïåðòëÿð Ðóñèéàíûí Åðìÿíèñòàíû Äàüëûã
Ãàðàáàü ìÿñÿëÿñèíäÿ øàíòàæ åòäèéèíè éàçûðëàð (áàõ: Акоп Бадалян. Что
обеспокоило Азербайджан / “Ëðàýèð.àì”, 30 ìàé 2014). Áèð ãÿäÿð
ñîíðà Ìîñêâà åéíè öñóëëà Áàêûíû äà
øàíòàæ åäÿ áèëÿð. Ëàêèí åðìÿíèëÿðèí
áó ôèêðè äÿ ÿñàññûçäûð. Äîüðóäóð,
Êðåìë þç ôîðïîñòó èëÿ áàüëû èñòÿäèéè
ùÿðÿêÿòè åäÿ áèëÿð. Àçÿðáàéúàíà
ãàðøû èñÿ áåëÿ äàâðàíìàç. ×öíêè Áàêû ìöñòÿãèë ìþâãåéè èëÿ ñöáóò åäèá
êè, îíóíëà êèìñÿ òÿçéèã âÿ øàíòàæ äèëèíäÿ äàíûøà áèëìÿç. Áóðàäà ñàäÿúÿ, åðìÿíèëÿð þç àúèçëèêëÿðèíè þðòáàñäûð åòìÿéÿ ÷àëûøûðëàð.
Áóíëàðäàí áåëÿ íÿòèúÿ ÷ûõûð êè, Åðìÿíèñòàíûí Àñòàíàäà øîê âÿçèééÿòèíÿ äöøìÿñè îíóí ýåîñèéàñè ìÿüëóáèééÿòèíèí ÿëàìÿòèäèð. Èíäè áó þëêÿíèí
íÿ çàìàí Ýþìðöê Èòòèôàãûíà äàõèë
îëàúàüû àéäûí äåéèë. Ðÿñìè îëàðàã
èéóë àéû ãåéä åäèëèð. Àíúàã ùÿìèí
âàõòàäÿê Àçÿðáàéúàíûí ãîéäóüó
øÿðòÿ ÿìÿë åäèëÿúÿéè èíàíäûðûúû ýþðöíìöð. Äåìÿëè, Éåðåâàí ùÿëÿ ýþç-
ëÿìÿëè îëàúàã. Ýåîñèéàñè àñïåêòäÿ
áóðàäà ìöÿééÿí ðèñêèí îëäóüóíó
åòèðàô åòìÿê ëàçûìäûð.
Ìÿñÿëÿ îíäàí èáàðÿòäèð êè, Äàüëûã
Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëë åäèëìÿìÿñè ãëîáàë ýåîñèéàñÿòäÿ ïðîáëåìëÿð
éàðàäûð. Åðìÿíèñòàí Ýþìðöê Èòòèôàãûíà öçâ îëñà, îíóíëà Àçÿðáàéúàíûí
Äàüëûã Ãàðàáàü áþëýÿñè àðàñûíäà
íÿçàðÿò-áóðàõûëûø âÿ ýþìðöê ìÿíòÿãÿñè îëìàëûäûð. Áóíó éàëíûç Àçÿðáàéúàí âÿ Åðìÿíèñòàí òÿðÿôëÿðè åäÿ áèëÿð.
Êîíêðåò äåñÿê, ùÿìèí çàìàíà ãÿäÿð
ìöíàãèøÿ ùÿëë åäèëìÿëèäèð.
Ðèñêëè ìÿãàì áó úöð ãåéðè-ìöÿééÿí âÿçèééÿòäÿí êÿíàð ãöââÿëÿðèí
éàðàðëàíà áèëìÿñè èëÿ áàüëûäûð. Áþéöê
äþâëÿòëÿð þç ìàðàãëàðû íàìèíÿ ùÿìèí ôàêòîðäàí òÿõðèáàò êèìè èñòèôàäÿ
åäÿðëÿð. Áóíóí ñÿáÿáêàðû èñÿ Åðìÿíèñòàíûí ãåéðè-ìöÿééÿí õàðèúè ñèéàñÿò éåðèòìÿñèäèð. Àñòàíà ùàäèñÿñèíèí
êþêöíäÿ ìÿùç áó ìÿãàì äóðóð.
Áöòöí áóíëàðäàí áèð íÿòèúÿ äÿ ÷ûõàðìàã ìöìêöíäöð. Ùÿì ðåýèîíàë,
ùÿì äÿ ãëîáàë ìèãéàñäà úÿðÿéàí
åäÿí ýåîñèéàñè ïðîñåñëÿð Äàüëûã
Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëë åäèëìÿñè çÿðóðÿòèíè îðòàéà ãîéóð. Áóíäà
ìàðàãëû îëìàéàí Åðìÿíèñòàí èñÿ íàðàùàòëûã êå÷èðèð. Ýþçëÿìÿê îëàð êè,
ìöÿééÿí ìöääÿòäÿí ñîíðà îíóí
ùàâàäàðëàðû ìöíàãèøÿíèí ùÿëë åäèëìÿñèíè Éåðåâàíäàí òÿëÿá åäÿúÿêëÿð.
Àéäûíäûð êè, ïðîáëåì éàëíûç Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéö ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
ùÿëë îëóíà áèëÿð. Åðìÿíèñòàíûí ÿëèíäÿí áöòöí àðãóìåíòëÿðè ÷ûõìûø îëóð.
Ýþðöíöð, Àñòàíàäà Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòèíèí ìÿêòóáóíóí ñÿñëÿíìÿñè
áóíóí èëê ÿëàìÿòëÿðèíäÿíäèð. Ùÿìèøÿ
î íþâ òÿäáèðëÿðäÿ ìåéäàí ñóëàéàí
Éåðåâàíäàí áó äÿôÿ ñÿñ ÷ûõìàäû.
Ýåú-òåç ÿäàëÿò þç éåðèíè òóòìàëûäûð.
Íåwòèìåñ.àç
Úÿìèë Ùÿñÿíîâóí ÷àðÿñèç åòèðàôëàðû...
“Äàíûø,
ýþðöì,
ñÿí êèìñÿí” äåéèìè
ùå÷ äÿ òÿñàäöôÿí éàðàíìàéûá. Ùÿãèãÿòÿí
äÿ, èñòÿíèëÿí àäàìëà
ãûñà òÿìàñ, áèð íå÷ÿ
êÿëìÿ êÿñìÿê êèôàéÿòäèð êè, îíóí êèìëèéèíè, ùàíñû äöíéàýþðöøöíÿ ìàëèê îäóüóíó áèëÿñÿí. Åëÿ þòÿí èë
îêòéàáðûí 9-äà êå÷èðèëÿí ïðåçèäåíò ñå÷êèëÿðè ÿðÿôÿñèíäÿ áàøûíà
ãÿôèëäÿí “øàùëûã ãóøó”
ãîíàí
ãîíäàðìà
“Ìèëëè øóðà”íûí èêèíúè
“âàùèä íàìèçÿä”è âÿ
ùàçûðêè ñÿäðè Úÿìèë Ùÿñÿíîâóí äà àüçûíû à÷ìàñû êèôàéÿòäèð êè, îíóí
ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí íàøû
ïèéàäàñû îëäóüó äÿðùàë
öçÿ ÷ûõñûí. Áóíóí òÿñäèãè êèìè, äóáëéîð íàìèçÿäèí ðàäèêàëëàðûí íÿçàðÿòèíäÿ îëàí ìÿòáóàò
îðãàíëàðûíà âåðäèéè âÿ ùÿëÿ ìöðÿêêÿáè ãóðóìàìûø ñîí ìöñàùèáÿñèíèí áÿçè ìÿãàìëàðûíà äèããÿò éåòèðìÿê éåðèíÿ äöøÿð.
Ìÿëóìäóð êè, ùàçûðäà ðàäèêàë
ìöõàëèôÿò äöøÿðýÿñèíäÿ þëö áèð ñöêóò ùþêì ñöðöð. Ú.Ùÿñÿíîâ èñÿ
ìÿëóì ìöñàùèáÿñèíäÿ äàüûäûúû
äöøÿðýÿäÿêè ñöñòëöéÿ þçöñàéàüû
ùàãã ãàçàíäûðìàüà ÷àëûøûá âÿ áóíó òÿáëèüàò èìêàíëàðûíûí ìÿùäóä
îëìàñû èëÿ ÿëàãÿëÿíäèðèá. Ëàêèí
ãîíäàðìà “Ìèëëè øóðà” ñÿäðèíèí
ñþéêÿíäèéè áó “àðãóìåíò”è ÿí éàõøû ùàëäà ìÿêòÿáäÿí, äÿðñäÿí éàéûíàí úûüàë âÿ òÿíáÿë óøàãëàðûí áÿùàíÿëÿðè èëÿ ìöãàéèñÿ åòìÿê ìöìêöíäöð. “Èìêàíñûçëûã”äàí ýèëåé-ýöçàð åäÿí Ú.Ùÿñÿíîâà õàòûðëàòìàã
éåðèíÿ äöøÿð êè, ðàäèêàëëàðûí íÿçàðÿòèíäÿ áèð ñûðà ìÿòáóàò îðãàíëàðû
âàð. Îíëàð ùÿì÷èíèí ùå÷ áèð íÿçàðÿòèí òÿòáèã åäèëìÿäèéè ñîñèàë øÿáÿêÿëÿðäÿí, îíëàéí ìåäèàíûí äèýÿð
ðåñóðñëàðûíäàí äà áÿùðÿëÿíÿ, úÿìèééÿòÿ þç ñþçëÿðèíè äåéÿ áèëÿðëÿð.
Î, áàøãà ìÿñÿëÿäèð êè, ðàäèêàëëàðûí
äåìÿéÿ áèð ñþçëÿðè, íöìàéèø åòäèðÿúÿê ëàéèãëè áèð ÿìÿëëÿðè éîõäóð.
Äàùà äÿãèã äåñÿê, úÿìèééÿò ðàäèêàëëàðûí áîøáîüàçëûãëàðûíûí, äàèì
øÿõñè ìÿíàôå ýöäìÿëÿðèíèí, èíòðèãàëàðûíûí î ãÿäÿð øàùèäè îëóá êè,
îíëàðûí äåäèêëÿðèíÿ ùå÷ áèð èíàì
éåðèíè, àãèáÿòèíè íåúÿ
ýþðöðñöíöç” ñóàëûíà
Ú.Ùÿñÿíîâ þçöñàéàüû áåëÿ áèð “äàùèéàíÿ”
úàâàá âåðèá: “Ùàðà
ãÿäÿð ýåäÿúÿêñÿ, îðà
ãÿäÿð”. Éÿíè êè, ùàðàäà ãûðûëäû, ãûðûëäû. Èêè
úöò, áèð òÿê öçâö îëàí
ãîíäàðìà ãóðóìóí
óçàã ïåðñïåêòèâ ö÷öí
äåìèðèê, éàõûí ýÿëÿúÿêäÿêè ôÿàëèééÿò èñòèãàìÿòëÿðèíè áåëÿ ìöÿééÿíëÿøäèðÿ áèëìÿéÿí ñÿäð Ú.Ùÿñÿíîâóí ñèéàñè èääèàëàð
ñÿðýèëÿìÿñè,
ùÿòòà
“âàùèä íàìèçÿä” ñòàòóñóíäà ñå÷êèëÿðÿ ãàòûëìàñû Äîí Êè Õîòóí
éåë äÿéèðìàíû, òîçàíàãëà úÿíý à÷ìàñûíà, ãûëûíú äþéöøäöðìÿñèíÿ
áÿíçÿìèðìè?
Ãîíäàðìà “Ìèëëè øóðà”íûí ñÿäðè
ìÿëóì ìöñàùèáÿñèíäÿ þçöíö îëäóüóíäàí àüûëëû, ÷îõáèëìèø êèìè
ýþñòÿðìÿéÿ ÷àëûøàðàã þëêÿíèí ãàðøûñûíäà äóðàí ïðîáëåìëÿðÿ êÿëëÿ
âóðóð, éåíè èø éåðëÿðèíèí à÷ûëìàñû,
êÿíä òÿñÿððöôàòûíûí, áþëýÿëÿðèí èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíèí çÿðóðèëèéèíäÿí
äÿì âóðóð. Äîüðóäàíìû, “ñèéàñÿò÷è”, “çèéàëû”, “òàðèõ÷è àëèì” Ú.Ùÿñÿíîâ Àçÿðáàéúàí ýöíäÿìèíäÿí áó
äÿðÿúÿäÿ õÿáÿðñèçäèð? Àõû ðåñïóáëèêàìûçäà ðåýèîíëàðûí, ãåéðè-íåôò
ñåêòîðóíóí, î úöìëÿäÿí äÿ êÿíä
òÿñÿððöôàòûíûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè
äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðè åëàí åäèëèá. Àðòûã þëêÿìèçäÿ ðåýèîíëàðûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû èëÿ áàüëû 3-úö Äþâëÿò Ïðîãðàìû
ðåàëëàøäûðûëìàãäàäûð. Ñîí 10 èëäÿ
Àçÿðáàéúàíäà 1 ìèëéîí 200 ìèíäÿí àðòûã éåíè èø éåðëÿðè à÷ûëûá.
Ú.Ùÿñÿíîâóí áöòöí áóíëàðû áèëìÿìÿñè áèð àéûá, áèëèá éàëàíëàð óéäóðìàñû èñÿ èêèãàò àéûáäûð.
Âÿ íÿùàéÿò, Ú.Ùÿñÿíîâóí ÷àðÿñèç åòèðàôëàðû. Æóðíàëèñò Ú.Ùÿñÿíîâà àúû ðåàëëûüû õàòûðëàäàíäà “Ìèëëè øóðà”íûí ýöúñöç äóðóìäà îëäóüóíó äåéÿíäÿ, ùàéûíûí ýåäèá,
âàéûíûí ãàëäûüûíû õàòûðëàäàíäà èñÿ
ãîíäàðìà ãóðóìóí ñÿäðèíèí åòèðàôëàðäà áóëóíìàãäàí áàøãà ÷ûõûø
éîëó ãàëìûð âÿ äåéèð: “Ùå÷ êèì ÿââÿëêè ýöúöíäÿ äåéèë”.
Éàõóä, ãîíäàðìà “Ìèëëè øóðà” ñÿäðèíèí ñîí
ìöñàùèáÿñè îíóí ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí íàøû ñèéàñè
ïèéàäàñû îëäóüóíó áèð äàùà òÿñäèãëÿäè
áÿñëÿìèð. Áèðëÿøìèø ðàäèêàë ìöõàëèôÿòèí “âàùèä íàìèçÿä”è Ú.Ùÿñÿíîâóí äàüûäûúûëàðûí ñå÷êèëÿðäÿ öçëÿøäèéè àúûíàúàãëû ìÿüëóáèééÿò, ñå÷êèëÿðäÿí ÿââÿë âÿ ñîíðà ìèòèíã ÷àüûðûøëàðûíûí úàâàáñûç ãàëìàñû áóíóí
òÿñäèãèäèð. Áèð ñþçëÿ, Ú.Ùÿñÿíîâ
ðàäèêàë ìöõàëèôÿòèí éîõà ùåñàá îëìàñûíà ýþðÿ “ýöíàù êå÷èñè”íè êÿíàðäà éîõ, äàüûäûúû äöøÿðýÿíèí
þçöíäÿ, î úöìëÿäÿí äÿ ðÿùáÿðëèê
åòäèéè ãîíäàðìà “Ìèëëè øóðà”äà àõòàðìàëûäûð.
Ú.Ùÿñÿíîâ ìÿëóì ìöñàùèáÿñèíäÿ, åéíè çàìàíäà, ñå÷êèëÿðÿ
íàìèçÿä êèìè ãàòûëìàñûíûí “ñèéàñè
èøäÿí” äàùà ÷îõ “áèð çèéàëû áîðúó”
îëäóüó ãÿíàÿòèíè áþëöøöá. Áÿðÿêàëëàù, “Ìèëëè øóðà” ñÿäðèíèí “ñèéàñÿò÷èëèéèíÿ”. Äîüðóäàíìû, Ú.Ùÿñÿíîâ ùÿëÿ äÿ ñèéàñÿòèí âÿ “çèéàëû
ìèññèéàñû”íûí ñÿðùÿäëÿðèíè ìöÿééÿíëÿøäèðÿ áèëìÿéèá? Áÿëêÿ, Ú.Ùÿñÿíîâ äåñèí êè, ìöõòÿëèô ñèéàñè
ïàðòèéàëàðûí òÿìñèë÷èëÿðèíèí “áèðëÿøäèêëÿðè” âÿ îíóí þçöíöí ðÿùáÿðëèê
åòäèéè “Ìèëëè øóðà” ñèéàñè ãóðóì äåéèë, åëÿ “Òàðèõ äÿðíÿéè”äèð? Áó éåðäÿ, ñàäÿúÿ, äåìÿê èñòÿéèðñÿí: Ìÿçÿí îëñóí, àé Úÿìèë Ùÿñÿíîâ!
Ú.Ùÿñÿíîâóí ðÿùáÿðëèê åòäèéè
ãîíäàðìà “Ìèëëè øóðà” èëÿ áàüëû èôàäÿ åòäèéè ôèêèðëÿðè èñÿ îíóí ñèéàñè
úÿùÿòäÿí äèëåòàíòëûüûíûí ïèê ùÿääè
ñàéûëà áèëÿð. Áåëÿ êè, æóðíàëèñòèí
“Ìèëëè øóðà”íûí éàõûí ýÿëÿúÿêäÿêè
Ìöáàðèç ÀÁÄÓËËÀÉÅÂ
http://www.yeniazerbaycan.com
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ìÿãàëÿ ÊÈÂÄÔ-íèí ìàëèééÿ äÿñòÿéè èëÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí äöíéà áèðëèéèíÿ èíòåãðàñèéàñû, ðåýèîí þëêÿëÿðè âÿ äèýÿð äþâëÿòëÿðëÿ,
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè” èñòèãàìÿòè öçðÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùàçûðëàíìûøäûð
Àçÿðáàéúàí-Ðóñèéà ÿëàãÿëÿðè ìöòÿìàäè ñóðÿòäÿ èíêèøàô åäèð
Ìöñòÿãèë õàðèúè ñèéàñÿò êóðñóíà ìàëèê îëàí,
Úÿíóáè Ãàôãàç ðåýèîíóíóí ëèäåð äþâëÿòè ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åäÿí Àçÿðáàéúàí ìöàñèð áåéíÿëõàëã
ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíäÿ åòèáàðëû ñòðàòåæè òÿðÿôäàø êèìè òàíûíûð. Þëêÿìèç Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ÿñàñûíû ãîéäóüó âÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí óüóðëà äàâàì åòäèðèëÿí ÷îõâåêòîðëó âÿ áàëàíñëàøäûðûëìûø õàðèúè ñèéàñÿò ñòðàòåýèéàñû íÿòèúÿñèíäÿ ùÿì èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿð êîíòåêñòèíäÿ, ùÿì äÿ ÷îõøàõÿëè ÿëàãÿëÿð ôîíóíäà
éåðëÿøäèéè ðåýèîíóí ýåîñòðàòåæè òÿùëöêÿñèçëèéèíÿ
ôóíäàìåíòàë òþùôÿëÿð âåðèð, åëÿúÿ äÿ, ðåýèîíàë
ìèãéàñëû, ãëîáàë õàðàêòåðëè ÿìÿêäàøëûãëàð ïëàòôîðìàñûíûí ìÿðêÿçè îéóí÷óñó ðîëóíó îéíàéûð. Ùå÷
áèð áåéíÿëõàëã ãóðóìäàí âÿ ìèëëè äþâëÿòäÿí àñûëû
îëìàéàí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû àðòûã ðåýèîíàë àêòîðäàí áåéíÿëõàëã ñòðàòåæè òÿðÿôäàøà ÷åâðèëìÿêäÿäèð.
Àçÿðáàéúàíëà Ðóñèéà
àðàñûíäà áèð ÷îõ ñàùÿíè
åùòèâà åäÿí ÷îõøàõÿëè
ìöíàñèáÿòëÿð ìþâúóääóð
Áó êîíòåêñòäÿ þëêÿìèç ùÿì ðåýèîí äþâëÿòëÿðè,
ùÿì äÿ ðåýèîíäàíêÿíàð þëêÿëÿðëÿ ñÿìÿðÿëè âÿ
ãàðøûëûãëû ôàéäàëû ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðèíè óüóðëà
äàâàì âÿ èíêèøàô åòäèðèð. Ãåéä åäÿê êè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ñûõ ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðèíÿ
ìàëèê îëäóüó þëêÿëÿðäÿí áèðè äÿ Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûäûð.
Áó ìÿãàìäà õàòûðëàòìàã éåðèíÿ äöøÿð êè,
çÿíýèí òàðèõè êå÷ìèøÿ ñþéêÿíÿí Àçÿðáàéúàí-Ðóñèéà ìöíàñèáÿòëÿðè ìöàñèð äþâðäÿ ðåýèîíàë ÿùÿìèééÿò äàøûéûð. Àçÿðáàéúàí-Ðóñèéà ìöíàñèáÿòëÿðèíäÿ éåíè ìÿðùÿëÿíèí áàøëàíüûúû ìÿùç 1991-úè èëäÿ ÑÑÐÈ-íèí ñöãóòóíäàí ñîíðà èòòèôàã þëêÿëÿðèíèí
ìöñòÿãèë äþâëÿòëÿðÿ ÷åâðèëìÿñè èëÿ ãîéóëóá. Ëàêèí
Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèëëèéèíèí èëê èëëÿðèíäÿ øèìàë
ãîíøóìóçëà ìöíàñèáÿòëÿð ùå÷ äÿ áèðõÿòëè îëìàéûá. Éàëíûç 1993-úö èëäÿ Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð
ßëèéåâ ùàêèìèééÿòÿ ýÿëÿíäÿí ñîíðà Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû èëÿ Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñû àðàñûíäà
ýåòäèêúÿ ìþùêÿìëÿíÿí, áÿðàáÿðùöãóãëó òÿðÿôäàøëûã, ãàðøûëûãëû ùþðìÿò ïðèíñèïëÿðèíÿ ÿñàñëàíàí
ìöíàñèáÿòëÿðèí ÿñàñû ãîéóëäó. Äöíéàäà âÿ ðåýèîíäà ýåäÿí ïðîñåñëÿðèí êîíéóêòóðàñûíû, Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìàðàãëàðûíû äöçýöí äÿéÿðëÿíäèðÿí
Óëó þíäÿð øèìàë ãîíøóìóçëà ñèéàñè, èãòèñàäè, ùóìàíèòàð ñàùÿäÿ ÿìÿêäàøëûüûí ýöúëÿíäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ àääûìëàð àòäû. Öìóììèëëè ëèäåðèí Ðóñèéàéà 1997-úè èëäÿ èëê ðÿñìè ñÿôÿðèíäÿí ñîíðà èêè
þëêÿ ðÿùáÿðëÿðèíèí ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿðè ÿíÿíÿ ùàëûíû
àëûá. Þç íþâáÿñèíäÿ Óëó þíäÿðèí ÿñàñûíû ãîéäóüó
ñèéàñÿòè óüóðëà äàâàì åòäèðÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ äÿ Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñû èëÿ ÿëàãÿëÿðÿ áþ-
éöê þíÿì âåðèð.
Áåëÿëèêëÿ, ùàçûðäà þëêÿëÿð àðàñûíäà áèð ÷îõ ñàùÿíè åùòèâà åäÿí
÷îõøàõÿëè ìöíàñèáÿòëÿð ìþâúóääóð. Áóíäàí áàøãà, ùÿð èêè äþâëÿò
áåéíÿëõàëã ìöñòÿâèäÿ áèð-áèðèíÿ
äÿñòÿê âåðìÿêäÿäèð.
Öìóìèééÿòëÿ, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû èëÿ
Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñû àðàñûíäàêû ÷îõøàõÿëè
ìöíàñèáÿòëÿð âÿ ñûõ òÿìàñëàð ìöàñèð
áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíèí
ìöùöì êîìïîíåíòëÿðèíäÿí áèðèíè òÿøêèë åäèð. Äÿðèí òÿìÿëëÿðÿ
âÿ òàðèõè êþêëÿðÿ ñþéêÿíÿí,
èêèòÿðÿôëè âÿ ÷îõøàõÿëè ãàðøûëûãëû ôàéäàëû ÿìÿêäàøëûüà ÿñàñëàíàí òÿðÿôäàøëûã ìöíàñèáÿòëÿðè äèíàìèê õàðàêòåð äàøûéûð.
Ãàðøûëûãëû
ôàéäàëû
ÿìÿêäàøëûüà ÿñàñëàíàí
òÿðÿôäàøëûã ìöíàñèáÿòëÿðè ìöòÿìàäè ñóðÿòäÿ èíêèøàô åòìÿêäÿ âÿ éåíè êåéôèééÿò ÷àëàðëàðû èëÿ çÿíýèíëÿøìÿêäÿäèð. Ùÿð èêè þëêÿíè áèðáèðèíÿ áàüëàéàí ñòðàòåæè ÿñàñëàð
õàëãëàðàðàñû äÿðèí èíòåãðàñèéà, åéíè
çàìàíäà, ìèëëè ìàðàãëàðûí ãàðøûëûãëûôàéäàëû ÿìÿêäàøëûã ÿñàñûíäà óçëàøäûðûëìàñûäûð.
Ðóñèéà-Àçÿðáàéúàí
ìöíàñèáÿòëÿðè ðåýèîíàë
ìèãéàñëû, ãëîáàë õàðàêòåðëè
ÿëàãÿëÿð ñèñòåìèäèð
Ðóñèéà-Àçÿðáàéúàí ìöíàñèáÿòëÿðè åùòèâà åòäèéè ñàùÿëÿðÿ âÿ ìÿñÿëÿëÿðÿ ýþðÿ ÷îõøàõÿëè îëìàãëà
éàíàøû, ðåýèîíàë ìèãéàñëû, ãëîáàë õàðàêòåðëè ÿëàãÿëÿð ñèñòåìè êèìè ñÿúèééÿëÿíäèðèëèð. Òÿùñèë, ùóìàíèòàð, íÿãëèééàò, êîììóíèêàñèéà âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ
ôîðìàëàøäûðûëìûø ÿìÿêäàøëûã ìöíàñèáÿòëÿðè äàâàìëû âÿ íèçàìëû ñóðÿòäÿ èíêèøàô åòìÿêäÿ âÿ éåíè
êåéôèééÿò ÷àëàðëàðû ÿëäÿ åòìÿêäÿäèð. Áó èñÿ öìóìè
ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíèí èíêèøàôûíû òÿìèí åäÿí
ñòðàòåæè ôàêòîð êèìè ÷ûõûø åäèð.
Ãàðøûëûãëû-ôàéäàëû ÿìÿêäàøëûüà ÿñàñëàíàí òÿðÿôäàøëûã ìöíàñèáÿòëÿðèíèí èíêèøàôûíà òÿêàí âåðÿí
ôóíäàìåíòàë ôàêòîðëàð ñûðàñûíäà åëìè-òåõíèêè, ùóìàíèòàð âÿ èãòèñàäè ñàùÿäÿ òÿìàñëàðûí ñûõëàøäûðûëìàñû, áó èñòèãàìÿòäÿ ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿðèí ùÿéàòà
êå÷èðèëìÿñè âÿ ôîðóìëàðûí òÿøêèë åäèëìÿñè õöñóñè
ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð. Åéíè çàìàíäà, ìöäàôèÿ ìÿñÿëÿëÿðè èñòèãàìÿòèíäÿ ÿìÿêäàøëûã äà òÿðÿôëÿð ö÷öí
àêòóàë ìÿñÿëÿäèð. Ìÿùç ðÿñìè ñÿôÿð âÿ òÿìàñëàð
ßìÿê âÿ ÿùàëèíèí ñîñèàë ìöäàôèÿñè
íàçèðè Ñÿëèì Ìöñëöìîâ ÁßÒ-èí Áàø
Äèðåêòîðóíóí ìöàâèíè èëÿ ýþðöøöá
Áåéíÿëõàëã ßìÿê Òÿøêèëàòûíûí
(ÁßÒ) Áåéíÿëõàëã ßìÿê Êîíôðàíñûíûí 103-úö ñåññèéàñûíäà èøòèðàê åòìÿê ö÷öí Èñâå÷ðÿ Êîíôåäåðàñèéàñûíûí Úåíåâðÿ øÿùÿðèíäÿ ñÿôÿðäÿ îëàí
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ÿìÿê
âÿ ÿùàëèíèí ñîñèàë ìöäàôèÿñè íàçèðè
Ñÿëèì Ìöñëöìîâëà ÁßÒ-èí Áàø Äèðåêòîðóíóí ìöàâèíè Õîñå Ìàíóåë
Ñàëàçàð àðàñûíäà ýþðöø îëóá.
Ýþðöøäÿ Ñ.Ìöñëöìîâ Àçÿðáàéúàíäà äàéàíûãëû ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàô, þëêÿäÿ õèäìÿò ñåêòîðóíóí èíêèøàôû, èíôðàñòðóêòóð ëàéèùÿëÿðèíèí
ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè ñàùÿñèíäÿ ÿëäÿ
îëóíàí íàèëèééÿòëÿð, ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí èíêèøàôû ôîíóíäà éàðàäûëàí
÷îõñàéëû èø éåðëÿðè áàðÿäÿ ìÿëóìàò
âåðèá: “Ãëîáàë ñÿâèééÿäÿ èøñèçëèê
ïðîáëåìè êÿñêèí õàðàêòåð àëäûüû
ùàëäà, Àçÿðáàéúàíäà àïàðûëàí
ìÿãñÿäéþíëö ñèéàñÿò ìÿøüóëëóã
ìöùèòèíèí úàíëàíìàñû âÿ áåëÿëèêëÿ, èøñèçëèéèí 5 ôàèçÿäÿê, éîõñóëëóã ñÿâèééÿñèíèí èñÿ 5,3 ôàèçÿäÿê
àçàëìàñûíà ñÿáÿá îëóá”.
Ýÿíúëÿðèí ïîòåíñèàë èìêàíëàðûíäàí òàì èñòèôàäÿ ö÷öí ëàçûìè øÿðàè-
òèí éàðàäûëìàñû, ÿìÿê áàçàðûíà äàõèë îëàí ýÿíú èø÷è
ãöââÿñèíèí ðÿãàáÿò ãàáèëèééÿòëèëèéèíèí, ïåøÿ-èõòèñàñ òÿùñèëè ñèñòåìè èëÿ ÿìÿê áàçàðû
àðàñûíäà óéüóíëóüóí òÿìèí
îëóíìàñûíûí ìöùöì ïðèîðèòåòëÿðäÿí îëäóüóíó ãåéä
åäÿí íàçèð ÿìÿê âÿ ìÿøüóëëóã ñàùÿëÿðèíäÿ àïàðûëàí èñëàùàòëàðäà ÁßÒ-ëÿ ÿìÿêäàøëûüûí âàúèáëèéèíè âóðüóëàéûá.
Õ.Ì.Ñàëàçàð
ÿùàëèíèí
ìÿøüóëëóüóíóí òÿìèíàòû, èøñèçëèéèí êÿñêèí øÿêèëäÿ àçàëäûëìàñû ñàùÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíäà
ýþðöëÿí èøëÿðè âÿ îíëàðûí ìöñáÿò íÿòèúÿëÿðèíè éöêñÿê äÿéÿðëÿíäèðèá. Èø÷è
ãöââÿñèíèí êåéôèééÿòèíèí ÿìÿê áàçàðûíûí òÿëÿáëÿðèíÿ óéüóí éöêñÿëäèëìÿñè âÿ ïåøÿ ùàçûðëûüû ñèñòåìèíèí
òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè ñàùÿñèíäÿ þëêÿìèçäÿ àïàðûëàí èñëàùàòëàðà ÁßÒ-èí
ëàçûìè äÿñòÿê âåðìÿéÿ ùàçûð îëäóüóíó âóðüóëàéàí Õ.Ì.Ñàëàçàð ÁßÒëÿ Áåéíÿëõàëã Ñàùèáêàðëàð (Èøÿýþòöðÿíëÿð) Òÿøêèëàòûíûí áèðýÿ ùÿéàòà êå÷èðäèéè “Ãëîáàë Òÿúðöáÿ Øÿáÿêÿñè”(Ýëîáàë Àïïðåíòèúåñùèï Íåòwîðê)
ëàéèùÿñè áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá.
Õ.Ì.Ñàëàçàð ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ÿëäÿ îëóíàí òÿúðöáÿíèí ÁßÒ-ÿ öçâ þëêÿëÿð ö÷öí ôàéäàëû îëà áèëÿúÿéèíè
ãåéä åäèá. Áóíäàí ÿëàâÿ î, ÁßÒ-èí
èãòèñàäè èíêèøàô âÿ ìÿøüóëëóã ñàùÿñèíäÿ àïàðäûüû àðàøäûðìàëàð áàðÿäÿ
ìÿëóìàò âåðèá âÿ Àçÿðáàéúàíäà
áåéíÿëõàëã åêñïåðòëÿðèí èøòèðàêû èëÿ
áó ìþâçóéà ùÿñð îëóíìóø òÿäáèðèí
êå÷èðèëìÿñèíè òÿêëèô åäèáäèð.
Ýþðöøäÿ ÁßÒ-ëÿ ýÿëÿúÿê ÿìÿêäàøëûã ìÿñÿëÿëÿðè ÿòðàôûíäà ôèêèð
ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Òÿñèñ÷è
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Áàø ðåäàêòîð:
Ùèêìÿò ÁÀÁÀÎÜËÓ
ÿìÿêäàøëûã ìöíàñèáÿòëÿðè èëÿ áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíèí
ìöùöì êîìïîíåíòè ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åäÿí Áàêû-Ìîñêâà ÿëàãÿëÿðèíè
ýöúëÿíäèðÿí êåéôèééÿò öíñöðëÿðèíäÿí áèðè äÿ òÿðÿôëÿð àðàñûíäàêû èãòèñàäè ìöíàñèáÿòëÿðäèð. Ìöøàùèäÿëÿð
îíó äåìÿéÿ èìêàí âåðèð êè, êîíñòðóêòèâ ñèéàñè ìöíàñèáÿòëÿð þëêÿëÿð àðàñûíäàêû èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûüà äà ìöùöì òþùôÿëÿð áÿõø åäèð âÿ
îíóí äèíàìèê ñÿúèééÿ äàøûìàñûíû
øÿðòëÿíäèðèð. Èãòèñàäè ìöíàñèáÿòëÿð
ñèñòåìèíèí ìöòÿìàäè èíêèøàôû
áÿùñ îëóíàí ñàùÿäÿ ÿìÿêäàøëûüûí ÿñàñëàðûíû ìþùêÿìëÿòìÿêëÿ
éàíàøû,
îíóí úîüðàôè àðåàëûíû äà
ýåíèøëÿíäèðìÿéÿ èìêàí
éàðàäûð.
Ãåéä åòäèéèìèç êèìè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû èëÿ Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñû
àðàñûíäàêû
ìöíàñèáÿòëÿð ìöòÿìàäè
èíêèøàô òåíäåíñèéàñûíà ìàëèêäèð âÿ ùÿð èêè þëêÿíèí ãàðøûëûãëû-ôàéäàëû ÿìÿêäàøëûüû ìöàñèð
áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìè
ö÷öí ôóíäàìåíòàë ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð.
Áó èêè þëêÿ àðàñûíäà áöòöí ñàùÿëÿðäÿ äÿðèí
ÿìÿêäàøëûüà ÿñàñëàíàí ÿëàãÿëÿð ùþêì ñöðöð, åéíè
çàìàíäà, ÿìÿêäàøëûüûí ïåðñïåêòèâ èíêèøàôû ö÷öí
ÿëâåðèøëè çÿìèí âÿ éàõøû ïîòåíñèàë ìþâúóääóð.
Äÿðèí òÿìÿëëÿðÿ âÿ òàðèõè êþêëÿðÿ ñþéêÿíÿí, èêèòÿðÿôëè
âÿ ÷îõøàõÿëè ãàðøûëûãëû ôàéäàëû ÿìÿêäàøëûüà ÿñàñëàíàí
òÿðÿôäàøëûã ìöíàñèáÿòëÿðè äèíàìèê õàðàêòåð äàøûéûð
çàìàíû äà áÿùñ îëóíàí èñòèãàìÿòäÿ ìöâàôèã
ñòðóêòóðëàðûí ÿìÿêäàøëûüû õöñóñè ìöçàêèðÿ ïðåäìåòèíÿ ÷åâðèëèð. Ìÿñÿëÿí, þòÿí èë äåêàáðûí 11-äÿ
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìöäàôèÿ íàçèðè, ýåíåðàë-ïîëêîâíèê Çàêèð Ùÿñÿíîâ Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíûí þëêÿìèçäÿêè ñÿôèðè Âëàäèìèð Äîðîõèí èëÿ ýþðöøöá. Ýþðöøäÿ ðåýèîíäàêû ùÿðáè-ñèéàñè âÿçèééÿò,
Àçÿðáàéúàí-Ðóñèéà èêèòÿðÿôëè ÿìÿêäàøëûüû âÿ Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè áàðÿäÿ ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá. Ýþðöøäÿ,
ùÿì÷èíèí, Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñû Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèíèí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäàêû ùÿðáè àòòàøåñè,
ïîëêîâíèê Âëàäèìèð ×åðíåíêî äà èøòèðàê åäèá.
Êîíñòðóêòèâ ñèéàñè
ìöíàñèáÿòëÿð þëêÿëÿð
àðàñûíäàêû èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûüà
ìöùöì òþùôÿëÿð áÿõø åäèð
Öìóìèëèêäÿ, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû èëÿ Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñû àðàñûíäà ìþâúóä îëàí ìöíàñèáÿòëÿðÿ ñòðàòåæè êåéôèééÿò ÷àëàðëàðû áÿõø åäÿí ìöùöì ôàêòîðëàðäàí áèðè þëêÿëÿð àðàñûíäàêû èãòèñàäè
ÿëàãÿëÿðäèð. Äàùà äà äÿãèãëÿøäèðñÿê, ðåýèîíàë
Ãàðøûëûãëû ñÿôÿð âÿ ýþðöøëÿð
ìöíàñèáÿòëÿðèí èíêèøàôûíà
ÿùÿìèééÿòëè òþùôÿëÿð âåðèð
Î äà ãåéä åäèëìÿëèäèð êè, ãàðøûëûãëû ñÿôÿð âÿ ýþðöøëÿð èêè þëêÿ àðàñûíäàêû ìöíàñèáÿòëÿðèí èíêèøàôûíà ÿùÿìèééÿòëè òþùôÿëÿð âåðÿí àìèë êèìè ãèéìÿòëÿíäèðèëìÿëèäèð. Âÿ áó ôîíäà Ìèëëè Ìÿúëèñèí ñÿäðè
Îãòàé ßñÿäîâóí áàø÷ûëûã åòäèéè Àçÿðáàéúàí ïàðëàìåíòèíèí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíà íþâòÿòè ñÿôÿð åäèá. Ìÿëóìàò ö÷öí áèëäèðÿê
êè, Ìèëëè Ìÿúëèñèí ñÿäðè Îãòàé ßñÿäîâ áàøäà îëìàãëà Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíäà ðÿñìè ñÿôÿðäÿ
îëàí Àçÿðáàéúàí ïàðëàìåíòèíèí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè èéóíóí 5-äÿ Ðóñèéà Äþâëÿò Äóìàñûíûí ñÿäðè
Ñåðýåé Íàðûøêèíëÿ ýþðöøöá. Äþâëÿò Äóìàñûíûí
ñÿäðè Ñåðýåé Íàðûøêèí ãåéä åäèá êè, ïàðëàìåíò
ÿëàãÿëÿðè èêè äþâëÿò àðàñûíäà áþéöê ñèéàñè äèàëîãóí òÿðêèá ùèññÿñèäèð. Î, þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà ùÿðòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíäà ãàíóíâåðèúè îðãàíëàðûí ðîëóíó õöñóñè âóðüóëàéûá, ïàðëàìåíòëÿðàðàñû
ÿëàãÿëÿðèí ýåíèøëÿíìÿñè ö÷öí áþéöê ïîòåíñèàë îë-
“Íàð Ìîáèëå” éåíè êàìïàíèéàéà ñòàðò âåðèá
“Íàð Ìîáèëå” ìîáèë îïåðàòîðó “Íàð”
áðåíäè èëÿ ñàòûøà ÷ûõàðûëàí èëê ìîáèë òåëåôîíëàðû òÿøâèã åòìÿê ìÿãñÿäèëÿ, éåíè “Íàð
ñìàðòôîíó” êàìïàíèéàñûíà ñòàðò âåðèá.
Øèðêÿòäÿí âåðèëÿí ìÿëóìàòäà ãåéä îëóíóð
êè, êàìïàíèéà çàìàíû “Íàð ñìàðòôîíó”
àëàí ùÿð áèð øÿõñ àëäûüû ìîáèë òåëåôîíóí
òàì äÿéÿðèíè ýåðè ãàçàíìàã ôöðñÿòè ÿëäÿ
åäÿúÿê. “Àíäðîèä” ÿìÿëèééàò ñèñòåìè, èêèíöâÿëè ïðîñåññîð âÿ “Íàð” ïðîãðàì òÿìèíàòûíà ìàëèê îëàí òåëåôîí “Ýîîýëå Ñòîðå”
ðåñóðñóíäàí 1 ìèëéîíäàí àðòûã ïðîãðàì éöêëÿìÿê èìêàíûíû äà òÿìèí åäèð.
Áåëÿëèêëÿ, êàìïàíèéàéà ãîøóëàí
“Íàð Ìîáèëå” àáóíÿ÷èëÿðè áàëàíñëàðûíû
ÿí àç 5 ÀÇÍ äÿéÿðèíäÿ àðòûðäûãëàðû
òÿãäèðäÿ, 7 àé ÿðçèíäÿ ùÿð àé áîíóñ
îëàðàã 11 ÀÇÍ ãàçàíàúàãëàð. Àáóíÿ÷èëÿð 7 àé ÿðçèíäÿ áó áàëàíñäàí øÿáÿêÿäàõèëè çÿíýëÿð âÿ ÑÌÑ-ëÿð ö÷öí èñòèôàäÿ
åäÿ áèëÿúÿêëÿð. Áóíäàí áàøãà, ìöøòÿðèëÿð àéëûã 250 ìá Èíòåðíåò òðàôèêè ãàçàíìàã èìêàíû äà ÿëäÿ åäÿúÿêëÿð. Áöòöí áîíóñëàð éåíè “Íàð” íþìðÿëÿðèíÿ àéáààé
éöêëÿíÿúÿê.
ßëàâÿ ìÿëóìàòû øèðêÿòèí
ùòòïñ://www.íàðìîáèëå.àç/àç/ïàýåñ/äåôàóëò/ïàýåÍàìå=úàìïàèýíñ_úàòàëîý&èä=611/ èíòåðíåò ñÿùèôÿñèíäÿí ÿëäÿ åòìÿê îëàð.
“Àçåðúåëë”äÿ ìîáèë èíòåðíåò èíäè äàùà ñÿðôÿëè îëäó
Àçÿðáàéúàí ðàáèòÿ áàçàðûíûí ëèäåð
ìîáèë îïåðàòîðó “Àçåðúåëë Òåëåêîì”
ÌÌÚ ìîáèë èíòåðíåò àáóíÿ÷èëÿðè ö÷öí
äàùà áèð ñÿðôÿëè òÿêëèôëÿ ÷ûõûø åäèð. Áåëÿ
êè, 3 èéóí òàðèõèíäÿí åòèáàðÿí “Àçåðúåëë”
Ôàêòóðàëû âÿ åëÿúÿ äÿ Ôàêòóðàñûç õÿòò
àáóíÿ÷èëÿðè ö÷öí 50 ÌÁ èíòåðíåò òðàôèêèíè 0,25 ÀÇÍ-ÿ ÿëäÿ åòìÿéÿ èìêàí
âåðÿí “Ýöíëöê Èíòåðíåò” õèäìÿòèíè èñòèôàäÿéÿ âåðèá. Áó çàìàí àáóíÿ÷èëÿðèí
ÿëäÿ åòäèêëÿðè èíòåðíåò ïàêåòèíèí èñòèôàäÿ
ìöääÿòè 24 ñààòäûð. 24 ñààòäàí ñîíðà ïàêåò
àâòîìàòèê îëàðàã éåíèëÿíèð. Áó ñÿðôÿëè òÿêëèôäÿí éàðàðëàíìàã ö÷öí àáóíÿ÷èëÿð 2525
íþìðÿñèíÿ 50 âÿ éà 50 ÌÁ éàçûá ýþíäÿðìÿëèäèðëÿð. Ãåéä åäÿê êè, “Àçåðúåëë Òåëåêîì”
ìöòÿìàäè îëàðàã ìîáèë èíòåðíåò èñòèôàäÿ÷èëÿðè ö÷öí åíäèðèìëè êàìïàíèéàëàð âÿ ñÿðôÿëè
õèäìÿòëÿð òÿêëèô åäèð. Áèð ìöääÿò áóíäàí þíúÿ øèðêÿò àáóíÿ÷èëÿðè ö÷öí “Ôÿðäè ïàêåò” õèäìÿòèíè èñòèôàäÿéÿ âåðèá. Àçÿðáàéúàíäà èëê
äÿôÿ òÿãäèì îëóíàí áó éåíèëèê “Àçåðúåëë”
àáóíÿ÷èëÿðèíÿ ìàêñèìàë äÿðÿúÿäÿ ìöñáÿò
www.yeniazerbaycan.com
ìàèë@yeniazerbaycan.úîì
Öíâàí: Áàêû - AZ-1000, Öçåéèð Ùàúûáÿéîâ - 66
Òåëåôîíëàð:
498-78-03, 498-82-21
498-81-24, 498-19-84
ìöøòÿðè òÿúðöáÿñè âÿ øÿôôàôëûã òÿìèí åòìÿêëÿ,
éàëíûç áèð ÿìÿëèééàòûí êþìÿéè èëÿ ìÿùç îíëàðà ýÿðÿêëè îëàí ùÿúìäÿ õèäìÿòëÿðè ñå÷ìÿéÿ
èìêàí âåðèð. Øèðêÿòäÿí âåðèëÿí ìÿëóìàòäà
áèëäèðèëèð êè, 2013-úö èëäÿ ÎîêëàÍåòÛíäåõ ýþñòÿðèúèñèíÿ ÿñàñÿí, Àçÿðáàéúàíäà ÿí éöêñÿê
ìîáèë èíòåðíåò ñöðÿòèíè- ñàíèéÿäÿ 5,5 ÌÁ
ìÿùç “Àçåðúåëë” òÿìèí åäèá. Øèðêÿòèí ùÿð
èêèíúè àáóíÿ÷èñèíèí ôÿàë ìîáèë èíòåðíåò èñòèôàäÿ÷èñè îëäóüó ùàëäà, “Àçåðúåëë” ìöøòÿðèëÿðè
àðàñûíäà ìîáèë èíòåðíåòäÿí èñòèôàäÿíèí àðòûì
ýþñòÿðèúèñè 120 ôàèçäÿí àðòûã îëóá.
Èndeks: 67100
Lisenziya: N-B-317
Òèðàæ:
6074
“Êàïèòàë Áàíê”ûí Íÿðèìàíîâ ðàéîí ôèëèàëû
ù/ù - 33080019443900419109
êîä - 200093
ÂÞÅÍ - 1500486601
ÑßËÈÌ
äóüóíó äèããÿòÿ ÷àòäûðûá. Ñåðýåé Íàðûøêèí ôèêèðëÿðèíèí äàâàìû îëàðàã âóðüóëàéûá êè, ïàðëàìåíòëÿðèí
ãàðøûëûãëû ôÿàëèééÿòè áöòöí ñàùÿëÿðäÿ - ñèéàñè, òèúàðè-èãòèñàäè âÿ ùóìàíèòàð ñôåðàëàðäà ÿìÿêäàøëûã
ö÷öí ÿëâåðèøëè øÿðàèò éàðàäûð. Äþâëÿò Äóìàñûíûí
ñÿäðè Ðóñèéà òÿðÿôèíèí Àçÿðáàéúàíëà ñòðàòåæè òÿðÿôäàøëûüû ìþùêÿìëÿòìÿêäÿ âÿ ýåíèøëÿíäèðìÿêäÿ
ìàðàãëû îëìàñûíû òÿñäèãëÿéèá.
Ñåðýåé Íàðûøêèí Àçÿðáàéúàí ïàðëàìåíòèíèí
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí Ðóñèéà Ôåäåðàë Ìÿúëèñèíèí
Ôåäåðàñèéà Øóðàñûíûí ñÿäðè Âàëåíòèíà Ìàòâèéåíêî
èëÿ ýþðöøöíöí ÿùÿìèééÿòèíè âóðüóëàéàðàã ÿìèí îëäóüóíó áèëäèðèá êè, íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí ñÿôÿð
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùþêóìÿòëÿðàðàñû êîìèññèéàíûí Ðóñèéà òÿðÿôèíäÿí ùÿìñÿäðè, áàø íàçèðèí ìöàâèíè
Äìèòðè Ðîãîçèíëÿ ýþðöøö äÿ Ðóñèéà-Àçÿðáàéúàí
äèàëîãó ö÷öí ôàéäàëû îëàúàãäûð.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí ñÿäðè Îãòàé ßñÿäîâ, þç íþâáÿñèíäÿ, Àçÿðáàéúàí-Ðóñèéà äþâëÿòëÿðàðàñû ìöíàñèáÿòëÿðèíèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ îëìàñûíû ãåéä åäèá.
Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, Àçÿðáàéúàíäà Ðóñèéà èëÿ
äîñòëóã, ìåùðèáàí ãîíøóëóã ìöíàñèáÿòëÿðèíÿ ÷îõ
áþéöê ÿùÿìèééÿò âåðèëèð, áó ÿëàãÿëÿð Àçÿðáàéúàíûí
õàðèúè-ñèéàñè ôÿàëèééÿòèíäÿ ïðèîðèòåò ùåñàá åäèëèð:
“Èéóí àéûíäà ðóñèéàëû éöêñÿê âÿçèôÿëè øÿõñëÿðèí
Àçÿðáàéúàíà ÷îõñàéëû ñÿôÿðëÿðè íÿçÿðäÿ òóòóëóð. Áó àéäà Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñû õàðèúè èøëÿð
íàçèðè Ñåðýåé Ëàâðîâ Áàêûéà ñÿôÿð åäÿúÿêäèð.
Áèç Äìèòðè Ðîãîçèíè äÿ Àçÿðáàéúàíäà ýþçëÿéÿúÿéèê. Áó àéûí àõûðëàðûíäà ÀÒßÒ Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíûí Áàêûäà êå÷èðèëÿúÿê èúëàñûíäà ñèçè ýþðìÿéÿ øàä îëàðûã”.
Ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàíûí Ðóñèéàäàêû ñÿôèðè Ïîëàä Áöëáöëîüëó, Ìèëëè Ìÿúëèñèí êîìèòÿ ñÿäðëÿðè Àðèô
Ðÿùèìçàäÿ, ßëè Ùöñåéíëè, Àçÿðáàéúàí ïàðëàìåíò
àïàðàòûíûí ðÿùáÿðè Ñÿôà Ìèðçÿéåâ, äåïóòàòëàð, ùàáåëÿ ðóñèéàëû ñåíàòîðëàð - Ðóñèéà-Àçÿðáàéúàí Ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿìÿêäàøëûüû öçðÿ Äóìà êîìèññèéàñûíûí öçâëÿðè èøòèðàê åäèáëÿð.
Áóíóíëà éàíàøû, Ìèëëè Ìÿúëèñèí ñÿäðè Îãòàé
ßñÿäîâóí ðÿùáÿðëèê åòäèéè Àçÿðáàéúàí ïàðëàìåíòèíèí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè èéóíóí 4-äÿ Ìîñêâàéà ðÿñìè ñÿôÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñû Ôåäåðàë Ìÿúëèñè Ôåäåðàñèéà Øóðàñûíûí ñÿäðè Âàëåíòèíà
Ìàòâèéåíêî èëÿ ýþðöøöá. Ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàí èëÿ
Ðóñèéà àðàñûíäà èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðèí âÿ ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿìÿêäàøëûüûí äèíàìèê èíêèøàôû ãåéä
åäèëèá. Âàëåíòèíà Ìàòâèéåíêî áèëäèðèá êè, Ðóñèéà
ö÷öí Àçÿðáàéúàí èëÿ áöòöí ñàùÿëÿðäÿ ìöíàñèáÿòëÿð ñòðàòåæè õàðàêòåð äàøûéûð. Ðóñèéà þëêÿëÿðèìèç, î
úöìëÿäÿí ïàðëàìåíòëÿðèìèç àðàñûíäà éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ äèàëîãóí äÿñòÿêëÿíìÿñèíÿ äàèì áþéöê
ÿùÿìèééÿò âåðèð. Ðóñèéà ùÿì äÿ áåéíÿëõàëã ìÿêàíäà ÿìÿêäàøëûüûí äÿðèíëÿøìÿñèíäÿ ìàðàãëûäûð.
(äàâàìû íþâáÿòè ñàéûìûçäà)
Íóðëàí ÃßËßÍÄßÐËÈ
Èðàíûí Ôÿëàêÿòëÿðèí Èäàðÿåäèëìÿñè Ìèëëè Òÿøêèëàòû
Àçÿðáàéúàíûí Ôþâãÿëàäÿ Ùàëëàð Íàçèðëèéè èëÿ ñûõ
ÿìÿêäàøëûã åòìÿêäÿ ìàðàãëûäûð
Èéóíóí 6-äà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ôþâãÿëàäÿ ùàëëàð íàçèðè, ýåíåðàë-ïîëêîâíèê Êÿìàëÿääèí Ùåéäÿðîâóí ôÿëàêÿò ðèñêèíèí èäàðÿ îëóíìàñû
öçðÿ ÂÛÛ Áåéíÿëõàëã êîíôðàíñäà èøòèðàê åòìÿê ö÷öí þëêÿìèçäÿ ñÿôÿðäÿ
îëàí Èðàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñû äàõèëè èøëÿð íàçèðèíèí ìöàâèíè âÿ Ôÿëàêÿòëÿðèí
Èäàðÿåäèëìÿñè Ìèëëè Òÿøêèëàòûíûí ðÿùáÿðè Èñìàéûë Íÿúúàð èëÿ ýþðöøö îëóá.
Ôþâãÿëàäÿ Ùàëëàð Íàçèðëèéèíèí
ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, Êÿìàëÿääèí Ùåéäÿðîâ
Èðàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí áåéíÿëõàëã êîíôðàíñäà ôÿàë èøòèðàêûíäàí
ìÿìíóíëóüóíó äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Ýåíåðàë-ïîëêîâíèê Êÿìàëÿääèí Ùåéäÿðîâ áàø êàòèáëèéè Òåùðàíäà éåðëÿøÿí Èãòèñàäè ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòûíûí òÿøÿááöñö èëÿ Àçÿðáàéúàíûí
Ôþâãÿëàäÿ Ùàëëàð Íàçèðëèéèíèí òÿøêèë
åòäèéè áó êîíôðàíñûí ãóðóìà öçâ þëêÿëÿð àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüà òÿêàí
âåðÿúÿéèíè âóðüóëàéûá.
Èñìàéûë Íÿúúàð ãîíàãïÿðâÿðëèéÿ
âÿ Ãÿáÿëÿäÿ óüóðëà áàøà ÷àòìûø áåéíÿëõàëã êîíôðàíñûí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ
òÿøêèë îëóíìàñûíà ýþðÿ òÿøÿêêöðöíö
áèëäèðèá. Î, ðÿùáÿðëèê åòäèéè ãóðóìóí
Àçÿðáàéúàíûí Ôþâãÿëàäÿ Ùàëëàð Íàçèðëèéè èëÿ ýÿëÿúÿêäÿ äÿ ñûõ ÿìÿêäàøëûã åòìÿêäÿ ìàðàãëû îëäóüóíó äåéèá.
Ýþðöøäÿ ãàðøûëûãëû ìàðàã äîüóðàí äèýÿð ìÿñÿëÿëÿðÿ äàèð ÿòðàôëû ôèêèð
ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Ñîíðà èðàíëû ãîíàã Ôþâãÿëàäÿ
Ùàëëàð Íàçèðëèéèíèí Áþùðàí Âÿçèééÿòëÿðèíäÿ Èäàðÿåòìÿ âÿ Ìóëòèìåäèà
ìÿðêÿçëÿðèíèí ôÿàëèééÿòè èëÿ òàíûø
îëóá.
Áàêû øÿùÿðèíèí 3 ðàéîíó öçðÿ áèðýÿ
ßìÿê éàðìàðêàñû êå÷èðèëèá
Äöíÿí Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû
ßìÿê âÿ ßùàëèíèí
Ñîñèàë Ìöäàôèÿñè Íàçèðëèéè éàíûíäà Äþâëÿò
Ìÿøüóëëóã Õèäìÿòè
òÿðÿôèíäÿí Áàêû Òåííèñ Àêàäåìèéàñûíäà
ïàéòàõòûí Áèíÿãÿäè, Íÿñèìè âÿ Íÿðèìàíîâ ðàéîíëàðû öçðÿ ßìÿê éàðìàðêàñû êå÷èðèëèá.
Àêòèâ ìÿøüóëëóã òÿäáèðèíäÿ ùÿð ö÷
ðàéîíóí ìÿøüóëëóã ìÿðêÿçëÿðè òÿðÿôèíäÿí ìöÿññèñÿëÿðäÿí òîïëàíìûø 392
áîø (âàêàíò) èø éåðè èøñèç âÿ èøàõòàðàí
âÿòÿíäàøëàðà òÿêëèô îëóíóá. Âàêàíò èø
éåðëÿðè 43-ö þçÿë ñåêòîð îëìàãëà 49
ìöÿññèñÿéÿ àèä îëóá. Áó ìöÿññèñÿëÿð
ñûðàñûíäà “Àêêîðä Ñÿíàéå Òèêèíòè Èíâåñòèñèéà Êîðïîðàñèéàñû” ÀÑÚ, “Íóðýöí øèðêÿòëÿð ãðóïó”, “Óíèáàíê” ÀÑÚ,
“Áàêó Ñòååë Úîíñòðóúòèîí” ÀÑÚ, “Åõïðåññáàíê” ÀÑÚ, “ÔÀÁ Áîéà âÿ Êèìéà
Èíôîðìàñèéà ìÿíáÿëÿðèìèç:
“ÀçÿðÒÀú”, “ÀÏÀ”,
“Àçàäèíôîðì”, “ÀññÀ-Èðàäÿ”, “ÑÈÀ”
Ãÿçåò “Éåíè Àçÿðáàécàí”ûí áèëýèñàéàð ìÿðêÿçèíäÿ éûüûëûá,
ñÿùèôÿëÿíèá âÿ “Àçÿðáàéúàí” íÿøðèééàòûíäà îôñåò öñóëó èëÿ ÷àï åäèëèá.
Ñÿíàéåñè” ÌÌÚ, “Áàêû Ñûüîðòà” ÀÑÚ, Áàêû
“ßéðèúè-Òîõóúó” ÀÑÚ,
“Àòà Òóðèçì” ÌÌÚ,
“Áóòà Ñûüîðòà” ÀÑÚ,
“Êðèñòàë” ÌÌÚ, “ÄÿìèðÁàíê” ÀÑÚ, “Áàêû
Òèêèø Åâè” ÀÑÚ âÿ äèýÿð èðè øèðêÿòëÿð äÿ âàð.
Éàðìàðêàäà áîø èø éåðè òÿãäèì
åäÿí ìöÿññèñÿëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðè
äÿ èøòèðàê åäèá, èøñèç âÿ èøàõòàðàí
âÿòÿíäàøëà îíëàðûí áèðáàøà ÿëàãÿñè
òÿìèí îëóíóá. Òÿäáèðäÿ ãåéä îëóíàí
Ìÿøüóëëóã Ìÿðêÿçëÿðèíäÿ èøñèç êèìè
ãåéäèééàòäà îëàí øÿõñëÿðèí ìöíàñèá
èøëÿðëÿ òÿìèíàòûíà õöñóñè äèããÿò éåòèðèëèá. Éàðìàðêà çàìàíû ÿìÿê áàçàðûíûí òÿëÿáëÿðèíÿ óéüóí ïåøÿëÿðÿ éèéÿëÿíìÿê ìÿãñÿäèëÿ ïåøÿ ùàçûðëûüû
êóðñëàðûíà úÿëá îëóíìàã, ùàáåëÿ ìöâÿããÿòè õàðàêòåðëè èøëÿðäÿ ÷àëûøìàã
èñòÿéÿíëÿðèí ãåéäèééàòû äà àïàðûëûá.
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí
íÿøð îëóíóð
Áóðàõûëûøà ìÿñóë:
Çàùèä ÈËÙÀÌÎÜËÓ
Download

07.06.2014