DÜNDEN BUGÜNE
at yarışı medyası
G
ünlük Foto Spor Gazetesi 1989 yılında yayın
hayatına başladı. “400.000” slogan ile yayın
hayatına başlayan Foto Spor Gazetesi’nde ülkemizin en iyi spor muhabirleri çalıştı. Nurettin Coşar
editörlüğünde at yarışı programı yer alırken hipodromlardan haber yazma görevi bana aitti. Foto Spor
Gazetesi’nin ilk tirajı 250.000 idi.
Foto Spor Gazetesinde at yarışı
sayfaları yer alınca diğer günlük
ulusal gazetelerin sütunlarında
da at yarışı programı daha fazla
yer almaya başladı. Bir süre sonra Fotomaç, daha sonraki yıllarda Fanatik ve günümüzde Sözcü
Gazetesinin sahipleri tarafından
yayınlanan AKM isimli spor gazetesi ile yine 3 gazete olarak spor
haberciliği at yarışı eki vererek devam etti.
At yarışı bültenciliğinde durum ise sadece önlü arkalı 2 sayfa birinci hamur –4 sarı yaprak- şeklinde çıkan Veliefendi Bülteniydi. Haftada iki gün yarış olup
15 günde bir Çarşamba günü yarış olduğu dönemde
Foto Spor Gazetesi’nde at yarışı programı 4 sayfa yer
alsa da şimdikinin 8 sayfasına denk düşen dopdolu
içeriğiyle at yarışı olduğu günlerde diğer günlere göre
10.000 adet fazla satmaktaydı. At yarışı olduğu günler Foto Spor Gazetesi 250.000 tiraja ilaveten 10.000
adet daha fazla satış gerçekleştirirken Erdoğan
Biricik’in Saatli Puanlı Bülteni at yarışı kategorisinde
o günlerde Foto Spor Gazetesi’nden daha fazla satış
elde etmekteydi.
Dünden bugüne at yarışı basınında değişen ne
oldu?
O günlerde Türkiye genelinde at yarışı bülten adeti
19’du. Bugün ise 16 adet. O günlerde ulusal gazetelerin tirajları bugüne oranla ülke nüfusuna göre ortalama % 24’lerdeydi. Gelinen noktada at yarışı bültenciliğinde önemli oranda tiraj kaybı olsa da kayıp, ulusal
basının tiraj kaybı kadar olmadı. Spor gazeteleri, at
yarışı programlarına sayfa mizanpajlarında yer verirlerken haftanın 7 günü 6’sı çift yerli yarış olduğu göz
önüne alınmasına rağmen bana göre satış tirajlarının
% 5 ile % 7 arasında bir okur kitlesi spor gazetelerinden at yarışını takip etmektedir. Ulusal basında bu
oran % 1 hatta % 0,05 oranda gerileyebilir. Çünkü kalan pasta payı belli. Havuzdaki rakam 140.000 adet.
Tabi bu adet içerisinde bilgisayardan takip edenler ve
bültenlerden fotokopi çeken okurları da düşünmek
gerekir. 16 bültenci şehirlerde 2 gün önce at yarışı
yayınları çıkartırlarken yarış günü sabahı çıkan ulusal
basının at yarışına ilgi alanı geçen zaman diliminde
azalmadı.
At yarışı müşterek bahse katılan yarış sever sayısı
günden güne neden azaldı?
TJK, çok sayıda yarış severi İddaa’ya kaptırdı. Genç
yarış severlerin bir kısmı tam geri dönerken bu kez
başka bir engel ortaya çıktı. Bana göre bu engelden
dolayı TJK cirosu yılda 320 Milyon TL net, müessese
hissesinden de 80 Milyon TL zarar etmektedir. Önü
açılan ve kulvarda tek kalma avantajını iyi değerlendiren İddaa, TJK ile başa baş gittiği yıl sonrası son 3
yılda cirosunu adeta 2,5’a katladı.
Yarış sever, at yarışı yayıncılığında kimin kendisine
en iyi hizmet sunduğunu çok iyi biliyor, çok iyi görüyor ve çok iyi değerlendiriyor. Evet, yarış sever
yaz kış demeden binbir emek ile hazırlanan ve onlarca kişinin ekmek kapısı olan bültenine sahip çıktı.
Havuzun hacmi belli. Daha önce 8 sayfa ek verilirken birden bire 16 sayfa olarak at yarışı bültenciliği
ulusal spor gazeteler tarafından denendi ancak her
bir deneme hüsran ile sonuçlandı. Bir spor gaze-
tesinin yeniden 8 sayfayı 16 sayfaya çıkartma
planları olduğu bilgisini gazete sayfa sorumlularından edindik. Hürkont Bülten Dağıtım ve TİC.
LTD.ŞTİ tarafından 32 sayfa günlük Avrupa standartlarında Detay Analiz Gazetesi yayınladık. Detay Analiz
Gazetesinde iki bülten bir arada tek bülten fiyatına
olsa da gazete 2 ay zor dayandı.
Tek kuruş personel gideri olmamasına rağmen kağıt, baskı giderleri karşılanamadı.
Yarış severlerin at yarışı sayfalarından ne beklediklerini at yarışı
yayın sahipleri çok iyi biliyor. Yarış
severlere dün olduğu gibi bugün
ve yarın da hizmet etmeye devam
edecek olan bültencilerin kendilerine kimseyi rakip olarak
görmediklerini bir kez daha siz okurlarımız ile paylaşmak isterim. Amaç hizmet, hedef kalıcılık.
Yarış sever
bültencisi ile el ele
Son birkaç yıldır zaman zaman ulusal gazeteler,
görsel basın, internet medyası ve radyolarda sadece
at yarışı yayını çıkartarak yarış severlere hizmet sunan bültenciler eleştiri oklarına hedef olmaktadırlar.
Özellikle son günlerde günlük çıkan bir spor gazetesi
“ayda 78 TL bülten parasına son. 5,49 TL’ye e
gazetenizi indirin” şeklinde reklam yaparken diğer
bir radyo kanalında bültencilerin hazırladıkları at yarışı programında safkanlara verilen puanlama sistemi
eleştirilmektedir. Yine zaman zaman safkanların galopları, sprintleri de eleştirilerden nasiplerini almaktadırlar.
Aslında eleştirilere cevap mahiyetinde bir yazı
gündeme getirme amacında değilim. Daha evvelki
yazılarımda bültenciliğin nasıl doğduğunu ve hangi
yol haritasını izlenerek bugünlere gelindiğinden bahsetmiştim. Bir kez daha özetlemek gerekirse kuruluşundan 1989 yılına kadar TJK, bültenler aracılığıyla
daha fazla sayıda yarış severe ulaştı. O yıllarda TJK
yöneticilerinin tüm çabalarına rağmen günlük gazeteler, at yarışı programlarına sayfa mizampajlarında yer vermediler. Sadece birkaç gazetenin sayfa akışında at yarışı tahminleri yer aldı.
Milliyet Gazetesi karton ev hediyesi ile 2 Milyon tiraj
yakalarken Hürriyet ve Sabah Gazeteleri 1,5 Milyon
civarında satış gerçekleştirmekteydiler. O günlerde
ulusal gazeteler tencere, tava, televizyon ile tiraj zenginliği yaşarlarken bültenciler sadece bültencilik
ile ayakta durmaya çalıştılar. Ulusal gazeteler
at yarışı sayfalarını hazırladıkları ilk günden bugüne
değin gazetelerine kullandıkları galopların zorunlu
olduğunu bilmelerine rağmen hiçbir zaman hipodromlarda kondüsyoner ağı kurmadılar. 2 gün
önce çıkan bültenlerden galopları alarak senelerce yayınladılar. TJK’nın büyüme aşamasında bültenciler o
yıllarda bu duruma göz yumdular. Çünkü ülke nüfusuna göre gazete okunma oranı % 24’dü. Kulvarları
farklı olan bültenciler dün olduğu gibi bugün de
gazete sayfalarında yayınlanan at yarış sayfalarını kendilerine rakip görmediler. Ülke nüfusuna göre gazete satışları günümüzde % 4,7 oranında
düştü. At yarışını günlük düzenli olarak takip eden
yarış sever sayısı 200.000 civarında. TJK, İddaa gibi
bilet okuma programını hayata geçirmediği için bu
rakam net değil. Ortalama 200.000 yarış severin %
30’u ganyan bayi duvarlarına asılan bültenlere bakarak müşterek bahse katılıyor. Geri kalan % 70 yani
günde ortalama 140.000 yarış sever, at yarışı sayfaları hazırlayan günlük spor gazeteleri, tüm at yarışı
sayfası hazırlayan ulusal basın ve bültencilerin sattığı
pazardır. At yarışı gazeteleri veya bültenleri çıkartanlar sadece at yarışı bilgileri ve istatistikleri, galopları
aldıkları kondüsyonerlerden veya ahırlar bölgesinden
haber kaynağı sağlarlarken % 50’si at sahibi olan
bültenciler bu avantajla ya kendileri ya da görevlendirdikleri kişiler hipodromlardan, ahır bölgelerinden
anlık bilgiler almaktadırlar. Kondüsyoner maaşlarının
tamamının bültencilerin satış gücüne göre ödendiğini, kondüsyonerlerin değişik bültenler altında sigortalı
olduklarını ve sosyal haklarının korunduğunu da belirtmek isterim. Bültencilerin tek görevi at yarışı
gazeteleri hazırlamak ve yarış severlere ulaştırmaktır. Her bir bültenin ekibi farklı olduğu gibi
hazırlanışları da farklılıklar göstermektedir. Aynı anda
vitrine çıkan bültenler arasından yarış sever kendisine
en yakın bulduğu bülteni raftan alır. Bültencilerin baskı
adetlerinin az olmasından dolayı yıllar önce yayınlarımızı kendimiz dağıtmaya başladık. Uzun bir dönem
bültenciler arasında kopukluk yaşandı ancak son 3
yıldır birleşme kararı alarak bültenciler birliği olarak
yarış severlere ulaşmaya çalışıyoruz. Tüm Türkiye’deki
diğer bültenciler ile fikir alış verişinde bulunarak ortak kararlar alıyoruz. İstanbul’da birleşen dağıtım
sistemini kontrollü bir şekilde daha da geliştirmenin formülleri üzerindeki çalışmalarımız devam ediyor. Bültenciler birliğinin üyeleri olan İzmir
Yeni Puanlı’nın Denizli, Bodrum ve Antalya bayilerinde
diğer yayınlarımız ile birlikte dağıtımına kısa bir süre
önce başlanmış olup, Ankara Heyecan Bültenini gelişen teknolojiyle tüm Türkiye’de Ankara yarışları ile birlikte yarış severlerle buluşturmayı, yine yıllardır kendi
bölgesinde dağıtılan Adana Yeni Puanlı’nın taşradaki
belli bölgelerde dağıtımını sağlamayı da planlıyoruz.
Ekip çalışmasıyla hareket eden, iç içe geçmiş bir
zincirin halkalarını oluşturan bültenciler kendilerine
kimseyi rakip olarak görmedikleri gibi dünden
bugüne uzun yıllar boyunca kendileri ile el ele veren, kendilerini ayakta tutan yarış severlere
şükran borçlular.
Haftaya buluşuncaya dek sağlıcakla kalın.
11 Şubat Salı günü Yarış Dünyası Dergisi’nin 1039. sayısından alınmıştır
Download

DÜNDEN BUGÜNE