kpss
2015
konu anlatımlı
ayrıntılı çözümlü
örnekler
uyarılar
pratik bilgiler
çıkmış sorular ve
açıklamaları
ÖSYM
tarzına en yakın
özgün sorular
ve açıklamaları
türkiye ve dünya ile ilgili
genel, kültürel ve güncel
sosyoekonomik konular
2014 kpss’de
94 soru
yakaladık
Komisyon
GENEL, KÜLTÜREL VE GÜNCEL
SOSYOEKONOMİK KONULAR
ISBN 978-605-364-864-2
Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.
© Pegem Akademi
Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları
Pegem Akademi Yay. Eğt. Dan. Hizm. Tic. Ltd. Şti.ne aittir.
Anılan kuruluşun izni alınmadan kitabın tümü ya da bölümleri,
kapak tasarımı; mekanik, elektronik, fotokopi, manyetik, kayıt
ya da başka yöntemlerle çoğaltılamaz, basılamaz, dağıtılamaz.
Bu kitap T.C. Kültür Bakanlığı bandrolü ile satılmaktadır.
Okuyucularımızın bandrolü olmayan kitaplar hakkında
yayınevimize bilgi vermesini ve bandrolsüz yayınları
satın almamasını diliyoruz.
“Bu kitapta yer alan geçmiş yıllarda ÖSYM'nin yapmış olduğu sınavlardaki ÇIKMIŞ
SORULAR'ın her hakkı ÖSYM'ye aittir. Hangi amaçla olursa olsun, tamamının veya bir
kısmının kopya edilmesi, fotoğraflarının çekilmesi, herhangi bir yolla çoğaltılması ya da
kullanılması, yayımlanması ÖSYM'nin yazılı izni olmadan yapılamaz. Pegem Akademi
Yayıncılık telif ücreti ödeyerek bu izni almıştır.”
2. Baskı: Kasım 2014, Ankara
Yayın-Proje Yönetmeni: Ayşegül Eroğlu
Türkçe Redaksiyon: Hande Tükenmez
Dizgi-Grafik Tasarım: Merve Koşar
Kapak Tasarımı: Gürsel Avcı
Baskı: Ayrıntı Basım Yayın ve Matbaacılık Ltd. Sti
İvedik Organize Sanayi 28. Cadde 770. Sokak No: 105/A
Yenimahalle/ANKARA
(0312-394 55 90)
Yayıncı Sertifika No: 14749
Matbaa Sertifika No: 13987
İletişim
Karanfil 2 Sokak No: 45 Kızılay / ANKARA
Yayınevi: 0312 430 67 50 - 430 67 51
Yayınevi Belgeç: 0312 435 44 60
Dağıtım: 0312 434 54 24 - 434 54 08
Dağıtım Belgeç: 0312 431 37 38
Hazırlık Kursları: 0312 419 05 60
İnternet: www.pegem.net
E-ileti: [email protected]
SUNU
Değerli Adaylar;
Bu kitap Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) Genel Kültür Testinde önemli bir
yer tutan “Türkiye ve Dünya ile İlgili Genel, Kültürel ve Güncel Sosyoekonomik
Konular” kapsamındaki 6 soruyu etkili bir şekilde çözebilmeniz amacıyla hazırlanmıştır. 2014 KPSS Lisans Kılavuzunda Tarih, Türkiye Coğrafyası ve Temel Yurttaşlık
Bilgisinin yanı sıra Genel Kültür Testinin %10 unu kapsayacak şekilde, bir dördüncü
alan olarak “Türkiye ve Dünya ile İlgili Genel, Kültürel ve Güncel Sosyoekonomik
Konular” başlığına yer verilmiştir.
Kitap, sorulmuş ve sorulması olası soruların titizlikle incelenmesiyle meydana getirilmiş olup 5 ana bölümden ve testlerden oluşmaktadır. Kitapta ele alınan bölüm başlıkları şunlardır:
1. Bölüm: Uluslararası Kuruluşlar, Dünyada ve Türkiye’de Güncel Sosyal ve
Siyasal Olaylar
2. Bölüm: Dünyada ve Türkiye’de Ekonomi Kuruluşları Ekonomik Gelişmeler
3. Bölüm: Türkiye’de ve Dünyada Güncel Kültür ve Sanat Olayları
4. Bölüm: Dünyaya ve Türkiye’ye İlişkin Genel Kültür Bilgileri
5. Bölüm: Dünya’ye ve Türkiye’ye İlişkin Coğrafi Bilgiler
Karma Testler ve Çıkmış Sorular
Kitapta; bölümlerin sınav formatına uygun ve soru çözümünü kolaylaştıracak bir şekilde ele alınmasına ve bilgilerin açık ve anlaşılır bir dille ifade edilmesine, bilginin
resim, şekil, şemalarla somutlaştırılmasına, tablolar, grafik ve etkinliklerle akılda
kalıcı biçimde sunulmasına özen gösterilmiştir. Kitaba en güncel bilgiler eklenmeye
çalışılmıştır.
5. Bölümün hazırlanmasında desteklerinden dolayı Emre Duran’a bu kitabın hazırlanmasında yardım, destek ve katkılarını esirgemeyen PEGEM AKADEMİ yayınevi ve
dershanesi çalışanlarına ve öğrencilerimize teşekkürü bir borç biliriz.
Bu kitap, uzun bir birikimin ve yoğun bir emeğin ürünüdür. Kitapla ilgili görüş ve önerileriniz bu ürünün niteliğini daha da arttıracaktır. Değerli görüş ve önerilerinizi lütfen
bizimle [email protected] aracılığıyla paylaşınız.
Kitabın çalışmalarınızda yararlı olması dileğiyle, meslek hayatınızda başarılar.
Komisyon
İÇİNDEKİLER
Sunu ............................................................................................................................iii
1. BÖLÜM
Uluslararası Kuruluşlar, Dünyada ve
Türkiye’de Güncel Sosyal ve Siyasal Olaylar
ÇALIŞMA ANAHTARI .................................................................................................. 3
SORU TİPLERİNİN ANALİZİ VE I. BÖLÜME HAZIRLIK............................................. 3
A. BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (BM)................................................................................ 6
1. BİRLEŞMİŞ MİLLETLERİN ÖRGÜT YAPISI .................................................. 6
2. BM İLİŞKİLİ VE YARDIMCI KURULUŞLAR ................................................... 6
B. NATO (KUZEY ATLANTİK PAKTI) .......................................................................... 8
C. AVRUPA BİRLİĞİ (AB) ............................................................................................ 8
1. AVRUPA BİRLİĞİNİN KRONOLOJİSİ ........................................................... 9
2. AB’YE ÜYE ÜLKELER ................................................................................... 9
3. AB’NİN TEMEL ORGANLARI VE KURULUŞLAR ....................................... 10
4. AB’NİN RESMİ DİLLERİ ............................................................................... 11
5. MAASTRİCHT KRİTERLERİ ........................................................................ 11
6. KOPENHAG KRİTERLERİ ........................................................................... 11
7. BOLOGNA SÜRECİ NEDİR? ....................................................................... 12
8. AB ÖĞRENİM PROGRAMLARI ................................................................... 12
9. TÜRKİYE – AB MÜZAKERELERİ ................................................................ 12
D. AVRUPA KONSEYİ .............................................................................................. 13
E. AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ (AİHM) ................................................ 14
F. AGİT (AVRUPA GÜVENLİK İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI).............................................. 14
G. EKONOMİK İŞBİRLİĞİ ÖRGÜTÜ (EİT):............................................................... 14
H. G-20 (EKONOMİSİ GELİŞMİŞ VE GELİŞMEKTE OLAN 20 ÜLKE) .................... 14
İ. G-7 ÜLKELERİ ....................................................................................................... 15
J. E-7 ÜLKELERİ ....................................................................................................... 15
K.OECD (EKONOMİK İŞBİRLİĞİ VE KALKINMA ÖRGÜTÜ) ................................... 15
L. KARADENİZ EKONOMİK İŞBİRLİĞİ ÖRGÜTÜ (KEİ)........................................... 16
M. D-8 ÜLKELERİ (GELİŞMEKTE OLAN 8 İSLAM ÜLKESİ).................................... 16
N. İSLAM KONFERANSI ÖRGÜTÜ (İKÖ)................................................................. 16
O. PETROL İHRAÇ EDEN ÜLKELER ÖRGÜTÜ (OPEC)........................................ 16
P. TÜRKIYE’NİN ÜYE OLDUĞU ULUSLARARASI KURULUŞLAR.......................... 16
R. TÜRKİYE’NİN KURUCU OLDUĞU ULUSLARARASI KURULUŞLAR ................. 17
S. DÜNYA DEVLET BAŞKANLARI VE BAŞBAKANLARI ......................................... 18
T. TÜRKİYE ÖZELİNDEKİ OLAY VE GELİŞMELER................................................. 19
GÜNCEL BİLGİ BANKASI ......................................................................................... 21
vi
2. BÖLÜM
Dünyada ve Türkiye’de Ekonomi
Kuruluşları ve Ekonomik Gelişmeler
ÇALIŞMA ANAHTARI ................................................................................................ 27
SORU TİPLERİNİN ANALİZİ VE II. BÖLÜME HAZIRLIK.......................................... 27
A. DÜNYA EKONOMİSİNİN ÖNEMLİ KURULUŞLARI VE
EKONOMİK GELİŞMELER ................................................................................... 30
1. BRETTON WOODS SİSTEMİ ...................................................................... 30
2. DÜNYA BANKASI (WB) ............................................................................... 30
3. ULUSLARARASI PARA FONU (IMF) ........................................................... 30
4. DÜNYA TİCARET ÖRGÜTÜ (WTO) ............................................................ 30
5. PETROL İHRAÇ EDEN ÜLKELER ÖRGÜTÜ (OPEC) ................................ 31
6. EKONOMİK KALKINMA VE İŞBİRLİĞİ ÖRGÜTÜ( OECD) ......................... 31
7. ULUSLARARASI ÇALIŞMA ÖRGÜTÜ (ILO) ............................................... 31
8. ASYA KALKINMA BANKASI (AKB) .............................................................. 31
9. AFRİKA BİRLİĞİ (AFB) ................................................................................ 31
10. KUZEY AMERİKA SERBEST TİCARET BÖLGESİ (NAFTA) .................... 32
11. ASYA VE PASİFİK EKONOMİK İŞBİRLİĞİ (APEC) ................................... 32
12. ŞANGAY İŞBİRLİĞİ ÖRGÜTÜ ................................................................... 32
13. EKONOMİK İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI (EİT) ................................................... 32
14. DÜNYA EKONOMİK FORUMU (WEF)....................................................... 32
15. DÜNYA SOSYAL FORUMU ....................................................................... 33
16. DÜNYADA MAL TİCARETİNDE İLK ON ÜLKE (DTÖ RAPORU) .............. 33
17. EURO BÖLGESİ ÜLKELERİ ...................................................................... 33
18. EURO KULLANMAYAN ÜLKELER ............................................................ 33
19. ULUSLARARASI KREDİ DERECELENDİRME KURULUŞLARI
VE TÜRKİYE .............................................................................................. 34
B. TÜRKİYE EKONOMİSİNİN ÖNEMLİ KURULUŞLARI VE
EKONOMİK GELİŞMELER .................................................................................. 34
1. BANKACILIK FAALİYETLERİ ...................................................................... 34
2. MERKEZ BANKASI ...................................................................................... 34
3. BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU (BDDK) .............. 35
4. HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI: .......................................................................... 35
5. SERMAYE PİYASASI KURULU (SPK): ...................................................... 35
6. RTÜK ( RADYO VE TELEVİZYON ÜST KURULU ): .................................. 35
7. REKABET KURUMU (RK) ........................................................................... 35
8. BİLGİ TEKNOLOJİLERI VE İLETİŞİM KURUMU (ESKİ ADI =
TELEKOMÜNİKASYON KURUMU) ............................................................. 36
9. ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU (EPDK) .................................. 36
10. KAMU İHALE KURUMU (KİK) .................................................................... 36
11. ŞEKER KURUMU (ŞK)............................................................................... 36
12. TÜTÜN VE ALKOLLÜ İÇKİLER PİYASASI DÜZENLEME
KURUMU (TAPDK)..................................................................................... 36
13. TÜİK VERİLERİ (2013) .............................................................................. 36
BİLGİ BANKASI ......................................................................................................... 38
vii
3. BÖLÜM
Türkiye’de ve Dünyada Güncel Kültür
ve Sanat Olayları
ÇALIŞMA ANAHTARI ................................................................................................ 41
SORU TİPLERİNİN ANALİZİ VE III. BÖLÜME HAZIRLIK......................................... 41
A. TÜRKİYE’DE KÜLTÜR VE SANAT ...................................................................... 43
1. UNESCO DÜNYA MİRASLARI .................................................................... 43
2. TÜRKİYE’YE GERİ GETİRİLEN SANAT ESERLERİ ................................... 44
3. TÜRKİYE’DEKİ KİMİ ANTİK KENTLER VE BULUNDUKLARI
ŞEHİRLER ................................................................................................... 44
4. TÜRK BASIN TARİHİ ................................................................................... 45
5. TÜRKİYE MÜZECİLİK TARİHİ ..................................................................... 46
6. TÜRK MÜZİĞİNİN KURUCULARI ............................................................... 46
7. KLASİK TÜRK MÜZİĞİ (SANAT MÜZİĞİ) .................................................... 47
8. TÜRK TİYATROSUNUN GELİŞİMİ .............................................................. 47
9. TÜRK SİNEMASININ GELİŞİMİ ................................................................... 47
10. TÜRK RESSAMLAR VE ESERLERİ .......................................................... 48
B. DÜNYADA KÜLTÜR VE SANAT .......................................................................... 49
1. ÜNLÜ RESSAMLAR VE ESERLERİ ............................................................ 49
2. SİNEMA ........................................................................................................ 50
3. NOBEL ÖDÜLLERİ ...................................................................................... 53
4. 2013 YILI CUMHURBAŞKANLIĞI KÜLTÜR VE SANAT
BÜYÜK ÖDÜLLERİ ....................................................................................... 53
5. AB, BM, UNESCO VD. KURULUŞ ÖDÜLLERİ ............................................ 54
GÜNCEL BİLGİ BANKASI ......................................................................................... 55
4. BÖLÜM
Dünyaya ve Türkiye’ye İlişkin
Genel Kültür Bilgileri
ÇALIŞMA ANAHTARI ................................................................................................ 57
A. SPOR OLAYLARI BİLGİ BANKASI ....................................................................... 57
B. DÜNYADA “İLK”LER ............................................................................................. 58
C. DÜNYANIN “EN”LERİ ........................................................................................... 60
D. DÜNYA ÜZERİNDEKİ ÖNEMLİ BOĞAZLAR VE KANALLAR .............................. 61
E. DÜNYADA ÖNEMLİ GÜNLER .............................................................................. 61
F. TÜRKİYENİN İLKLERİ VE TÜRKİYE BİLGİ BANKASI ......................................... 61
G. 2013-2014’TE HAYATINI KAYBEDEN ÜNLÜLER ................................................ 64
5. BÖLÜM
Dünyaya ve Türkiye’ye İlişkin
Coğrafi Bilgiler
UZAY ......................................................................................................................... 65
Güneş Sistemi .................................................................................................. 65
Gezegenlerin Sıralanışı .................................................................................... 65
Cüce Gezegenler ............................................................................................ 66
Güneş ............................................................................................................... 66
Güneş Sistemindeki İç Gezegenler .................................................................. 66
Güneş Sistemindeki Dış Gezegenler ............................................................... 67
Asteroit Kuşağı ................................................................................................. 67
viii
Plüton.......................................................................................................... 67
Hubble ........................................................................................................ 67
James Webb Uzay Teleskobu (JWUT) ...................................................... 68
Venüs .......................................................................................................... 68
Andromeda Galaksisi.................................................................................. 68
Voyager 1.................................................................................................... 68
Yuri Gagarin ................................................................................................ 69
DÜNYA ...................................................................................................................... 69
En Yüksek Nokta - Everest Tepesi, Nepal ........................................................ 69
Dünyanın Merkezine En Uzak Nokta - Chimborazo Dağı, Ekvator .................. 69
En Uzun Sıradağlar - And Dağları, Güney Amerika ......................................... 70
En Derin Nokta - Mariana Çukuru, Büyük Okyanus ......................................... 70
En Derin Mağara - Krubera Mağarası, Rusya .................................................. 70
Kara Üzerindeki En Alçak Nokta - Lut Gölü ..................................................... 70
Dünyanın En Issız Adası - Bouvet Adası, Norveç ............................................ 71
Dünyanın En Düz Yeri - Uyuni Tuz Gölü, Bolivya ............................................ 71
En Yüksek Kullanılabilir Göl - Titicaca Gölü, Bolivya........................................ 71
En Derin Sondaj Kuyusu - Sakhalin I, Rusya .................................................. 71
En Çok Yağış Alan Yer – Cherrapunjee, Hindistan ......................................... 72
En Kurak Sıcak Çöl - Atacama Çölü ............................................................... 72
Denize Kıyısı Olmayan En Kalabalık Yer – Etiyopya........................................ 72
En Büyük Uçurum - Thor Dağı, Kanada .......................................................... 72
En Soğuk Yerleşim Yeri - Oymkyakon, Rusya ................................................. 73
En Rüzgârlı Yer - Commonwealth Körfezi, Antarktika ..................................... 73
Dünyada Yerleşimin Olduğu En Sıcak Yer - Dallol, Etiyopya .......................... 73
En Yüksek Şelale - Angel Şelalesi, Venezuela ............................................... 73
En Yüksek Dağ Geçidi - Marsimik La, Hindistan .............................................. 74
En Büyük Tatlısu Gölü - Superior Gölü ............................................................. 74
En Uzun Kıyı Şeridi - Kanada ........................................................................... 74
En Büyük Vadi - Büyük Kanyon, Amerika ........................................................ 74
En Küçük Nehir - Roe River, Montana Amerika .............................................. 75
Okyanuslardan En Uzak Nokta - Xinjiang, Çin ................................................. 75
En Uzun Nehir - Nil Nehri, Afrika ...................................................................... 75
En Yüksek Yol - Aucanquilcha Maden Yolu, Şili .............................................. 75
En Derin Maden Kuyusu – Tau Tona Madeni, Güney Afrika Cumhuriyeti ........ 76
Dünyanın En Derin Buzul Çukuru- Bentley Buzul Altı Çukuru, Antarktika ....... 76
Dünyadaki En Soğuk Yer - Dome Fuji Dağı, Antartika ..................................... 76
Dünya’nın En Kuzeyindeki Kara Parçası - Kaffekluben Adası ........................ 76
Dünyanın Üzerinde Yerleşim Bulunan En Uzak Yeri - Tristan Da Cunha ......... 77
İnsan Yerleşiminin Bulunduğu En Yüksek Yer - La Rinconada, Peru ............... 77
Tabandan Doruk Noktasına En Yüksek Dağ - Mauna Kea, Hawaii ................. 77
En Derin Göl - Baykal Gölü, Rusya .................................................................. 77
En Çok Zaman Diliminde Toprağı Bulunan Ülke - Fransa ............................... 78
Suların Altında Kalması En Olası Ülke – Maldivler .......................................... 78
En Şişman Nüfus - Nauru ................................................................................ 78
Mercan Kaplama Yollar - Guam ....................................................................... 78
Adam Başı 350 Koyun - Falkland Adaları (BK) ............................................... 78
Dünyanın En Eski Egemen Devleti - Mısır ....................................................... 79
En Çok Göl Bulunan Ülke - Kanada ................................................................. 79
Nüfus Yoğunluğu En Az Olan Ülke - Moğolistan ............................................. 79
ix
Üzerinde Daimi Nehir Bulunmayan Ülke - Suudi Arabistan ............................. 79
En Genç Nüfusa Sahip Ülke - Nijerya .............................................................. 80
Nüfusu En Hızlı Azalan Ülke - Ukrayna ............................................................ 80
En Çok Vatandaşı Yurt Dışında Yaşayan Ülke - Malta ..................................... 80
Dünyanın En Küçük Ülkesi - Vatikan ................................................................ 80
Küçük Ülke – Monaco ...................................................................................... 80
Balta Girmemiş Ormanlarla Kaplı Ülke - Surinam ........................................... 81
Neredeyse Hiç Ağaç Bulunmayan Ülke - Haiti ................................................ 81
Tarım Faaliyeti Yürütmeyen En Büyük Ülke - Singapur .................................. 81
En Çok Dilin Konuşulduğu Ülke - Papua Yeni Gine ........................................ 82
En Eğitimli Ülke – Rusya .................................................................................. 82
Çöl Ülkesi - Libya ............................................................................................ 82
Barışta İlk Sıra ve Son Sıra - İzlanda, Irak ....................................................... 82
En Fazla Ormana Sahip Ülke – Rusya ............................................................ 83
Dünyanın En Büyük Afyon Üreticisi - Afganistan ............................................. 83
En Fazla Mahkûma Sahip Ülke – ABD ............................................................. 83
En Geniş Ülke - Rusya ..................................................................................... 83
Dünyanın Kişi Başına Düşen Geliri En Yüksek Ülkesi - Lüksemburg .............. 84
En Kalabalık Şehir - Tokyo, Japonya ................................................................ 84
En Büyük Çöl - Büyük Sahra, Afrika ................................................................ 84
En Büyük Ada – Grönland ................................................................................ 84
En Büyük Kıta - Asya ...................................................................................... 85
En Büyük Göl - Hazar Gölü ............................................................................. 85
En Yüksek Baraj - Nurek Barajı, Tacikistan ...................................................... 85
En Büyük Volkan Patlaması - Tambora Dağı, Endonezya .............................. 86
En Uzun Asma Köprü - Akashi Kaikyo, Japonya ............................................ 86
En Derin ve En Uzun Demir Yolu Tüneli - Seikan Tüneli, Japonya .................. 86
En Büyük Deprem - Şili .................................................................................... 86
Dünyanın En Büyük Ekonomisi - ABD ............................................................ 87
Dünyanın En Zengin Petrol Yataklarına Sahip Ülkesi - Suudi Arabistan ......... 87
En Çok Petrol Üreten ve Tüketen Ülkeler - Rusya, ABD .................................. 87
En Fazla Ülkeye Sahip Kıta - Afrika ................................................................. 87
Su Altındaki En Uzun Demir Yolu Tüneli-Manş Tüneli, İngiltere - Fransa ....... 88
Dünyada En Çok Konuşulan Dil - Mandarin (Çince) ........................................ 88
Dünyanın En Uzun Kanalı - Panama .............................................................. 88
En Çok Komşu Ülke Sınırına Sahip Ülke - Çin ................................................. 88
Dünyanın En Uzun Binası - Burj Dubai, Birleşik Arap Emirlikleri ..................... 89
Dünyanın En Büyük Yanardağı - Tamu Massif, Pasifik Okyanusu ................... 89
En Fazla Volkan Bulunan Ülke - Japonya ........................................................ 89
Dünyanın En Alçak Yerleşim Yeri-Calipatria, Kaliforniya ................................. 90
Güneş Sisteminin En Yüksek Dağı - Olimpos Dağı, Mars .............................. 90
Dünyanın En Uzun Kesintisiz Sınırı: ABD - Kanada Sınırı ............................... 90
Dünyanın En Küçük İnsanları - Pigmeler ......................................................... 90
Yaşayan En Büyük Hayvan - Mavi (Gök) Balina .............................................. 91
Dünya’nın En Sıcak Yeri - Ölüm Vadisi, ABD ................................................... 91
Dünyanın İlk Hayvanat Bahçesi- Londra Hayvanat Bahçesi ........................... 91
En Uzun Demir Yoluna Sahip Olan Ülke-ABD.................................................. 92
Dünyanın En Uzun Taş Köprüsü - Uzunköprü, Edirne ..................................... 92
Dünyanın En Uzun Tren Yolcuğu-Hindistan ..................................................... 92
Dünyanın En Eski Kült Yapılar Topluluğu - Göbeklitepe, Şanlıurfa .................. 92
x
Dünyanın İlk Treni - İngiltere ............................................................................ 93
En Pahalı Yapı - ISS ......................................................................................... 93
Dünyanın En Uzaktan Çekilmiş Fotoğrafı-Soluk Mavi Nokta ........................... 93
En Dayanıklı Canlı - Tardigrad ......................................................................... 94
Uzay Boşluğu.............................................................................................. 94
Hava Kirliliği ................................................................................................ 94
1 Gün .......................................................................................................... 94
Dünya Yüzeyi.............................................................................................. 94
Uydu Çöplüğü ............................................................................................. 95
Meteor Yağmuru ......................................................................................... 95
Armstrong Limiti .......................................................................................... 95
Yıldırım ....................................................................................................... 95
Dinozorlar .................................................................................................. 96
Dünyadaki Su Dağılımı ............................................................................... 96
Antarktika .................................................................................................... 96
Okyanus Canlıları ....................................................................................... 96
Köpek Balığı Saldırısı ................................................................................. 97
Volkanizma ................................................................................................. 97
İlk Canlılar ................................................................................................... 97
Dünya’nın Çekirdeği ................................................................................... 97
Dünyanın Yedi Harikası .................................................................................... 98
Babil’in Asma Bahçeleri - Irak ..................................................................... 98
Zeus Heykeli - Yunanistan .......................................................................... 98
Rodos Heykeli - Yunanistan........................................................................ 98
İskenderiye Feneri - Mısır ........................................................................... 99
Kral Mausollos’un Mezarı (Halikarnas Mozolesi) - Türkiye ......................... 99
Artemis Tapınağı - Türkiye ......................................................................... 99
Keops Piramidi - Mısır .............................................................................. 100
Yeni harikalar ................................................................................................. 100
Dünya’nın En Uzun Boğazı - Tatar Boğazı ..................................................... 100
Dünyanın En Yaşlı Ağacı-Metuşelah .............................................................. 100
TÜRKİYE ................................................................................................................. 101
İlk Nüfus Sayımı-1927 .................................................................................... 101
En Büyük Ada – Gökçeada, Çanakkale ......................................................... 101
En Küçük Yüz Ölçümüne Sahip Olan İl - Yalova ............................................ 101
En Büyük Yüz Ölçümüne Sahip Olan İl - Konya ............................................ 102
En Az Nüfusa Sahip Olan İl - Bayburt ............................................................ 102
En Büyük Kaldera - Nemrut, Bitlis .................................................................. 102
En Büyük Şelale - Ciro Şelalesi, Artvin .......................................................... 102
En Yaşlı Ağaç - Koca Katran Ağacı, Elmalı, Antalya ...................................... 103
En Uzun Tünel - Ovit Tüneli, Rize (İkizdere - İspir) ........................................ 103
Akçelik Tüneli ................................................................................................. 103
En Fazla Ada Olan İl - Balıkesir ..................................................................... 103
En Fazla Ülke ile Komşu Olan İl - Iğdır .......................................................... 104
En Az - En Fazla Komşusu Olan İller ............................................................. 104
En az komşusu olan iller: ............................................................................... 104
En çok komşusu olan iller; .............................................................................. 104
En Fazla Sınır Kapısına Sahip Olan İl-Edirne: .............................................. 104
En Küçük Komşu Ülke-Nahcivan .................................................................. 104
Yüz Ölçümü Türkiye’den Büyük Olan Tek Komşu Ülke - İran ........................ 105
xi
En Çok Yetiştirilen Meyve - Sebze ................................................................. 105
En Büyük Kanyon - Ulubey Kanyonu, Uşak ................................................... 105
En Uzun Köprü - Çatalan Köprüsü, Adana..................................................... 105
İzmit Körfez Köprüsü ya da İzmit Asma Köprüsü ..................................... 106
Türkiye’nin En Büyük Barajı - Atatürk Barajı, Fırat Irmağı .............................. 106
En Yüksek Barajı - Deriner Barajı, Çoruh Irmağı ........................................... 106
Yusufeli Barajı ve Hidroelektrik Santrali Projesi ....................................... 106
En Fazla Kara Yolu Ağına Sahip Olan İl - Konya............................................ 107
En Eski Metro - Tünel, İstanbul ...................................................................... 107
Türkiye’ye En Yakın Yunan Adası - Sisam ..................................................... 107
En Uzun Havaalanı Pisti - Şanlıurfa ............................................................... 107
En Büyük Meydan - Kayseri ........................................................................... 108
Bolu Kent Meydanı .................................................................................. 108
En Yüksek Bina - Sapphire ........................................................................... 108
İlk Uluslararası Uçak Seferi - Ankara, Atina ................................................... 108
En Yüksek İl Merkezi, Erzurum ...................................................................... 109
En Yüksek Köy - Kapıköy, Van ....................................................................... 109
En Derin Göl - Van Gölü ................................................................................. 109
Cumhuriyet Tarinin En Büyük Depremleri ..................................................... 109
Mavi Bayrak .................................................................................................... 110
İlk Petrol Sondajı - Mardin ...............................................................................111
Traverten Set Gölü - Otlukbeli Gölü, Erzincan ................................................111
İlk Su Altı Millî Parkı - Gökçeada .....................................................................111
En Uzun - En Derin Mağara - Isparta ..............................................................111
CEVAPLI TEST - 1 .................................................................................................. 112
CEVAPLI TEST - 2 .................................................................................................. 114
CEVAPLI TEST - 3 .................................................................................................. 116
CEVAPLI TEST - 4 .................................................................................................. 118
CEVAPLI TEST - 5 .................................................................................................. 120
CEVAPLI TEST - 6 .................................................................................................. 122
CEVAPLI TEST - 7 .................................................................................................. 124
CEVAPLI TEST - 8 .................................................................................................. 126
CEVAPLI TEST - 9 .................................................................................................. 129
ÇIKMIŞ SORULAR .................................................................................................. 132
KAYNAKÇA ............................................................................................................. 140
1
PEGEM AKADEMİ
ULUSLARARASI KURULUŞLAR, DÜNYADA
VE TÜRKİYE’DE GÜNCEL SOSYAL VE
SİYASAL OLAYLAR
 BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (BM)
 NATO (KUZEY ATLANTİK PAKTI)
Yıll
ara
Gö
r
An e Çık
aliz mı
ler ş S o
2005
i
ru
2
 AVRUPA BİRLİĞİ (AB)
2006
 AVRUPA KONSEYİ
1
 AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ (AİHM)
2007
 AGİT (AVRUPA GÜVENLİK VE İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI)
2
 EKONOMİK İŞBİRLİĞİ ÖRGÜTÜ (EİT)
2008
 G-20 ÜLKELERİ
2
 G-7 ÜLKELERİ
 E7 ÜLKELERİ
2009
3
 OECD (EKONOMİK İŞBİRLİĞİ VE
KALKINMA ÖRGÜTÜ)
 KARADENİZ EKONOMİK İŞBİRLİĞİ ÖRGÜTÜ (KEİ)
2010
3
 D-8 ÜLKELERİ (GELİŞMEKTE OLAN 8 İSLAM ÜLKESİ)
 İSLAM KONFERANSI ÖRGÜTÜ (İKÖ)
 PETROL İHRAÇ EDEN ÜLKELER ÖRGÜTÜ (OPEC)
2011
3
 TÜRKİYE’NİN ÜYE OLDUĞU ULUSLARARASI KURULUŞLAR
 TÜRKİYE’NİN KURUCU OLDUĞU ULUSLARARASI KURULUŞLAR
2012
 DÜNYA DEVLET BAŞKANLARI VE BAŞBAKANLARI
3
 TÜRKİYE ÖZELİNDEKİ OLAY VE GELİŞMELER
2013
 BÖLÜM İÇİN GÜNCEL BİLGİ BANKASI
6
2014
6
"Bildiğim tek şey hiçbir şey bilmediğimdir."
SOKRATES
1. BÖLÜM
ULUSLARARASI
KURULUŞLAR, DÜNYADA VE TÜRKİYE’DE
GÜNCEL SOSYAL VE SİYASAL OLAYLAR
ÇALIŞMA ANAHTARI
KPSS’de 6 sorunun geldiği “Genel, Kültürel ve Güncel
Sosyoekonomik Konular” adlı çalışma alanının ilk bölümünü “Uluslararası Kuruluşlar, Dünyada ve Türkiye’de
Güncel Sosyal ve Siyasal Konular” olarak belirledik.
Geçmiş yıllarda çıkan sınav sorularına göre oluşturulan
konu başlıkları ve konu içeriğini kendi içinde alt başlıklara bölerek konunun daha kolay anlaşılmasını sağlamaya ve konunun başında çıkan sınav sorularının
analizine dayanan “soru tiplerini”ni vurgulamaya çalıştık. Bu soru yapılarını konu içeriği ile ilişkilendirmeniz
sınavda sizin için büyük bir avantaj sağlayacaktır.
Uyarı!
(OLQL]GHNLNLWDEñQYHEXNRQXGDKD]ñUODQPñğ
EDğNDNLWDSODUñQ\ñOñQñQVRQEDKDUñQGD
KD]ñUODQGñßñG¼ğ¼Q¼OG¼ß¼QGHVRQXYH
\ñOñQñL§HUHQȆJ¼QFHOȇELOJLOHULL§HUPHVL
P¼PN¼QGHßLOGLU%XQHGHQOHVñQDYD\DNñQELU
]DPDQGDPD\ñVKD]LUDQD\ODUñQGD\D\ñQHYOHUL
QLQDODQKRFDODUñQñQYHLQWHUQHWVLWHOHULQLQ
KD]ñUOD\DFDßñȆHQJ¼QFHOȇELOJLOHUHXODğPDQñ]ñ
¶QHULUL]
SORU TİPLERİNİN ANALİZİ VE
I. BÖLÜME HAZIRLIK
1. SORU TİPİ : “(X) toplantısı/konferansı/etkinliği
hangi ülkede ya da hangi şehirde düzenlenmiştir?”
Bu sorunun NATO, AB, DTÖ, Dünya Sosyal Forumu,
EXPO Fuarı gibi daha çok uluslararası kuruluşların
toplantı yerleriyle (ülke ve şehir düzeyinde) ya da toplantı yıllarıyla ilişkili olması beklenir. Şunu da vurgulayalım; soru, sınavın gerçekleşeceği yıldaki bir toplantıya ilişkin bilgiyi isteyebileceği gibi (2015 KPSS için
2015 yılı gelişmeleri), önceki birkaç yıl ya da sonraki
yıllara ilişkin bilgiyi de isteyebilir.
kpss Çıkmış soru
NATO Devlet ve Hükûmet Başkanları
Zirvesi Mayıs 2012 tarihinde aşağıdaki
ülkelerin hangisinde düzenlenmiştir?
A)
Japonya
B)
Amerika Birleşik Devletleri
C)
Güney Kore
D)
İsveç
E)
Türkiye
kpss Çıkmış soru
Haziran 2012 tarihinde düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu Ortadoğu, Kuzey
Afrika ve Avrasya Zirvesi’ne ev sahipliği
yapan şehir aşağıdakilerden hangisidir?
A) Bağdat
B) Bakü
D) Davos
C) İstanbul
E) Kahire
4
2. SORU TİPİ : “(X) toplantısına/konferansına/etkinliğine hangi ülkeler katılmıştır ya da hangi ülkeler söz konusu oluşumdan ayrılmıştır?”
Bu soru tipi güncel gelişmelere göre oldukça farklı biçimde oluşturulabilir. Örneğin Kyoto’yu imzalamayan
ülke, Kyoto’dan imzasını çeken ülke, bir birliğe belli
bir yılda katılan ya da birlikten ayrılan ülke sorulabilir.
kpss Çıkmış soru
2008 yılında bağımsızlığını ilan eden
Balkan ülkesi aşağıdakilerden hangisi?
A)
Sırbistan
B)
Makedonya
C)
Kosova
D)
Hırvatistan
E)
Bosna-Hersek
4. SORU TİPİ: “(X) kurumunun başkanı ya da (X)
ülkesinin başbakanı, cumhurbaşkanı kimdir?” soru
tipi de bizi ilgilendiren önemli yapılardan biridir. Buna dayanarak, AB Başkanı'ndan NATO Başkanı’na, UNESCO İyi Niyet Elçisinden İran Cumhurbaşkanı’na kadar
geniş bir yelpazenin taranması ve bilinmesi yararlı olur.
kpss Çıkmış soru
Aşağıdakilerden hangisi Mayıs 2007’de
Fransa Cumhurbaşkanı seçilmiştir?
A)
Jacques Chirac
B)
Jean-Marie Le Pen
C)
Ségolène Royal
D)
Nicolas Sarkozy
E)
Valéry Giscard d’Estaing
kpss Çıkmış soru
Avrupa Merkez Bankası Başkanı aşağıdakilerden hangisidir?
3. SORU TİPİ: “(X) anlaşmasını en son imzalayan
ya da imzalamayan ülke, bir birliğe en son katılan
ülke, en çok ihracat yapan ülke…”
Bu soru tipinde “en son, ilk” gibi önem taşıyan bilgileri kullanmak gereklidir. AB’ye en son üye olan ülke,
Türkiye’nin en çok ihracat yaptığı ülke gibi bilgilerin
istenmesi beklenir.
kpss Çıkmış soru
Kyoto Protokolü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A)
Genel olarak AB üyesi ülkeler tarafından desteklenmektedir.
B)
Protokolü en son imzalayan ülkeler
ABD ve Avustralya’dır.
C)
İklim değişikliklerini ve bu değişikliklerin canlılar üzerindeki olumsuz
etkilerini önlemek amacıyla düzenlenmiştir.
D)
Sera gazı emisyonlarının azaltılmasına yönelik yükümlülükler içermektedir.
E)
Ülkelerin emisyon ticareti yapmasına
olanak sağlamaktadır.
A)
Ben Bernanke
B)
Mario Draghi
C)
Paul Wolfowitz
D)
Rodrigo de Rato
E)
Dominique Strauss-Kahn
5. SORU TİPİ: “Aşağıdakilerden hangisi (X) kuruluşunun çalışma alanlarından biridir / değildir?”
ya da “Hangisi (X) kuruluşunun alt çalışma birimlerindendir / değildir?”.
Bu soru tipine yönelik bir hazırlık, örneğin BM’nin ya da
AB’nin ve bağlı diğer büyük kuruluşların alt kuruluşlarına, kuruluşların tam adlarına ve kısaltmalarına, başkanlarına kadar sürecek bir hazırlığı gerektirmektedir.
kpss Çıkmış soru
Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş
Milletler’e bağlı kuruluşlardan biri
değildir?
A)
Gıda ve Tarım Örgütü (FAO)
B)
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD)
C)
Dünya Sağlık Örgütü (WHO)
D)
Kalkınma Programı (UNDP)
E)
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO)
5
6. SORU TİPİ: “Türkiye’nin karşılıklı olarak belli
bir anlaşma imzaladığı ülke ya da imzaladığı bir
anlaşmanın adı, yılı”dır.
8. SORU TİPİ: “Türkiye’nin üye olduğu ya da kurucu üye olduğu uluslararası kuruluşlar ve bu kuruluşların üyeleri" hakkında bilgi içeren sorular.
Bu soru tipine hazırlık için Türkiye’nin imzaladığı uluslararası anlaşmalar, sözleşmeler, bunların kimlerle
gerçekleştiği konusunda bilgi edinmek gerekir.
Bu soruyu yapabilmek için Türkiye’nin üye olduğu
uluslararası kuruluşlara dair bilgileri, tabloları dikkatle
incelemenizi öneririz.
kpss Çıkmış soru
kpss Çıkmış soru
12 Mayıs 2010 tarihinde Türkiye ile
imzalanan bir anlaşmayla 30 günü geçmeyen seyahatlerde ve 180 gün içerisinde 90 günü aşmayacak şekilde vize
uygulamasını karşılıklı olarak kaldıran
ülke aşağıdakilerden hangisidir?
A) Rusya
B) Yunanistan
D) Almanya
C) Brezilya
E) İran
I.
Birleşmiş Milletler
II.
Batı Avrupa Birliği
III.
İslam Kalkınma Bankası
IV.
Karadeniz Ekonomik İşbirliği
Türkiye, yukarıdaki kuruluşlardan hangilerinde kurucu üye olarak yer almıştır?
A) Yalnız I
B) Yalnız IV
D) I, III ve IV
7. SORU TİPİ: “Belli bir konuda çalışma yürüten
uluslararası kuruluşların adları, başkanları, merkezleri, toplantıları ve gelişme seyirleri.”
AB’den NATO’ya, IMF’den DB’ye, UNESCO’dan
ILO’ya kadar çok sayıda uluslararası kuruluşa dair
bilgi edinmek bu soru tipini yapabilmenin gereğidir.
kpss Çıkmış soru
C) I ve III
E) II, III
9. SORU TİPİ: “Dünyadaki ve Türkiye’deki herhangi bir konuda, internet teknolojisinden kentleşmeye, eğitim oranlarından Güneş sistemi gezegenlerine kadar” çok geniş bir alandan gelebilecek 1 soru
hemen her sınavda gelmektedir. Bununla ilgili bütün
bilgileri böyle bir kitapta sunmak imkansız olduğu gibi
Türkiye ve dünyayla ilgili “ilk”lerin ve “en”lerin bilgisini
edinmek yararlı olabilir.
kpss Çıkmış soru
Şubat 2013’te istifa ederek Vatikan’da, 600
yıldan bu yana istifa eden ilk papa olma
özelliğini taşıyan papa aşağıdakilerden
hangisidir?
II. Dünya Savaşı sonrasında kurulan,
“Bretton Woods İkizleri” olarak da anılan uluslararası ekonomik kuruluşlar
aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak
verilmiştir?
A)
A)
Milletler Cemiyeti – Birleşmiş Milletler
B)
Dünya Bankası – Uluslararası Para
Fonu
C)
Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Anlaşması – Dünya Ticaret Örgütü
D)
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü –
G-20
E)
Avrupa Ekonomik Topluluğu – Avrupa
Birliği
16. Benediktus
B)
2. İoannes Paulus
C)
11. Pius
D)
13. Leo
E)
16. Gregorius
kpss Çıkmış soru
Güneş sisteminin en büyük gezegeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Jüpiter
B) Satürn
D) Neptün
C) Uranüs
E) Mars
6
c. Ekonomik Sosyal Konsey
A. BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (BM)
Birleşmiş milletler ekonomik ve sosyal sorunlara müdahale etmek amacıyla bu konseyi kurmuştur. İnsan
hakları ve temel özgürlükleri baz alırlar ve bu yönde
hareket ederler.
d. Genel Sekreterlik
BM’nin diğer organlarının daha rahat çalışabilmesi
için gerekli ortamı hazırlamaktadır. Barış ve güvenliği
bozucu her türlü olay için raporlar hazırlayıp bu raporları güvenlik konseyine sunmaktadır.
e. Uluslararası Adalet Divanı
•
Birleşmiş Milletler, Türkiye’nin üyesi olduğu bir
kuruluştur.
•
2. Dünya Savaşı’ndan sonra birçok insanın ölmesi sonucu barış ve güvenliği sağlamak amacıyla
1945 yılında kurulmuştur.
•
192 üyesi bulunan Birleşmiş Milletlerin merkezi
New York, Avrupa’da ise merkez Cenevre’dir.
•
Birleşmiş Milletler resmi dil olarak şu anda İngilizce, Fransızca, Rusça, Çince, İspanyolca ve
Arapçayı kullanmaktadır.
•
Genel sekreterliği 1 Ocak 2007'de Kofi Annan’dan
devralan Ban Ki-moon (Güney Kore) sürdürmektedir.
Birleşmiş Milletler yargı organıdır. Hollanda Lahey’dedir. Uluslararası sorunları ve savaş suçlularını yargıç
kararıyla yargılamaktadır.
2. BM İLİŞKİLİ VE YARDIMCI
KURULUŞLAR
a. Unesco (BM Eğitim, Bilim ve Kültür
Örgütü)
1. BİRLEŞMİŞ MİLLETLERİN ÖRGÜT
YAPISI
a.Genel Kurul
Silahsızlanma, barış ve güvenliği sağlamak, bozulan
iyi ilişkiler için barışçıl çözüm üretmek genel kurulun
görevleri arasındadır. Birinci karar alma organıdır.
b. Güvenlik Konseyi
Birleşmiş Milletlerin yürütme organıdır.
Daimi üyesi olan ABD, Çin, İngiltere, Fransa ve
Rusya’nın veto hakları bulunmaktadır.
10 tane geçici üye vardır ve bunlar her iki yılda bir
seçilmektedir.
Türkiye de 2009 yılından beri geçici üye olarak bu
konseyde görev almaktadır ancak Türkiye’nin diğer
geçici üyeler gibi veto hakkı yoktur.
•
Eğitim, bilim, kültür ve haberleşme alanlarında
uluslararası iş birliği ve aktiviteler sağlamak için
Paris’te 1946 yılında kurulmuştur.
•
Türkiye de 1946 yılında Unesco’ya üye olmuştur.
b. Unicef (BM Çocuk Fonu)
•
Merkezi New York, kuruluşu 1946′dır.
•
Türkiye 1954′te üye olmuştur.
c. Dünya Bankası (WB)
•
Merkezi Washington, kuruluş yılı 1945′tir.
•
1947′de Türkiye üye olmuştur.
•
Uzun, kısa vadeli bazen de karşılıksız kredi vermektedir.
7
Not
$%'ðQJLOWHUH-DSRQ\D)UDQVDYH$OPDQ\D
\¼U¼WPHGLUHNW¶U¼RODQ\LUPL¼ONHGHQDßñUOñNOñ
RODQEHğ¼ONHGXUXPXQGDGñU
ı. BM Kalkınma Programı (UNDP)
•
d. Dünya Sağlık Örgütü (WHO)
•
Merkezi Cenevre, kuruluş yılı 1948′dir. Uluslararası boyutta sağlık alanında çalışma ve hastalıklarla mücadele etmek amacıyla kurulmuştur.
Başkanlığını bir süre Kemal Derviş’in yaptığı bu
programın amacı, geri kalmış ülkelerin kendi kaynaklarına yönelmesini sağlama ve bu yönde teşvikler oluşturmadır.
j. BM Çevre Programı (UNEP)
Merkezi Nairobi, kuruluş yılı 1972′dir.
Kyoto Protokolü
e. Dünya Ticaret Örgütü (WTO)
•
Hükûmetlerin ticaret yasalarını uluslararası çerçevede geliştirmek ve ticari ilişkilerin düzenlenmesini sağlamak amacıyla kurulmuştur.
•
DTÖ (WTO), 1 Ocak 1995'te kurulmuştur.
•
DTÖ'nün (WTO) 160 üyesi bulunmaktadır. Son
katılan üye 24 Haziran 2014'te örgüte dahil olan
Yemen'dir.
•
DTÖ (WTO), Uruguay Round'u görüşmelerinin
şekillendiği Dünya Ticaret Örgütü Anlaşması (Final Act) ile kurulmuştur ve GATT'ın (Tarifeler ve
Ticaret Genel Anlaşması) devamıdır.
•
GATT sadece mal ticaretini kapsarken, WTO
mal, hizmetler ve fikri mülkiyet hakları olarak da
bilinen "fikir ticareti"'ni de kapsamaktadır.
•
•
Kyoto Protokolü küresel ısınma ve iklim değişikliği konusunda mücadeleyi sağlamaya yönelik
uluslararası tek çerçevedir. Birleşmiş Milletler
İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi içinde imzalanmıştır.
•
Bu protokolü imzalayan ülkeler, karbondioksit
ve sera etkisine neden olan diğer beş gazın salınımını azaltmaya veya bunu yapamıyorlarsa
salınım ticareti yoluyla haklarını arttırmaya söz
vermişlerdir.
•
Protokol, ülkelerin atmosfere saldıkları karbon
miktarını 1990 yılındaki düzeylere düşürmelerini
gerekli kılmaktadır. 1997’de imzalanan protokol,
2005’te yürürlüğe girebilmiştir.
•
Protokolü imzalamayan iki ülkeden biri olan
Avustralya protokolü imzalarken, diğer ülke olan
ABD imzalamamıştır.
DTÖ Başkanı Roberto Azevêdo'dur.
f. Gıda ve Tarım Örgütü (FAO)
•
Açlığa karşı ortaya çıkan tehlikeleri ortadan kaldırmak amacıyla kurulmuştur.
•
Merkezi Roma, kuruluş yılı 1946'dır.
•
Türkiye’nin üyeliği 1947′dir.
g. Uluslararası Çalışma Teşkilatı (ILO)
•
Dünya işçilerinin sosyal ve çalışma koşullarını
geliştirmek ve sosyal güvenlik önlemlerini yaygınlaştırma amacıyla kurulmuştur
•
•
Asıl kuruluş yılı 1919, BM bünyesine geçmesi
1946′dır.
Kyoto Protokolü şu anda yeryüzündeki 160 ülkeyi ve sera gazı salınımlarının %55’inden fazlasını
kapsamaktadır.
•
•
Merkezi Viyana’dır ve Türkiye 1932 yılında üye
olmuştur.
Kyoto Protokolü'nü imzalamayan tek ülke
ABD’dir. Protokolü imzalasa dahi gerekenleri yerine getirme zorunluluğu olmayan iki ülke ise Çin
ve Hindistan’dır.
•
Türkiye'nin, Kyoto Protokolü'ne katılmasının uygun bulunduğuna ilişkin kanun tasarısı
05.02.2009 tarihinde, TBMM Genel Kurulunda
kabul edilerek yasalaşmıştır.
h. BM Mülteciler Yüksek Komiserliği
(UNHCR)
•
BM bünyesi altında mültecilerin ülkelerine dönmesine yardımcı olmak amacıyla 1958′de kurulmuştur.
Download

güncel bilgiler.indb